[427] Na tassa puttā pasavo khettaṁ vatthuñca vijjatīti
nāti paṭikkhepo. Tassāti arahato khīṇāsavassa. Puttāti
cattāro puttā attajo putto khettajo putto dinnako
putto antevāsiko putto. Pasavoti ajeḷakā kukkuṭasūkarā
hatthigavāssavaḷavā. Khettanti sālikkhettaṁ vīhikkhettaṁ muggakkhettaṁ
māsakkhettaṁ yavakkhettaṁ godhūmakkhettaṁ tilakkhettaṁ. Vatthunti
gharavatthu koṭṭhakavatthu purevatthu pacchāvatthu ārāmavatthu vihāravatthu.
Na tassa puttā pasavo khettaṁ vatthuñca vijjatīti tassa puttapariggaho
vā pasupariggaho vā khettapariggaho vā vatthupariggaho vā natthi
na santi na saṁvijjanti nupalabbhanti pahīnā samucchinnā vūpasantā
paṭippassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti na tassa
puttā pasavo khettaṁ vatthuñca vijjati.

[428] Attaṁ vāpi nirattaṁ vā na tasmiṁ upalabbhatīti attāti
sassatadiṭṭhi 2 natthi nirattāti ucchedadiṭṭhi natthi attāti gahitaṁ
natthi nirattāti muñcitabbaṁ natthi. Yassa natthi gahitaṁ tassa
1 Ma. attā vāpi nirattā vā. sabbattha īdisameva. 2 Ma. attadiṭṭhi.
Natthi muñcitabbaṁ yassa natthi muñcitabbaṁ tassa natthi gahitaṁ.
Gahaṇamuñcanaṁ samatikkanto arahā vuḍḍhiparihāniṁ vītivatto. So
vuṭṭhavāso ciṇṇacaraṇo .pe. Natthi tassa punabbhavoti attaṁ
vāpi nirattaṁ vā na tasmiṁ upalabbhati. Tenāha bhagavā
na tassa puttā pasavo khettaṁ vatthuñca vijjati
attaṁ vāpi nirattaṁ vā na tasmiṁ upalabbhatīti.

[429] Yena [1]- vajjuṁ puthujjanā atho samaṇabrāhmaṇā
taṁ tassa apurekkhataṁ tasmā vādesu nejati.

[430] Yena vajjuṁ puthujjanā atho samaṇabrāhmaṇāti puthujjanāti
kenatthena puthujjanā. Puthu kilese janentīti puthujjanā.
Puthu avihatasakkāyadiṭṭhikāti puthujjanā. Puthu satthārānaṁ mukhullokikāti
puthujjanā. Puthu sabbagatīhi āvunitāti puthujjanā. Puthu nānābhisaṅkhārehi
abhisaṅkharontīti puthujjanā. Puthu nānāoghehi vuyhantīti
puthujjanā. Puthu nānāsantāpehi santappentīti puthujjanā. Puthu
nānāpariḷāhehi paridayhantīti puthujjanā. Puthu pañcasu kāmaguṇesu
rattā giddhā gadhitā mucchitā ajjhopannā laggā laggitā
palibuddhāti puthujjanā. Puthu pañcahi nīvaraṇehi āvuṭā nivuṭā
ophuṭā 2 pihitā paṭicchannā paṭikujjitāti puthujjanā. Samaṇāti
yekeci ito bahiddhā paribbājupagatā paribbājasamāpannā.
Brāhmaṇāti yekeci bhovādikā. Yena vajjuṁ puthujjanā atho
1 Po. Ma. naṁ. 2 Ma. ovuṭā.
Samaṇabrāhmaṇāti puthujjanā yena [1]- rāgena vadeyyuṁ yena dosena
vadeyyuṁ yena mohena vadeyyuṁ yena mānena vadeyyuṁ yāya
diṭṭhiyā vadeyyuṁ yena uddhaccena vadeyyuṁ yāya vicikicchāya
vadeyyuṁ yehi anusayehi vadeyyuṁ rattoti vā duṭṭhoti vā
mūḷhoti vā vinibandhoti vā parāmaṭṭhoti vā vikkhepagatoti
vā aniṭṭhaṅgatoti vā thāmagatoti vā. Te abhisaṅkhārā
pahīnā abhisaṅkhārānaṁ pahīnattā gatiyo yena vadeyyuṁ nerayikoti
vā tiracchānayonikoti vā pittivisayikoti vā manussoti vā
devoti vā rūpīti vā arūpīti vā saññīti vā asaññīti
vā nevasaññīnāsaññīti vā. So hetu natthi paccayo natthi
kāraṇaṁ natthi yena vadeyyuṁ katheyyuṁ bhaṇeyyuṁ dīpayeyyuṁ vohareyyunti
yena vajjuṁ puthujjanā atho samaṇabrāhmaṇā.

[431] Taṁ tassa apurekkhanti tassāti arahato khīṇāsavassa.
Purekkhāroti dve purekkhārā taṇhāpurekkhāro ca
diṭṭhipurekkhāro ca .pe. Ayaṁ taṇhāpurekkhāro .pe. Ayaṁ
diṭṭhipurekkhāro. Tassa taṇhāpurekkhāro pahīno diṭṭhipurekkhāro
paṭinissaṭṭho taṇhāpurekkhārassa pahīnattā diṭṭhipurekkhārassa
paṭinissaṭṭhattā na taṇhaṁ vā diṭṭhiṁ vā purato katvā carati
na taṇhādhajo na taṇhāketu na taṇhādhipateyyo na diṭṭhiddhajo
na diṭṭhiketu na diṭṭhādhipateyyo na taṇhāya vā [2]- diṭṭhiyā vā
1 Ma. taṁ. 2 Ma. na.
Parivārito caratīti taṁ tassa apurekkhataṁ.

[432] Tasmā vādesu nejatīti tasmāti tasmā taṁkāraṇā
taṁhetu tappaccayā taṁnidānā vādesu upavādesu nindāya garahāya
akittiyā avaṇṇahārikāya nejati na ejati 1 na calati na vedhati
nappavedhati na sampavedhatīti tasmā vādesu nejati. Tenāha bhagavā
yena vajjuṁ puthujjanā atho samaṇabrāhmaṇā
taṁ tassa apurekkhataṁ tasmā vādesu nejatīti.

[433] Vītagedho amaccharī na ossesu vadate muni
na samesu na omesu kappaṁ neti akappiyo.

[434] Vītagedho amaccharīti gedho vuccati taṇhā yo
rāgo sārāgo .pe. Abhijjhā lobho akusalamūlaṁ. Yasseso
gedho pahīno samucchinno vūpasanto paṭippassaddho abhabbuppattiko
ñāṇagginā daḍḍho so vuccati vītagedho. So rūpe agiddho .pe.
Diṭṭha suta muta viññātabbesu dhammesu agiddho agadhito amucchito
anajjhopanno vītagedho [2]- cattagedho vantagedho muttagedho [3]-
paṭinissaṭṭhagedho nicchāto nibbuto sītibhūto sukhapaṭisaṁvedī brahmabhūtena
attanā viharatīti vītagedho. Amaccharīti macchariyanti pañca
macchariyāni āvāsamacchariyaṁ kulamacchariyaṁ lābhamacchariyaṁ vaṇṇamacchariyaṁ
dhammamacchariyaṁ yaṁ evarūpaṁ macchariyaṁ .pe. Gāho idaṁ vuccati
macchariyaṁ. Yassetaṁ macchariyaṁ pahīnaṁ samucchinnaṁ vūpasantaṁ paṭippassaddhaṁ
1 Ma. iñjati. 2 Ma. vigatagedho. 3 pahīnagedho.
Abhabbuppattikaṁ ñāṇagginā daḍḍhaṁ so vuccati amaccharīti vītagedho
amaccharī.

[435] Na ossesu vadate muni na samesu na omesūti munīti
monaṁ vuccati ñāṇaṁ .pe. Saṅgajālamaticca so muni. Muni
seyyohamasmīti vā sadisohamasmīti vā hīnohamasmīti vā na vadati
na katheti na bhaṇati na dīpayati na voharatīti na ossesu vadate
muni na samesu na omesu.

[436] Kappaṁ neti akappiyoti kappoti dve kappā taṇhākappo
ca diṭṭhikappo ca .pe. Ayaṁ taṇhākappo .pe.
Ayaṁ diṭṭhikappo. Tassa taṇhākappo pahīno diṭṭhikappo paṭinissaṭṭho
taṇhākappassa pahīnattā diṭṭhikappassa paṭinissaṭṭhattā
taṇhākappaṁ vā diṭṭhikappaṁ vā neti na upeti na upagacchati na
gaṇhāti na parāmasati nābhinivisatīti kappaṁ neti. Akappiyoti
kappoti 1 dve kappā taṇhākappo ca diṭṭhikappo ca .pe.
Ayaṁ taṇhākappo .pe. Ayaṁ diṭṭhikappo. Tassa taṇhākappo
pahīno diṭṭhikappo paṭinissaṭṭho tassa taṇhākappassa pahīnattā
diṭṭhikappassa paṭinissaṭṭhattā taṇhākappaṁ vā diṭṭhikappaṁ vā na
kappeti na janeti na sañjaneti na nibbatteti nābhinibbattetīti
kappaṁ neti akappiyo. Tenāha bhagavā
1 Ma. kappāti.
Vītagedho amaccharī na ossesu vadate muni
na samesu na omesu kappaṁ neti akappiyoti.