[382] 2 Yathāpi bhaddo 1 ājañño dhure yutto dhurassaho
1 Po. bhadro.
Mathito atibhārena saṁyuttaṁ 1 nātivattati
evaṁ paññāya ye tittā samuddo vārinā yathā
na pare atimaññanti ariyadhammova pāṇinaṁ.
Kāle kālavasampattā bhavābhavavasaṁ gatā
narā dukkhaṁ nigacchanti te ca 2 socanti māṇavā.
Unnatā sukhadhammena dukkhadhammena vonatā
dvayena bālā haññanti yathābhūtaṁ adassino.
Ye ca dukkhe sukhamhi ca majjhe sibbanimaccagū 3
ṭhitā te indakhīlova na te unnataonatā.
Na heva lābhe nālābhe na yase na ca kittiyā
na nindāya pasaṁsāya na te dukkhe sukhamhi ca
sabbattha te na lippanti udabinduva pokkhare
sabbattha sukhitā dhīrā 4 sabbattha aparājitā.
Dhammena ca alābho yo yo ca lābho adhammiko
alābho dhammiko seyyo yañce lābho adhammiko.
Yaso ca appabuddhīnaṁ viññūnaṁ ayaso ca yo
ayaso ca 5 seyyo viññūnaṁ na yaso appabuddhinaṁ.
Dummedhehi pasaṁsā ca viññūhi garahā ca yā
garahāva seyyo viññūhi yañce bālappasaṁsanā.
1 Yu. saṁyugaṁ. 2 Yu. tedha. 3 Yu. sibbanimajjhagū. 4 Yu. vīrā. 5 Ma. va.
Sukhañca kāmamayikaṁ dukkhañca pavivekiyaṁ
pavivekiyaṁ dukkhaṁ seyyo yañce kāmamayaṁ sukhaṁ.
Jīvitañca adhammena dhammena maraṇañca yaṁ
maraṇaṁ dhammikaṁ seyyo yañce jīve adhammikaṁ.
Kāmakodhappahīnā 1 ye santacittā bhavābhave
caranti loke asitā natthi tesaṁ piyāpiyaṁ.
Bhāvayitvāna bojjhaṅge indriyāni balāni ca
pappuyya 2 paramaṁ santiṁ parinibbanti anāsavāti.
Godatto thero.
Uddānaṁ
revato ceva godatto therā dvete mahiddhikā
cuddasamhi nipātamhi gāthāyo aṭṭhavīsatīti.
Cuddasakanipāto niṭṭhito.
----------------
Theragāthāya soḷasakanipāto

[383] 1 Esa bhiyyo pasīdāmi sutvā dhammaṁ mahārasaṁ
virāgo desito dhammo anupādāya sabbaso.
Bahūni loke citrāni asmiṁ paṭhavimaṇḍale 3
1 Ma. kāmakopappahīnā. Yu. kāmakopapahīnā. 2 Po. pappeyya. 3 Po. Yu.
puthuvimaṇḍale.
Mathenti maññe saṅkappaṁ subhaṁ rāgūpasaṁhitaṁ.
Rajamuhataṁ vātena yathā meghopasāmaye
evaṁ sammanti saṅkappā yadā paññāya passati.
Sabbe saṅkhārā aniccāti yadā paññāya passati
atha nibbindati dukkhe esa maggo visuddhiyā.
Sabbe saṅkhārā dukkhāti yadā paññāya passati
atha nibbindati dukkhe esa maggo visuddhiyā.
Sabbe dhammā anattāti yadā paññāya passati
atha nibbindati dukkhe esa maggo visuddhiyā.
Buddhānubuddho yo thero koṇḍañño tibbanikkamo 1
pahīnajātimaraṇo brahmacariyassa kevalī.
Oghapāso daḷho khīlo pabbato duppadāliyo
chetvā khīlañca pāsañca selaṁ chetvāna 2 dubbhidaṁ
tiṇṇo pāraṅgato jhāyī mutto so mārabandhanā.
Uddhato capalo bhikkhu mitte āgamma pāpake
saṁsīdati mahoghasmiṁ ummiyā paṭikujjito.
Anuddhato acapalo nipako saṁvutindriyo
kalyāṇamitto medhāvī dukkhassantakaro siyā.
Kālāpabbaṅgasaṅkāso kīso dhamanisaṇṭhito 3
1 Po. Yu. tibbanikkhamo. 2 Po. Ma. bhetvāna. 3 Yu. dhamanisanthato.
Mattaññū annapānasmiṁ adīnamanaso naro
phuṭṭho ḍaṁsehi makasehi araññasmiṁ brahāvane
nāgo saṅgāmasīseva sato tatrādhivāsaye.
Nābhinandāmi maraṇaṁ nābhinandāmi jīvitaṁ
kālañca paṭikaṅkhāmi nibbisaṁ bhatako yathā.
Nābhinandāmi maraṇaṁ nābhinandāmi jīvitaṁ
kālañca paṭikaṅkhāmi sampajāno patissato.
Pariciṇṇo mayā satthā kataṁ buddhassa sāsanaṁ
ohito garuko bhāro bhavanetti samūhatā.
Yassa catthāya pabbajito agārasmā anagāriyaṁ
so me attho anuppatto kiṁ me saddhivihārināti 1 .
Aññākoṇḍañño thero.

[384] 2 Manussabhūtaṁ sambuddhaṁ attadantaṁ samāhitaṁ
iriyamānaṁ brahmapathe cittassūpasame rataṁ
yaṁ manussā namassanti sabbadhammāna pāraguṁ
devāpi naṁ namassanti iti me arahato sutaṁ
sabbasaṁyojanātītaṁ vanā nibbānamāgataṁ
kāmehi nekkhammarataṁ muttaṁ selāva kañcanaṁ
sa ve accaruci 2 nāgo himavāvaññe siluccaye
1 Yu. sandavihārenāti. 2 Yu. accantarucī.
Sabbesaṁ nāganāmānaṁ saccanāmo anuttaro
nāgaṁ vo kittayissāmi na hi āguṁ karoti so.
Soraccaṁ avihiṁsā ca pādā nāgassa te duve.
Sati ca sampajaññañca caraṇā nāgassa te 1 pare.
Saddhāhattho mahānāgo upekkhāsetadantavā.
Sati gīvā siro paññā vīmaṁsā dhammacintanā
dhammakucchisamāvāso 2 viveko tassa vāladhi.
So jhāyī assāsarato ajjhattaṁ susamāhito
gacchaṁ samāhito nāgo ṭhito nāgo samāhito
sayaṁ samāhito nāgo nisinnopi samāhito
sabbattha saṁvuto nāgo esā nāgassa sampadā.
Bhuñjati anavajjāni sāvajjāni na bhuñjati
ghāsaṁ acchādanaṁ laddhā sannidhiṁ parivajjayaṁ
saṁyojanaṁ aṇuṁ thūlaṁ sabbaṁ chetvāna bandhanaṁ
yena yeneva gacchati anapekkhova gacchati.
Yathāpi udake jātaṁ puṇḍarīkaṁ pavaḍḍhati
nopalippati toyena sucigandhaṁ manoramaṁ
tatheva ca loke jāto buddho loke viharati
nopalippati lokena toyena padumaṁ yathā.
Mahāggini 3 pajjalito anāhāropasammati
1 tyāparetipi. 2 dhammakucchisamātapotipi. 3 Yu. mahāgini.
Aṅgāresu ca santesu nibbutoti pavuccati.
Atthassāyaṁ viññāpanī upamā viññūhi desitā
viññissanti mahānāgā nāgaṁ nāgena desitaṁ.
Vītarāgo vītadoso vītamoho anāsavo
sarīraṁ vijahaṁ nāgo parinibbissatyanāsavoti.
Udāyī thero.
Tatruddānaṁ bhavati
koṇḍañño ca udāyī ca therā dve te mahiddhikā
soḷasamhi nipātamhi gāthāyo dve ca tiṁsa cāti.
Soḷasakanipāto niṭṭhito.
--------------
Theragāthāya vīsatinipāto

[385] 1 Yaññatthaṁ vā dhanatthaṁ vā ye hanāma mayaṁ pure
avasesaṁ bhayaṁ hoti vedhanti vilapanti ca.
Tassa te natthi bhītattaṁ bhiyyo vaṇṇo pasīdati
kasmā na paridevesi evarūpe mahabbhaye.
Natthi cetasikaṁ dukkhaṁ anapekkhassa gāmaṇi
atikkantā bhayā sabbe khīṇasaṁyojanassa ve.
Khīṇāya bhavanettiyā diṭṭhe dhamme yathātathā 1
1 Po. Ma. Yu. yathātathe.
Na bhayaṁ maraṇe hoti bhāranikkhepane yathā.
Suciṇṇaṁ brahmacariyaṁ me maggo cāpi subhāvito
maraṇe me bhayaṁ natthi rogānamiva saṅkhaye.
Suciṇṇaṁ brahmacariyaṁ me maggo cāpi subhāvito
nirassādā bhavā diṭṭhā visaṁ pitvāna chaḍḍitaṁ.
Pāragū anupādāno katakicco anāsavo
tuṭṭho āyukkhayā hoti mutto āghātanā yathā.
Uttamaṁ dhammataṁ patto sabbaloke anatthiko
ādittāva gharā mutto maraṇasmiṁ na socati.
Yadatthi saṅkhataṁ kiñci bhavo ca yattha labbhati
sabbaṁ anissaraṁ etaṁ idaṁ 1 vuttaṁ mahesinā.
Yo taṁ tathā pajānāti yathā buddhena desitaṁ
na gaṇhāti bhavaṁ kiñci sutattaṁva ayoguḷaṁ.
Na me hoti ahosinti bhavissanti na hoti me
saṅkhārā vibhavissanti tattha kā paridevanā.
Suddhaṁ dhammasamuppādaṁ suddhaṁ saṅkhārasantatiṁ
passantassa yathābhūtaṁ na bhayaṁ hoti gāmaṇi.
Tiṇakaṭṭhasamaṁ lokaṁ yadā paññāya passati
mamattaṁ so asaṁvindaṁ natthi meti na socati.
Ukkaṇṭhāmi sarīrena bhavenamhi anatthiko
1 Po. Ma. Yu. iti.
Soyaṁ bhijjissati kāyo añño ca na bhavissati.
Yaṁ vo kiccaṁ sarīrena taṁ karotha yadicchatha
na me tappaccayā tattha doso pemaṁ ca hehiti.
Tassa taṁ vacanaṁ sutvā abbhūtaṁ lomahaṁsanaṁ
satthāni nikkhipitvāna māṇavā etadabravuṁ.
Kiṁ bhadante karitvāna ko vā ācariyo tava
kassa sāsanamāgamma labbhate taṁ asokatā.
Sabbaññū sabbadassāvī jino ācariyo mama
mahākāruṇiko satthā sabbalokatikicchako.
Tenāyaṁ desito dhammo khayagāmī anuttaro
tassa sāsanamāgamma labbhate taṁ asokatā.
Sutvāna corā isino subhāsitaṁ
nikkhippa satthāni ca āvudhāni ca
tamhā ca kammā viramiṁsu eke
eke ca pabbajjamarocayiṁsu.
Te pabbajitvā sugatassa sāsane
bhāvetvā bojjhaṅgabalāni paṇḍitā
udaggacittā sumanā katindriyā
phusiṁsu nibbānapadaṁ asaṅkhatanti.
Adhimutto thero.

[386] 2 Samaṇassa ahū cintā pārāsariyassa 1 bhikkhuno
ekakassa nisinnassa pavivittassa jhāyino
kimānupubbaṁ puriso kiṁ vattaṁ kiṁ samācāraṁ 2
attano kiccakārissa na ca kiñci viheṭhaye.
Indriyāni manussānaṁ hitāya ahitāya ca
arakkhitāni ahitāya rakkhitāni hitāya ca.
Indriyāneva sārakkhaṁ indriyāni ca gopayaṁ
attano kiccakārissa na ca kiñci viheṭhaye.
Cakkhundriyañca rūpesu gacchantaṁ anivārayaṁ
anādīnavadassāvī so dukkhā na hi muccati.
Sotindriyañca 3 saddesu gacchantaṁ anivārayaṁ
anādīnavadassāvī so dukkhā na hi muccati.
Anissaraṇadassāvī gandhe ce paṭisevati
na so muccati dukkhamhā gandhesu adhimucchito.
Ambilamadhuraggañca tittakaggamanussaraṁ
rasataṇhāya gadhito hadayaṁ nāvabujjhati.
Subhānayappaṭikūlāni phoṭṭhabbāni anussaraṁ
ratto rāgādhikaraṇaṁ vividhaṁ vindate dukkhaṁ 4 .
Manañcetehi dhammehi yo na sakkoti rakkhituṁ
1 Yu. pārāpariyassa. 2 Po. Yu. samācaraṁ. 3 Po. Ma. ce. 4 Ma. Yu. dukhaṁ.
Tato naṁ dukkhamanveti sabbasotehi pañcahi.
Pubbalohitasampuṇṇaṁ bahussa kuṇapassa ca
naravīrakataṁ vagguṁ samuggamiva cittitaṁ.
Kaṭukaṁ madhurassādaṁ piyanibandhanaṁ dukkhaṁ 1
khuraṁva madhunālittaṁ ullittaṁ nāvabujjhati.
Itthirūpe itthirase phoṭṭhabbepica itthiyā
itthigandhesu sāratto vividhaṁ vindate dukkhaṁ 1 .
Itthisotāni sabbāni sandanti pañcapañcasu
tesamāvaraṇaṁ kātuṁ yo sakkoti viriyavā.
So atthavā so dhammaṭṭho so dakkho so vicakkhaṇo
kareyya ramamāno hi kiccaṁ dhammatthasaṁhitaṁ.
Atho sīdati saññuttaṁ vajje kiccaṁ niratthakaṁ
na taṁ kiccanti maññitvā appamatto vicakkhaṇo.
Yañca atthena saññuttaṁ yā ca dhammagatā rati
taṁ samādāya vattetha sā hi ve uttamā rati.
Uccāvacehupāyehi paresamabhijigīsāti
hantvā vadhitvā atha socayitvā
ālopati sāhasā yo paresaṁ.
Tacchanto āṇiyā āṇiṁ nihanti balavā yathā
1 Ma. Yu. dukhaṁ.
Indriyānindriyeheva nihanti kusalā tathā.
Saddhaṁ viriyaṁ samādhiñca satipaññañca bhāvayaṁ
pañca pañcahi hantvāna anīgho yāti brāhmaṇo.
So atthavā so dhammaṭṭho katvā vākyānusāsaniṁ
sabbena sabbaṁ buddhassa so naro sukhamedhatīti.
Pārāsariyo 1 thero.

[387] 3 Cirarattaṁ vatātāpī dhammaṁ anuvicintayaṁ
samaṁ cittassa nālatthaṁ pucchaṁ samaṇabrāhmaṇe.
Ko so pāragato 2 loke ko patto amatogadhaṁ
kassa dhammaṁ paṭicchāmi paramatthavijānanaṁ.
Antovaṅkagato āsiṁ macchova ghasamāmisaṁ
baddho mahindapāsena vepacityāsuro yathā.
Añchāmi naṁ na muñcāmi asmā sokapariddavā
ko me bandhaṁ muñcaṁ loke sambodhiṁ vedayissati.
Samaṇaṁ brāhmaṇaṁ vā kaṁ ādisantaṁ pabhaṅguṇaṁ
kassa dhammaṁ paṭicchāmi jarāmaccupavāhanaṁ.
Vicikicchākaṅkhāgadhitaṁ 3 sārambhabalasaññutaṁ
kodhappattamanatthaddhaṁ abhijappapadāraṇaṁ.
Taṇhādhanusamuṭṭhānaṁ dve ca pannarasāyutaṁ
1 Yu. pārāpariyo. 2 Ma. Yu. pāraṅgato. 3 Ma. vicikicchākaṅkhāganthitaṁ.
Yu. ...gathitaṁ.
Passa orasikaṁ bālaṁ bhetvāna yadi tiṭṭhati.
Anudiṭṭhīnaṁ appahānaṁ saṅkappasaratejitaṁ
tena viddho pavedhāmi pattaṁva māluteritaṁ.
Ajjhattaṁ me samuṭṭhāya khippaṁ pacceti 1 pāpakaṁ
chaphassāyatanī kāyo yattha sarati sabbadā.
Taṁ na passāmi tekicchaṁ yo me taṁ sallamuddhare
nānārajjena satthena nāññena vicikicchitaṁ.
Ko me asattho avaṇo sallamabbhantarāpassayaṁ
ahiṁsaṁ sabbagattāni lallaṁ me uddharissati.
Dhammappati hi so seṭṭho visadosapavāhako
gambhīre patitassa me thalaṁ pāṇiva dassaye.
Rahadehamasmi ogāḷho ahāriyarajamantike
māyāussuyyasārambha thīnamiddhamapatthaṭe.
Uddhaccameghathanitaṁ saṁyojanavalāhakaṁ
vāhā vahanti kuddiṭṭhiṁ saṅkappā rāganissitā.
Savanti sabbadhī sotā latā ubbhijja tiṭṭhati
te sote ko nivāreyya taṁ lataṁ ko hi checchati.
Velaṁ karotha bhadante sotānaṁ sannivāraṇaṁ
mā te manomayo soto rukkhaṁva sahasā luve.
1 Ma. Yu. paccati māmakaṁ.
Evaṁ me bhayajātassa apārā pāramesato
tāṇo paññāvudho satthā isisaṅghanisevito.
Sopāṇaṁ sukataṁ suddhaṁ dhammasāramayaṁ daḷhaṁ
pādāsi vuyhamānassa mā bhāyīti ca mabravī.
Satipaṭṭhānapāsādaṁ āruyha paccavekkhisaṁ
yantaṁ pubbe amaññissaṁ sakkāyābhirataṁ pajaṁ.
Yadā ca maggamaddakkhiṁ nāvāya abhirūhanaṁ
anadhiṭṭhāya attānaṁ titthamaddakkhimuttamaṁ.
Sallaṁ attasamuṭṭhānaṁ bhavanettipabhāvitaṁ
etesaṁ appavattāya desesi maggamuttamaṁ.
Dīgharattānusayitaṁ cirarattapatiṭṭhitaṁ
buddho me pānudī gandhaṁ visadosapavāhanoti.
Telukāni 1 thero.

[388] 4 Passa cittakataṁ bimbaṁ arukāyaṁ samussitaṁ
āturaṁ bahusaṅkappaṁ yassa natthi dhuvaṁ ṭhiti.
Passa cittakataṁ rūpaṁ maṇinā kuṇḍalena ca
aṭṭhitacena 2 onaddhaṁ saha vatthehi sobhati.
Alattakakatā pādā mukhaṁ cuṇṇakamakkhitaṁ
alaṁ bālassa mohāya no ca pāragavesino.
1 Yu. telakāni. 2 Ma. aṭṭhiṁ tacena.
Aṭṭhapadakatā kesā nettā añjanamakkhitā
alaṁ bālassa mohāya no ca pāragavesino.
Añjanīva navā cittā pūtikāyo alaṅkato
alaṁ bālassa mohāya no ca pāragavesino.
Odahi migavo pāsaṁ nāsādā vākuraṁ migo
bhutvā nivāpaṁ gacchāma kandante migabandhake.
Chinnā pāsā migavassa nāsādā vākuraṁ migo
bhutvā nivāpaṁ gacchāma socante migaluddake.
Passāmi loke sadhane manusse
laddhāna vittaṁ na dadanti mohā.
Laddhā dhanaṁ sannicayaṁ karonti
bhiyyo ca kāme abhipatthayanti.
Rājā pasayhappaṭhaviṁ vijetvā
sasāgarantaṁ mahimāvasanto
oraṁ samuddassa atittarūpo
pāraṁ samuddassapi patthayetha.
Rājā ca aññe ca bahū manussā
avītataṇhā maraṇaṁ upenti
ūnāva hutvāna jahanti dehaṁ
kāmehi lokamhi na hatthi titti.
Kandantī naṁ ñātī pakiriya kese
aho vatā no amarāti cāhu
vatthena naṁ pārutaṁ nīharitvā
citaṁ samodhāya tato dahanti.
So ḍayhati sūlehi tujjamāno
ekena vatthena pahāya bhoge
na miyyamānassa bhavanti tāṇā
ñātī ca mittā atha vā sahāyā.
Dāyādakā tassa dhanaṁ haranti
satto pana gacchati yena kammaṁ
na miyyamānaṁ dhanamanveti kiñci
puttā ca dārā ca dhanañca raṭṭhaṁ.
Na dīghamāyuṁ labhate dhanena
na cāpi vittena jaraṁ vihanti
appañhi naṁ jīvitamāhu dhīrā
asassataṁ vippariṇāmadhammaṁ.
Addhā 1 daliddā ca phusanti phassaṁ
bālo ca dhīro ca tatheva phuṭṭho
bālo hi bālyā vadhitova seti
1 aḍḍhātipi.
Dhīro ca na vedhati phassaphuṭṭho.
Tasmā hi paññāva dhanena seyyo
yāya vosānamidhādhigacchati
abyositattā hi bhavābhavesu
pāpāni kammāni karonti mohā.
Upeti gabbhañca parañca lokaṁ
saṁsāramāpajja paramparāya
tassappapañño abhisaddahanto
upeti gabbhañca parañca lokaṁ.
Coro yathā sandhimukhe gahīto
sakammunā haññati pāpadhammo
evaṁ pajā pecca paramhi loke
sakammunā haññati pāpadhammo.
Kāmā hi citrā madhurā manoramā
virūparūpena mathenti cittaṁ
ādīnavaṁ kāmaguṇesu disvā
tasmā ahaṁ pabbajitomhi rāja.
Dumapphalānīva patanti māṇavā
daharā ca vuḍḍhā ca sarīrabhedā
Etampi disvā pabbajitomhi rāja
apaṇṇakaṁ sāmaññameva seyyo.
Saddhāyāhaṁ pabbajito upeto jinasāsane
avajjā mayhaṁ pabbajjā anaṇo bhuñjāmi bhojanaṁ.
Kāme ādittato disvā jātarūpāni satthato
gabbhe vokkantito dukkhaṁ nirayesu mahabbhayaṁ.
Etamādīnavaṁ disvā saṁvegaṁ alabhiṁ tadā
sohaṁ viddho tadā santo sampatto āsavakkhayaṁ.
Pariciṇṇo mayā satthā kataṁ buddhassa sāsanaṁ
ohito garuko bhāro bhavanetti samūhatā.
Yassa catthāya pabbajito agārasmā anagāriyaṁ
so me attho anuppatto sabbasaṁyojanakkhayoti.
Raṭṭhapālo thero.

[389] 5 Rūpaṁ disvā sati muṭṭhā piyanimittaṁ manasikaroto
sārattacitto vedeti tañca ajjhosa tiṭṭhati.
Tassa vaḍḍhanti vedanā anekā rūpasambhavā
abhijjhā ca vihesā ca cittamassūpahaññati
evamācinato dukkhaṁ ārā nibbāna vuccati.
Saddaṁ sutvā sati muṭṭhā piyanimittaṁ manasikaroto
sārattacitto vedeti tañca ajjhosa tiṭṭhati.
Tassa vaḍḍhanti vedanā anekā saddasambhavā
abhijjhā ca vihesā ca cittamassūpahaññati
evamācinato dukkhaṁ ārā nibbāna vuccati.
Gandhaṁ ghatvā sati muṭṭhā piyanimittaṁ manasikaroto
sārattacitto vedeti tañca ajjhosa tiṭṭhati.
Tassa vaḍḍhanti vedanā anekā gandhasambhavā
abhijjhā ca vihesā ca cittamassūpahaññati
evamācinato dukkhaṁ ārā nibbāna vuccati.
Rasaṁ bhotvā sati muṭṭhā piyanimittaṁ manasikaroto
sārattacitto vedeti tañca ajjhosa tiṭṭhati.
Tassa vaḍḍhanti vedanā anekā rasasambhavā
abhijjhā ca vihesā ca cittamassūpahaññati
evamācinato dukkhaṁ ārā nibbāna vuccati.
Phassaṁ phussa sati muṭṭhā piyanimittaṁ manasikaroto
sārattacitto vedeti tañca ajjhosa tiṭṭhati.
Tassa vaḍḍhanti vedanā anekā phassasambhavā
abhijjhā ca vihesā ca cittamassūpahaññati
evamācinato dukkhaṁ ārā nibbāna vuccati.
Dhammaṁ ñatvā sati muṭṭhā piyanimittaṁ manasikaroto
sārattacitto vedeti tañca ajjhosa tiṭṭhati.
Tassa vaḍḍhanti vedanā anekā dhammasambhavā
abhijjhā ca vihesā ca cittamassūpahaññati
evamācinato dukkhaṁ ārā nibbāna vuccati.
Na so rajjati rūpesu rūpaṁ disvā patissato
virattacitto vedeti tañca nājjhosa 1 tiṭṭhati.
Yathāssa passato rūpaṁ sevato vāpi vedanaṁ
khiyyati nopaciyyati evaṁ so caratī sato
evaṁ apacinato dukkhaṁ santike nibbāna vuccati.
Na so rajjati saddesu saddaṁ sutvā patissato
virattacitto vedeti tañca nājjhosa tiṭṭhati.
Yathāssa suṇato saddaṁ sevato vāpi vedanaṁ
khiyyati nopaciyyati evaṁ so caratī sato
evaṁ apacinato dukkhaṁ santike nibbāna vuccati.
Na so rajjati gandhesu gandhaṁ ghatvā patissato
virattacitto vedeti tañca nājjhosa tiṭṭhati.
Yathāssa ghāyato gandhaṁ sevato vāpi vedanaṁ
khiyyati nopaciyyati evaṁ so caratī sato
evaṁ apacinato dukkhaṁ santike nibbāna vuccati.
1 Yu. najjhosa .pe..
Na so rajjati rasesu rasaṁ bhotvā patissato
virattacitto vedeti tañca nājjhosa tiṭṭhati.
Yathāssa sāyato rasaṁ sevato vāpi vedanaṁ
khiyyati nopaciyyati evaṁ so caratī sato
evaṁ apacinato dukkhaṁ santike nibbāna vuccati.
Na so rajjati phassesu phassaṁ phussa patissato
virattacitto vedeti tañca nājjhosa tiṭṭhati.
Yathāssa phusato phassaṁ sevato vāpi vedanaṁ
khiyyati nopaciyyati evaṁ so caratī sato
evaṁ apacinato dukkhaṁ santike nibbāna vuccati.
Na so rajjati dhammesu dhammaṁ ñatvā patissato
virattacitto vedeti tañca nājjhosa tiṭṭhati.
Yathāssa vijānato dhammaṁ sevato vāpi vedanaṁ
khiyyati nopaciyyati evaṁ so caratī sato
evaṁ apacinato dukkhaṁ santike nibbāna vuccati.
Māluṅkayaputto thero.

[390] 6 Paripuṇṇakāyo suruci sujāto cārudassano
suvaṇṇavaṇṇosi bhagavā susukkadāṭhosi viriyavā.
Narassa hi sujātassa ye bhavanti viyañjanā
Sabbe te tava kāyasmiṁ mahāpurisalakkhaṇā.
Pasannanetto sumukho brahā uju patāpavā
majjhe samaṇasaṅghassa ādiccova virocasi.
Kalyāṇadassano bhikkhu kañcanasannibhattaco
kiṁ te samaṇabhāvena evaṁ uttamavaṇṇino.
Rājā arahasi bhavituṁ cakkavatti rathesabho
cāturanto vijitāvī jambusaṇḍassa issaro.
Khattiyā bhojarājāno anuyantā bhavanti te
rājābhirājā manujindo rajjaṁ kārehi gotama.
Rājāhamasmi selāti (bhagavā) dhammarājā anuttaro
dhammena cakkaṁ vattemi cakkaṁ appaṭivattiyaṁ.
Sambuddho paṭijānāsi (iti selo brāhmaṇo) dhammarājā anuttaro
dhammena cakkaṁ vattemi iti bhāsasi gotama.
Ko nu senāpati bhoto sāvako satthuranvayo
ko imaṁ anuvatteti dhammacakkaṁ pavattitaṁ.
Mayā pavattitaṁ cakkaṁ (selāti bhagavā) dhammacakkamanuttaraṁ
sārīputtonuvatteti anujāto tathāgataṁ.
Abhiññeyyaṁ abhiññātaṁ bhāvetabbañca bhāvitaṁ
pahātabbaṁ pahīnaṁ me tasmā buddhosmi brāhmaṇa.
Vinayassu mayi kaṅkhaṁ adhimuccassu brāhmaṇa
dullabhaṁ dassanaṁ hoti sambuddhānaṁ abhiṇhaso.
Yesaṁ ve dullabho loke pātubhāvo abhiṇhaso
sohaṁ brāhmaṇa buddhosmi sallakatto anuttaro.
Brahmabhūto atitulo mārasenappamaddano
sabbāmitte vasīkatvā modāmi akutobhayo.
Idaṁ bhonto nisāmetha yathā bhāsati cakkhumā
sallakatto mahāvīro sīhova nadatī vane.
Brahmabhūtaṁ atitulaṁ mārasenappamaddanaṁ
ko disvā nappasīdeyya api kaṇhābhijātiko.
Yo maṁ icchati anvetu yo vā nicchati gacchatu
idhāhaṁ pabbajissāmi varapaññassa santike.
Etañce ruccatī bhoto sammāsambuddhasāsanaṁ
mayampi pabbajissāma varapaññassa santike.
Brāhmaṇā tisatā ime yācanti pañjalīkatā
brahmacariyaṁ carissāma bhagavā tava santike.
Svākkhātaṁ brahmacariyaṁ (selāti bhagavā) sandiṭṭhikamakālikaṁ
yattha amoghā pabbajjā appamattassa sikkhato.
Yantaṁ saraṇamāgamma ito aṭṭhami 1 cakkhuma
sattarattena bhagavā dantamha tava sāsane.
1 Ma. aṭṭhame.
Tuvaṁ buddho tuvaṁ satthā tuvaṁ mārābhibhū muni
tuvaṁ anusaye chetvā tiṇṇo tāresimaṁ pajaṁ.
Upadhī te samatikkantā āsavā te padālitā
sīhova anupādāno pahīnabhayabheravo.
Bhikkhavo tisatā ime tiṭṭhantī pañjalīkatā
pāde vīra pasārehi nāgā vandantu satthunoti.
Selo thero.

[391] 7 Yā taṁ me hatthigīvāya sukhumā vatthā padhāritā
sālīnaṁ odano bhutto sucimaṁsūpasecano.
Sojja bhaddo sātatiko uñchāpattāgate rato
jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo.
Paṁsukūlī sātatiko uñchāpattāgate rato
jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo.
Piṇḍapātī sātatiko .................
Tecīvarī sātatiko .................
Sapadānacārī sātatiko .................
Ekāsanī sātatiko .................
Pattapiṇḍī sātatiko .................
Khalupacchābhattī sātatiko .................
Āraññiko sātatiko .................
Rukkhamūliko sātatiko .................
Abbhokāsī sātatiko .................
Sosāniko sātatiko .................
Yathāsanthatiko sātatiko .................
Nesajjiko sātatiko .................
Appiccho sātatiko .................
Santuṭṭho sātatiko .................
Pavivitto sātatiko .................
Asaṁsaṭṭho sātatiko .................
Āraddhaviriyo sātatiko uñchāpattāgate rato
jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo.
Hitvā satapalaṁ kaṁsaṁ sovaṇṇaṁ satarājikaṁ
aggahiṁ mattikāpattaṁ idaṁ dutiyābhisecanaṁ.
Ucce maṇḍalipākāre daḷhamaṭṭālakoṭṭhake
rakkhito khaggahatthehi uttasaṁ vihariṁ pure.
Sojja bhaddo anutrāsī pahīnabhayabheravo
jhāyati vanamogayha putto godhāya bhaddiyo.
Sīlakkhandhe patiṭṭhāya satiṁ paññañca bhāvayaṁ
pāpuṇiṁ anupubbena sabbasaṁyojanakkhayanti.
Bhaddiyo kāligodhāya putto thero.