[826] Mosavajjena niyyetha rūpe snehaṁ na kubbaye
mānañca parijāneyya sāhasā virato care.
1 Ma. āsisamānasā. 2 Ma. tadadhimuttā. 3 Ma. sāgaramajjhupetā.

[827] Mosavajjena niyyethāti mosavajjaṁ vuccati musāvādo.
Idhekacco sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā
pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho
ehi bho purisa yaṁ jānāsi taṁ vadehīti so ajānaṁ vā āha
jānāmīti jānaṁ vā āha na jānāmīti apassaṁ vā āha passāmīti
passaṁ vā āha na passāmīti iti attahetu vā parahetu vā
āmisakiñcikkhahetu vā sampajānamusā bhāsitā 1 hoti idaṁ 2 vuccati
mosavajjaṁ. Apica tīhākārehi catupañcachasattāṭṭhahākārehi .pe.
Imehi aṭṭhahākārehi musāvādo hoti. Mosavajjena
niyyethāti mosavajjena na yāyeyya [3]- na vuyheyya 4 na saṁhareyya
mosavajjaṁ pajaheyya vinodeyya byantīkareyya anabhāvaṅgameyya mosavajjā
ārato assa virato paṭivirato nikkhanto nissaṭṭho vippamutto
visaññutto vimariyādikatena cetasā vihareyyāti mosavajjena
niyyetha.

[828] Rūpe snehaṁ na kubbayeti rūpanti cattāro ca
mahābhūtā catunnañca mahābhūtānaṁ upādāyarūpaṁ. Rūpe snehaṁ na
kubbayeti rūpe snehaṁ na kareyya chandaṁ na kareyya pemaṁ na
kareyya rāgaṁ na kareyya na janeyya na sañjaneyya na nibbatteyya
nābhinibbatteyyāti rūpe snehaṁ na kubbaye.

[829] Mānañca parijāneyyāti mānoti ekavidhena māno
1 Po. Yu. bhāsitāti. 2 Po. Yu. iti. 3 Ma. na niyyāyeyya. 4 Ma. na vaheyya.
[1]- Cittassa uṇṇati. Duvidhena māno attukkaṁsanamāno paravambhanamāno.
Tividhena māno seyyohamasmīti māno sadisohamasmīti
māno hīnohamasmīti māno. Catubbidhena māno lābhena mānaṁ
janeti yasena mānaṁ janeti pasaṁsāya mānaṁ janeti sukhena
mānaṁ janeti. Pañcavidhena māno lābhimhi manāpikānaṁ rūpānanti
mānaṁ janeti [2]- manāpikānaṁ saddānaṁ gandhānaṁ rasānaṁ
phoṭṭhabbānanti mānaṁ janeti. Chabbidhena māno cakkhusampadāya
mānaṁ janeti sotasampadāya ghānasampadāya jivhāsampadāya
kāyasampadāya manosampadāya mānaṁ janeti. Sattavidhena māno
māno atimāno mānātimāno omāno [3]- adhimāno asmimāno
micchāmāno. Aṭṭhavidhena māno lābhena mānaṁ janeti alābhena
omānaṁ janeti yasena mānaṁ janeti ayasena omānaṁ janeti
pasaṁsāya mānaṁ janeti nindāya omānaṁ janeti sukhena mānaṁ
janeti dukkhena omānaṁ janeti. Navavidhena māno seyyassa
seyyohamasmīti māno seyyassa sadisohamasmīti māno seyyassa
hīnohamasmīti māno sadisassa seyyohamasmīti māno sadisassa
sadisohamasmīti māno sadisassa hīnohamasmīti māno hīnassa
seyyohamasmīti māno hīnassa sadisohamasmīti māno hīnassa
hīnohamasmīti māno. Dasavidhena māno idhekacco mānaṁ janeti
jātiyā vā gottena vā .pe. Aññataraññatarena vā vatthunā
1 Ma. yā. 2 Ma. lābhimhi. 3 Po. Ma. sadisamāno.
Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṁ uṇṇati uṇṇamo
dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa ayaṁ vuccati māno.
Mānañca parijāneyyāti mānaṁ tīhi pariññāhi parijāneyya
ñātapariññāya tīraṇapariññāya pahānapariññāya. Katamā ñātapariññā.
Mānaṁ jānāti ayaṁ ekavidhena māno cittassa
uṇṇati ayaṁ duvidhena māno attukkaṁsanamāno paravambhanamāno .pe.
Ayaṁ dasavidhena māno idhekacco mānaṁ janeti jātiyā vā
gottena vā .pe. Aññataraññatarena vā vatthunāti jānāti
passati ayaṁ ñātapariññā. Katamā tīraṇapariññā. Evaṁ
ñatvā 1 mānaṁ tīreti aniccato dukkhato .pe. Anissaraṇato tīreti
ayaṁ tīraṇapariññā. Katamā pahānapariññā. Evaṁ tīretvā
mānaṁ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṅgameti ayaṁ pahānapariññā.
Mānañca parijāneyyāti mānaṁ imāhi tīhi pariññāhi
parijāneyyāti mānañca parijāneyya.

[830] Sāhasā virato careti katamā sāhasācariyā. Rattassa
rāgacariyā sāhasācariyā duṭṭhassa dosacariyā sāhasācariyā mūḷhassa
mohacariyā sāhasācariyā vinibandhassa mānacariyā sāhasācariyā
parāmaṭṭhassa diṭṭhicariyā sāhasācariyā vikkhepagatassa uddhaccacariyā
sāhasācariyā aniṭṭhaṅgatassa vicikicchācariyā sāhasācariyā thāmagatassa
anusayacariyā sāhasācariyā ayaṁ sāhasācariyā. Sāhasā
1 Po. etaṁ katvā. Ma. etaṁ ñattaṁ katvā.
Virato careti sāhasācariyāya ārato assa virato paṭivirato
nikkhanto nissaṭṭho vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā
vihareyya careyya vicareyya iriyeyya vatteyya pāleyya yapeyya
yāpeyyāti sāhasā virato care. Tenāha bhagavā
mosavajjena niyyetha rūpe snehaṁ na kubbaye
mānañca parijāneyya sāhasā virato careti.

[831] Purāṇaṁ nābhinandeyya nave khantimakubbaye
hīyamāne na soceyya ākassaṁ 1 na sito siyā.

[832] Purāṇaṁ nābhinandeyyāti purāṇā vuccanti atītā
rūpā vedanā saññā saṅkhārā viññāṇaṁ [2]-. Atīte saṅkhāre
taṇhāvasena diṭṭhivasena nābhinandeyya nābhivadeyya na ajjhoseyya
abhinandanaṁ abhivadanaṁ ajjhosānaṁ gāhaṁ parāmāsaṁ abhinivesaṁ pajaheyya
vinodeyya byantīkareyya anabhāvaṅgameyyāti purāṇaṁ nābhinandeyya.

[833] Nave khantimakubbayeti navā vuccanti paccuppannā rūpā
vedanā saññā saṅkhārā viññāṇaṁ. Paccuppanne saṅkhāre
taṇhāvasena diṭṭhivasena khantiṁ na kareyya chandaṁ na kareyya
pemaṁ na kareyya rāgaṁ na kareyya na janeyya na sañjaneyya na
nibbatteyya nābhinibbatteyyāti nave khantimakubbaye.

[834] Hīyamāne na soceyyāti hīyamāne hāyamāne
1 Ma. Yu. ākāsaṁ. 2 Ma. purāṇaṁ vuccati.
Parihāyamāne vemāne vigacchamāne antaradhāyamāne na soceyya na
kilameyya na parāmaseyya na parideveyya na urattāḷiṁ kandeyya
na sammohaṁ āpajjeyya cakkhusmiṁ hīyamāne hāyamāne parihāyamāne
vemāne vigacchamāne antaradhāyamāne sotasmiṁ ghānasmiṁ
jivhāya kāyasmiṁ rūpasmiṁ saddasmiṁ gandhasmiṁ rasasmiṁ phoṭṭhabbasmiṁ
kulasmiṁ gaṇasmiṁ āvāsasmiṁ lābhasmiṁ yasasmiṁ pasaṁsāya sukhasmiṁ
cīvarasmiṁ piṇḍapātasmiṁ senāsanasmiṁ gilānapaccayabhesajjaparikkhārasmiṁ
hīyamāne hāyamāne parihāyamāne vemāne vigacchamāne antaradhāyamāne
na soceyya na kilameyya na parāmaseyya na parideveyya na
urattāḷiṁ kandeyya na sammohaṁ āpajjeyyāti hīyamāne na
soceyya.

[835] Ākassaṁ na sito siyāti ākassaṁ vuccati taṇhā
yo rāgo sārāgo .pe. Abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.
Kiṁkāraṇā ākassaṁ vuccati taṇhā. Yāya taṇhāya rūpaṁ ākassati
samākassati gaṇhāti parāmasati abhinivisati vedanaṁ saññaṁ saṅkhāre
viññāṇaṁ gatiṁ upapattiṁ paṭisandhiṁ bhavaṁ saṁsāraṁ vaṭṭaṁ
ākassati samākassati gaṇhāti parāmasati abhinivisati taṁkāraṇā
ākassaṁ vuccati taṇhā. Ākassaṁ na sito siyāti taṇhaṁ
na sito siyā 1 taṇhaṁ pajaheyya vinodeyya byantīkareyya
anabhāvaṅgameyya taṇhāya ārato assa virato paṭivirato nikkhanto
1 Ma. taṇhā nissito na siyā.
Nissaṭṭho vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā vihareyyāti
ākassaṁ na sito siyā. Tenāha bhagavā
purāṇaṁ nābhinandeyya nave khantimakubbaye
hīyamāne na soceyya ākassaṁ na sito siyāti.