[472] 1 Jīvakambavanaṁ rammaṁ gacchantiṁ bhikkhuniṁ subhaṁ
dhuttako sannivāresi tamenaṁ abravī subhā.
Kiṁ te aparādhitaṁ mayā yaṁ maṁ ovadiyānutiṭṭhasi 1
na hi pabbajitāya āvuso puriso samphusanāya kappati.
Garuke mama satthu sāsane yā sikkhā sugatena desitā
parisuddhapadaṁ anaṅgaṇaṁ kiṁ maṁ ovadiyānutiṭṭhasi 1 .
Āvilacitto anāvilaṁ sarajo vītarajaṁ anaṅgaṇaṁ
sabbattha vimuttamānasaṁ kiṁ maṁ ovadiyānutiṭṭhasi 1 .
Daharā ca apāpikā cāsi kinte pabbajjā karissati
nikkhipa kāsāyacīvaraṁ ehi ramāmase 2 supupphite vane.
Madhurañca pavanti sabbaso kusumarajena samuṭṭhitā dumā
paṭhamavasanto sukho utu ehi ramāmase 2 supupphite vane.
Kusumitasikharā ca pādapā abhigajjantiva māluteritā
kā tuyhaṁ rati bhavissati yadi ekā vanamogāhissasi.
Vāḷamigasaṅghasevitaṁ kuñjaramattakareṇuloḷitaṁ
asahāyikā gantumicchasi rahitaṁ bhīsanakaṁ mahāvanaṁ.
Tapanīyakatāva dhītikā vicarasi cittaratheva 3 accharā
1 Ma. Yu. ovariyāna tiṭṭhasi. 2 Ma. ramāma. 3 Ma. cittalateva.
Kāsikasukhumehi vagguhi sobhasi nivasanehinopame.
Ahaṁ tava vasānugo siyaṁ yadi viharemase kānanantare
na hi matthi tayā piyataro pāṇo kinnarimandalocane.
Yadi me vacanaṁ karissasi sukhitā ehi agāramāvasa
pāsādanivātavāsinī parikammante karontu nāriyo.
Kāsikasukhumāni dhārassu 1 abhiropehi ca mālavaṇṇakaṁ
kañcanamaṇimuttakaṁ bahuṁ vividhaṁ ābharaṇaṁ karomi te.
Sudhotarajapacchadaṁ subhaṁ goṇakatūlikasanthataṁ navaṁ
abhirūhi sayanaṁ mahārahaṁ candanamaṇḍitaṁ sāragandhikaṁ.
Uppalaṁ ca udakato 2 ubbhataṁ yathā yaṁ amanussasevitaṁ
evaṁ tuvaṁ brahmacārini sakesu aṅgesu jaraṁ gamissasi.
Kinte idha sārasammataṁ kuṇapapūramhi susānavaḍḍhane
bhedanadhamme kaḷevare yaṁ disvā vimano udikkhasi.
Akkhīni ca turiyāriva kinnariyāriva pabbatantare
tava me nayanāni dakkhiya bhiyyo kāmarati pavaḍḍhati.
Uppalasikharopamāni te vimale hāṭakasannibhe mukhe
tava me nayanāni dakkhiya bhiyyo kāmaguṇo pavaḍḍhati.
Api dūragatā saremhase āyatapamhe visuddhadassane
1 Ma. dhāraya. 2 Ma. uppalaṁ cudakā samuggataṁ yathātaṁ.
Na hi matthi tayā piyatarā nayanā kinnarimandalocane.
Apathena payātumicchasi candaṁ kīḷanakaṁ gavesasi
sineruṁ 1 laṅghetumicchasi yo tvaṁ buddhasutaṁ patthesi 2 .
Natthi hi loke sadevake rāgo yatthapi dāni me siyā
napi naṁ jānāmi kīriso atha maggena hato samūlako.
Iṅghāḷakhuyāva ujjhito visapattoriva aggato 3 kato
napi naṁ passāmi kīriso atha maggena hato samūlako.
Yassā siyā apaccavekkhitaṁ satthā vā anusāsito siyā
tvaṁ tādisikaṁ palobhaya jānantiṁ so imaṁ vihaññasi.
Mayhaṁ hi akkuṭṭhavandite sukhadukkhe ca sati upaṭṭhitā
saṅkhatamasubhanti jāniya sabbattheva mano na limpati.
Sāhaṁ sugatassa sāvikā maggaṭṭhaṅgikayānayāyinī
uddhaṭasallā anāsavā suññāgāragatā ramāmihaṁ.
Diṭṭhā hi mayā sucittitā sombhā dārukacillakāni vā
tantīhi ca khīlakehi ca vinibaddhā vividhaṁ panaccitā.
Tamhuddhaṭe tantikhīlake vissaṭṭhe vikale paripakkate
avinde khaṇḍaso kate kimhi tattha manaṁ nivesaye.
Tathūpamaṁ dehakāni maṁ tehi dhammehi vinā na vattanti
1 Ma. Yu. meruṁ. 2 Yu. maggayasi. 3 Ma. aggito.
Dhammehi vinā na vattanti kimhi tattha manaṁ nivesaye.
Yathā haritālena makkhitaṁ addasa cittikaṁ bhittiyā kataṁ
tamhi te viparītadassanaṁ paññā 1 mānusikā niratthikā.
Māyaṁ viya aggato kataṁ supinanteva suvaṇṇapādapaṁ
upadhāvasi andha rittakaṁ janamajjheriva rupparūpakaṁ.
Vaṭṭaniriva koṭarohitā majjhe bubbuḷakā sāssukā
pīḷakoḷikā cettha jāyati vividhā cakkhuvidhā va 2 maṇḍitā.
Upādiya 3 cārudassanā na ca pajjittha alaggamānasā 4
handa te cakkhuṁ harassu taṁ tassa narassa adāsi tāvade.
Tassa ca viramāsi tāvade rāgo tattha khamāpayi ca naṁ
sotthi siyā brahmacārini na puno edisakaṁ bhavissata.
Āhaniya 5 edisaṁ janaṁ aggiṁ pajjalitaṁva liṅgiya
gaṇhissaṁ āsīvisaṁ 6 viya api nu sotthi siyā khamehi no.
Muttā ca tato sā bhikkhunī agami buddhavarassa santikaṁ
passiya varapuññalakkhaṇaṁ cakkhu āsi yathāpurāṇakanti.
Subhā jīvakambavanikā.
Tiṁsanipāto samatto.
------------
1 Po. Ma. saññā mānusikā. 2 Ma. Yu. ca piṇḍitā. 3 Ma. Yu. uppāṭiya.
4 Ma. Yu. asaṅgamānasā. 5 Ma. āsādiya. 6 Ma. gaṇhiya āsīvisaṁ.
Therīgāthāya cattāḷīsanipāto

[473] 1 Nagaramhi kusumanāme pāṭaliputtamhi paṭhaviyā
maṇḍe sakyakulakulīnāyo dve bhikkhuniyo guṇavatiyo.
Isidāsī tattha ekā dutiyā bodhīti sīlasampannā ca
jhānajjhāyanaratāyo bahussutāyo dhutakilesāyo.
Tā piṇḍāya caritvāna 1 bhattatthaṁ kariya dhotāpattāyo
rahitamhi sukhanisinnā imā girā abbhavadesuṁ 2 .
Pāsādikāsi ayye isidāsi vayopi te aparihīno
kiṁ disvāna valikaṁ 3 athāsi nekkhammamanuyuttā.
Evamanuyuñjiyamānā sā rahite dhammadesanākusalā
isidāsī idaṁ vacanamabravi 4 suṇa bodhi yathāmhi pabbajitā.
Ito paraṁ visajjanakathā 5
ujjeniyā puravare mayhaṁ pitā sīlasaṁvuto seṭṭhī
tassamhi ekā dhītā 6 piyā manāpā dayitā ca.
Atha me sāketato varako āgacchi uttamakulīno
seṭṭhī pahūtaratano tassa maṁ suṇhaṁ adāsi tāto.
Sassuyā sassurassa ca sāyaṁ pātaṁ paṇāmamupagamma
sirasā karomi pāde vandāmi yathāmhi anusiṭṭhā.
1 Ma. Yu. caritvā. 2 Ma. Yu. abbhudīresuṁ. 3 Ma. byālikaṁ. 4 Po. Ma. isidāsī
vacanamabravi. 5 Yu. idaṁ pāṭhattayaṁ na dissati. 6 Ma. ekadhītā.
Yā mayhaṁ sāmikassa bhaginiyo bhātuno parijano vā 1
taṁ ekavārakaṁpi disvā ubbiggā āsanaṁ demi.
Annena ca pānena ca khajjena ca yañca tattha sannihitaṁ
chādemi upanayāmi ca demi yaṁ yassa paṭirūpaṁ.
Kālena uṭṭhahitvā 2 patigharaṁ samupagamiṁ
ummāradhotahatthapādā 3 pañjalikā sāmikamupemihaṁ 3 .
Kocchaṁ pasādaṁ añjanañca ādāsakañca gaṇhitvā
parikammakārikā viya sayameva patiṁ vibhūsemi.
Sayameva odanaṁ sādhayāmi sayameva bhājanaṁ dhoviṁ 4
mātāva ekaputtakaṁ tathā bhattāraṁ paricarāmi
evaṁ maṁ bhattikataṁ anuttaraṁ kārikaṁ taṁ nihatamānaṁ
uṭṭhāyikaṁ analasaṁ sīlavatiṁ dussate bhattā.
So mātarañca pitarañca bhaṇati āpucchāhaṁ gamissāmi
isidāsiyā na saha vacchaṁ ekāgārehaṁ saha vatthuṁ.
Mā evaṁ putta avaca isidāsī paṇḍitā paribyattāya
uṭṭhāyikā analasā kiṁ tuyhaṁ na rocate putta.
Na ca me hiṁsati kiñci na cāhaṁ isidāsiyā saha vacchaṁ
dessāva me alaṁ me āpucchāhaṁ gamissāmi.
Tassa vacanaṁ suṇitvā sassū sassuro ca maṁ apucchiṁsu
kissa tayā aparaddhaṁ bhaṇa kataṁ vissaṭṭhā yathābhūtaṁ.
1 Yu. vāsaddo natthi. 2 Ma. upaṭṭhahitvā gharaṁ samupagamāmi. 3 Ma. ūmmāredhovantī
hatthapāde pañcalikā sāmikamupemi. 4 Ma. dhovantī.
Napihaṁ aparajjhaṁ kiñci napi hiṁseva 1 na gaṇāmi dubbacanaṁ
kiṁ sakkā kātuye yaṁ maṁ videssate bhattā.
Te maṁ pitu gharaṁ paṭi nayiṁsu vimanā dukkhena adhibhūtā
puttamanurakkhamānā jināmhase rūpiniṁ lacchiṁ 2 .
Atha maṁ adāsi tāto aḍḍhassa gharamhi dutiyakulikassa
tato upaḍḍhasuṅkena yena maṁ vindatha seṭṭhi.
Tassapi gharamhi māsaṁ avasiṁ atha sopi maṁ paṭicchati 3
dāsīva upaṭṭhahantiṁ adūsikaṁ sīlasampannaṁ.
Bhikkhāya ca vicarantaṁ damakaṁ dantaṁ me pitā bhaṇati
so 4 sihi me jāmātā nikkhipa pontiñca ghaṭikañca.
Sopi vasitvā pakkhaṁ atha tātaṁ bhaṇati dehi me
pontiṁ ghaṭikañca kapallakañca 5 punapi bhikkhaṁ carissāmi.
Atha naṁ bhaṇati tāto ammā sabbo ca me ñātigaṇavaggo
kinte na kirati idha bhaṇa khippaṁ yante karihiti.
Evaṁ bhaṇito bhaṇati yadi me attā sakkoti alaṁ mayhaṁ
isidāsiyā na saha vacchaṁ ekagharehaṁ saha vatthuṁ.
Vissajjito gato so ahaṁpi ekākinī vicintemi
āpucchitvāna gacchāmi marituṁ vā pabbajituṁ 6 .
Atha ayyā jinadattā āgacchi gocarāya caramānā
1 Ma. napi hiṁsemi na bhaṇāmi. 2 Ma. lakkhiṁ. 3 Ma. paṭiccharati. 4 Ma. hohisi.
5 Ma. Yu. mallakañca. 6 Ma. Yu. āpucchitūna gacchaṁ marituye pabbajissaṁ vā.
Tātakulaṁ vinayadharī bahussutā sīlasampannā.
Taṁ disvāna amhākaṁ uṭṭhāyāsanaṁ tassā paññāpayiṁ
nisinnāya ca pāde vanditvā bhojanamadāsiṁ.
Annapānena 1 khajjena ca yañca tattha sannihitaṁ
santappayitvāna 2 avacaṁ ayye icchāmi pabbajituṁ.
Atha maṁ bhaṇati tāto idheva puttike 3 carāhi taṁ 4 dhammaṁ
annena ca pānena ca santappaya 5 samaṇe dvijātī ca.
Athāhaṁ bhaṇāmi tātaṁ rodantī añjaliṁ paṇāmetvā
anujānāhi 6 maṁ tāta mayā pakataṁ kammaṁ taṁ nijjaressāmi.
Atha maṁ bhaṇati tāto pāpuṇa bodhiñca aggadhammañca
nibbānañca labhassu yaṁ sacchikari dvipadaseṭṭho.
Mātāpitū abhivādayitvā sabbañca ñātigaṇavaggaṁ
sattāhaṁ pabbajitā tisso vijjā aphussayiṁ 7 .
Jānāmi attano satta jātiyo yassā yaṁ phalaṁ vipāko
taṁ tava ācikkhissaṁ taṁ ekamanā nisāmehi
nagaramhi erakakacche suvaṇṇakāro ahaṁ pahūtadhano
yobbanamadena matto so paradāraṁ asevihaṁ.
Sohaṁ tato cavitvā nirayamhi apaccisaṁ ciraṁ
pakko tato ca uṭṭhahitvā makkaṭiyā kucchimokkamiṁ.
1 Ma. Yu. annena ca pānena ca khajjena ca. 2 Ma. Yu. santappayitvā.
3 Yu. puttaka. 4 Ma. tvaṁ dhammaṁ. 5 Ma. tappaya. 6 Yu. pāpaṁ hi mayā
pakataṁ. 7 Yu. aphassayiṁ.
Sattāhaṁ jātakammaṁ 1 mahākapi yūthapo nillacchesi
tassetaṁ kammaphalaṁ yathāpi gantvāna paradāraṁ.
Sohaṁ tato cavitvā kālaṁ karitvā sindhavāraññe
kāṇāya ca khañjāya ca eḷakiyā kucchimokkamiṁ.
Dvādasavassāni ahaṁ nillacchito dārake parivahitvā
kimināvaṭṭo akallo yathāpi gantvāna paradāraṁ.
Sohaṁ tato cavitvā govāṇijakassa gāviyā jāto
vaccho lākhātambo nillacchito dvādase māse.
Te puna 2 naṅgalamahaṁ sakaṭaṁ ca dhārayāmi
andhovaṭṭo akallo yathāpi gantvāna paradāraṁ.
Sohaṁ tato cavitvā vīthiyā dāsiyā ghare jāto
neva mahilā na puriso yathāpi gantvāna paradāraṁ.
Tiṁsativassamhi mato sākaṭikakulamhi dārikā jātā
kapaṇamhi appabhoge dhanikapurisapātabahulamhi.
Taṁ maṁ tato satthavāho ussannāya vipulāya vaḍḍhiyā
okaḍḍhati vilapantiṁ acchinditvā kulagharassa 3 .
Atha soḷasame vasse disvāna 4 maṁ pattayobbanaṁ kaññaṁ
oruddhatassa putto giridāso nāma nāmena.
Tassapi aññā bhariyā sīlavatī guṇavatī yasavatī ca
1 Ma. sattāhajātakaṁ maṁ. 2 Ma. voḍhūna. 3 Ma. kulagharasmā. 4 Ma. disvā.
Anurattā bhattāraṁ tassāhaṁ viddesanamakāsiṁ.
Tassetaṁ kammaphalaṁ yaṁ maṁ apakiritūna gacchanti
dāsīva upaṭṭhahantiṁ tassapi anto kato mayāti.
Isidāsī.
Cattāḷīsanipāto samatto.
-------------
Therīgāthāya mahānipāto

[474] 1 Mantāvatiyā nagare rañño koñcassa aggamahesiyā
dhītā āsi 1 sumedhā pāsādikā sāsanakarehi.
Sīlavatī cittakathikā bahussutā buddhasāsane vinītā
mātāpitaro upagamma bhaṇati ubhayo nisāmetha.
Nibbānābhiratā ahaṁ asassataṁ bhavagataṁ yadipi dibbaṁ
kimaṅgaṁ pana tucchā kāmā appassādā bahuvighātā.
Kāmā kaṭukā āsīvisūpamā yesu mucchitā bālā
te dīgharattaṁ niraye samappitā haññante 2 dukkhitā.
Socanti pāpakammā vinipāte pāpabuddhino sadā
kāyena vācāya ca manasā ca asaṁvutā bālā.
Bālā te duppaññā acetanā dukkhasamudayoruddhā
1 Ma. āsiṁ. 2 Ma. haññanti.
Desente ajānantā na bujjhare ariyasaccāni.
Saccāni amma buddhavaradesitāni te bahutarā ajānantā ye
abhinandanti bhavagataṁ pihanti devesu upapattiṁ.
Devesupi upapatti asassatā bhavagate aniccamhi
na ca uttasanti 1 bālā punappunaṁ jāyitabbassa.
Cattāro vinipātā dve ca gatiyo kathañci labbhanti
na ca vinipātagatānaṁ pabbajjā atthi nirayesu.
Anujānātha maṁ ubhayo pabbajituṁ dasabalassa pāvacane
appossukkā ghaṭissaṁ jātimaraṇappahānāya.
Kiṁ bhavagatena 2 abhinanditena kāyakalinā asārena
bhavataṇhāya nirodhā anujānātha pabbajissāmi.
Buddhānaṁ uppādo vivajjito akkhaṇo khaṇo laddho
sīlāni brahmacariyaṁ yāvajīvaṁ na dūseyyaṁ.
Evaṁ bhaṇati sumedhā atha 3 naṁ mātāpitaro ahaṁsu
na mayaṁ 4 gahaṭṭhā maraṇavasaṁ gatāva jahessāma 5 .
Mātā dukkhitā rodati pitā ca dukkhito 6 tathā sokasamabhibhūto
ghaṭenti taṁ saññāpetuṁ pāsādatale chamā patitaṁ.
Uṭṭhehi puttike kiṁ socitena dinnāsi vāraṇavatimhi
1 Ma. Yu. santasanti. 2 Ma. bhavagate. 3 Ma. mātāpitaro na tāva.
Yu. mātāpitaro na tāva āhāraṁ. 4 Ma. āhāraṁ āharissaṁ. Yu. āhariya.
5 Yu. hessāmi. 6 Ma. assā sabbaso samabhihato. Yu. assā sabbaso samabhisāto.
Rājā anikaratto abhirūpo tassa tvaṁ dinnā.
Aggamahesī bhavissasi anikarattassa rājino bhariyā
sīlāni brahmacariyaṁ pabbajjā dukkarā puttike.
Rajje āṇā dhanamissariyaṁ bhogā sukhā daharikāpi 1
tasmā bhuñjāhi kāmabhoge vāreyyaṁ hotu te putta.
Atha ne bhaṇati sumedhā mā edisakāni bhavagataṁ asāraṁ
pabbajjā vā hotu 2 maraṇaṁ vā me na ceva vāreyyaṁ.
Kimiva pūtikāyaṁ asuciṁ savanagandhaṁ bhayānakaṁ kuṇapaṁ
abhisaṁviseyyaṁ bhastaṁ sakipaggharitaṁ asucipuṇṇaṁ.
Kimiva tāhaṁ jānantī vikūlakaṁ maṁsalohitupalittaṁ 3
kimikulālayaṁ sakuṇabhattaṁ kaḷevaraṁ kissa diyyatīti.
Nibbuyhati susānaṁ aciraṁ kāyo apetaviññāṇo
chaḍḍito 4 kaliṅgaraṁ viya jigucchamānehi ñātīhi.
Chaḍḍūna 5 naṁ susāne parabhattaṁ nhāyanti jigucchantā
niyakā mātāpitaro kiṁ pana sādhāraṇā janatā.
Ajjhositā asāre kaḷevare aṭṭhinhārusaṅghāte
kheḷassuccārassava paripuṇṇe pūtikāyamhi.
Yo naṁ vinibbhujitvā abbhantaramassa bāhiraṁ
1 Ma. daharikāsi. 2 Yu. hohiti. 3 Ma. maṁsasoṇitupalittaṁ. Yu. maṁsasoṇitapalittaṁ.
4 Ma. chuddho. 5 Ma. chuddhūna.
Kayirā gandhassa asahamānā sakāpi mātā jiguccheyya.
Khandhadhātuāyatanaṁ saṅkhataṁ jātimūlakaṁ dukkhaṁ
yoniso aruciṁ 1 bhaṇanti vāreyyaṁ kissa iccheyyaṁ.
Divase divase tisattisatāni navanavā pāteyyuṁ kāyamhi
vassasatampi paghāto 2 seyyo dukkhassa ceva khayo.
Ajjhupagacche ghātaṁ yo viññāyevaṁ satthuno vacanaṁ
dīgho ca 3 tesaṁ saṁsāro punappunaṁ haññamānānaṁ.
Devesu manussesu ca tiracchānayoniyā asurakāye
petesu ca nirayesu ca aparimitā dīyante 4 ghātā.
Nirayesu bahū vinipātagatassa kilissamānassa
devesupi attāṇaṁ nibbānasukhā paraṁ natthi.
Pattā te nibbānaṁ ye yuttā dasabalassa pāvacane
appossukkā ghaṭenti jātimaraṇappahānāya.
Ajjeva tāta abhinikkhamissaṁ bhogehi kiṁ asārehi
nibbiṇṇā me kāmā vantasamā tālavatthukatā.
Sā cevaṁ bhaṇati pitaraṁ anikaratto ca yassa dinnā
upayāsipi 5 taruṇāvuto vāreyyaṁ upaṭṭhite kāle.
Atha asitanicitamuduke kese khaggena chindiya
sumedhā pāsādañca pidhetvā 6 paṭhamajjhānaṁ samāpajji.
1 Ma. anuvicinantī. 2 Yu. ca ghāto. 3 Ma. Yu. casaddo natthi. 4 Ma. dissare.
5 Ma. upayāsi vāraṇavate. Yu. upayāsi pītaruṇāvuto. 6 Ma. pidahitvā.
Samāpattīhi 1 samāpannā anikaratto ca āgato nagaraṁ
pāsādeva sumedhā aniccasaññā subhāveti.
Sā ca manasi karoti anikaratto ca āruhi turitaṁ
maṇikanakabhūsitaṅgo katañjalī yācati sumedhaṁ.
Rajje āṇā dhanamissariyaṁ bhogā sukhā daharikāpi 2
bhuñjāhi kāmabhoge kāmasukhā dullabhā loke.
Nissaṭṭhaṁ te rajjaṁ bhogeva bhuñjassu dehi dānāni
mā dummanā ahosi mātāpitaro te dukkhitā.
Tantaṁ bhaṇati sumedhā kāmehi anatthikā vigatamohā
mā kāme abhinandi kāmesvādīnavaṁ passa.
Cātuddīpo rājā mandhātā āsi kāmabhoginaṁ aggo
atitto kālakato na cassa paripūritā icchā.
Satta ratanāni vasseyya vuṭṭhimā dasadisā samantena
na catthi titti kāmānaṁ atittāva maranti narā.
Asisūnūpamā kāmā kāmā sappasiropamā
ukkopamā anudahanti aṭṭhikaṅkalasannibhā.
Aniccā addhuvā kāmā bahudukkhā mahāvisā
ayoguḷova santatto aghamūlā dukkhapphalā.
Rukkhapphalūpamā kāmā maṁsapesūpamā dukhā
1 Yu. sā ca tahiṁ. 2 Ma. daharikāsi.
Supinopamā vañcanīyā kāmā yācitakūpamā.
Sattisūlūpamā kāmā rogo gaṇḍo aghaṁ nighaṁ
aṅgārakāsusadisā aghamūlaṁ bhayaṁ vadho.
Evaṁ bahudukkhā kāmā akkhātā antarāyikā
gacchatha na me bhavagate vissāso atthi attano.
Kiṁ mama paro karissati attano sīsamhi ḍayhamānamhi
anubandhe jarāmaraṇe tassa ghātāya ghaṭitabbaṁ.
Dvāraṁ apāpuṇitvānāyaṁ 1 mātāpitaro anikarattañca
disvāna chamaṁ nisinne rodante idamavoca
dīgho bālānaṁ saṁsāro punappunañca rodataṁ
anamatagge pitu maraṇe bhātu vadhe attano ca vadhe.
Assu thaññaṁ rudhiraṁ saṁsāraṁ anamataggato saratha
sattānaṁ saṁsarataṁ sarāhi aṭṭhīnañca sannicayaṁ.
Sara caturodadhī upanīte assuthaññarudhiramhi
sara ekakappamaṭṭhīnaṁ sañcayaṁ vipulena samaṁ.
Anamatagge saṁsarato mahiṁ jambudīpamupanītaṁ
kolaṭṭhimattaguḷikā mātāpitūsveva nappahonti.
Sara tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṁ upanītaṁ anamataggato
pitūsu caturaṅgulikā ghaṭikā pitupitūsve nappahonti.
Sara kāṇakacchapaṁ pubbe samudde aparato ca yugacchiddaṁ
1 Ma. apāpuritvānahaṁ ... idamavocaṁ.
Siraṁ tassa ca paṭimukkaṁ manussalābhamhi opammaṁ.
Sara rūpaṁ pheṇapiṇḍopamassa kāyakalino asārassa
khandhe passa anicce sarāhi niraye bahuvighāte.
Sara kaṭasiṁ vaḍḍhente punappunaṁ tāsu tāsu jātīsu
sara kumbhīlabhayāni ca sarāhi cattāri saccāni.
Amatamhi vijjamāne kiṁ tava pañcakaṭukena pītena
sabbā hi kāmaratiyo kaṭukatarā pañcakaṭukena.
Amatamhi vijjamāne kiṁ tava kāmehi ye pariḷāhā
sabbā hi kāmaratiyo jalitā ca kuthitā kupitā 1 santāpitā.
Asapattamhi samāne kiṁ tava kāmehi ye bahusapattā
rājaggicoraudakappiyehi sādhāraṇā kāmā bahusapattā.
Mokkhamhi vijjamāne kiṁ tava kāmehi yesu vadhabandho
kāmesu hi vadhabandho kāmakāmā dukkhāni anubhonti.
Ādīpitā tiṇukkā gaṇhantaṁ dahanti neva muñcanti 2
ukkopamā hi kāmā dahanti ye te na muñcanti.
Mā appakassa hetu kāma- sukhassa vipulaṁ jahi sukhaṁ
mā puthulomova balisaṁ gilitvā pacchā vihaññasi.
Kāmehi 3 mā paribbhamasi sunakhova saṅkhalābaddho
kāhanti 4 khu taṁ kāmā chātā sunakhaṁva caṇḍālā.
1 Ma. kampitā. 2 Ma. Yu. muñcantaṁ. 3 Ma. Yu. kāmaṁ kāmesu damassu tāva.
4 Yu. kāhinti.
Aparimitañca dukkhaṁ bahūni ca cittadomanassāni
anubhohisi kāmayutto 1 paṭinissaja addhuve kāme.
Ajaramhi vijjamāne kiṁ tava kāmehi ye sujarā 2
maraṇabyādhigahitā sabbā sabbattha jātiyo.
Idamajaramidamaraṇaṁ idamajarāmaraṇapadamasokaṁ 3
asapattamasambādhaṁ akhalitamabhayaṁ nirupatāpaṁ.
Adhigatamidaṁ bahūhi amataṁ ajjāpi ca labhanīyaṁ idaṁ
yo yoniso payuñjati na ca sakkā aghaṭamānena.
Evaṁ bhaṇati sumedhā saṅkhāragate ratiṁ alabhamānā
anunentī anikarattaṁ keseva chamaṁ khipi sumedhā.
Uṭṭhāya anikaratto pañjaliko yāci tassā pitaraṁ so
vissajjetha sumedhaṁ pabbajituṁ vimokkhasaccadassāvī 4 .
Sā 5 vissajjitā mātāpitūhi pabbaji sokabhayabhītā
cha abhiññā sacchikatā aggaphalaṁ sikkhamānāya.
Acchariyamabbhutantaṁ nibbānaṁ āsi rājakaññāya
pubbenivāsacaritaṁ yathā byākari pacchime kāle.
Bhagavati konāgamane saṅghārāmamhi navanivesamhi
sakhiyo tisso 6 janiyo vihāradānaṁ adāsimhā 7 .
Dasakkhattuṁ satakkhattuṁ dasasatakkhattuṁ satāni ca satakkhattuṁ
1 Yu. kāmesu yutto. 2 Ma. yesu jarā. 3 Ma. idamajaramidamamaraṁ idamajarāmaraṁ padamasokaṁ.
4 Ma. Yu. ... dassā. 5 Ma. Yu. ayaṁ pāṭho natthi. 6 Yu. tīṇi. 7 Ma. adāsimhi.
Devesu upapajjimhā ko pana vādo mānusakesu 1 .
Devesu mahiddhikā ahumhā mānusakamhi ko pana vādo
sattaratanassa mahesī itthīratanaṁ ahaṁ āsiṁ.
So hetu so pabhavo taṁ mūlaṁ ca sāsane khamaṁ 2
taṁ paṭhamasamodhānaṁ taṁ dhammaratāya nibbānaṁ.
Evaṁ kathenti 3 ye saddahanti vacanaṁ anomapaññassa
nibbindanti bhavagate nibbinditvā virajjantīti.
Sumedhā.
Mahānipāto samatto.
Gāthāsatāni cattāri asīti puna cuddasa
theriyekuttarasattā 4 sabbā tā āsavakkhayāti.
Theriyā gāthāyo samattā.
------------------
1 Yu. manussesu. 2 Ma. taṁ mūlaṁ tāva sāsane khanti. 3 Ma. evaṁ karonti.
4 theriyekuttarasattati iti vacanaṁ yuttataraṁ.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa jātakaṁ
---------
namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
Ekanipātajātakaṁ 1
1 apaṇṇakavaggo
1 apaṇṇakajātakaṁ

[1] Apaṇṇakaṁ ṭhānameke dutiyaṁ āhu takkikā
etadaññāya medhāvī taṁ gaṇhe yadapaṇṇakanti 2 .
Apaṇṇakajātakaṁ paṭhamaṁ.
---------
2 Vaṇṇupathajātakaṁ 3

[2] Akilāsuno vaṇṇupathe 4 khaṇantā
udaṅgaṇe tattha papaṁ avinduṁ
evaṁ muni vīriyabalūpapanno 5
akilāsu vinde hadayassa santinti.
Vaṇṇupathajātakaṁ dutiyaṁ.
1 Ma. ekakanipāta. 2 Po. taṁ gaṇheyya apaṇṇakaṁ. 3 Po. vaṇṇapathajātakaṁ.
4 Po. vaṇṇapathe. 5. Ma. munī viriyabalūpapanno.
3 Serivavāṇijajātakaṁ

[3] Idha ce 1 naṁ virādhesi saddhammassa niyāmakaṁ 2
ciraṁ tvaṁ anutappesi 3 serivāyaṁva vāṇijoti.
Serivavāṇijajātakaṁ tatiyaṁ.
----------
4 Cullakaseṭṭhijātakaṁ

[4] Appakenapi medhāvī pābhaṭena vicakkhaṇo
samuṭṭhāpeti attānaṁ aṇuṁ aggiṁva sandhamanti.
Cullakaseṭṭhijātakaṁ catutthaṁ.
----------
5 Taṇḍulanāḷijātakaṁ 4

[5] Kimagghatī taṇḍulanāḷikā ca
bārāṇasīantarabāhirāni
assapañcasatetāni ekā taṇḍulanāḷikāti.
Taṇḍulanāḷijātakaṁ pañcamaṁ.
-------
1 Sī. Yu. ce hi naṁ. 2 Ma. niyāmataṁ. 3. Sī. Yu. anutapessasi anutappissasi.
4 Sī. idaṁ jātakaṁ na dissati. Ma. evaṁ dissati
kimagghati taṇḍulanāḷikāyaṁ assāna mūlāya vadehi rāja
bārāṇasīsantarabāhirato ayamagghati taṇḍulanāḷikā.
6 Devadhammajātakaṁ

[6] Hiriottappasampannā sukkadhammasamāhitā
santo sappurisā loke devadhammāti vuccareti.
Devadhammajātakaṁ chaṭṭhaṁ.
-------
7 Kaṭṭhahārijātakaṁ 1