[122] 2 Suṇotha yakkhassa ca vāṇijāna ca
.pe.
(vimānavatthusmiṁ sattamassa sunikkhittavaggassa dasamavatthusmiṁ daṭṭhabbaṁ)
serissakapetavatthu dutiyaṁ.

[123] 3 Rājā piṅgalako nāma suraṭṭhānaṁ adhipati ahu
moriyānaṁ upaṭṭhānaṁ gantvā suraṭṭhaṁ punarāgamā.
Uṇhe majjhantike kāle rājā paṅkaṁ upāgami
addasa maggaṁ ramaṇīyaṁ petānaṁ vaṇṇanāpathaṁ
sārathiṁ āmantayi rājā ayaṁ maggo ramaṇīyo
khemo sovatthiko sivo
imināva sārathi yāhi 3 suraṭṭhānaṁ santike ito
1 Ma. bhikkhuñca. 2 Ma. aphassayi. Yu. phussasi. 3 Ma. yāma.
Tena pāyāsi soraṭṭho senāya caturaṅginiyā.
Ubbiggarūpo puriso suraṭṭhaṁ etadabrūvi
kumaggaṁ paṭipannamhā bhiṁsanaṁ lomahaṁsanaṁ.
Purato padissati maggo pacchato ca na dissati
kumaggaṁ paṭipannamhā yamapurisānaṁ santike.
Amānuso vāyati gandho ghoso sūyati dāruṇo
saṁviggo rājā suraṭṭho sārathiṁ etadabrūvi
kumaggaṁ paṭipannamhā bhiṁsanaṁ lomahaṁsanaṁ
puratova dissati maggo pacchato ca na dissati.
Kumaggaṁ paṭipannamhā yamapurisānaṁ santike
amānuso vāyati gandho ghoso sūyati dāruṇo.
Hatthikkhandhañca āruyha olokento catuddisā
addasa rukkhaṁ nigrodhaṁ 1 pādapaṁ chāyasampannaṁ
nīlabbhavaṇṇasadisaṁ meghavaṇṇasirannibhaṁ
sārathiṁ āmantayi rājā kiṁ eso dissati brahā
nalabbhavaṇṇasadiso meghavaṇṇasirannibho.
So nigrodho so mahārāja pādapo chāyasampanno
nīlabbhavaṇṇasadiso meghavaṇṇasirannibho.
Tena pāyāsi suraṭṭho yena so dissati 2 brahā
1 Ma. Yu. addasa nigrodhaṁ ramaṇīyaṁ. 2 Ma. dissate.
Nīlabbhavaṇṇasadiso meghavaṇṇasirannibho.
Hatthikkhandhato oruyha rājā rukkhaṁ upāgami
nisīdi rukkhamūlasmiṁ sāmacco saparijano
pūraṁ pānīyakarakaṁ 1 pūve citte ca addasa.
Puriso ca devavaṇṇī sabbābharaṇabhūsito
upasaṅkamitvā rājānaṁ soraṭṭhaṁ etadabrūvi
svāgatante mahārāja atho te adurāgataṁ
pivatu devo pānīyaṁ pūve khāda arindama.
Pivitvā rājā pānīyaṁ sāmacco saparijano
pūve khāditvā pivitvā ca suraṭṭho etadabrūvi
devatā nusi gandhabbo ādu sakko purindado
ajānanto 2 taṁ pucchāma kathaṁ jānemu taṁ mayaṁ.
Namhi devo na gandhabbo nāpi sakko purindado
peto ahaṁ mahārāja suraṭṭhā idhamāgato.
Kiṁsīlo kiṁsamācāro suraṭṭhasmiṁ pure tuvaṁ
kena te brahmacariyena ānubhāvo ayaṁ tava.
Taṁ suṇohi mahārāja arindama raṭṭhavaḍḍhana
amaccā pārisajjā ca brāhmaṇo ca purohito.
Suraṭṭhasmiṁ ahaṁ deva puriso pāpacetaso
micchādiṭṭhi ca dussīlo kadariyo paribhāsako
1 Ma. pānīyasarakaṁ. 2 Ma. ajānantā.
Dadantānaṁ karontānaṁ vārayissaṁ bahujanaṁ
aññesaṁ dadamānānaṁ antarāyaṁ karomahaṁ.
Vipāko natthi dānassa saṁyamassa kuto phalaṁ
natthi ācariyo nāma adantaṁ ko damissati.
Samatulyāni bhūtāni kule 1 jeṭṭhāpacāyiko
natthi balaṁ viriyaṁ vā kuto uṭṭhānaporisaṁ.
Natthi dānaphalaṁ nāma na visodheti verinaṁ
laddheyyaṁ labhate macco nīyati pariṇāmajaṁ.
Natthi mātā pitā bhātā loko natthi ito paraṁ
natthi dinnaṁ natthi hutaṁ sunihitaṁpi na vijjati.
Yopi haneyya purisaṁ purisassa 2 chindate siraṁ
na koci kiñci hanati sattannaṁ vivaramantare.
Acchejjo abhejjo 3 jīvo aṭṭhaṁso guḷaparimaṇḍalo
yojanāni satā 4 pañca ko jīvaṁ chetumarahati.
Yathā suttaguḷe khitte nibbeṭhentaṁ palāyati
evamevaṁpi so jīvo nibbeṭhento palāyati.
Yathā gāmato nikkhamma aññaṁ gāmaṁ pavisati
evamevaṁpi so jīvo aññaṁ kāyaṁ 5 pavisati.
1 Ma. kuto. 2 Ma. Yu. parassa. 3 Yu. acchejjabhejujo. 4 Ma. yojanānaṁ sataṁ.
5 Ma. bondiṁ.
Yathā gehato nikkhamma aññaṁ gehaṁ pavisati
evamevaṁpi so jīvo aññaṁ bondiṁ nivīsati 1 .
Cūḷāsīti mahākappino satasahassāni ye bālā ye ca paṇḍitā
saṁsāraṁ khepayitvāna dukkhassantaṁ karissare.
Mitāni sukhadukkhāni doṇehi piṭakehi ca
jino sabbaṁ pajānāti samūḷhā itarā pajā.
Evaṁdiṭṭhi pure āsiṁ samūḷho mohapāruto
micchādiṭṭhi ca dussīlo kadariyo paribhāsako.
Oraṁ me chahi māsehi kālakiriyā bhavissati.
Ekantaṁ kaṭukaṁ ghoraṁ niriyaṁ papatissāhaṁ
catukkaṇṇaṁ catudvāraṁ vibhattaṁ bhāgaso mitaṁ
ayopākārapariyantaṁ ayasā paṭikujjitaṁ.
Tassa ayomayā bhūmi jalitā tejasā yutā
samantā yojanasataṁ pharitvā tiṭṭhati sabbadā.
Vassasatasahassāni 2 ghoso sūyati tāvade.
Lakkho eso mahārāja satabhāgā vassakoṭiyo
koṭisatasahassāni niraye paccare janā
micchādiṭṭhī ca dussīlā ye ca ariyūpavādino.
Tatthāhaṁ dīghamaddhānaṁ dukkhaṁ vedissaṁ vedanaṁ
phalaṁ pāpassa kammassa tasmā socāmahaṁ bhusaṁ.
1 Ma. pavīsati. 2 Ma. vassāni satasahassāni.
Taṁ suṇohi mahārāja arindama raṭṭhavaḍḍhana
dhītā mayhaṁ mahārāja uttarā bhaddamatthu te.
Karoti bhaddakaṁ kammaṁ sīlesūposathe ratā
dānaratā 1 saṁvibhāgī ca vadaññū 2 vītamaccharā
akhaṇḍakārī sikkhāyaṁ suṇhā parakulesu ca
upāsikā sakyamunino sambuddhassa sirīmato.
Bhikkhu ca sīlasampanno gāmaṁ piṇḍāya pāvisi
okkhittacakkhu satimā guttadvāro susaṁvuto
sapadānaṁ caramāno agamā taṁ nivesanaṁ.
Tamaddasa mahārāja uttarā bhaddamatthu te
pūraṁ pānīyakarakaṁ pūve citte ca sā adā
pitā me kālakato bhante tassetaṁ upakappatu.
Samanantarānudiṭṭhe vipāko upapajjatha
bhuñjāmi kāmakāmī 3 rājā vessavaṇo yathā.
Taṁ suṇohi mahārāja arindama raṭṭhavaḍḍhana
sadevakassa lokassa buddho aggo pavuccati
taṁ buddhaṁ saraṇaṁ gaccha saputtadāro arindama.
Aṭṭhaṅgikena maggena phusanti amataṁ padaṁ
taṁ dhammaṁ saraṇaṁ gaccha saputtadāro arindama.
1 Ma. Yu. saññatā. 2 Yu. vadaññā. 3 Ma. kāmakāmīhaṁ.
Cattāro ca paṭipannā cattāro ca phale ṭhitā
esa saṅgho ujubhūto paññāsīlasamāhito
taṁ saṅghaṁ saraṇaṁ gaccha saputtadāro arindama.
Pāṇātipātā viramassu khippaṁ
loke adinnaṁ parivajjayassu
amajjapo no 1 ca musā abhāṇi
sakena dārena ca hohi tuṭṭho.
Atthakāmosi me yakkha hitakāmosi devate
karomi tuyhaṁ vacanaṁ tvamasi ācariyo mama.
Upemi saraṇaṁ buddhaṁ dhammañcāpi anuttaraṁ
saṅghañca naradevassa gacchāmi saraṇaṁ ahaṁ.
Pāṇātipātā viramāmi khippaṁ
loke adinnaṁ parivajjayāmi
amajjapo no ca musā bhaṇāmi
sakena dārena [2]- homi tuṭṭho.
Ophunāmi 3 mahāvāte nadiyā vā 4 sīghagāmiyā 5
vamāmi pāpakaṁ diṭṭhiṁ buddhānaṁ sāsane rato.
Idaṁ vatvāna suraṭṭho viramitvā pāpadassanaṁ 6
1 Ma. mā. 2 Ma. ca. 3 Yu. odhunāmi. 4 Ma. vāsaddo natthi.
5 Yu. sīghaṅgamiyā. 6 Ma. pāpadassanā.
Namo bhagavato katvā pāmokkho rathamāruyhīti.
Nandikāpetavatthu tatiyaṁ.

[124] 4 Uṭṭhehi revate supāpadhamme
.pe.
(vimānavatthusmiṁ pañcamassa mahārathavaggassa dutiyavatthusmiṁ daṭṭhabbaṁ)
revatipetavatthu catutthaṁ.

[125] 5 Idaṁ mama ucchuvanaṁ mahantaṁ
nibbattati puññaphalaṁ anappakaṁ
taṁ dāni me na paribhogaṁ upeti 1
ācikkha bhante kissa ayaṁ vipāko.
Vihaññāmi 2 khajjāmi ca vāyamāmi ca
parisakkāmi paribhuñjituṁ kiñci
svāhaṁ chinnātumo 3 kapaṇo lālapāmi
kissa kammassa ayaṁ vipāko.
Vighāto cāhaṁ paripatāmi chamāyaṁ
parivattāmi vāricarova ghamme
dūrato 4 ca me assukāni galanti
ācikkha bhante kissa ayaṁ vipāko.
Chāto kilanto ca pipāsito ca
1 Ma. paribhogameti. 2 Ma. haññāmi. 3 Ma. chinnathāmo. 4 Yu. rudato ca
me assukā niggalanti.
Saṁtasito sātasukhaṁ na vinde
pucchāmi taṁ etamatthaṁ bhadante
kathannu ucchuparibhogaṁ labheyyaṁ.
Pure tuvaṁ kammamakāsi attanā.
Manussabhūto purimāya jātiyā
ahañca taṁ etamatthaṁ vadāmi
sutvāna tvaṁ etamatthaṁ vijānaṁ.
Ucchū tuvaṁ khādamāno payāto
puriso ca te piṭṭhito anugañchi
so ca taṁ paccāsanto kathesi
tassa tuvaṁ na kiñci ālapittha.
So ca taṁ 1 abhaṇantaṁ ayāci
deheyya ucchunti ca taṁ avoca
tassa tuvaṁ piṭṭhito ucchuṁ adāsi
tassetaṁ kammassa ayaṁ vipāko.
Iṅgha tvaṁ 2 gantvāna piṭṭhito gaṇheyyāsi
gahetvāna khādassu yāvadatthaṁ
teneva tvaṁ attamano bhavissasi
haṭaṭho udaggo 3 ca pamodito ca.
1 Yu. abhiṇhaṁ āyāci. 2 Yu. tuvaṁ piṭṭhito gaṇha ucchuṁ. 3 Ma. cudaggo.
Gantvāna so piṭṭhito aggahesi
gahetvāna taṁ khādi yāvadatthaṁ
teneva so attamano ahosi
haṭṭho udaggo ca pamoditoti 1 .
Ucchupetavatthu pañcamaṁ.

[126] 6 Sāvatthī nāma nagaraṁ himavantassa passato
tatthāsuṁ dve kumārā rājaputtāti me sutaṁ.
Pamattā 2 rajanīyesu kāmassādābhinandino
paccuppanne sukhe giddhā na te passiṁsu nāgataṁ.
Te puttā 3 ca manussattā paralokaṁ ito gatā
te ca 4 ghosenti 5 na dissanto pubbe dukkaṭamattano.
Bahūsu vata santesu deyyadhamme upaṭṭhite
nāsakkhimhā ca attānaṁ parittasotthiṁ 6 kātuṁ sukhāvahaṁ.
Kiṁ tato pāpakaṁ assa yanno rājakulā cutā
upapannā petavisayaṁ khuppipāsāsamappitā.
Sāmino idha hutvāna honti assāmino tahiṁ
maranti 7 khuppipāsāya manussā unnatonatā.
Evamādīnavaṁ 8 ñatvā issaramānasambhavaṁ
1 Yu. ime pāṭhā na dissanti. 2 Ma. sammattā. 3 Yu. cutā.
4 Yu. tedha. 5 Ma. ghosentayadissantā. 6 Ma. parittaṁ.
7 Yu. caranti. Ma. bhamanti. 8 Ma. etamādīnavaṁ.
Pahāya issaramadaṁ bhave saggagato naro
kāyassa bhedā sappañño saggaṁ so upapajjatīti.
Kumārapetavatthu chaṭṭhaṁ.

[127] 7 Pubbe katānaṁ kammānaṁ vipāko mathaye manaṁ
rūpe sadde rase gandhe phoṭṭhabbe ca manorame.
Naccaṁ gītaṁ ratiṁ khiḍḍaṁ anubhutvā anappakaṁ
uyyāne paricāritvā 1 pavisanto giribbajaṁ.
Isiṁ sunettamaddakkhi attadantaṁ samāhitaṁ
appicchaṁ hirīsampannaṁ uñche pattagate rataṁ.
Hatthikkhandhato oruyha laddhā bhanteti ca brūvi
tassa pattaṁ gahetvāna uccaṁ paggayha khattiyo.
Thaṇḍile pattaṁ bhinditvā hasamāno apakkami
rañño kitavassāhaṁ putto kiṁ maṁ bhikkhu karissasi.
Tassa kammassa pharusassa vipāko kaṭuko ahu
yaṁ rājaputto vedesi nirayamhi samappito.
Chaḷeva caturāsīti vassāni nahutāni ca
bhusaṁ dukkhaṁ nigacchiṭṭho niraye katakibbiso.
Uttānopi ca paccittha nikujjo vāmadakkhiṇo
uddhaṁpādo ṭhito ceva ciraṁ bālo apaccitha.
1 Yu. caritvāna.
Bahūni vassasahassāni pūgāni nahutāni ca
bhusaṁ dukkhaṁ nigacchiṭṭho niraye katakibbiso.
Etādisaṁ kho kaṭukaṁ appaduṭṭhapadosinaṁ
paccanti pāpakammantā isiṁ āsajja subbataṁ.
So tattha bahuvassāni vedayitvā bahudukkhaṁ
khuppipāsahato nāma peto āsi tato cuto.
Evamādīnavaṁ ñatvā issaramadasambhavaṁ
pahāya issaramadaṁ nivātamanuvattaye.
Diṭṭheva dhamme pāsaṁso yo buddhesu sagāravo
kāyassa bhedā sappañño saggaṁ so upapajjatīti.
Rājaputtapetavatthu sattamaṁ.

[128] 8 Gūthakūpato uggantvā ko nu diṭṭhova 1 tiṭṭhasi
nisaṁsayaṁ pāpakammanto kinnu saddayase tuvanti.
Ahaṁ bhadante 2 petomhi duggato yamalokiko
pāpakammaṁ karitvāna petalokaṁ ito gatoti.
Kiṁ nu kāyena vācāya manasā dukkaṭaṁ kataṁ
kissa kammavipākena idaṁ dukkhaṁ nigacchasīti.
Ahu āvāsiko mayhaṁ issukī kulamaccharī
ajjhosito 3 mayhaṁ ghare kadariyo paribhāsako.
1 Ma. dīno patiṭṭhasi. 2 Yu. bhante. 3 Yu. ajjhāsito.
Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā bhikkhavo paribhāsissaṁ
tassa kammavipākena petalokaṁ ito gatoti.
Amitto mittavaṇṇena yo te āsi kulūpako
kāyassa bhedā duppañño kinnu pecca gatiṁ gatoti.
Tassevāhaṁ pāpakammassa sīse tiṭṭhāmi matthake
so ca paravisayaṁ patto mameva parivārako.
Yaṁ bhadantehanantaññe etaṁ me hotu bhojanaṁ
ahañca kho yaṁhanāmi etaṁ so upajīvatīti.
Gūthakhādakapetavatthu aṭṭhamaṁ.

[129] 9 Gūthakūpato uggantvā kā nu diṭṭhāva tiṭṭhasi
nisaṁsayaṁ pāpakammantā kinnu saddayase tuvanti.
Ahaṁ bhadante 1 petīmhi duggatā yamalokikā
pāpakammaṁ karitvāna petalokaṁ ito gatāti.
Kiṁ nu kāyena vācāya manasā dukkaṭaṁ kataṁ
kissa kammavipākena idaṁ dukkhaṁ nigacchasīti.
Ahu āvāsiko mayhaṁ issukī kulamaccharī
ajjhosito 2 mayhaṁ ghare kadariyo paribhāsako.
Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā bhikkhavo paribhāsissaṁ
tassa kammavipākena petalokaṁ ito gatāti.
1 Yu. bhante. 2 Yu. ajjhāsito.
Amitto mittavaṇṇena yo te āsi kulūpako
kāyassa bhedā duppañño kinnu pecca gatiṁ gatoti.
Tassevāhaṁ pāpakammassa sīse tiṭṭhāmi matthake
so ca paravisayaṁ patto mameva parivārako.
Yaṁ bhadantehanantaññe etaṁ me hotu bhojanaṁ
ahañca kho yaṁhanāmi etaṁ so upajīvatīti.
Gūthakhādakapetavatthu navamaṁ.

[130] 10 Naggā dubbaṇṇarūpātha kīsā dhamanisaṇṭhitā
upphāsulikā kīsakā ke nu tumhetha mārisāti.
Mayaṁ bhadante petamhā duggatā yamalokikā
pāpakammaṁ karitvāna petalokaṁ ito gatāti.
Kiṁ nu kāyena vācāya manasā dukkaṭaṁ kataṁ
kissa kammavipākena petalokaṁ ito gatāti.
Anavajjesu 1 titthesu vicinimhaḍḍhamāsakaṁ
santesu deyyadhammesu dīpaṁ nākamhamattano.
Nadiṁ upema tasitā rittakā parivattati
chāyaṁ upema uṇhesu ātapo parivattati.
Aggivaṇṇova no vāto ḍahanto upavāyati
etañca bhante arahāma aññañca pāpakaṁ tato.
Api yojanāni gacchāma chātā āhāragiddhino
1 anāvaṭesūtipi dissati.
Aladdhā yeva nivattāma aho no appapuññatā.
Chātā pamucchitā bhante bhūmiyaṁ paṭisumbhitā
uttānā patikirāma avakujjā patāmase.
Te ca tattheva patitā bhūmiyaṁ paṭisumbhitā
uraṁ sīsañca ghaṭṭema aho no appapuññatā.
Etañca bhante arahāma aññañca pāpakaṁ tato
santesu deyyadhammesu dīpaṁ nākamhamattano.
Te hi nūna ito gantvā yoniṁ laddhāna mānusiṁ
vadaññū sīlasampannā kāhāma kusalaṁ bahunti.
Gaṇapetavatthu dasamaṁ.

[131] 11 Diṭṭhā tayā nirayā tiracchānayonī
petā asurā vāpi 1 manussadevā
sayamaddasa kammavipākamattano
nessāmi taṁ pāṭaliputtamakkhataṁ
tattha gantvā kusalaṁ karohi kammanti.
Atthakā mosi me yakkha hitakāmosi devate
karomi tuyhaṁ vacanaṁ tvamasi ācariyo me.
Diṭṭhā mayā nirayā tiracchānayonī
petā asurā vāpi manussadevā
1 Ma. Yu. atha vāpi manussā devā.
Sayamaddasa kammavipākamattano
kāhāmi puññāni anappakānīti.
Pāṭaliputtapetavatthu ekādasamaṁ.