[207] Tasmā munayo pariggahaṁ hitvā acariṁsu khemadassinoti
tasmāti tasmā taṁkāraṇā taṁhetu tappaccayā taṁnidānā etaṁ
Ādīnavaṁ sampassamāno mamattesūti tasmā. Munayoti monaṁ
vuccati ñāṇaṁ yā paññā pajānanā .pe. Amoho dhammavicayo
sammādiṭṭhi tena ñāṇena samannāgatā munayo monappattā.
Tīṇi moneyyāni kāyamoneyyaṁ vacīmoneyyaṁ manomoneyyaṁ .pe.
Saṅgajālamaticca so muni. Pariggahoti dve pariggahā taṇhāpariggaho
ca diṭṭhipariggaho ca .pe. Ayaṁ taṇhāpariggaho .pe. Ayaṁ
diṭṭhipariggaho. Munayo taṇhāpariggahaṁ pahāya 1 diṭṭhipariggahaṁ
paṭinissajjitvā acariṁsu vicariṁsu iriyiṁsu vattiṁsu pāliṁsu yapiṁsu yāpiṁsu.
Khemadassinoti khemaṁ vuccati amataṁ nibbānaṁ yo so sabbasaṅkhārasamatho
sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.
Khemadassinoti khemadassino tāṇadassino leṇadassino saraṇadassino
abhayadassino accutadassino amatadassino nibbānadassinoti tasmā
munayo pariggahaṁ hitvā acariṁsu khemadassino. Tenāha bhagavā
sokaparidevamaccharaṁ
na jahanti giddhā mamāyite
tasmā munayo pariggahaṁ
hitvā acariṁsu khemadassinoti.

[208] Paṭilīnacarassa bhikkhuno
bhajamānassa vivittamāsanaṁ
1 Po. Ma. pariccajitvā.
Sāmaggiyamāhu tassa taṁ
yo attānaṁ bhavane na dassaye.

[209] Paṭilīnacarassa bhikkhunoti paṭilīnacarā vuccanti satta
sekhā 1 arahā paṭilīno. Kiṁkāraṇā paṭilīnacarā kuccanti satta
sekhā. Te tato tato cittaṁ paṭilīnentā paṭikujjentā paṭivaṭṭentā
sanniruddhantā sanniggaṇhantā sannivārentā rakkhantā gopentā
caranti viharanti iriyanti vattenti pālenti yapenti yāpenti.
Cakkhudvāre cittaṁ paṭilīnentā paṭikujjentā paṭivaṭṭentā
sanniruddhantā sanniggaṇhantā sannivārentā rakkhantā gopentā
caranti viharanti iriyanti vattenti pālenti yapenti yāpenti.
Sotadvāre cittaṁ ghānadvāre cittaṁ jivhādvāre cittaṁ
kāyadvāre cittaṁ manodvāre cittaṁ paṭilīnentā paṭikujjentā
paṭivaṭṭentā sanniruddhantā sanniggaṇhantā sannivārentā
rakkhantā gopentā caranti viharanti iriyanti vattenti pālenti
yapenti yāpenti. Yathā kukkuṭapattaṁ vā nahārudaddalaṁ 2 vā
aggimhi pakkhittaṁ hoti paṭilīyati paṭikujjati paṭivattati na
sampasāriyati evameva te tato tato cittaṁ paṭilīnentā paṭikujjentā
paṭivaṭṭentā sanniruddhantā sanniggaṇhantā sannivārentā
rakkhantā gopentā caranti viharanti iriyanti vattenti pālenti
yapenti yāpenti cakkhudvāre cittaṁ sotadvāre cittaṁ
1 Ma. sekkhā. aparaṁpi evaṁ ñātabbaṁ. 2 ma nahārudaddulaṁ. Yu. nahārugaddulaṁ
Ghānadvāre cittaṁ jivhādvāre cittaṁ kāyadvāre cittaṁ
manodvāre cittaṁ paṭilīnentā paṭikujjentā paṭivaṭṭentā
sanniruddhantā sanniggaṇhantā sannivārentā rakkhantā gopentā
caranti viharanti iriyanti vattenti pālenti yapenti yāpenti.
Taṁkāraṇā paṭilīnacarā vuccanti satta sekhā. Bhikkhunoti kalyāṇaputhujjanassa
vā bhikkhuno sekhassa vā bhikkhunoti paṭilīnacarassa
bhikkhuno.

[210] Bhajamānassa vivittamāsananti āsanaṁ vuccati yattha
nisīdati mañco pīṭhaṁ bhisi taṭṭikā cammakhaṇḍo tiṇasanthāro
paṇṇasanthāro palāsasanthāro 1 . Taṁ āsanaṁ asappāyarūpadassanena
vittaṁ 2 vivittaṁ pavivittaṁ asappāyasaddassavanena vittaṁ 3 vivittaṁ pavivittaṁ
asappāyagandhaghāyanena asappāyarasasāyanena asappāyaphoṭṭhabbaphusanena
asappāyehi pañcahi kāmaguṇehi vittaṁ 4 vivittaṁ pavivittaṁ.
Taṁ [5]- āsanaṁ bhajato sambhajato sevato nisevato saṁsevato paṭisevatoti
bhajamānassa vivittamāsanaṁ.

[211] Sāmaggiyamāhu tassa taṁ yo attānaṁ bhavane na dassayeti
sāmaggiyāti tisso sāmaggiyo gaṇasāmaggī dhammasāmaggī
anabhinibbattisāmaggī.
Katamā gaṇasāmaggī. Bahū cepi bhikkhū samaggā sammodamānā
avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharanti
1 Ma. Yu. palālasanthāro. sabbattha idisameva. 2-3-4 Po. Ma. rittaṁ.
5 Po. Ma. vivittaṁ.
Ayaṁ gaṇasāmaggī.
Katamā dhammasāmaggī. Cattāro satipaṭṭhānā cattāro
sammappadhānā cattāro iddhippādā pañcindriyāni pañca
balāni satta bojjhaṅgā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo te
ekato pakkhandanti pasīdanti sampatiṭṭhanti vimuccanti na tesaṁ
dhammānaṁ vivādo vippavādo atthi ayaṁ dhammasāmaggī.
Katamā anabhinibbattisāmaggī. Bahū cepi bhikkhū anupādisesāya
nibbānadhātuyā parinibbāyanti na tesaṁ nibbānadhātuyā onattaṁ
vā puṇṇattaṁ vā paññāyati ayaṁ anabhinibbattisāmaggī.
Bhavaneti nerayikānaṁ nirayo bhavanaṁ tiracchānayonikānaṁ tiracchānayoni
bhavanaṁ pittivisayikānaṁ pittivisayo bhavanaṁ manussānaṁ manussaloko
bhavanaṁ devānaṁ devaloko bhavanaṁ. Sāmaggiyamāhu tassa taṁ
yo attānaṁ bhavane na dassayeti tassesā sāmaggī etaṁ channaṁ
etaṁ paṭirūpaṁ etaṁ anucchavikaṁ etaṁ anulomaṁ yo evaṁ paṭipanno 1
niraye attānaṁ na dasseyya tiracchānayoniyā attānaṁ na dasseyya
pittivisaye attānaṁ na dasseyya manussaloke attānaṁ na dasseyya
devaloke attānaṁ na dasseyyāti evamāhu evamāhaṁsu evaṁ kathenti
evaṁ bhaṇanti evaṁ dīpayanti evaṁ voharantīti sāmaggiyamāhu tassa
taṁ yo attānaṁ bhavane na dassaye. Tenāha bhagavā
1 Po. Ma. paṭicchanne.
Paṭilīnacarassa bhikkhuno
bhajamānassa vivittamāsanaṁ
sāmaggiyamāhu tassa taṁ
yo attānaṁ bhavane na dassayeti.

[212] Sabbattha muni anissito
na piyaṁ kubbati nopi appiyaṁ
tasmiṁ paridevamaccharaṁ
paṇṇe vāri yathā na limpati.

[213] Sabbattha muni anissitoti sabbaṁ vuccati dvādasāyatanāni
cakkhu ceva rūpā ca sotañca saddā ca ghānañca
gandhā ca jivhā ca rasā ca kāyo ca phoṭṭhabbā ca mano ca
dhammā ca. Munīti monaṁ vuccati ñāṇaṁ yā paññā pajānanā .pe.
Saṅgajālamaticca so muni. Anissitoti dve nissayā taṇhānissayo
ca diṭṭhinissayo ca .pe. Ayaṁ taṇhānissayo .pe. Ayaṁ
diṭṭhinissayo. Muni taṇhānissayaṁ pahāya diṭṭhinissayaṁ paṭinissajjitvā
cakkhuṁ anissito sotaṁ anissito ghānaṁ anissito jivhaṁ
anissito kāyaṁ anissito manaṁ anissito rūpe sadde gandhe
rase phoṭṭhabbe dhamme kulaṁ gaṇaṁ āvāsaṁ lābhaṁ yasaṁ pasaṁsaṁ
sukhaṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ kāmadhātuṁ
rūpadhātuṁ arūpadhātuṁ kāmabhavaṁ rūpabhavaṁ arūpabhavaṁ saññābhavaṁ asaññābhavaṁ
Nevasaññānāsaññābhavaṁ ekavokārabhavaṁ catuvokārabhavaṁ pañcavokārabhavaṁ
atītaṁ anāgataṁ paccuppannaṁ diṭṭhasutamutaviññātabbe
dhamme anissito asannissito anallīno anupagato anajjhosito
anadhimutto nikkhanto nissaṭṭho vippamutto visaññutto vimariyādikatena
cetasā viharatīti sabbattha muni anissito.

[214] Na piyaṁ kubbati nopi appiyanti piyāti dve piyā
sattā vā saṅkhārā vā.
Katame sattā piyā. Idha yassa te honti atthakāmā hitakāmā
phāsukāmā yogakkhemakāmā mātā vā pitā vā bhātā vā bhaginī
vā putto vā dhītā vā mittā vā amaccā vā ñātī vā
sālohitā vā ime sattā piyā.
Katame saṅkhārā piyā. Manāpikā rūpā manāpikā saddā
manāpikā gandhā manāpikā rasā manāpikā phoṭṭhabbā ime
saṅkhārā piyā.
Appiyāti dve appiyā sattā vā saṅkhārā vā.
Katame sattā appiyā. Idha yassa te honti anatthakāmā
ahitakāmā aphāsukāmā ayogakkhemakāmā jīvitā voropetukāmā
ime sattā appiyā.
Katame saṅkhārā appiyā. Amanāpikā rūpā amanāpikā saddā
amanāpikā gandhā amanāpikā rasā amanāpikā phoṭṭhabbā ime
Saṅkhārā appiyā.
Na piyaṁ kubbati nopi appiyanti ayaṁ me satto piyo ime
ca me saṅkhārā manāpāti rāgavasena piyaṁ na karoti ayaṁ me
satto appiyo ime ca me saṅkhārā amanāpāti paṭighavasena
appiyaṁ na karoti na janeti na sañjaneti na nibbatteti nābhinibbattetīti
na piyaṁ kubbati nopi appiyaṁ.

[215] Tasmiṁ paridevamaccharaṁ paṇṇe vāri yathā na limpatīti
tasminti [1]- puggale arahante khīṇāsave. Paridevoti ñātibyasanena
vā phuṭṭhassa bhogabyasanena vā phuṭṭhassa rogabyasanena vā phuṭṭhassa
sīlabyasanena vā phuṭṭhassa diṭṭhibyasanena vā phuṭṭhassa
aññataraññatarena vā byasanena samannāgatassa aññataraññatarena vā
dukkhadhammena phuṭṭhassa ādevo paridevo ādevanā paridevanā
ādevitattaṁ paridevitattaṁ vācā palāpo vippalāpo lālappo
lālappāyanā lālappāyitattaṁ. Macchariyanti pañca macchariyāni
āvāsamacchariyaṁ kulamacchariyaṁ lābhamacchariyaṁ vaṇṇamacchariyaṁ dhammamacchariyaṁ
yaṁ evarūpaṁ macchariyaṁ maccharāyanā maccharāyitattaṁ vevicchaṁ kadariyaṁ
kaṭukañcakatā aggahitattaṁ cittassa idaṁ vuccati macchariyaṁ apica
khandhamacchariyaṁpi macchariyaṁ dhātumacchariyaṁpi macchariyaṁ āyatanamacchariyaṁpi
macchariyaṁ gāho idaṁ vuccati macchariyaṁ. Paṇṇe vāri yathā
na limpatīti paṇṇaṁ vuccati padumapattaṁ. Vāri vuccati udakaṁ.
1 Ma. Yu. tasmiṁ.
Yathā vāri padumapatte na limpati na saṁlimpati nupalimpati alittaṁ
asaṁlittaṁ anūpalittaṁ evameva tasmiṁ puggale arahante khīṇāsave
paridevo ca macchariyañca na limpati na saṁlimpati nupalimpati
alittā asaṁlittā anūpalittā so ca puggalo [1]- tehi kilesehi
na limpati na saṁlimpati nupalimpati alitto asaṁlitto anūpalitto
nikkhanto nissaṭṭho vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā
viharatīti tasmiṁ paridevamaccharaṁ paṇṇe vāri yathā na limpati.
Tenāha bhagavā
sabbattha muni anissito
na piyaṁ kubbati nopi appiyaṁ
tasmiṁ paridevamaccharaṁ
paṇṇe vāri yathā na limpatīti.

[216] Udavindu yathāpi pokkhare
padume vāri yathā na limpati
evaṁ muni nopalimpati
yadidaṁ diṭṭhasutaṁ mutesu vā.