[446] Piyappahūtā kalahā vivādā
paridevasokā sahamaccharā ca
mānātimānā sahapesuṇā ca
1 Ma. paññapehi.
Maccherayuttā kalahā vivādā
vivādajātesu ca pesuṇāni.

[447] Piyappahūtā kalahā vivādā paridevasokā sahamaccharā
cāti piyāti dve piyā sattā vā saṅkhārā vā.
Katame sattā piyā. Idha yassa te honti atthakāmā
hitakāmā phāsukāmā yogakkhemakāmā mātā vā pitā vā bhātā
vā bhaginī vā putto vā dhītā vā mittā vā amaccā vā
ñātī vā sālohitā vā ime sattā piyā. Katame saṅkhārā
piyā. Manāpikā rūpā manāpikā saddā manāpikā gandhā manāpikā
rasā manāpikā phoṭṭhabbā ime saṅkhārā piyā.
Piyavatthuacchedasaṅkinopi 1 kalahaṁ karonti acchijjantepi kalahaṁ
karonti acchinnepi kalahaṁ karonti. Piyavatthuvipariṇāmasaṅkinopi
kalahaṁ karonti vipariṇāmantepi kalahaṁ karonti vipariṇatepi kalahaṁ
karonti. Piyavatthuacchedasaṅkinopi vivadanti acchijjantepi vivadanti
acchinnepi vivadanti. Piyavatthuvipariṇāmasaṅkinopi vivadanti vipariṇāmantepi
vivadanti vipariṇatepi vivadanti. Piyavatthuacchedasaṅkinopi
paridevanti acchijjantepi paridevanti acchinnepi paridevanti.
Piyavatthuvipariṇāmasaṅkinopi paridevanti vipariṇāmantepi paridevanti
vipariṇatepi paridevanti. Piyavatthuacchedasaṅkinopi socanti acchijjantepi
socanti acchinnepi socanti. Piyavatthuvipariṇāmasaṅkinopi
1 Ma. piyaṁ vatthuṁ. sabbattha evaṁ ñātabbaṁ.
Socanti vipariṇāmantepi socanti vipariṇatepi socanti.
Piyavatthuṁ rakkhanti gopenti pariggaṇhanti mayāyanti maccharāyanti.

[448] Mānātimānā sahapesuṇā cāti piyavatthuṁ nissāya mānaṁ
janenti piyavatthuṁ nissāya atimānaṁ janenti.
Kathaṁ piyavatthuṁ nissāya mānaṁ janenti. Mayaṁ lābhino manāpikānaṁ
rūpānaṁ saddānaṁ gandhānaṁ rasānaṁ phoṭṭhabbānanti evaṁ piyavatthuṁ
nissāya mānaṁ janenti.
Kathaṁ piyavatthuṁ nissāya atimānaṁ janenti. Mayaṁ lābhino
manāpikānaṁ rūpānaṁ saddānaṁ gandhānaṁ rasānaṁ phoṭṭhabbānaṁ ime pana
na lābhino manāpikānaṁ rūpānaṁ saddānaṁ gandhānaṁ rasānaṁ phoṭṭhabbānanti
evaṁ piyavatthuṁ nissāya atimānaṁ janenti.
Pesuññanti idhekacco pisuṇavāco hoti ito sutvā amutra
akkhātā imesaṁ bhedāya .pe. Evaṁ bhedādhippāyo pesuññaṁ
upasaṁharatīti .pe. Mānātimānā sahapesuṇā ca.

[449] Maccherayuttā kalahā vivādāti kalaho ca vivādo ca
paridevo ca soko ca māno ca atimāno ca pesuññañca ime
satta kilesā macchariye yuttā payuttā āyuttā samāyuttāti
maccherayuttā kalahā vivādā.

[450] Vivādajātesu ca pesuṇānīti vivāde jāte sañjāte
nibbatte abhinibbatte pātubhūte pesuññaṁ upasaṁharanti ito
Sutvā amutra akkhāyanti imesaṁ bhedāya amutra vā sutvā
imesaṁ akkhāyanti amūsaṁ bhedāya iti samaggānaṁ vā bhetatā 1
bhinnānaṁ vā anuppadātā vaggārāmā vaggaratā vagganandī vaggakaraṇiṁ
vācaṁ bhāsitā honti idaṁ vuccati pesuññaṁ. Apica
dvīhi kāraṇehi pesuññaṁ upasaṁharanti piyakamyatāya vā
bhedādhippāyā vā.
Kathaṁ piyakamyatāya pesuññaṁ upasaṁharanti. Imassa piyā
bhavissāma manāpā bhavissāma vissāsikā bhavissāma abbhantarikā
bhavissāma suhadayā bhavissāmāti evaṁ piyakamyatāya pesuññaṁ
upasaṁharanti.
Kathaṁ bhedādhippāyā pesuññaṁ upasaṁharanti. Kathaṁ ime nānā
assu vinā assu vaggā assu dvedhā assu dvejjhā
assu dvepakkhā assu bhijjeyyuṁ na samāgaccheyyuṁ dukkhaṁ na
phāsu vihareyyunti evaṁ bhedādhippāyā pesuññaṁ upasaṁharantīti
vivādajātesu ca pesuṇāni. Tenāha bhagavā
piyappahūtā kalahā vivādā
paridevasokā sahamaccharā ca
mānātimānā sahapesuṇā ca
maccherayuttā kalahā vivādā
vivādajātesu ca pesuṇānīti.
1 Ma. bhettāro.

[451] Piyā su lokasmi kutonidānā
ye vāpi 1 lobhā vicaranti loke
āsā ca niṭṭhā ca kutonidānā
ye samparāyāya narassa honti.

[452] Piyā su lokasmi kutonidānāti piyā kutonidānā
kuto jātā kuto sañjātā kuto nibbattā kuto abhinibbattā
kuto pātubhūtā kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavāti piyānaṁ
mūlaṁ pucchati .pe. Samudayaṁ pucchati papucchati yācati ajjhesati
pasādetīti piyā su lokasmi kutonidānā.

[453] Ye vāpi lobhā vicaranti loketi ye vāpīti
khattiyā ca brāhmaṇā ca vessā ca suddā ca gahaṭṭhā ca
pabbajitā ca devā ca manussā ca. Lobhāti yo lobho lubbhanā
lubbhitattaṁ sārāgo sārajjanā sārajjitattaṁ abhijjhā lobho
akusalamūlaṁ. Vicarantīti vicaranti viharanti iriyanti vattanti
pālenti yapenti yāpenti. Loketi apāyaloke manussaloke
devaloke khandhaloke dhātuloke āyatanaloketi ye vāpi lobhā
vicaranti loke.

[454] Āsā ca niṭṭhā ca kutonidānāti āsā ca niṭṭhā
ca kutonidānā kuto jātā kuto sañjātā kuto nibbattā kuto
abhinibbattā kuto pātubhūtā kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavāti
1 Ma. ye cāpi. sabbattha īdisameva.
Āsāya ca niṭṭhāya ca mūlaṁ pucchati .pe. Samudayaṁ pucchati
papucchati yācati ajjhesati pasādetīti āsā ca niṭṭhā ca
kutonidānā.

[455] Ye samparāyāya narassa hontīti ye narassa parāyanā
honti dīpā honti tāṇā honti leṇā honti saraṇā honti
naro niṭṭhāparāyano hotīti ye samparāyāya narassa honti.
Tenāha so nimmito
piyā su lokasmi kutonidānā
ye vāpi lobhā vicaranti loke
āsā ca niṭṭhā ca kutonidānā
ye samparāyāya narassa hontīti.