[327] Dhammesu niccheyya samuggahītanti dhammesūti dvāsaṭṭhiyā
diṭṭhigatesu. Niccheyyāti nicchinitvā vinicchinitvā vicinitvā pavicinitvā
tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā odhiggāho
1 Po. Ma. sīlavataṁ. 2 Po. Ma. na mayhaṁ hoti ettāvatā vadāmīti na tassa hotīti ...
Vilaggāho varaggāho koṭṭhāsaggāho uccayaggāho samuccayaggāho
idaṁ saccaṁ tacchaṁ tathaṁ bhūtaṁ yāthāvaṁ aviparītanti gahitaṁ parāmaṭṭhaṁ
abhiniviṭṭhaṁ ajjhositaṁ adhimuttaṁ natthi [1]- na saṁvijjati nupalabbhati
pahīnaṁ samucchinnaṁ vūpasantaṁ paṭippassaddhaṁ abhabbuppattikaṁ ñāṇagginā
daḍḍhanti dhammesu niccheyya samuggahītaṁ.

[328] Passañca diṭṭhīsu anuggahāyāti diṭṭhīsu ādīnavaṁ passanto
diṭṭhiyo na gaṇhāmi na parāmasāmi na abhinivisāmi athavā na
gaṇhitabbā na parāmasitabbā na abhinivisitabbāti evampi passañca
diṭṭhīsu anuggahāya. Athavā sassato loko idameva saccaṁ
moghamaññanti diṭṭhagatametaṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ
diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaññojanaṁ sadukkhaṁ savighātaṁ saupāyāsaṁ sapariḷāhaṁ
na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya
na sambodhāya na nibbānāya saṁvattatīti diṭṭhīsu ādīnavaṁ passanto
diṭṭhiyo na gaṇhāmi na parāmasāmi na abhinivisāmi athavā na
gaṇhitabbā na parāmasitabbā na abhinivisitabbāti evampi passañca
diṭṭhīsu anuggahāya. [2]- Asassato loko antavā loko anantavā
loko taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ hoti tathāgato
parammaraṇā na hoti tathāgato parammaraṇā hoti ca na ca
hoti tathāgato parammaraṇā neva hoti na na hoti tathāgato
parammaraṇā idameva saccaṁ moghamaññanti diṭṭhigatametaṁ diṭṭhigahanaṁ
1 Ma. na santi. 2 Po. Ma. athavā.
Diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaññojanaṁ sadukkhaṁ
savighātaṁ saupāyāsaṁ sapariḷāhaṁ na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya
na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattatīti
diṭṭhīsu ādīnavaṁ passanto diṭṭhiyo na gaṇhāmi na parāmasāmi
na abhinivisāmi athavā na gaṇhitabbā na parāmasitabbā na
abhinivisitabbāti evampi passañca diṭṭhīsu anuggahāya. Athavā
imā diṭṭhiyo evaṁgahitā evaṁparāmaṭṭhā evaṁgatikā bhavanti 1 evaṁ
abhisamparāyāti diṭṭhīsu ādīnavaṁ passanto diṭṭhiyo na gaṇhāmi na
parāmasāmi na abhinivisāmi athavā na gaṇhitabbā na parāmasitabbā
na abhinivisitabbāti evampi passañca diṭṭhīsu anuggahāya. Athavā
imā diṭṭhiyo nirayasaṁvattanikā tiracchānayonisaṁvattanikā pittivisayasaṁvattanikāti
diṭṭhīsu ādīnavaṁ passanto diṭṭhiyo na gaṇhāmi na
parāmasāmi nābhinivisāmi athavā na gaṇhitabbā na parāmasitabbā
nābhinivisitabbāti evampi passañca diṭṭhīsu anuggahāya. Athavā
imā diṭṭhiyo aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā
virāgadhammā nirodhadhammāti diṭṭhīsu ādīnavaṁ passanto diṭṭhiyo na
gaṇhāmi na parāmasāmi nābhinivisāmi athavā na gaṇhitabbā na
parāmasitabbā nābhinivisitabbāti evampi passañca diṭṭhīsu anuggahāya.

[329] Ajjhattasantiṁ pacinaṁ adassanti [2]- ajjhattaṁ rāgassa
santiṁ dosassa santiṁ mohassa santiṁ kodhassa upanāhassa
1 Ma. bhavissanti. 2 Ma. ajjhattasantiṁ. Yu. ajjhattaṁ santiṁ.
Makkhassa paḷāsassa issāya macchariyassa māyāya sāṭheyyassa
thambhassa sārambhassa mānassa atimānassa madassa pamādassa
sabbakilesānaṁ sabbaduccaritānaṁ sabbadarathānaṁ sabbapariḷāhānaṁ
sabbasantāpānaṁ sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ santiṁ [1]- vūpasantiṁ nibbutiṁ
paṭippassaddhiṁ [2]-. Pacinanti pacinanto vicinanto pavicinanto tulayanto
tīrayanto vibhāvayanto vibhūtaṁ karonto sabbe saṅkhārā aniccāti
pacinanto vicinanto pavicinanto tulayanto tīrayanto vibhāvayanto vibhūtaṁ
karonto sabbe saṅkhārā dukkhāti sabbe dhammā anattāti .pe.
Yaṅkiñci samudayadhammaṁ sabbantaṁ nirodhadhammanti pacinanto vicinanto
pavicinanto tulayanto tīrayanto vibhāvayanto vibhūtaṁ karonto.
Adassanti adassaṁ adakkhiṁ passiṁ 3 paṭivijjhinti ajjhattasantiṁ pacinaṁ
adassaṁ. Tenāha bhagavā
idaṁ vadāmīti na tassa hoti (māgandiyāti bhagavā)
dhammesu niccheyya samuggahītaṁ
passañca diṭṭhīsu anuggahāya
ajjhattasantiṁ pacinaṁ adassanti.

[330] Vinicchayā yāni pakappitāni (iti māgandiyo)
te ve munī brūsi anuggahāya
ajjhattasantīti yametamatthaṁ
kathaṁ nu dhīrehi paveditantaṁ.
1 Po. Ma. upasantiṁ. 2 Po. Ma. santiṁ. 3 Ma. apassiṁ.

[331] Vinicchayā yāni pakappitānīti vinicchayāni vuccanti
dvāsaṭṭhī diṭṭhigatāni [1]-. Pakappitānīti kappitā abhisaṅkhatā
saṇṭhapitātipi pakappitā. Athavā aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā
khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā vipariṇāmadhammātipi
pakappitāti vinicchayā yāni pakappitāni. Iti māgandiyoti itīti
padasandhi .pe. Padānupubbatāmetaṁ itīti. Māgandiyoti tassa
brāhmaṇassa nāmaṁ saṅkhā samaññā [2]- vohāroti iti māgandiyo.

[332] Te ve munī brūsi anuggahāya ajjhattasantīti
yametamatthanti te veti dvāsaṭṭhī diṭṭhigatāni. Munīti monaṁ vuccati
ñāṇaṁ .pe. Saṅgajālamaticca so munīti. Anuggahāyāti diṭṭhīsu
ādīnavaṁ passanto diṭṭhiyo na gaṇhāmi na parāmasāmi nābhinivisāmīti
paggaṇhāsi 3 ajjhattasantīti ca bhaṇasi. Yametamatthanti yaṁ paramatthanti
te ve munī brūsi anuggahāya ajjhattasantīti yametamatthaṁ.

[333] Kathaṁ nu dhīrehi paveditantanti kathannūti saṁsayapucchā
vimatipucchā dveḷhakapucchā anekaṁsapucchā evaṁ nu kho na nu
kho kinnu kho kathaṁ nu khoti kathaṁ nu. Dhīrehīti [4]- paṇḍitehi
paññavantehi buddhimantehi ñāṇīhi vibhāvīhi medhāvīhi.
Paveditanti veditaṁ paveditaṁ ācikkhitaṁ desitaṁ paññapitaṁ paṭṭhapitaṁ
vivaritaṁ vibhajitaṁ uttānīkataṁ pakāsitanti kathaṁ nu dhīrehi
paveditantaṁ. Tenāha bhagavā
1 Ma. Yu. diṭṭhivinicchayā. 2 Ma. paññatti. 3 Ma. ca bhaṇasi. 4 Ma. dhīrehi.
Vinicchayā yāni pakappitāni (iti māgandiyo)
te ve munī brūsi anuggahāya
ajjhattasantīti yametamatthaṁ
kathaṁ nu dhīrehi paveditantanti.

[334] Na diṭṭhiyā na sutiyā na ñāṇena (māgandiyāti bhagavā)
sīlabbatenāpi na suddhimāha
adiṭṭhiyā assutiyā añāṇā
asīlatā abbatā nopi tena
ete ca nissajja anuggahāya
santo anissāya bhavaṁ na jappe.

[335] Na diṭṭhiyā na sutiyā na ñāṇenāti diṭṭhenapi suddhiṁ
visuddhiṁ parisuddhiṁ muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ nāha na kathesi na bhaṇasi
na dīpayasi na voharasi. Sutenapi suddhiṁ visuddhiṁ parisuddhiṁ muttiṁ
vimuttiṁ parimuttiṁ nāha na kathesi na bhaṇasi na dīpayasi na voharasi.
Diṭṭhasutenapi suddhiṁ visuddhiṁ parisuddhiṁ muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ nāha
na kathesi na bhaṇasi na dīpayasi na voharasi. Ñāṇenapi suddhiṁ visuddhiṁ
parisuddhiṁ muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ nāha na kathesi na bhaṇasi na dīpayasi
na voharasīti na diṭṭhiyā na sutiyā na ñāṇena. Māgandiyāti bhagavā
taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati. Bhagavāti gāravādhivacanaṁ .pe.
Sacchikā paññatti yadidaṁ bhagavāti māgandiyāti bhagavā.

[336] Sīlabbatenāpi na suddhimāhāti sīlenapi suddhiṁ visuddhiṁ
parisuddhiṁ muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ nāha na kathesi na bhaṇasi na dīpayasi
na voharasi. Vattenapi suddhiṁ visuddhiṁ parisuddhiṁ muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ
nāha na kathesi na bhaṇasi na dīpayasi na voharasi. Sīlabbatenapi
suddhiṁ visuddhiṁ parisuddhiṁ muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ nāha na kathesi na bhaṇasi
na dīpayasi na voharasīti sīlabbatenāpi na suddhimāha.