[307] Yañca disvā kinnarakinnarīnaṁ 4
sabbitthiyo na ramanti agāre
taṁ tādisaṁ maccaṁ cajitvā bhariyā
aññaṁ disvā parapurisaṁ 5 pīṭhasappiṁ.

[308] Bakassa ca bāvariyassa 6 rañño
accantakāmānugatassa bhariyā
anācarī 7 paṭṭhavasānugassa
kaṁ vā itthī nāticare tadaññaṁ.
1 Sī. kareyyu no. Yu. kareyyuṁ no. 2 Ma. alattha. 3 Ma. sabbattha nāpītikarāpi
ce siyā. 4 Ma. yaṁ ce disvā kaṇḍarīkinnarānaṁ. 5 Ma. purisaṁ. 6 Ma. bāvarikassa
Sī. pāvārikassa. 7 Ma. avācarī.

[309] Piṅgiyānī sabbalokissarassa
rañño piyā brahmadattassa bhariyā
anācarī 1 paṭṭhavasānugassa
taṁ vāpi sā nājjhagā kāmakāminī.

[310] Khuddānaṁ 2 lahucittānaṁ akataññūna dubbhinaṁ
nādevasatto puriso thīnaṁ saddhātumarahati.
Na tā pajānanti kataṁ na kiccaṁ
na mātaraṁ pitaraṁ bhātaraṁ vā
anariyā samatikkantadhammā
sasseva cittassa vasaṁ vajanti.
Cirānuvutthaṁpi piyaṁ manāpaṁ
anukampakaṁ pāṇasamaṁpi santaṁ 3
āvāsu kiccesu ca naṁ jahanti
tasmāhaṁ itthīnaṁ na vissasāmi.
Thīnaṁ hi cittaṁ yathā vānarassa
kannappakannaṁ yathā rukkhachāyā
calācalaṁ hadayaṁ itthiyānaṁ
cakkassa nemi viya parivattati.
Yadā tā passanti samekkhamānā
ādeyyarūpaṁ purisassa vittaṁ
1 Ma. avācarī. 2 Ma. luddhānaṁ. 3 Ma. bhattaraṁ.
Saṇhāhi vācāhi nayantimenaṁ
kambojakā jalajeneva assaṁ.
Yadā na passanti samekkhamānā
ādeyyarūpaṁ purisassa vittaṁ
samantato taṁ parivajjayanti
tiṇṇo nadīpāragatova kullaṁ.
Silesūpamā sikhīriva sabbabhakkhā
tikkhamāyā nadīriva sīghasotā
sevanti hetā piyamappiyañca
nāvā yathā orakūlaṁ parañca.
Na tā ekassa na dvinnaṁ āpaṇova pasārito
yo tā mayhanti maññeyya vātaṁ jālena bandhaye.
Yathā nadī ca pantho ca pānāgāraṁ sabhā papā
evaṁ lokitthiyo nāma velā tāsaṁ na vijjati.
Ghatāsanasamā etā kaṇhasappasirūpamā
gāvo bahi tiṇasseva omasanti varaṁ varaṁ.
Ghatāsanaṁ kuñjaraṁ kaṇhasappaṁ
muddhābhisittaṁ pamadā ca sabbā
ete naro niccayato bhajetha
tesaṁ have dubbidu saccabhāvo 1 .
1 Ma. sabbabhāvo.
Nāccantavaṇṇā na bahūna kantā
na dakkhiṇā pamudā sevitabbā
na parassa bhariyā na dhanassa hetu
etitthiyo pañca na sevitabbā.

[311] Atha khalu bho ānando gijjharājā kuṇālassa
sakuṇassa ādimajjhagāthāpariyosānaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imā
gāthāyo abhāsi
puṇṇampi cemaṁ paṭhaviṁ dhanena
dajjitthiyā puriso sammatāya
laddhā khaṇaṁ atimaññeyya taṁpi
tāsaṁ vasaṁ asatīnaṁ na gacche.
Uṭṭhāhakañceva alīnavuttiṁ
komārabhattāraṁ piyaṁ manāpaṁ
āvāsu kiccesu ca naṁ jahanti
tasmāhaṁ itthīnaṁ na vissasāmi.
Na vissase icchati manti poso
na vissase rodati me sakāse
sevanti hetā piyamappiyañca
nāvā yathā orakūlaṁ parañca.
Na vissase sākhapurāṇasanthataṁ
Na vissase mittapurāṇacoraṁ
na vissase rāja sakhā 1 mananti
na vissase itthi dasanna mātaraṁ.
Na vissase rāmakarāsu nārisu
accantasīlāsu asaññatāsu
accantapemānugatassa bhariyā
na vissase titthasamā hi nāriyo.
Haneyyuṁpi chindeyyuṁpi chedāpeyyuṁpi 2
kaṇṭhaṁpi 3 chetvā rudhiraṁ piveyyuṁ
mā dīnakāmāsu asaññatāsu
bhāvaṁkare gaṅgatitthūpamāsu.
Musā tāsaṁ yathā saccaṁ saccaṁ tāsaṁ yathā musā
gāvo bahi tiṇasseva omasanti varaṁ varaṁ.
Gatena tā palobhenti pekkhitena hasitena ca 4
athopi dunnivatthena mañjunā bhaṇitena ca.
Coriyo kaṭhinā 5 hetā vāḷā ca lapasakkharā
na tā kiñci na jānanti yaṁ manussesu vañcanaṁ.
Asā lokitthiyo nāma velā tāsaṁ na vijjati
sārattā ca pagabbhā ca sikhī sabbaghaso yathā.
1 Ma. rājānaṁ sakhā. Sī.Yu. rājā sakhā. 2 Ma. haneyyuṁ chindeyyuṁ. Sī.Yu. haneyyu
chindeyyuṁpi chedayeyyuṁ. 3 Ma. kaṇṭhepi. 4 Ma. pekkhitenamhitena ca. 5 Ma. kathinā.
Natthitthīnaṁ piyo nāma appiyopi na vijjati
sevanti hetā piyamappiyañca
nāvā yathā orakulaṁ parañca.
Natthitthīnaṁ piyo nāma appiyopi na vijjati
dhanatthā paṭivellanti latāva dumanissitā.
Hatthibandhaṁ assabandhaṁ gopurisañca caṇḍālaṁ
chavadāhakaṁ pupphachaḍḍakaṁ sadhanaṁ anupatanti nāriyo.
Kulaputtaṁpi jahanti akiñcinaṁ chavakasamaṁ
sadisaṁ anupatanti dhanahetu ca nāriyoti.

[312] Atha khalu bho nārado devabrāhmaṇo ānandassa
gijjharājassa ādimajjhagāthāpariyosānaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imā
gāthāyo abhāsi
cattārome na pūrenti te me suṇātha bhāsato
samuddo brāhmaṇo rājā itthī cāpi dijampati.
Saritā sāgaraṁ yanti yākāci paṭhavissitā
tā samuddaṁ na pūrenti onattā 1 hi na pūrati.
Brāhmaṇo ca adhiyāna 2 vedamakkhānapañcamaṁ
bhiyyopi sutamiccheyya onattā hi na pūrati.
Rājā ca paṭhaviṁ sabbaṁ sasamuddaṁ sapabbataṁ
ajjhāvasaṁ vijinitvā anantaratanocitaṁ
1 Ma. ūnattā. ito paraṁ idisameva. 2 adhiyānaṁ itipi.
Pāraṁ samuddaṁ pattheti onattā hi na pūrati.
Ekamekāya itthiyā aṭṭhaṭṭha patino siyuṁ 1
sūrā ca balavanto ca sabbakāmarasāharā
kareyya navame chandaṁ onattā hi na pūrati.
Sabbitthiyo sikhīriva sabbabhakkhā
sabbitthiyo nadīriva sabbavāhinī
sabbitthiyo kaṇṭakānaṁva sākhā
sabbitthiyo dhanahetu vajanti.
Vātañca jālena naro parāmase
osiñcaye sāgaramekapāṇinā
sakena hatthena haneyya 2 ghosaṁ
yo sabbabhāvaṁ pamadāsu ossaje.
Corīnaṁ bahubuddhīnaṁ yāsu saccaṁ sudullabhaṁ
thīnaṁ bhāvo durājāno macchassevodake gataṁ.
Analā mudusambhāsā duppūrā tā nadīsamā
sīdanti naṁ viditvāna ārakā parivajjaye.
Āvaṭṭanī mahāmāyā brahmacariyavikopanā
sīdanti naṁ viditvāna ārakā parivajjaye.
Yañcetā upasevanti chandasā vā dhanena vā
jātavedova saṇṭhānaṁ khippaṁ anudahanti nanti.
1 Ma. siyā. 2 Ma. kareyya.

[313] Atha khalu bho kuṇālo sakuṇo nāradassa devabrāhmaṇassa
ādimajjhagāthāpariyosānaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ
imā gāthāyo abhāsi
sallape nisitakhaggapāṇinā
paṇḍito api pisācadosinā
uggatejaṁ uragaṁpi āside
eko ekāya pamudāya nālape.
Lokacittamathanā hi nāriyo
naccagītabhaṇitamhitāvudhā
bādhayanti anupaṭṭhitassatiṁ
dīpe rakkhasigaṇāva vāṇije.
Natthi tāsaṁ vinayo na saṁvaro
majjamaṁsaniratā asaññatā
tā gilanti purisassa pābhataṁ
sāgareva makaraṁ timiṅgalo 1 .
Pañcakāmaguṇasātagocarā
uddhatā aniyatā asaññatā
osaranti pamudā pamādinaṁ
loṇatoyavatiyaṁva āpagā.
Yaṁ naraṁ upalapenti 2 nāriyo
1 Sī. Yu. timiṅgilo. 2 Sī. Yu. uparamanti.
Chandasā vā ratiyā vā dhanena vā
jātavedasadisaṁpi tādisaṁ
rāgadosavadhiyo 1 dahanti naṁ.
Addhaṁ ñatvā purisaṁ mahaddhanaṁ
osaranti sadhanaṁ 2 sahattanā
rattacittaṁ ativeṭhayanti naṁ
sālaṁ māluvalatāva kānane.
Tā upenti vividhena chandasā
citrabimbamukhiyo alaṅkatā
ohasanti 3 pahasanti nāriyo
saṁvarova 4 satamāyakovidā.
Jātarūpamaṇimuttabhūsitā
sakkatā patikulesu nāriyo
rakkhitā aticaranti sāmikaṁ
dānavaṁva hadayantaranissitā 5 .
Tejavāpi hi naro vicakkhaṇo
sakkato bahujanassa pūjito
nārīnaṁ vasaṅgato na bhāsati
rāhunā upahatova candimā.
Yaṁ kareyya kupito diso disaṁ
1 Sī. Yu. -vatiyo. 2 Ma. sadhanā. 3 Ma. uhasanti. Sī. Yu. ūhasanti.
4 Ma. sambarova. 5 Ma. -rassitā.
Duṭṭhacittova samāgataṁ ariṁ
tena bhiyyo byasanaṁ nigacchati
nārīnaṁ vasaṅgato apekkhavā.
Kesalūnanakhachinnatajjitā
pādapāṇikasadaṇḍatāḷitā
hīnamevupagatā hi nāriyo
tā ramanti kuṇapeva makkhikā.
Tā kulesu visikhantaresu vā
rājadhānīsu nigamesu vā pana 1
oḍḍitaṁ namucipāsavāguraṁ 2
cakkhumā parivajjeyya sukhatthiko.
Ossajitvā kusalaṁ tapoguṇaṁ
yo anariyacaritāni mācari
devatāhi nirayaṁ nimissati
chedagāmimaṇiyaṁva vāṇijo.
So idha garahito parattha ca
dummatī upahato 3 sakammunā
gacchati aniyato galāgalaṁ
duṭṭhagadrabharathova uppathe.
So upeti nirayaṁ patāpanaṁ
1 Ma. puna. 2 Ma. -vākaraṁ. 3 Sī. Yu. upagato.
Sattisimbalivanañca āyasaṁ
āvasitvāna tiracchānayoniyaṁ
petarājavisayaṁ na muñcati.
Dibyā khiḍḍā ratiyo ca nandane
cakkavatticaritañca mānuse
nāsayanti pamudā pamādinaṁ
duggatiñca paṭipādayanti naṁ.
Dibyā khiḍḍā ratiyo na dullabhā
cakkavatticaritañca mānuse
sovaṇṇabyamhanilayā ca accharā
ye caranti pamudāhanatthikā.
Kāmadhātusamatikkamā gati
rūpadhātusambhavo na dullabho
vītarāgavisayūpapatti yā
ye caranti pamudāhanatthikā.
Sabbadukkhasamatikkamaṁ sivaṁ
accantaṁ acalitaṁ asaṅkhataṁ
nibbutehi sucīhi na dullabhaṁ
ye caranti pamudāhanatthikāti.

[314] Kuṇālohaṁ tadā āsiṁ udāyī pussakokilo
Ānando gijjharājāsi sārīputto ca nārado
parisā buddhaparisā evaṁ dhāretha jātakanti.
Kuṇālajātakaṁ catutthaṁ.
--------
5 Mahāsutasomajātakaṁ

[315] Kasmā tuvaṁ rasaka edisāni
karosi kammāni sudāruṇāni
hanāsi itthī purise ca muḷho
maṁsassa hetu ādū dhanassa kāraṇā.

[316] Na attahetu na dhanassa kāraṇā
na puttadārassa sahāyañātinaṁ
bhattā ca me bhagavā bhūmipālo
so khādati maṁsaṁ bhadante edisaṁ.