[397] Akuhakoti tīṇi kuhanavatthūni paccayapaṭisevanasaṅkhātaṁ
kuhanavatthu iriyāpathasaṅkhātaṁ kuhanavatthu sāmantajappanasaṅkhātaṁ
kuhanavatthu.
Katamaṁ paccayapaṭisevanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu. Idha gahapatikā bhikkhuṁ
nimantenti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi.
So pāpiccho icchāpakato atthiko cīvarapiṇḍapātasenāsanagilāna-
paccayabhesajjaparikkhārānaṁ bhiyyokamyataṁ upādāya cīvaraṁ paccakkhāti
piṇḍapātaṁ paccakkhāti senāsanaṁ paccakkhāti gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ
paccakkhāti. So evamāha kiṁ samaṇassa mahagghena cīvarena
etaṁ sāruppaṁ yaṁ samaṇo susānā vā saṅkārakūṭā vā pāpaṇikā
vā nantakāni uccinitvā saṅghāṭiṁ katvā dhāreyya kiṁ samaṇassa
mahagghena piṇḍapātena etaṁ sāruppaṁ yaṁ samaṇo uñchācariyāya
piṇḍiyālopena jīvikaṁ kappeyya kiṁ samaṇassa mahagghena senāsanena
etaṁ sāruppaṁ yaṁ samaṇo rukkhamūliko vā assa sosāniko vā
Abbhokāsiko vā kiṁ samaṇassa mahagghena gilānapaccayabhesajjaparikkhārena
etaṁ sāruppaṁ yaṁ samaṇo pūtimuttena vā
harītakīkhaṇḍena vā osathaṁ kareyyāti tadupādāya lūkhaṁ cīvaraṁ dhāreti
lūkhaṁ piṇḍapātaṁ bhuñjati lūkhaṁ senāsanaṁ paṭisevati lūkhaṁ
gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ paṭisevati. Tamenaṁ gahapatikā evaṁ jānanti
ayaṁ samaṇo appiccho santuṭṭho pavivitto asaṁsaṭṭho āraddhaviriyo
dhutavādoti bhiyyo bhiyyo nimantenti cīvarapiṇḍapātasenāsana-
gilānapaccayabhesajjaparikkhārehi. So evamāha tiṇṇaṁ sammukhībhāvā
saddho kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati saddhāya sammukhībhāvā saddho
kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati deyyadhammassa sammukhībhāvā saddho
kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati dakkhiṇeyyānaṁ sammukhībhāvā saddho
kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati tumhākañcevāyaṁ saddhā atthi
deyyadhammo cāyaṁ saṁvijjati ahañca paṭiggāhako sacāhaṁ na
paṭiggahessāmi evaṁ tumhe puññena parihīnā bhavissatha na mayhaṁ
iminā attho apica tumhākaññeva anukampāya paṭiggaṇhāmīti
tadupādāya bahumpi cīvaraṁ paṭiggaṇhāti bahumpi piṇḍapātaṁ
paṭiggaṇhāti bahumpi senāsanaṁ paṭiggaṇhāti bahumpi
gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ paṭiggaṇhāti. Yā evarūpā bhākuṭikā
bhākuṭiyaṁ kuhanā kuhāyanā kuhitattaṁ idaṁ vuccati paṭisevanasaṅkhātaṁ
kuhanavatthu.
Katamaṁ iriyāpathasaṅkhātaṁ kuhanavatthu. Idhekacco pāpiccho
icchāpakato sambhāvanādhippāyo evaṁ maṁ jano sambhāvessatīti
gamanaṁ saṇṭhapeti ṭhānaṁ saṇṭhapeti nisajjaṁ saṇṭhapeti sayanaṁ
saṇṭhapeti paṇidhāya gacchati paṇidhāya tiṭṭhati paṇidhāya nisīdati
paṇidhāya seyyaṁ kappeti samāhito viya gacchati samāhito viya
tiṭṭhati samāhito viya nisīdati samāhito viya seyyaṁ kappeti
āpāthakajjhāyīva hoti. Yā evarūpā iriyāpathassa āṭhapanā
ṭhapanā saṇṭhapanā bhākuṭikā bhākuṭiyaṁ kuhanā kuhāyanā kuhitattaṁ
idaṁ vuccati iriyāpathasaṅkhātaṁ kuhanavatthu.
Katamaṁ sāmantajappanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu. Idhekacco pāpiccho
icchāpakato sambhāvanādhippāyo evaṁ maṁ jano sambhāvessatīti
ariyadhammasannissitaṁ vācaṁ bhāsati yo evarūpaṁ cīvaraṁ dhāreti so
samaṇo mahesakkhoti bhaṇati yo evarūpaṁ pattaṁ dhāreti
lohathālakaṁ dhāreti dhammakarakaṁ dhāreti parisāvanaṁ dhāreti kuñcikaṁ
dhāreti upāhanaṁ dhāreti kāyabandhanaṁ dhāreti āyogaṁ dhāreti
so samaṇo mahesakkhoti bhaṇati. Yassa evarūpo upajjhāyo
so samaṇo mahesakkhoti bhaṇati. Yassa evarūpo ācariyo
evarūpā samānupajjhāyakā samānācariyakā mittā sandiṭṭhā
sambhattā sahāyā so samaṇo mahesakkhoti bhaṇati. Yo
evarūpe vihāre vasati so samaṇo mahesakkhoti bhaṇati. Yo
Evarūpe aḍḍhayoge vasati pāsāde vasati hammiye vasati guhāyaṁ
vasati leṇe vasati kuṭiyā vasati kūṭāgāre vasati aṭṭe vasati
māḷe vasati uddaṇḍe vasati upaṭṭhānasālāyaṁ vasati maṇḍape
vasati rukkhamūle vasati so samaṇo mahesakkhoti bhaṇati. Athavā
korajikakorajiko bhākuṭikabhākuṭiko kuhakakuhako lapakalapako
mukhasambhāvito ayaṁ samaṇo imāsaṁ evarūpānaṁ santānaṁ
vihārasamāpattīnaṁ lābhīti tādisaṁ gambhīraṁ gūḷhaṁ nipuṇaṁ paṭicchannaṁ
lokuttarasuññatapaṭisaññuttaṁ kathaṁ katheti. Yā evarūpā
bhākuṭikā bhākuṭiyaṁ kuhanā kuhāyanā kuhāyitattaṁ idaṁ vuccati
sāmantajappanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu.
Yassimāni tīṇi kuhanavatthūni pahīnāni samucchinnāni vūpasantāni
paṭippassaddhāni abhabbuppattikāni ñāṇagginā daḍḍhāni so
vuccati akuhakoti paṭilīno akuhako.

[398] Apihālu amaccharīti pihā vuccati taṇhā yo rāgo
sārāgo .pe. Abhijjhā lobho akusalamūlaṁ. Yassesā pihā pahīnā
samucchinnā vūpasantā paṭippassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā
daḍḍhā so vuccati apihālu. So rūpe na piheti sadde
gandhe rase phoṭṭhabbe kulaṁ gaṇaṁ āvāsaṁ lābhaṁ yasaṁ pasaṁsaṁ
sukhaṁ cīvaraṁ piṇḍapātaṁ senāsanaṁ gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ
kāmadhātuṁ rūpadhātuṁ arūpadhātuṁ kāmabhavaṁ rūpabhavaṁ arūpabhavaṁ saññābhavaṁ
Asaññābhavaṁ nevasaññānāsaññābhavaṁ ekavokārabhavaṁ catuvokārabhavaṁ
pañcavokārabhavaṁ atītaṁ anāgataṁ paccuppannaṁ diṭṭhasutamutaviññātabbe
dhamme na piheti na icchati na sādiyati na pattheti
nābhijappatīti apihālu. Amaccharīti pañca macchariyāni āvāsamacchariyaṁ
kulamacchariyaṁ lābhamacchariyaṁ vaṇṇamacchariyaṁ dhammamacchariyaṁ yaṁ evarūpaṁ
macchariyaṁ maccharāyanā maccharāyitattaṁ vevicchaṁ kadariyaṁ kaṭukañcakatā
aggahitattaṁ cittassa idaṁ vuccati macchariyaṁ. Apica
khandhamacchariyampi macchariyaṁ dhātumacchariyampi macchariyaṁ āyatanamacchariyampi
macchariyaṁ gāho idaṁ vuccati macchariyaṁ. Yassetaṁ macchariyaṁ pahīnaṁ
samucchinnaṁ vūpasantaṁ paṭippassaddhaṁ abhabbuppattikaṁ ñāṇagginā daḍḍhaṁ
so vuccati amaccharīti. Apihālu amaccharī.

[399] Appagabbho ajegucchoti pāgabbhiyanti tīṇi
pāgabbhiyāni kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ cetasikaṁ pāgabbhiyaṁ.
Katamaṁ kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ. Idhekacco saṅghagatopi kāyikaṁ
pāgabbhiyaṁ dasseti gaṇagatopi kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti
bhojanasālāyapi kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti jantāgharepi kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ
dasseti udakatitthepi kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti antaragharaṁ
pavisantopi kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti antaragharaṁ paviṭṭhopi kāyikaṁ
pāgabbhiyaṁ dasseti.
Kathaṁ saṅghagato kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti. Idhekacco saṅghagato
Acittikārakato there bhikkhū ghaṭṭayantopi tiṭṭhati ghaṭṭayantopi
nisīdati puratopi tiṭṭhati puratopi nisīdati uccepi āsane
nisīdati sasīsaṁ pārupitvāpi nisīdati ṭhitakopi bhaṇati bāhāvikkhepakopi
bhaṇati evaṁ saṅghagato kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti.
Kathaṁ gaṇagato kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti. Idhekacco gaṇagato
acittikārakato therānaṁ bhikkhūnaṁ anupāhanānaṁ caṅkamantānaṁ saupāhano
caṅkamati nīce caṅkame caṅkamantānaṁ ucce caṅkame caṅkamati
chamāyaṁ caṅkamantānaṁ caṅkame caṅkamati ghaṭṭayantopi tiṭṭhati
ghaṭṭayantopi nisīdati puratopi tiṭṭhati puratopi nisīdati uccepi
āsane nisīdati sasīsaṁ pārupitvāpi nisīdati ṭhitakopi bhaṇati
bāhāvikkhepakopi bhaṇati evaṁ gaṇagato kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti.
Kathaṁ bhojanasālāya kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti. Idhekacco
bhojanasālāya acittikārakato there bhikkhū anupakhajja nisīdati navepi
bhikkhū āsanena paṭibāhati ghaṭṭayantopi tiṭṭhati ghaṭṭayantopi
nisīdati puratopi tiṭṭhati puratopi nisīdati uccepi āsane
nisīdati sasīsaṁ pārupitvāpi nisīdati ṭhitakopi bhaṇati bāhāvikkhepakopi
bhaṇati evaṁ bhojanasālāya kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti.
Kathaṁ jantāghare kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti. Idhekacco jantāghare
acittikārakato there bhikkhū ghaṭṭayantopi tiṭṭhati ghaṭṭayantopi
nisīdati puratopi tiṭṭhati puratopi nisīdati uccepi āsane
Nisīdati anāpucchāpi kaṭṭhaṁ pakkhipati anāpucchāpi dvāraṁ pidahati
evaṁ jantāghare kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti.
Kathaṁ udakatitthe kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti. Idhekacco udakatitthe
acittikārakato there bhikkhū ghaṭṭayantopi otarati puratopi
otarati ghaṭṭayantopi nhāyati puratopi nhāyati uparipi 1 nhāyati
ghaṭṭayantopi uttarati puratopi uttarati uparipi 2 uttarati evaṁ
udakatitthe kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti.
Kathaṁ antaragharaṁ pavisanto kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti. Idhekacco
antaragharaṁ pavisanto acittikārakato there bhikkhū ghaṭṭayantopi
gacchati puratopi gacchati vokkammapi therānaṁ bhikkhūnaṁ purato
gacchati evaṁ antaragharaṁ pavisanto kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti.
Kathaṁ antaragharaṁ paviṭṭho kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti. Idhekacco
antaragharaṁ paviṭṭho na pavisa bhanteti vuccamāno pavisati na tiṭṭha
bhanteti vuccamāno tiṭṭhati na nisīda bhanteti vuccamāno nisīdati
anokāsampi pavisati anokāsepi tiṭṭhati anokāsepi nisīdati
yāni tāni honti kulānaṁ ovarakāni gūḷhāni ca paṭicchannāni ca
yattha kulitthiyo kuladhītaro kulasuṇhāyo kulakumāriyo nisīdanti tatthapi
sahasā pavisati kumārakassapi sīsaṁ parāmasati evaṁ antaragharaṁ
paviṭṭho kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti. Idaṁ kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ.
Katamaṁ vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ. Idhekacco saṅghagatopi vācasikaṁ
1-2 Ma. Yu. uparitopi.
Pāgabbhiyaṁ dasseti gaṇagatopi vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti antaragharaṁ
paviṭṭhopi vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti.
Kathaṁ saṅghagato vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti. Idhekacco
saṅghagato acittikārakato there bhikkhū anāpucchā vā anajjhiṭṭho
vā ārāmagatānaṁ bhikkhūnaṁ dhammaṁ bhaṇati pañhaṁ visajjeti pāṭimokkhaṁ
uddisati ṭhitakopi bhaṇati bāhāvikkhepakopi bhaṇati evaṁ saṅghagato
vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti.
Kathaṁ gaṇagato vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti. Idhekacco gaṇagato
acittikārakato there bhikkhū anāpucchā vā anajjhiṭṭho vā
ārāmagatānaṁ bhikkhūnaṁ dhammaṁ bhaṇati pañhaṁ visajjeti ṭhitakopi bhaṇati
bāhāvikkhepakopi bhaṇati ārāmagatānaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ
upāsikānaṁ dhammaṁ bhaṇati pañhaṁ visajjeti ṭhitakopi bhaṇati
bāhāvikkhepakopi bhaṇati evaṁ gaṇagato vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ
dasseti.
Kathaṁ antaragharaṁ paviṭṭho vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti. Idhekacco
antaragharaṁ paviṭṭho itthiṁ vā kumāriṁ vā āha 1 itthannāme
itthaṅgotte kiṁ atthi yāgū atthi bhattaṁ atthi khādanīyaṁ
atthi kiṁ pivissāma kiṁ bhuñjissāma kiṁ khādissāma kiṁ vā
atthi kiṁ vā me dassathāti vippalapati [2]- evaṁ antaragharaṁ paviṭṭho
vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti. Idaṁ vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ.
1 Ma. evamāha. 2 Ma. yā evarūpā vācā palāpo vippalāpo lālappo lālappanā
lālappitattaṁ. Yu. yo evarūpo vācā palāpo ....
Katamaṁ cetasikaṁ pāgabbhiyaṁ. Idhekacco na uccākulā pabbajito
samāno uccākulā pabbajitena saddhiṁ sadisaṁ attānaṁ dahati cittena.
Na mahākulā pabbajito samāno mahākulā pabbajitena saddhiṁ sadisaṁ
attānaṁ dahati cittena. Na mahābhogakulā pabbajito samāno
mahābhogakulā pabbajitena saddhiṁ sadisaṁ attānaṁ dahati cittena.
Na uḷārabhogakulā pabbajito samāno. Na suttantiko samāno
suttantikena saddhiṁ sadisaṁ attānaṁ dahati cittena. Na vinayadharo
samāno. Na dhammakathiko samāno. Na āraññiko samāno.
Na piṇḍapātiko samāno. Na paṁsukūliko samāno. Na tecīvariko
samāno. Na sapadānacāriko samāno. Na khalupacchābhattiko
samāno. Na nesajjiko samāno. Na yathāsanthatiko samāno.
Na paṭhamassa jhānassa lābhī samāno paṭhamassa jhānassa lābhinā
saddhiṁ sadisaṁ attānaṁ dahati cittena .pe. Na nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā
lābhī samāno nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā
lābhinā saddhiṁ sadisaṁ attānaṁ dahati cittena. Idaṁ cetasikaṁ
pāgabbhiyaṁ. Yassimāni tīṇi pāgabbhiyāni pahīnāni samucchinnāni
vūpasantāni paṭippassaddhāni abhabbuppattikāni ñāṇagginā daḍḍhāni
so vuccati appagabbhoti appagabbho.

[400] Ajegucchoti atthi puggalo jeguccho atthi ajeguccho.
Katamo ca puggalo jeguccho. Idhekacco puggalo dussīlo
Hoti pāpadhammo asucisaṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo
samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti
avassuto kasambujāto ayaṁ vuccati puggalo jeguccho. Athavā
kodhano hoti upāyāsabahulo appampi vutto samāno abhisajjati
kuppati byāpajjati patiṭṭhiyati kopañca dosañca appaccayañca
pātukaroti ayaṁ vuccati puggalo jeguccho. Athavā kodhano
hoti upānāhī hoti makkhī hoti paḷāsī hoti issukī
hoti maccharī hoti saṭho hoti māyāvī hoti thaddho hoti
atimānī hoti pāpiccho hoti micchādiṭṭhi hoti sandiṭṭhiparāmāsī
hoti ādhānaggāhī 1 duppaṭinissaggī hoti ayaṁ vuccati
puggalo jeguccho.
Katamo ca puggalo ajeguccho. Idha bhikkhu sīlavā hoti
pāṭimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu
vajjesu bhayadassāvī samādāya sikkhati sikkhāpadesu ayaṁ vuccati
puggalo ajeguccho. Athavā akkodhano hoti anupāyāsabahulo
bahumpi vutto samāno na abhisajjati na kuppati na byāpajjati
na patiṭṭhiyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti
ayaṁ vuccati puggalo ajeguccho. Athavā akkodhano hoti
anupanāhī hoti amakkhī hoti apaḷāsī hoti anissukī hoti
amaccharī hoti asaṭho hoti amāyāvī hoti athaddho hoti
1 Ma. ādānaggāhī.
Anatimānī hoti na pāpiccho hoti na micchādiṭṭhi hoti
asandiṭṭhiparāmāsī hoti anādhānaggāhī 1 supaṭinissaggī hoti ayaṁ
vuccati puggalo ajeguccho. Sabbo kalyāṇaputhujjanaṁ upādāya
ariyapuggalo ajegucchoti appagabbho ajeguccho.

[401] Pesuṇeyye ca no yutoti pesuññanti idhekacco
pisuṇavāco hoti ito sutvā amutra akkhātā imesaṁ bhedāya
amutra vā sutvā imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya iti samaggānaṁ
vā bhettā bhinnānaṁ vā anuppadātā vaggārāmo vaggarato
vagganandī vaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā hoti idaṁ vuccati pesuññaṁ.
Apica dvīhi kāraṇehi pesuññaṁ upasaṁharati piyakamyatāya vā
bhedādhippāyo vā.
Kathaṁ piyakamyatāya pesuññaṁ upasaṁharati. Imassa piyo bhavissāmi
manāpo bhavissāmi vissāsiko bhavissāmi abbhantariko bhavissāmi
suhadayo bhavissāmīti evaṁ piyakamyatāya pesuññaṁ upasaṁharati.
Kathaṁ bhedādhippāyo pesuññaṁ upasaṁharati. Kathaṁ ime nānā
assu vinā assu vaggā assu dvedhā assu dvejjhā assu
dvepakkhā assu bhijjeyyuṁ na samāgaccheyyuṁ dukkhaṁ na phāsu
vihareyyunti evaṁ bhedādhippāyo 2 pesuññaṁ upasaṁharati.
Yassetaṁ pesuññaṁ pahīnaṁ samucchinnaṁ vūpasantaṁ paṭippassaddhaṁ
abhabbuppattikaṁ ñāṇagginā daḍḍhaṁ so pesuññe na yutto
1 Ma. anādānaggāhī. 2 Ma. bhedādhippāyena.
Nappayutto nāyutto na samāyuttoti pesuṇeyye ca no yuto.
Tenāha bhagavā
paṭilīno akuhako apihālu amaccharī
appagabbho ajeguccho pesuṇeyye ca no yutoti.

[402] Sātiyesu anassāvī atimāne ca no yuto
saṇho ca paṭibhāṇavā na saddho na virajjati.

[403] Sātiyesu anassāvīti sātiyā vuccanti pañca kāmaguṇā.
Kiṁkāraṇā sātiyā vuccanti pañca kāmaguṇā. Yebhuyyena devamanussā
pañcakāmaguṇe icchanti sādiyanti patthayanti pihayanti abhijappanti
taṁkāraṇā sātiyā vuccanti pañca kāmaguṇā. Yesaṁ esā sātiyā
taṇhā appahīnā tesaṁ cakkhuto rūpataṇhā savati pasavati sandati
pavattati. Sotato saddataṇhā. Ghānato gandhataṇhā.
Jivhāto rasataṇhā. Kāyato phoṭṭhabbataṇhā. Manato
dhammataṇhā savati pasavati 1 sandati pavattati. Yesaṁ esā sātiyā
taṇhā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭippassaddhā abhabbuppattikā
ñāṇagginā daḍḍhā tesaṁ cakkhuto rūpataṇhā na savati na pasavati 2
na sandati na pavattati. Sotato saddataṇhā .pe. Manato
dhammataṇhā na savati na pasavati na sandati na pavattatīti
sātiyesu anassāvī.

[404] Atimāne ca no yutoti katamo atimāno. Idhekacco
1 Ma. āsavati. 2 Ma. nāsavati.
Paraṁ atimaññati jātiyā vā gottena vā .pe. Aññataraññatarena
vā vatthunā. Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṁ uṇṇati
uṇṇamo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa ayaṁ vuccati
atimāno. Yasseso atimāno pahīno samucchinno vūpasanto
paṭippassaddho abhabbuppattiko ñāṇagginā daḍḍho so atimāne
no yutto nappayutto nāyutto na samāyuttoti atimāne ca
no yuto.

[405] Saṇho ca paṭibhāṇavāti [1]- saṇhena kāyakammena
samannāgatoti saṇho. Saṇhena vacīkammena. Saṇhena manokammena
samannāgatoti saṇho. Saṇhehi satipaṭṭhānehi samannāgatoti
saṇho. Saṇhehi sammappadhānehi. Saṇhehi iddhippādehi.
Saṇhehi indriyehi. Saṇhehi balehi. Saṇhehi bojjhaṅgehi
samannāgatoti saṇho. Saṇhena ariyena aṭṭhaṅgikena maggena
samannāgatoti saṇho.

[406] Paṭibhāṇavāti tayo paṭibhāṇavanto pariyattipaṭibhāṇavā
paripucchāpaṭibhāṇavā adhigamapaṭibhāṇavā.
Katamo pariyattipaṭibhāṇavā. Idhekaccassa pariyāpuṭaṁ hoti
suttaṁ geyyaṁ veyyākaraṇaṁ gāthā udānaṁ itivuttakaṁ jātakaṁ abbhūtadhammaṁ
vedallaṁ. Tassa pariyattiṁ nissāya paṭibhāyati. Ayaṁ
pariyattipaṭibhāṇavā.
1 Ma. Yu. saṇhoti.
Katamo paripucchāpaṭibhāṇavā. Idhekacco paripucchako 1 hoti
attatthe ca ñāyatthe ca lakkhaṇe ca kāraṇe ca ṭhānāṭhāne ca.
Tassa taṁ paripucchaṁ nissāya paṭibhāyati. Ayaṁ paripucchāpaṭibhāṇavā.
Katamo adhigamapaṭibhāṇavā. Idhekaccassa adhigatā honti
cattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā cattāro iddhippādā
pañcindriyāni pañca balāni satta bojjhaṅgā ariyo
aṭṭhaṅgiko maggo cattāri sāmaññaphalāni catasso paṭisambhidā
cha abhiññā. Tassa attho ñāto dhammo ñāto nirutti
ñātā. Atthe ñāte attho paṭibhāyati. Dhamme ñāte dhammo
paṭibhāyati. Niruttiyā ñātāya nirutti paṭibhāyati. Imesu
tīsu ñāṇaṁ paṭibhāṇapaṭisambhidā. Imāya paṭibhāṇapaṭisambhidāya
upeto samupeto upagato samupagato upapanno samupapanno
samannāgato hoti so vuccati paṭibhāṇavā. Yassa pariyatti
natthi paripucchā natthi adhigamo natthi kiṁ tassa paṭibhāyissatīti
saṇho ca paṭibhāṇavā.