[197] Supinena yathāpi saṅgatanti saṅgataṁ samāgataṁ samāhitaṁ
sannipatitanti supinena yathāpi saṅgataṁ.

[198] Paṭibuddho puriso na passatīti yathā puriso supinagato
candaṁ passati suriyaṁ passati mahāsamuddaṁ passati sinerupabbatarājaṁ
passati hatthiṁ passati assaṁ passati rathaṁ passati pattiṁ passati
senābyūhaṁ passati ārāmarāmaṇeyyakaṁ passati vanarāmaṇeyyakaṁ
passati bhūmirāmaṇeyyakaṁ passati pokkharaṇirāmaṇeyyakaṁ passati
paṭibuddho na kiñci passatīti paṭibuddho puriso na passati.

[199] Evampi piyāyitaṁ jananti evanti opammasampaṭipādanā.
Piyāyitaṁ jananti piyāyitaṁ mamāyitaṁ janaṁ mātaraṁ vā
pitaraṁ vā bhātaraṁ vā bhaginiṁ vā puttaṁ vā dhītaraṁ vā mittaṁ
vā amaccaṁ vā ñātisālohitaṁ vāti evampi piyāyitaṁ janaṁ.

[200] Petaṁ kālakataṁ na passatīti petā vuccanti matā
kālakatā. Na passati na dakkhati nādhigacchati na vindati na
paṭilabhatīti petaṁ kālakataṁ na passati. Tenāha bhagavā
supinena yathāpi saṅgataṁ
paṭibuddho puriso na passati
evampi piyāyitaṁ janaṁ
petaṁ kālakataṁ na passatīti.

[201] Diṭṭhāpi sutāpi te janā
yesaṁ nāmamidaṁ pavuccati
Nāmamevāvasissati
akkheyyaṁ petassa jantuno.

[202] Diṭṭhāpi sutāpi te janāti diṭṭhāti ye
cakkhuviññāṇābhisambhūtā. Sutāti ye sotaviññāṇābhisambhūtā. Te
janāti khattiyā ca brāhmaṇā ca vessā ca suddā ca gahaṭṭhā
ca pabbajitā ca devā ca manussā cāti diṭṭhāpi sutāpi
te janā.

[203] Yesaṁ nāmamidaṁ pavuccatīti yesanti yesaṁ khattiyānaṁ
brāhmaṇānaṁ vessānaṁ suddānaṁ gahaṭṭhānaṁ pabbajitānaṁ devānaṁ
manussānaṁ. Nāmanti saṅkhā samaññā paññatti lokavohāro
nāmaṁ nāmakammaṁ nāmadheyyaṁ nirutti byañjanaṁ abhilāpo. Pavuccatīti
kathiyati bhaṇiyati dīpiyati vohariyatīti yesaṁ nāmamidaṁ pavuccati.

[204] Nāmamevāvasissati akkheyyanti rūpagataṁ vedanāgataṁ
saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ pahīyati jahīyati vijahīyati
antaradhāyati vippalujjati nāmamevāvasissati. Akkheyyanti akkhātuṁ
kathetuṁ bhaṇituṁ dīpayituṁ voharitunti nāmamevāvasissati akkheyyaṁ.
Petassa jantunoti petassāti matassa kālakatassa. Jantunoti
sattassa narassa mānavassa posassa puggalassa jīvassa jātussa 1
jantussa indagussa manujassāti akkheyyaṁ petassa jantuno.
Tenāha bhagavā
1 Ma. jāgussa. Yu. jagussa.
Diṭṭhāpi sutāpi te janā
yesaṁ nāmamidaṁ pavuccati
nāmamevāvasissati
akkheyyaṁ petassa jantunoti.

[205] Sokaparidevamaccharaṁ
na jahanti giddhā mamāyite
tasmā munayo pariggahaṁ
hitvā acariṁsu khemadassino.

[206] Sokaparidevamaccharaṁ na jahanti giddhā mamāyiteti sokoti
ñātibyasanena vā phuṭṭhassa bhogabyasanena vā phuṭṭhassa rogabyasanena
vā phuṭṭhassa sīlabyasanena vā phuṭṭhassa diṭṭhibyasanena vā phuṭṭhassa
aññataraññatarena vā byasanena samannāgatassa aññataraññatarena
vā dukkhadhammena phuṭṭhassa soko socanā socitattaṁ antosoko
antoparisoko antoḍāho antopariḍāho cetaso parijjhāyanā
domanassaṁ sokasallaṁ. Paridevoti ñātibyasanena vā phuṭṭhassa .pe.
Diṭṭhibyasanena vā phuṭṭhassa aññataraññatarena vā byasanena
samannāgatassa aññataraññatarena vā dukkhadhammena phuṭṭhassa ādevo
paridevo ādevanā paridevanā ādevitattaṁ paridevitattaṁ vācā
palāpo vippalāpo lālappo lālappāyanā lālappāyitattaṁ.
Macchariyanti pañca macchariyāni āvāsamacchariyaṁ kulamacchariyaṁ lābhamacchariyaṁ
Vaṇṇamacchariyaṁ dhammamacchariyaṁ yaṁ evarūpaṁ macchariyaṁ maccharāyanā
maccharāyitattaṁ vevicchaṁ kadariyaṁ kaṭukañcakatā aggahitattaṁ cittassa
idaṁ vuccati macchariyaṁ. Apica khandhamacchariyaṁpi macchariyaṁ dhātumacchariyaṁpi
macchariyaṁ āyatanamacchariyaṁpi macchariyaṁ gāho idaṁ vuccati macchariyaṁ.
Gedho vuccati taṇhā yo rāgo sārāgo .pe. Abhijjhā
lobho akusalamūlaṁ. Mamattāti dve mamattā taṇhāmamattañca
diṭṭhimamattañca .pe. Idaṁ taṇhāmamattaṁ .pe. Idaṁ diṭṭhimamattaṁ.
Mamāyitavatthuacchedasaṅkinopi socanti icchijjantepi socanti
acchinnepi socanti. Mamāyitavatthuvipariṇāmasaṅkinopi socanti vipariṇāmantepi
socanti vipariṇatepi socanti. Mamāyitavatthuacchedasaṅkinopi
paridevanti acchijjantepi paridevanti acchinnepi paridevanti.
Mamāyitavatthuvipariṇāmasaṅkinopi paridevanti vipariṇāmantepi
paridevanti vipariṇatepi paridevanti. Mamāyitavatthuṁ rakkhanti gopenti
pariggaṇhanti mamāyitanti maccharāyanti. Mamāyitasmiṁ vatthusmiṁ
socanti sokaṁ na jahanti paridevaṁ na jahanti macchariyaṁ na
jahanti gedhaṁ na jahanti nappajahanti na vinodenti na byantīkaronti
na anabhāvaṅgamentīti sokaparidevamaccharaṁ na jahanti giddhā
mamāyite.