พุทธธรรมสงฆ์
Suttantapiṭake khuddakanikāyassa jātakaṁ dutiyo bhāgo (เล่ม 28)

[1177] Ādū cāpaṁ gahetvāna khaggaṁ bandhiya vāmato
ānissāmi sake putte puttānaṁ hi vadho dukkho.
Aṭṭhānametaṁ 5 dukkharūpaṁ yaṁ kumārā vihaññare
satañca dhammamaññāya ko datvā anutappati.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa jātakaṁ dutiyo bhāgo (เล่ม 28)

[1178] Saccaṁ kirevamāhaṁsu narā ekacciyā idha
yassa natthi sakā mātā yathā natthi 6 tatheva so.
Ehi kaṇhe marissāma natthattho jīvitena no
1-3 Ma. kaṁ navajaja chātā. 2-4 Ma. uparucchanti. 5 Yu. addhā hi metaṁ.
6 pitā atthītipi.
Dinnamhāpi 1 janindena brāhmaṇassa dhanesino
accāyikassa luddassa yo no gāvova sumbhati.
Ime te jambukā rukkhā vedisā sindhuvāritā
vividhāni rukkhajātāni tāni kaṇhe jahāmase.
Assatthā panasā ceme nigrodhā ca kapitthanā
vividhāni phalajātāni tāni kaṇhe jahāmase.
Ime tiṭṭhanti ārāmā ayaṁ sītūdakā nadī
yatthassu pubbe kīḷāma tāni kaṇhe jahāmase.
Vividhāni pupphajātāni asmiṁ upari pabbate
yānassu pubbe dhārema tāni kaṇhe jahāmase.
Vividhāni phalajātāni asmiṁ upari pabbate
yānassu pubbe bhuñjāma tāni kaṇhe jahāmase.
Ime no hatthikā assā balibaddhā ca no ime
yehissu pubbe kīḷāma tāni kaṇhe jahāmase.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa jātakaṁ dutiyo bhāgo (เล่ม 28)

[1179] Nīyamānā kumārā te brāhmaṇassa pamuñciya
tena tena padhāviṁsu jālī kaṇhājinā cubho.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa jātakaṁ dutiyo bhāgo (เล่ม 28)

[1180] Tato so rajjumādāya daṇḍañcādāya brāhmaṇo
ākoṭayanto te neti sivirājassa pekkhato.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa jātakaṁ dutiyo bhāgo (เล่ม 28)

[1181] Taṁ taṁ kaṇhājināvoca ayaṁ maṁ tāta brāhmaṇo
laṭṭhiyā paṭikoṭeti ghare jātaṁva dāsiyaṁ.
Na cāyaṁ brāhmaṇo tāta dhammikā honti brāhmaṇā
1 Ma. dinnamhāti.
Yakkho brāhmaṇavaṇṇena khādituṁ tāta neti no
nīyamāne pisācena kinnu tāta udikkhasi.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa jātakaṁ dutiyo bhāgo (เล่ม 28)

[1182] Ime no pādukā dukkhā dīgho caddhā suduggamo
nīce volambake suriye 1 brāhmaṇova tareti 2 no.
Okandāmhase 3 bhūtāni pabbatāni vanāni ca
sarassa sirasā vandāma supatitthe ca āpake.
Tiṇalatāni osadhyo pabbatāni vanāni ca
ammaṁ ārogyaṁ vajjātha ayaṁ no neti brāhmaṇo.
Vajjantu bhonto ammañca maddiṁ asmāka mātaraṁ
sace anuppatitukāmā 4 khippaṁ anuppateyya 5 no.
Ayaṁ ekapadī eti ujuṁ gacchati assamaṁ
tamevānuppateyyāsi api passesi no 6 lahuṁ.
Aho vata re jaṭinī vanamūlaphalahāriyā 7
suññaṁ disvāna assamaṁ tante dukkhaṁ bhavissati.
Ativelaṁ nu ammāya uñchāladdhaṁ anappakaṁ 8
yā no bandhe na jānāti brāhmaṇena dhanesinā.
Accāyikena luddena yo no gāvova sumbhati
apajja ammaṁ passemu sāyaṁ uñchāto āgataṁ.
Dajjā ammā brāhmaṇassa phalaṁ khuddena missitaṁ
1 Ma. colambate sūriyo. 2 Ma. brāhmaṇo ca dhāreti. 3 Ma. okandāmase.
4 Ma. anupatitukāmāsi. 5 Ma. anupatiyāsi. 6 Ma. ne. 7 Ma. ..ḥārike.
8 Ma. uñchā laddho anappako.
Tadāyaṁ asito chāto na bāḷhaṁ tarayeyya no.
Sūnā ca vata no pādā bāḷhaṁ tāreti brāhmaṇo
iti tattha vilapiṁsu kumārā mātugiddhino.
Dārakapabbaṁ nāma.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa jātakaṁ dutiyo bhāgo (เล่ม 28)

[1183] Tesaṁ lālapitaṁ sutvā tayo vāḷā vane migā
sīho byaggho ca dīpi ca idaṁ vacanamabravuṁ.
Mā heva no rājaputtī sāyaṁ uñchāto āgamā
mā hevamhāka nibbhoge heṭhayittha vane migā.
Sīho ca naṁ viheṭheyya byaggho dīpi ca lakkhaṇaṁ
neva jālikumārassa kuto kaṇhājinā siyā
ubhayeneva jiyyetha patiputte ca lakkhaṇā.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa jātakaṁ dutiyo bhāgo (เล่ม 28)

[1184] Khaṇittikaṁ me patitaṁ dakkhiṇakkhi ca phandati
aphalā phalino rukkhā sabbā muyhanti me disā.
Tassā sāyaṇhakālamhi assamāgamanaṁ pati
atthaṅgatamhi suriye vāḷā panthe upaṭṭhahuṁ.
Nīce volambake suriye 2 dūre ca vata assamo
yañca nesaṁ ito hissaṁ 3 tante bhuñjeyyu bhojanaṁ.
So nūna khattiyo eko paṇṇasālāya acchati
tosento dārake chāte mamaṁ disvā anāyatiṁ.
Te nūna puttakā mayhaṁ kapaṇāya varākiyā
1 Ma. lālappitaṁ. 2 Ma. colambate sūriyo. 3 Ma. hassaṁ.
Sāyaṁ saṁvesanākāle khīrapītāva acchare.
Te nūna puttakā mayhaṁ kapaṇāya varākiyā
sāyaṁ saṁvesanākāle vāripītāva acchare.
Te nūna puttakā mayhaṁ kapaṇāya varākiyā
paccuggatā maṁ tiṭṭhanti vacchā bālāva mātaraṁ.
Te nūna puttakā mayhaṁ kapaṇāya varākiyā
paccuggatā maṁ tiṭṭhanti haṁsāvuparipallale.
Te nūna puttakā mayhaṁ kapaṇāya varākiyā
paccuggatā maṁ tiṭṭhanti assamassāvidūrato.
Ekāyano ekapatho sarā sobbhā ca passato
aññaṁ maggaṁ na passāmi yena gaccheyya assamaṁ.
Migā namatthu rājāno kānanasmiṁ mahabbalā
dhammena bhātaro hotha maggaṁ me detha yācitā.
Avaruddhassāhaṁ bhariyā rājaputtassa sirīmato
tañcāhaṁ nātimaññāmi rāmaṁ sītāvanubbatā.
Tumhe ca putte passetha 1 sāyaṁ saṁvesanaṁ pati
ahañca putte passeyyaṁ jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho.
Bahuñcidaṁ mūlaphalaṁ bhakkho cāyaṁ anappako
tato upaḍḍhaṁ dassāmi maggaṁ me detha yācitā.
Rājaputtī ca no mātā rājaputto ca no pitā
1 Ma. passatha.
Dhammena bhātaro hotha maggaṁ me detha yācitā.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa jātakaṁ dutiyo bhāgo (เล่ม 28)

[1185] Tassā lālappamānāya bahuṁ kāruññasañhitaṁ
sutvā nelapatiṁ vācaṁ vāḷā panthā apakkamuṁ.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa jātakaṁ dutiyo bhāgo (เล่ม 28)

[1186] Imamhi naṁ padesamhi puttakā paṁsukuṇṭhitā
paccuggatā maṁ tiṭṭhanti vacchā bālāva mātaraṁ.
Imamhi naṁ padesamhi puttakā paṁsukuṇṭhitā
paccuggatā maṁ tiṭṭhanti haṁsāvuparipallale.
Imamhi naṁ padesamhi puttakā paṁsukuṇṭhitā
paccuggatā maṁ tiṭṭhanti assamassāvidūrato.
Te 1 migā viya ukkaṇṇā samantāmabhidhāvino
ānandino pamuditā vaggamānāva kampare
tyajja putte na passāmi jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho.
Chagilīva 2 migī chāpaṁ pakkhī muttāva pañjarā
ohāya putte nikkhamma 3 sīhīvāmisagiddhinī
tyajja putte na passāmi jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho.
Idaṁ nesaṁ parakkantaṁ 4 nāgānamiva pabbate
citakā parikiṇṇāyo assamassāvidūrato
tyajja putte na passāmi jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho.
Vālukāyapi okiṇṇā puttakā paṁsukuṇṭhitā
samantāmabhidhāvanti na te passāmi dārake.
1 Ma. dve. 2 Ma. chakalīva. 3 Ma. nikkhamiṁ. 4 Ma. padakkantaṁ.
Ye maṁ pure paccudenti 1 araññā dūramāyatiṁ
tyajja putte na passāmi jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho.
Chagilīva migī 2 chāpā paccuggantvāna mātaraṁ
dūre maṁ paṭivilokenti 3 te na passāmi dārake.
Idañca nesaṁ kīḷanaṁ 4 patitaṁ paṇḍuveluvaṁ
tyajja putte na passāmi jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho.
Thanā ca mayha me 5 pūrā uro ca sampadālati
tyajja putte na passāmi jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho.
Uccaṅke me ko vicinati 6 thanā mekāva lambati
tyajja putte na passāmi jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho.
Yassā 7 sāyaṇhasamayaṁ puttakā paṁsukuṇṭhitā
uccaṅke 8 me vivattanti te na passāmi dārake.
Ayaṁ so assamo pubbe samajjo paṭibhāti maṁ
tyajja putte apassantyā bhamate viya assamo.
Kimidaṁ appasaddova assamo paṭibhāti maṁ
kākolāpi na vassanti matā me nūna dārakā.
Kimidaṁ appasaddova assamo paṭibhāti maṁ
sakuṇāpi na vassanti matā me nūna dārakā.