[112] 2 Kuṇḍinagariyo thero sānavāsinivāsiko 1
poṭṭhapādoti nāmena samaṇo bhāvitindriyo.
Tassa mātā pitā bhātā duggatā yamalokikā
pāpakammaṁ karitvāna petalokaṁ ito gatā.
Te duggatā sūcikaṭṭhā kilantā naggino kisā
ottappantā 2 mahattāsā na dessanti kurūrino.
Tassa bhātā vitaritvā naggo ekapathekako
catukuṇḍiko bhavitvāna therassa dassayitumaṁ.
Thero cāmanasikatvā tuṇhībhūto atikkami 3
so ca viññāpayi theraṁ bhātā petaṁ 4 gato ahaṁ.
Mātā pitā ca te bhante duggatā yamalokikā
1 Yu. sānuvāsinivāsino. 2 Ma. Yu. uttasantā mahātāsā. 3 Yu. apakkami.
3 Yu. apakkami. 4 Yu. petāgato.
Pāpakammaṁ karitvāna petalokaṁ ito gatā
te duggatā sūcikaṭṭhā kilantā naggino kisā
ottappantā 1 mahattāsā na dessanti kurūrino.
Anukampassu kāruṇiko datvā anvādisāhi no
tava dinnena dānena yāpessanti kurūrinoti.
Thero caritvā piṇḍāya bhikkhū aññe ca dvādasa
ekajjhaṁ sannipatiṁsu bhattavissaggakāraṇā.
Thero sabbepi te āha yathā laddhaṁ dadātha me
saṅghabhattaṁ karissāmi anukampāya ñātīnaṁ.
Niyyādayiṁsu 2 therassa thero saṅghaṁ nimantayi
datvā anvādisi thero pitu mātu ca bhātuno
idaṁ me ñātīnaṁ hotu sukhitā hontu ñātayo.
Samanantarānudiṭṭhe bhojanaṁ upapajjatha
suciṁ paṇītaṁ sampannaṁ anekarasabyañjanaṁ
tato uddissati 3 bhātā vaṇṇavā balavā sukhī.
Pahūtaṁ bhojanaṁ bhante passa naggamhase mayaṁ
tathā bhante parakkamma 4 yathā vatthaṁ labhāmhase.
Thero saṅkārakūṭato uccinitvāna nantake
1 Yu. uttasantā mahātāsā. 2 Yu. niyyātayiṁsu. 3 Ma. uddassayī.
4 Yu. parakkāma.
Pilotikaṁ paṭaṁ katvā saṅghe cātuddise adā.
Datvā anvādisi thero pitu mātu ca bhātuno
idaṁ me ñātīnaṁ hotu sukhitā hontu ñātayo.
Samanantarānudiṭṭhe vatthāni upapajjiṁsu 1
tato suvatthavasano therassa dassayītumaṁ.
Vaṇṇavā balavā sukhī 2 yāvatā nandarājassa
vijitasmiṁ paṭicchādā tato bahuttarā bhante.
Vatthānicchādanāni no koseyyakambalīyāni
khomakappāsikāni ca vipulā ca mahagghā ca
te cākāsevalambare 3 te mayaṁ paridahāma
yaṁ yaṁ hi manaso piyaṁ
tathā bhante parakkāma yathā gehaṁ labhāmase.
Thero paṇṇakuṭiṁ katvā saṅghe cātuddise adā.
Datvā ca 4 uddisi thero pitu mātu ca bhātuno
idaṁ me ñātīnaṁ hotu sukhitā hontu ñātayo.
Samanantarānudiṭṭhe gharāni upapajjiṁsu 1
kūṭāgārā nivesanā vibhattā bhāgaso mitā.
Na manussesu īdisā yādisā no gharā idha
api dibbesu yādisā tādisā no gharā idha
1 Ma. udapajjisuṁ. 2 Ma. Yu. vaṇṇavā ... sukhīti ime pāṭhā natthi.
3 Ma. pākāsevalambare. 4 Ma. Yu. anvādisi.
Daddallamānā ābhenti samantā caturo disā.
Tathā bhante parakkama yathā pānaṁ labhāmase.
Thero karakaṁ 1 pūretvā saṅghe cātuddise adā.
Datvā anvādisi thero pitu mātu ca bhātuno
idaṁ me ñātīnaṁ hotu sukhitā hontu ñātayo.
Samanantarānudiṭṭhe pānīyaṁ upapajjatha 2
gambhīrā caturassā ca pokkharaññā 3 sunimmitā
sītudakā supatitthā ca sītā appaṭigandhiyā
padumuppalasañchannā vārikiñjakkhapūritā.
Tattha nahātvā pivitvā therassa paṭidassayuṁ
pahūtaṁ pānīyaṁ bhante pāpā 4 dukkhaphalanti no
āhiṇḍamānā khañjāma sakkhare kusakaṇṭake
tathā bhante parakkama yathā yānaṁ labhāmase.
Thero sipāṭikaṁ laddhā saṅghe cātuddise adā.
Datvā anvādisi thero pitu mātu ca bhātuno
idaṁ me ñātīnaṁ hotu sukhitā hontu ñātayo.
Samanantarānudiṭṭhe petā rathena māgamuṁ
anukampitamha bhadante bhattena chādanena ca
gharena pānīyadānena yānadānena cūbhayaṁ
muniṁ kāruṇikaṁ loke taṁ 5 bhante vanditumāgatāti.
Sānuvāsittherapetavatthu 6 dutiyaṁ.
1 Ma. karaṇaṁ. 2 Ma. udapajjatha. 3 pokkharañño. 4 Ma. pādā dukkhā.
5 Ma. ayaṁ pāṭho natthi. 6 Ma. sāṇavāsītherapetavatthu.

[113] 3 Veḷuriyatthambhaṁ ruciraṁ pabhassaraṁ
vimānamāruyha anekacittaṁ
tatthacchasi devi mahānubhāve
pathaddhani paṇṇaraseva cando.
Vaṇṇo ca te kanakassa sannibho
uttamarūpo 1 bhusadassaneyyo
pallaṅkaseṭṭhe atule nisinnā
ekā tuvaṁ natthi tuyhaṁ sāmiko.
Imā ca te pokkharaññā samantato 2
pahūtamāsā 3 bahupuṇḍarīkā
sovaṇṇacuṇṇehi samantamotatā 4
na tattha paṅko paṇṇako 5 ca vijjati.
Haṁsāpime dassanīyā manoramā
udakasmiṁ anupariyanti sabbadā
samayya vaggūpanadanti sabbe
bindussarā 6 dundubhīnaṁ va ghoso.
Daddallamānā yasasā yasassinī
nāvāya ca tvaṁ avalamba tiṭṭhasi
1 Yu. uggatarūpo. Ma. uttatta rūpo. 2 Ma. pokkharaṇī samantā. Yu. samaṅgato.
3 Ma. pahūtamalyā. 4 Ma. samantamotthatā. Yu. suvaṇṇacuṇṇehi samaṅgamotakā.
5 Yu. palāko. 6 Yu. vindussarā.
Āḷārapamhe hasite piyaṁvade
sabbaṅgakalyāṇi bhusaṁ virocasi.
Idaṁ vimānaṁ virajaṁ sameṭṭhitaṁ
uyyānavanaṁ 1 ratinandavaḍḍhanaṁ
icchāmi te 2 nāri anomadassane
tayā saha nandane idha moditunti.
Karohi kammaṁ idha vedanīyaṁ
cittañca te idha nitañca 3 hotu
katvāna kammaṁ idha modanīyaṁ 4
evaṁ mamaṁ lacchasi kāmakāmininti.
Sādhūti so tassā paṭisuṇitvā
akāsi kammaṁ tahiṁ 5 vedanīyaṁ
katvāna kammaṁ tahiṁ vedanīyaṁ
uppajji 6 māṇavo tassā sahabyatanti.
Rathakārīpetavatthu tatiyaṁ.
Bhāṇavāraṁ dutiyaṁ.

[114] 4 Bhūsāni eko 7 sāliṁ punāparo
ayañca 8 nārī sakamaṁsalohitaṁ
1 Yu. uyyānavantaṁ. 2 Yu. icchāmahaṁ. 3 Ma. natañca. Yu. nītaṁ bhavatu.
4 Ma. vedanīyaṁ. 5 Yu. sahavedanīyaṁ. 6 Ma. upapajji so .... 7 Yu. eke ...
punāpare. 8 Yu. aññā.
Tvañca gūthaṁ asuciṁ 1 akantaṁ
paribhuñjasi kissa ayaṁ vipākoti.
Ayaṁ pure mātaraṁ hiṁsati ayaṁ pana kūṭavāṇijo
ayaṁ maṁsāni khāditvā musāvādena vañceti.
Ahaṁ manussesu manussabhūtā
agārinī sabbakulassa issarā.
Santesu parigūyhāmi mā ca kiñci ito adaṁ
musāvādena chādemi natthi etaṁ mama gehe
sace santaṁ parigūyhāmi gūthaṁ 2 me hotu bhojanaṁ.
Tassa kammavipākena musāvādassa cūbhayaṁ
sugandhasālino bhattaṁ gūthaṁ me parivattati.
Avajjāni 3 ca kammāni na hi kammaṁ vinassati
duggandhaṁ kimīnaṁ mīḷhaṁ bhuñjāmi ca pivāmi cāti.
Bhusapetavatthu catutthaṁ.

[115] 5 Accherarūpaṁ sugatassa ñāṇaṁ
satthā yathā puggalaṁ byākāsi
ussannapuññāpi bhavanti heke
parittapuññāpi bhavanti heke.
Ayaṁ kumāro sīvathikāya chaḍḍito
1 Yu. asuciakantikaṁ. 2 Ma. Yu. gūtho. 3 Yu. avañjhāni.
Aṅguṭṭhasnehena yāpesi rattiṁ.
Na yakkhabhūtā na sirisapā 1 vā
viheṭhayeyyuṁ katapuññakumāraṁ
sunakhāpi imassa palihiṁsu pāde
dhaṅkā siṅgālā parivattayanti.
Gabbhāsayaṁ pakkhigaṇā haranti
kākā pana akkhimalaṁ haranti
na imassa rakkhaṁ vidahiṁsu keci
na osathaṁ sāsapadhūpanaṁ vā.
Nakkhattayogaṁ pana 2 uggahesuṁ
na sabbadhaññānipi ākiriṁsu
etādisaṁ uttamakicchapattaṁ
rattābhataṁ sīvathikāya chaḍḍitaṁ.
Navanītapiṇḍaṁ 3 viya vedhamānaṁ
sasaṁsayaṁ jīvitasāvasesaṁ
tamaddasa devamanussapūjito
disvā pana 4 byākari bhūripañño
ayaṁ kumāro nagarassimassa
aggakuliko bhavissati bhogavā 5 ca
1 Yu. siriṁsapā. Ma. sarīsapā. 2 Yu. pi na. 3 Ma. nonītapiṇḍaṁva pavedhamānaṁ.
Yu. nonītapiṇḍaṁ. 4 Yu. va taṁ. 5 Ma. bhogato.
Kissa vataṁ kiṁ pana brahmacariyaṁ
kissa suciṇṇassa ayaṁ vipāko
etādisaṁ byasanaṁ pāpuṇitvā
taṁ tādisaṁ paccanubhossatiddhinti.
Buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa
pūjaṁ akāsi janatā uḷāraṁ
tatrassa cittassa ahu aññathattaṁ
vācaṁ abhāsi pharusaṁ asabbhaṁ
so taṁ vitakkaṁ paṭivinodayitvā
pītipasādaṁ paṭiladdhā pacchā
tathāgataṁ jetavane vasantaṁ
yāguyā upaṭṭhāsi so 1 sattarattaṁ.
Tassa vataṁ taṁ pana brahmacariyaṁ
tassa suciṇṇassa ayaṁ vipāko
etādisaṁ byasanaṁ pāpuṇitvā
taṁ tādisaṁ paccanubhossatiddhiṁ.
Ṭhatvāna so vassasataṁ idheva
sabbehi kāmehi samaṅgibhūto
kāyassa bhedā abhisamparāyaṁ
sahabyataṁ gacchati vāsavassāti 2 .
Kumārapetavatthu pañcamaṁ.
1 Ma. ayaṁ pāṭho natthi.

[116] 6 Naggā dubbaṇṇarūpāsi kīsā dhamanisanthatā 1
upphāsulike kīsike kā nu tvaṁ idha tiṭṭhasati.
Ahaṁ bhadante petīmhi duggatā yamalokikā
pāpakammaṁ karitvāna petalokaṁ ito gatā (ti).
Kinnu kāyena vācāya manasā dukkaṭaṁ kataṁ
kissa kammavipākena petalokaṁ ito gatā (ti).
Anavajjesu titthesu vicini aḍḍhamāsakaṁ
santesu deyyadhammesu dīpaṁ nākāsimattano.
Nadiṁ upemi tasitā rittakā parivattati
chāyaṁ upemi uṇhesu ātapo parivattati.
Aggivaṇṇo ca me vāto ḍahanto upavāyati
etañca bhante arahāmi aññañca pāpakaṁ tato.
Gantvāna hatthinīpuraṁ 2 vajjesi mayhaṁ mātaraṁ
dhītā ca te mayā diṭṭhā duggatā yamalokikā
pāpakammaṁ karitvāna petalokaṁ ito gatā.
Atthi ca me ettha nikkhittaṁ anakkhātañca taṁ mayā
cattāri satasahassāni pallaṅkassa ca heṭṭhato.
Tato me dānaṁ dadātu tassā ca hotu jīvikā
dānaṁ datvā ca me mātā dakkhiṇaṁ anvādissatu 3 me 4
1 Yu. ...saṇṭhitā. 2 Ma. hatthiniṁ puraṁ. evamuparipi. Yu. hastinīpuraṁ.
3 Sī. Yu. anudissatu. Ma. anudicchatu. 4 Ma. mesaddo natthi.
Tadāhaṁ sukhitā hessaṁ sabbakāmasamiddhinīti.
Sādhūti so tassā 1 paṭisuṇitvā gantvāna hatthinīpuraṁ 2
tassā avoca mātaraṁ dhītā ca te mayā diṭṭhā
duggatā yamalokikā pāpakammaṁ karitvāna
petalokaṁ ito gatā sā maṁ tattha samādapesi.
Gantvāna hatthinīpuraṁ 2 vajjesi mayhaṁ mātaraṁ
dhītā ca te mayā diṭṭhā duggatā yamalokikā
pāpakammaṁ karitvāna petalokaṁ ito gatā.
Atthi ca me ettha nikkhittaṁ anakkhātañca taṁ mayā
cattāri satasahassāni pallaṅkassa ca heṭṭhato.
Tato me dānaṁ dadātu tassā ca hotu jīvikā
dānaṁ datvā ca me mātā dakkhiṇaṁ anvādissatu me
tadāhaṁ sukhitā hessaṁ sabbakāmasamiddhinīti.
Tato hi sā dānaṁ adāsi 3 datvā ca 4 tassā dakkhiṇamādisi
petī ca sukhitā āsi tassā cāpi sujīvikāti.
Serinīpetavatthu chaṭṭhaṁ.

[117] 7 Naranārīpurakkhato yuvā rajanīye kāmaguṇehi 5 sobhasi
divasaṁ anubhosi kāraṇaṁ kiṁ akāsi purimāya jātiyāti.
Ahaṁ rājagahe ramme ramaṇīye giribbaje
1 Ma. ayaṁ pāṭho natthi. 2 Ma. gantvāna hatthinīpuranti dve pāṭhā natthi.
Yu. hastinīpuraṁ. 3 ma dānamadā. 4 Ma. datvā cāti ayaṁ pāṭho natthi.
5 Ma. rajanīyehi kāmehi.
Migaluddo pure āsiṁ lohitapāṇī dāruṇo.
Avirodhakaresu pāṇīsu puthusattesu 1 paduṭṭhamānaso
vicari 2 atidāruṇo sadā parahiṁsāya rato asaññato.
Tassa me sahāyo suhadayo saddho āsi upāsako
so hi 3 maṁ anukampanto nivāresi punappunaṁ
mākāsi pāpakaṁ kammaṁ mā tāta duggatiṁ agā
sace icchasi pecca sukhaṁ virama pāṇavadhaṁ asaṁyamaṁ 4 .
Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā sukhakāmassa hitānukampino
nākāsiṁ sakalānusāsaniṁ cirapāpābhirato abuddhimā.
So maṁ puna bhūrisumedhaso anukampāya saṁyame nivesayi
sace divā hanasi pāṇino atha te rattiṁ bhavatu saṁyamo.
Svāhaṁ divā hanitvāna pāṇino virato rattiṁ ahosi saṁyato
rattāhaṁ parihāremi 5 divā khajjāmi duggato.
Tassa kammassa kusalassa anubhomi rattiṁ amānusiṁ
divā paṭihatāva kukkurā upadhāvanti samantā khādituṁ
ye ca te satatānuyogino dhuvaṁ payuttā sugatassa sāsane
maññāmi te amatameva kevalaṁ adhigacchanti
padaṁ asaṅkhatanti.
Migaluddapetavatthu sattamaṁ.
1 Yu. puthusantesu. 2 Ma. vicariṁ. 3 Ma. pi. Yu. ca. 4 Ma. pāṇavadhā asaṁyamā.
5 Ma. paricāremi.

[118] 8 Kūṭāgāre ca pāsāde pallaṅke goṇasaṇṭhite 1
pañcaṅgikena turiyena ramasi suppavādite.
Tato ratyā vivasāne 2 suriyuggamanaṁ 3 pati
apaviṭṭho 4 susānasmiṁ bahuṁ dukkhaṁ nigacchasi.
Kinnu kāyena vācāya manasā dukkaṭaṁ kataṁ
kissa kammavipākena idaṁ dukkhaṁ nigacchasīti.
Ahaṁ rājagahe ramme ramaṇīye giribbaje
migaluddo pure āsiṁ luddo āsiṁ asaññato.
Tassa me sahāyo suhadayo saddho āsi upāsako
tassa kulupako bhikkhu āsi gotamasāvako.
So hi maṁ anukampanto nivāresi punappunaṁ
mākāsi pāpakaṁ kammaṁ mā tāta duggatiṁ agā
sace icchasi pecca sukhaṁ virama pāṇavadhaṁ asaṁyamaṁ.
Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā sukhakāmassa hitānukampino
nākāsiṁ sakalānusāsaniṁ cirapāpābhirato abuddhimā.
So maṁ puna bhūrisumedhaso anukampāya saṁyame nivesayi
sace divā hanasi pāṇino atha te rattiṁ bhavatu saṁyamo.
Svāhaṁ divā hanitvā pāṇino virato rattiṁ ahosi saṁyato
rattāhaṁ parihāremi divā khajjāmi duggato.
1 Ma. gonakatthate. 2 Yu. vivāsanena. 3 Yu. suriyassuggamanaṁ. 4 Yu. apaviṭṭhe.
Tassa kammassa kusalassa anubhomi rattiṁ amānusiṁ
divā paṭihatāva kukkurā upadhāvanti samantā khādituṁ
ye ca te satatānuyogino dhuvaṁ payuttā sugatassa sāsane
maññāmi te amatameva kevalaṁ adhigacchanti
padaṁ asaṅkhatanti.
Dutiyamigaluddapetavatthu aṭṭhamaṁ.

[119] 9 Mālī kirīṭī 1 kāyūrī gattā te candanussadā
pasannamukhavaṇṇosi suriyavaṇṇova sobhasi.
Amānusā parisajjā ye te me parivārikā
dasa kaññāsahassāni yā temā paricārikā.
Tā kambukāyūradharā kañcanacelabhūsitā
mahānubhāvosi tuvaṁ lomahaṁsanarūpavā.
Piṭṭhimaṁsāni attano sāmaṁ ukkacca 2 khādasi
kinnu kāyena vācāya manasā dukkaṭaṁ kataṁ
kissa kammavipākena piṭṭhimaṁsāni attano
sāmaṁ ukkacca 2 khādasi.
Attanohaṁ anatthāya jīvaloke acarissaṁ
pesuññamusāvādena nikativañcanāya ca.
Tatthāhaṁ parisaṁ gantvā saccakāle upaṭṭhite
1 Ma. kiriṭī. 2 Yu. ukkantvā.
Atthaṁ dhammaṁ nirakatvā 1 adhammamanuvattissaṁ 2 .
Evaṁ so khādatattānaṁ yo hoti piṭṭhimaṁsiko
yathāhaṁ ajja khādāmi piṭṭhimaṁsāni attano.
Tayidaṁ tayā nārada sāmaṁ diṭṭhaṁ
anukampakā ye kusalā vadeyyuṁ
mā pesuṇaṁ mā ca musā bhaṇi
mā khosi piṭṭhimaṁsiko tuvanti.
Kūṭavinicchayakapetavatthu 3 navamaṁ.

[120] 10 Antalikkhasmiṁ tiṭṭhanto duggandho pūti vāyasi
mukhañca te kimiyo pūtigandhaṁ khādanti kiṁ kammamakāsi pubbe.
Tato satthaṁ gahetvāna okkantanti 4 punappunaṁ
khārena paripphositvā okkantanti punappunaṁ.
Kinnu kāyena vācāya manasā dukkaṭaṁ kataṁ
kissa kammavipākena idaṁ dukkhaṁ nigacchasi.
Ahaṁ rājagahe ramme ramaṇīye giribbaje
issaro dhanadhaññassa supahūtassa mārisa.
Tassāyaṁ me bhariyā ca dhītā ca suṇisā ca me
tamālaṁ uppalañcāpi paccagghañca vilepanaṁ
thūpaṁ harantiyo vāresiṁ taṁ pāpaṁ pakataṁ mayā.
1 Ma. nirākatvā. Yu. niraṁkatvā. 2 Yu. ..ṭiyaṁ.
3 Ma. kūṭavinicchayikapetavatthu. 4 Yu. urena kantanti.
Chaḷāsītisahassāni mayaṁ paccattavedanā
thūpapūjaṁ vivaṇṇetvā pacāma niraye bhusaṁ
ye ca kho thūpapūjāya vattante arahato mahe.
Ādīnavaṁ pakāsenti vivecayetha no 1 tato
imā ca passa āyantiyo māladhārī alaṅkatā.
Mālāvipākaṁ anubhontiyo samiddhā tā yasassiyo 2
tañca disvāna accheraṁ abbhūtaṁ lomahaṁsanaṁ.
Namo karonti sappaññā vandanti taṁ mahāmuniṁ
sohaṁ nūna 3 ito gantvā yoniṁ laddhāna mānusiṁ
thūpapūjaṁ karissāmi appamatto punappunanti.
Dhātuvivaṇṇapetavatthu dasamaṁ.
Uddānaṁ
abhijjamāno koṇḍañño 4 rathakārī bhusena ca
kumāro bhaṇikā 5 ceva dve luddā piṭṭhipūjayo
vaggo tena vuccatīti 6 .
Cūḷavaggo tatiyo.
-------------
1 Ma. ne. 2 Ma. Yu. yasassiniyo. 3 Yu. dāni. 4 Ma. kuṇḍiyo.
5 Ma. gaṇikā. 6 Ma. pavuccatīti. Yu. idaṁ udadānaṁ na dissati.
Catuttho mahāvaggo

[121] 1 Vesāli nāma nagaratthi vajjīnaṁ
tattha ahu licchavi ambasakkharo 1
disvāna petaṁ nagarassa bāhiraṁ
tattheva pucchittha taṁ kāraṇatthiko.
Seyyā 2 nisajjā nayimassa atthi
abhikkamo natthi paṭikkamo ca 3
asītapītaṁ khāyitavatthabhogā
paricārikā 4 sāpi imassa natthi.
Ye ñātakā diṭṭhasutā suhajjā
anukampakā yassa ahesuṁ pubbe
daṭṭhuṁpi dāni na labhanti 5 taṁpi
virājitatto hi janena tena.
Na duggatassa 6 bhavanti mittā
jahanti mittā vikalaṁ viditvā
atthañca disvā parivārayanti
bahū ca mittā uggatassa honti.
Nihīnattho 7 sabbabhogehi kiccho 8
1 Ma. ammasakkaro. 2 Yu. seyyo. 3 Yu. vā. 4 Ma. paricāraṇā.
5 Ma. diṭṭhumpi te dāni na taṁ labhanti. 6 Ma. oggatattassa. 7 Ma. nihīnatto.
7 Ma. nihīnatto. 8 Yu. ayaṁ pāṭho na dissati.
Sammakkhito saṁparibhinnagatto
ussāvabinduva palimpamāno
ajja suve jīvitassuparodho 1 .
Etādisaṁ uttamakicchapattaṁ
uttāsitaṁ picumandassa 2 sūle
atha tvaṁ kena vaṇṇena vadesi
yakkha jīva bho jīvitameva seyyoti.
Sālohito eso ahosi mayhaṁ
ahaṁ sarāmi purimāya jātiyā
disvā ca me kāruññaṁ ahosi
rāja mā pāpadhammo nirayaṁ patāyaṁ.
Ito cuto licchavi esa poso
sattussadaṁ nīrayaṁ ghorarūpaṁ
uppajjati dukkaṭakammakārī
mahābhitāpaṁ kaṭukaṁ bhayānakaṁ.
Anekabhāgena guṇena seyyo
ayameva sūlo nirayena tena
mā 3 ekantadukkhaṁ kaṭukaṁ bhayānakaṁ
ekantatippaṁ nirayaṁ patāyaṁ.
1 Ma. jīvitassūparodho. Yu. jīvitassaparodho. 2 Ma. pucimandassa. 3 Ma. māsaddo
3 Ma. māsaddo na dissati.
Idañca sutvā vacanaṁ mameso
dukkhūpanīto vijaheyya pāpaṁ 1
tasmā ahaṁ santike na bhaṇāmi
mā mekato jīvatassuparodhoti.
Aññāto eso purisassa attho
aññaṁpi icchāmase pucchituṁ tuvaṁ
okāsakammaṁ mama no sace karosi 2
pucchāmihaṁ 3 na ca no kujjhitabbaṁ.
Addhā paṭiññā me tadā ahu
acikkhanā appasannassa hoti
akāmā saddheyyavacoti 4 katvā
pucchassu maṁ kāmaṁ yathā visayhanti.
Yaṁ kiñcāhaṁ cakkhunā passissāmi
sabbaṁpi tāhaṁ abhisaddaheyyaṁ
disvāpi taṁ nopi ce saddaheyya
kareyyāsi me yakkha niyassakammanti.
Saccappaṭiññā tava me sā hotu
sutvāna dhammaṁ labhassu pasādaṁ
1 Yu. pāṇaṁ. 2 Ma. okāsakammaṁ sace no karosi. 3 pucchāma taṁ.
4 Ma. akāmāsaddheyyavaheti.
Aññatthiko no ca paduṭṭhacitto
yante sutaṁ asutaṁ vāpi dhammaṁ.
Sabbaṁ akkhissaṁ yathā pajānaṁ
setena assena alaṅkatena
upayāsi sūlāvutakassa santike
yānaṁ idaṁ abbhūtaṁ dassaneyyaṁ
kissetaṁ kammassa ayaṁ vipāko.
Vesāliyā tassa 1 nagarassa majjhe
cikkhallamagge nagaraṁ 2 ahosi
gosīsamekāhaṁ pasannacitto
setuṁ 3 gahetvā nagarasmiṁ 4 nikkhipiṁ.
Etasmiṁ pādāni patiṭṭhapetvā
mayañca aññe ca atikkamimha 5
yānaṁ idaṁ abbhūtaṁ dassaneyyaṁ
tasseva kammassa ayaṁ vipāko.
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsati
gandho ca te sabbadisā pavāyati
yakkhiddhipattosi mahānubhāvo
naggo cāsi kissa ayaṁ vipāko.
1 Ma. ayaṁ pāṭho na dissati. 2 Yu. cikkhalapabbe narakaṁ. 3 Ma. setaṁ. 4 Yu.
4 Yu. narakasmiṁ. 5 Yu. añño ca atikkameyya.
Akkodhano niccapasannacitto
saṇhāhi vācāhi janaṁ upemi
tasseva kammassa ayaṁ vipāko
dibbo me vaṇṇo satataṁ pabhāsati.
Yasañca kittiñca dhamme ṭhitānaṁ
disvāna mantemi pasannacitto
tasseva kammassa ayaṁ vipāko
dibbo me gandho satataṁ pavāyati.
Sahāyānaṁ titthasmiṁ nahāyantānaṁ
thale gahetvā nidahissa dussaṁ
khiḍḍatthiko no ca paduṭṭhitto
tenamhi naggo kasirā pavutti.
Yo kīḷamāno ca karoti pāpaṁ
tassīdisaṁ kammavipākamāhu
akīḷamāno pana yo karoti
kiṁ tassa kammassa vipākamāhu.
Ye duṭṭhasaṅkappamanā manussā
kāyena vācāya ca saṅkiliṭṭhā
kāyassa bhedā abhisamparāyaṁ
asaṁsayaṁ te nirayaṁ upenti.
Apare pana sugatiṁ 1 āsisamānā
dāne ratā saṅgahitattabhāvā
kāyassa bhedā abhisamparāyaṁ
asaṁsayaṁ te sugatiṁ upentīti.
Taṁ kinti jāneyyaṁ ahaṁ avecca
kalyāṇapāpassa ayaṁ vipāko
kiṁ vāhaṁ disvā abhisaddaheyyaṁ
ko vāpi maṁ saddahāpeyya etanti.
Disvā ca sutvā abhisaddahassu
kalyāṇapāpassa ayaṁ vipāko
kalyāṇapāpe ubhaye asante
siyā nu sattā sugatā duggatā vā.
No cettha kammāni kareyyuṁ maccā
kalyāṇapāpāni manussaloke
nāhesuṁ sattā sugatā duggatā vā
hīnā paṇītā ca manussaloke.
Yasmā ca kammāni karonti maccā
kalyāṇapāpāni manussaloke
tasmā [3]- sattā sugatā duggatā vā
1 Yu. āsamānā. 2 Ma. hi.
Hīnā paṇītā ca manussaloke.
Dvayañca 1 kammānaṁ vipākamāhu
sukhassa dukkhassa ca vedanīyaṁ
tā devatā 2 parivārayanti
paccanti bālā dvayataṁ apassinoti.
Na matthi kammāni sayaṁ katāni
datvāpi me natthi so 3 ādiseyya
acchādanaṁ sayanamathannapānaṁ
tenamhi naggo kasirā pavuttīti.
Siyā nu kho kāraṇaṁ kiñci yakkha
acchādanaṁ yena tuvaṁ labhetha
ācikkha me tvaṁ yadatthi hetu
saddhāyitaṁ hetuvaco suṇomāti.
Kappitako nāma idhatthi bhikkhu
jhāyī susīlo arahā vimutto
guttindriyo saṁvutapātimokkho
sītibhūto uttamadiṭṭhipatto
sakhilo vadaññū suvaco sumukho
svāgamo suppaṭimuttako ca
puññassa khettaṁ araṇavihārī
1 Ma. dvayajja. 2 Ma. tā devatāyo. 3 Ma. yo.
Devamanussānañca dakkhiṇeyyo
santo vidhūmo anīgho nirāso
mutto visallo amamo avaṅko
nirūpadhi sabbapapañcakhīṇo
tisso vijjā anuppatto jutimā.
Appaññāto disvāpi na sujāno
munīti naṁ 1 vajjīsu voharanti
jānanti taṁ yakkhabhūtā anejaṁ
kalyāṇadhammaṁ vicarantaṁ 2 loke.
Tassa tuvaṁ ekaṁ yugaṁ duve vā
mamuddisitvāna sace dadetha
paṭiggahitāni ca tāni assu 3
mamañca passetha saṁnaddhadussanti.
Kasmiṁ padese samaṇaṁ vasantaṁ
gantvāna passemu mayaṁ idāni
sa 4 majja kaṅkhaṁ vicikicchitañca
diṭṭhivisūkāni ko vinodaye ceti 5 .
Eso nisinno kapinaccanāyaṁ
parivārito devatāhi bahūhi
1 Yu. muni naṁ. 2 Yu. vicaranti. 3 Yu. cassa. 4 Ma. yo.
5 Ma. vinodaneyyāti.
Dhammikathaṁ bhāsati saccanāmo
sakasmi accherake 1 appamattoti.
Tathāhaṁ kassāmi gantvā idāni
acchādayissaṁ samaṇaṁ yugena
paṭiggahitāni ca tāni passa 2
tuvañca passemu saṁnaddhadussanti.
Mā akkhaṇe pabbajitaṁ upāgami
sādhu vo licchavi nesa dhammo
tato ca kāle upasaṅkamitvā
tattheva passāmi raho nisinnanti.
Tathā hi vatvā agamāsi tattha
parivārito dāsagaṇena licchavi
so taṁ nagaraṁ upasaṅkamitvā
vāsupagañchittha sake nivesane.
Tato ca kāle gihikiccāni katvā
nhātvā pivitvā ca khaṇaṁ labhitvā
viceyya peḷato ca yugāni aṭṭha
gāhāpayi dāsagaṇena licchavi.
So taṁ padesaṁ upasaṅkamitvā
taṁ addasa samaṇaṁ santacittaṁ
1 Ma. mākecera. 2 cassu itipi dissati. evamuparipi.
Paṭikkantaṁ gocarato nivattaṁ
sītibhūtaṁ rukkhamūle nisinnaṁ.
Tamenaṁ avoca upasaṅkamitvā
appābādhaṁ phāsuvihārañca pucchi
vesāliyaṁ licchavi ahaṁ bhadante
jānanti maṁ licchavi ambasakkharo.
Imāni me aṭṭha yugāni bhante 1
paṭiggaṇha bhante dadāmi tuyhaṁ
teneva atthena idhāgatosmi
yathā ahaṁ attamano bhaveyyaṁ.
Dūratova samaṇabrāhmaṇā ca
nivesanante parivajjayanti
pattāni bhijjanti tava nivesane
saṅghāṭiyo cāpi 2 vidālayanti 3 .
Athāpare 4 pādakudārikāhi 5
avaṁsirā samaṇā pāṭiyanti
etādisaṁ pabbajitaṁ 6 vihesaṁ
tayā kataṁ samaṇā pāpuṇanti.
Tiṇena telaṁpi 7 na tvaṁ adāsi
1 Ma. Yu. subhāni. 2 Yu. pāpi. 3 vipātayantītipi dissati. 4 Yu. athā pure.
5 Ma. pādakuṭṭhārikāhi. 6 Ma. pabbajitā. 7 Yu. tesampi.
Mūḷhassa 1 maggaṁpi na pāvadāsi
andhassa daṇḍaṁ sayamādiyāsi
etādiso kadariyo asaṁvuto [2]-.
Atha tvaṁ kena vaṇṇena kimeva disvā
amhehi saha saṁvibhāgaṁ karosi.
Paccemi bhante yaṁ tvaṁ vadesi.
Vimosayi 3 samaṇabrāhmaṇe 4 ca.
Khiḍḍatthiko no ca paduṭṭhacitto
etaṁpi me dukkaṭameva bhante
khiḍḍāya kho pasavitvāna pāpaṁ
vedeti dukkhaṁ appamattabhogī 5
daharo yuvā nagganiyassa bhāgī
kiṁsu tato dukkhatarassa hoti.
Taṁ disvā saṁvegamalamatthaṁ bhante
tappaccayā vāpi 6 dadāmi dānaṁ
paṭiggaṇha bhante vatthayugāni aṭṭha
yakkhassimāgacchantu dakkhiṇāyo.
Addhā hi 7 dānaṁ bahudhā pasaṭṭhaṁ
dadato ca te akkhayadhammamatthu
1 Ma. muṭṭhassa. 2 Ma. tuvaṁ. 3 Ma. vihesayiṁ. 4 Yu. ......ṇetha. 5 Ma. Yu.
asamattabhogī. 6 Yu. cāhaṁ. 7 Yu. adāhi.
Paṭiggaṇhāmi te vatthayugāni aṭṭha
yakkhassimāgacchantu dakkhiṇāyo.
Tato hi so ācamayitvā licchavi
therassa datvāna yugāni aṭṭha
paṭiggahitāni ca tāni vāssuṁ
yakkhañca passetha saṁnaddhadussaṁ.
Tamaddasa candanasāralittaṁ
ājaññamāruyha uḷāravaṇṇaṁ
alaṅkataṁ sādhunivatthadussaṁ
parivāritaṁ yakkhamahiddhipattaṁ.
So taṁ disvā attamano udaggo
pahaṭṭhacittova subhaggarūpo
kammañca disvāna mahāvipākaṁ
sandiṭṭhikaṁ cakkhunā sacchikatvā.
Tamenamavoca upasaṅkamitvā
dassāmi dānaṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ
na cāpi me kiñci adeyyamatthi
tuvañca me yakkha bahūpakāro.
Tuvañca me licchavi ekadesaṁ
adāsi dānāni amoghametaṁ
Svāhaṁ karissāmi tayā va sakkhiṁ
amānuso mānusakena saddhiṁ.
Gati ca banadhū ca parāyanañca
mitto mamāsi atha devatāsi 1
yācāmi 2 taṁ pañjaliko bhavitvā
icchāmi taṁ yakkha punāpi daṭṭhuṁ.
Sace tuvaṁ assaddho bhavissasi
kadariyarūpo vippaṭipannacitto
teneva 3 maṁ licchavi 4 dassanāya
disvā ca taṁ nopi 5 ca ālapissaṁ.
Sace tuvaṁ bhavissasi dhammagāravo
dāne rato saṅgahitattabhāvo
opānabhūto samaṇabrāhmaṇānaṁ
evaṁ mamaṁ licchavi 4 dassanāya.
Disvā ca taṁ ālapissaṁ bhadante
imañca sūlato lahuṁ pamuñca
yatonidānaṁ akarimha sakkhiṁ
maññāmi 6 sūlāvutakassa kāraṇā
te aññamaññaṁ akarimha sakkhiṁ.
1 Ma. devatā me. 2 Yu. yathāmahaṁ. 3 Ma. tvaṁ neva. 4 Ma. lacchasi.
5 Yu. nāpi. 6 Yu. maññāmu.
Ayañca sūlāvuto 1 lahuṁ pamutto
sakkacca dhammāni samācaranto
muñceyya so nirayāva tamhā
kammaṁ siyā aññatra savedanīyaṁ 2 .
Kappitakañca upasaṅkamitvā
tena saha saṁvibhajitvāna kāle
sayaṁ mukhena upanisajja puccha
so te akkhissati etamatthaṁ.
Tameva bhikkhuṁ upasaṅkamitvā pucchassu
puññatthiko 3 no ca 4 paduṭṭhacitto
so te sutaṁ asutañcāpi dhammaṁ
sabbaṁpi akkhissati yathā pajānaṁ
suto ca dhammaṁ sugatiṁ akkhissa 5 .
So tattha rahassaṁ samullapitvā
sakkhiṁ karitvāna amānusena
pakkāmi so licchavīnaṁ sakāsaṁ
atha bravi parisaṁ sannisinnaṁ.
Suṇantu bhonto mama ekavākyaṁ
varaṁ varissaṁ labhissāmi atthaṁ
1 Ma. sūlato. 2. Ma. vedanīyaṁ. 3 Ma. aññatthiko. 4 Yu. neva. 5 suto ...
akkhissā tiime pāṭhā natthi.
Sūlāvuto puriso luddakammo
paṇītadaṇḍo anusattarūpo.
Ettāvatā vīsatirattimattā
yato āvuto neva jīvati na mato
tāhaṁ mocayissāmi dāni
yathā matiṁ anujānātu saṅgho.
Etañca aññañca lahuṁ pamuñca
ko taṁ vadetha ca tathā karontaṁ
yathā pajānāsi tathā karohi
yathā matiṁ anujānāti saṅgho.
So taṁ padesaṁ upasaṅkamitvā
sūlāvutaṁ mocayi khippameva
mā bhāyi sammāti 1 ca taṁ avoca
tikicchakānañca upaṭṭhapesi.
Kappitakañca upasaṅkamitvā
tena saha saṁvibhajitvāna kāle
sayaṁ mukheneva 2 upanisajja licchavi
tattheva pucchatthanaṁ 3 kāraṇatthiko.
Sūlāvuto puriso luddakammo
1 Yu. sammā. 2 Yu. mukhena neva. 3 Yu. tatheva pūcchi naṁ.
Paṇītadaṇḍo anusattarūpo
ettāvatā vīsatirattimattā
yato āvuto neva jīvati na mato.
So mocito gantvā mayā idāni
etassa yakkhassa vacoti 1 bhante
siyā nu kho kāraṇaṁ kiñcideva
yena so nirayaṁ no vajeyya.
Ācikkha bhante yadi atthi hetu
saddhāyitaṁ hetu vacoti 2 suṇoma
na tesaṁ kammānaṁ vināsamatthi
avedayitvā idha bayantibhāvo.
Sace so dhammāni 3 samācareyya
sakkaccaṁ rattindivaṁ appamatto
muñceyya so nirayā ca 4 tamhā
kammaṁ siyā aññatra vedanīyaṁ.
Aññāto eso purisassa attho
mamaṁpidāni anukampa bhante
anusāsa maṁ ovada bhūripañña
yathā ahaṁ no 5 nirayaṁ vajeyyaṁ.
1 Yu. vaco hi. 2 Yu. vo. 3 Yu. kammāni. 4 Yu. va. 5 Yu. neva.
Ajjeva buddhaṁ saraṇaṁ upehi
dhammañca saṅghañca pasannacitto
tatheva sikkhāpadāni pañca
akhaṇḍaphullāni samādiyassu.
Pāṇātipātā viramassu khippaṁ
loke adinnaṁ parivajjayassu
amajjapo mā ca musā abhāsi 1
sakena dārena ca hohi tuṭṭho.
Imañca aṭṭhaṅgavaraṁ upetaṁ 2
samādiyāhi kusalaṁ sukhindriyaṁ 3 .
Cīvaraṁ piṇḍapātañca paccayaṁ sayanāsanaṁ
annapānaṁ khādanīyaṁ vatthaṁ senāsanāni ca.
Dadāhi ujubhūtesu sadā 4 puññaṁ pavaḍḍhati
bhikkhū ca sīlasampanne vītarāge bahussute
tappehi 5 annapānena sadā puññaṁ pavaḍḍhati.
Evañca dhammāni 6 samācaranto
sakkaccaṁ rattindivaṁ appamatto
muñceyya so 7 nirayā ca tamhā
1 Ma. abhāṇī. 2 Ma. imañca ariyaṁ aṭṭhaṅgavarenupetaṁ. 3 Ma. sukhuddariyaṁ.
4 Ma. Yu. vippasannena cetasā. 5 Yu. ...si. 6 Ma. kammāni.
7 Yu. muñca tuvaṁ.
Kammaṁ siyā aññatra vedanīyaṁ.
Ajjeva buddhaṁ saraṇaṁ upemi
dhammañca saṅghañca pasannacitto
tatheva sikkhāpadāni 1 pañca
akhaṇḍaphullāni samādiyāmi.
Pāṇātipātā viramāmi khippaṁ
loke adinnaṁ parivajjayāmi
amajjapo no ca musā bhaṇāmi
sakena dārena ca homi tuṭṭho.
Imañca ariyaṁ aṭṭhaṅgavaraṁ upetaṁ
samādiyāmi kusalaṁ sukhindriyaṁ.
Cīvaraṁ piṇḍapātañca paccayaṁ sayanāsanaṁ
annapānaṁ khādanīyaṁ vatthaṁ senāsanāni ca
bhikkhū ca sīlasampanne vītarāge bahussute
dadāmi na vikkappāmi 2 buddhānaṁ sāsane rato.
Etādiso licchavi ambasakkharo
vesāliyaṁ aññataro upāsako
saddho mudu kārakaro ca bhikkhu
saṅghañca sakkacca tadā upaṭṭhahi.
Sūlāvuto ca arogo hutvā
1 Ma. sikkhāya padāni. sabbattha īdisameva. 2 Ma. vikampāmi.
[1]- Serī sukhī pabbajjaṁ upāgami
āgamma kappitakuttamaṁ ubhopi
sāmaññaphalāni ajjhaguṁ.
Etādisā sappurisānaṁ sevanā
mahapphalā hoti sataṁ vijānataṁ
sūlāvuto aggaphalaṁ phussati 2
phalaṁ kaniṭṭhaṁ pana ambasakkharoti.
Ambasakkharapetavatthu paṭhamaṁ.