พุทธธรรมสงฆ์
บันทึกแบบเก่าจะเลิกใช้งานใน 15/08/2026 สํารองข้อมูลไว้ด้วยครับ
Suttantapiṭake khuddakanikāyassa vimānavatthu (เล่ม 26)

[42] 4 Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṁ tiṭṭhasi devate
obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā
kena tetādiso vaṇṇo ... Pe ...
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.
Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā
... Pe ... Yassa kammassidaṁ phalaṁ
1 Ma. Yu. vittāva. 2 Ma. ... sassataṁ. 3 uppannā tidasagaṇaṁ.
Ahañca bārāṇasiyaṁ buddhassādiccabandhuno
adāsiṁ sukkhakummāsaṁ pasannā sakehi pāṇihi
sukkhāya aloṇikāya ca passa phalaṁ kummāsapiṇḍiyā
alomaṁ sukhitaṁ disvā ko puññaṁ na karissati
tena metādiso vaṇṇo ... Pe ...
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.
Alomavimānaṁ catutthaṁ.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa vimānavatthu (เล่ม 26)

[43] 5 Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṁ tiṭṭhasi devate
... Pe ... Osadhī viya tārakā
kena tetādiso vaṇṇo ... Pe ...
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.
Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā
... Pe ... Yassa kammassidaṁ phalaṁ
ahaṁ andhakavindasmiṁ buddhassādiccabandhuno
adāsiṁ kolasampākaṁ kañjikaṁ teladhūpitaṁ
pipphalyā lasuṇena ca missaṁ lāmajjakena ca
adāsiṁ ujubhūtasmiṁ vippasannena cetasā
yā mahesitaṁ kāreyya cakkavattissa rājino
nārī sabbaṅgakalyāṇī bhattu cānomadassikā
Etassa kañjikadānassa kalaṁ nāgghanti soḷasiṁ
sataṁ nikkhā sataṁ assā sataṁ assatarīrathā
sataṁ kaññāsahassāni āmuttamaṇikuṇḍalā
etassa kañjikadānassa kalaṁ nāgghanti soḷasiṁ
sataṁ hemavatā nāgā īsādantā urūḷhavā
suvaṇṇakacchā mātaṅgā hemakappanivāsasā
etassa 1 kañjikadānassa kalaṁ nāgghanti soḷasiṁ
catunnaṁpi padīpānaṁ 2 issaraṁ yodha kāraye
etassa kañjikadānassa kalaṁ nāgghanti soḷasinti.
Kañjikadāyikāvimānaṁ pañcamaṁ.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa vimānavatthu (เล่ม 26)

[44] 6 Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṁ tiṭṭhasi devate
... Pe ... Osadhī viya tārakā
tassā te naccamānāya aṅgamaṅgehi sabbaso
dibbā saddā niccharanti savanīyā manoramā
tassā te naccamānāya aṅgamaṅgehi sabbaso
dibbā gandhā pavāyanti sucigandhā manoramā
vivattamānā kāyena yā veṇīsu pilandhanā
tesaṁ suyyati nigghoso turiye pañcaṅgike yathā
vaṭaṁsakā vātadhūtā vātena sampakampitā
tesaṁ suyyati nigghoso turiye pañcaṅgike yathā
1 Ma. ekassa. 2 Po. Yu. ca dīpānaṁ. Ma. dīpānaṁ.
Yāpi te sirasi mālā sucigandhā manoramā
vāti gandho disā sabbā rukkho mañjūsako yathā
ghāyase taṁ sucigandhaṁ rūpaṁ passasi amānusaṁ
devate pucchitācikkha kissa kammassidaṁ phalanti.
Sāvatthiyaṁ mayha sakhī bhadante
saṅghassa kāresi mahāvihāraṁ
tattha pasannā ahamānumodiṁ
disvā agārañca piyañca metaṁ
tāyeva me suddhanumodanāya
laddhaṁ vimānabbhūtadassaneyyaṁ
samantato soḷasayojanāni
vehāsayaṁ gacchati iddhiyā mama
kūṭāgārā nivesā me vibhattā bhāgaso mitā
daddallamānā ābhanti samantā satayojanaṁ
pokkharañño ca me ettha puthulomanisevitā
acchodakā vippasannā sovaṇṇavālukasanthatā
nānāpadumasañchannā puṇḍarīkasamotatā
surabhī sampavāyanti manuññamāluteritā
jambuyo panasā tālā nāḷikerā vanāni ca
anto nivesane jātā nānārukkhā aropitā 1
1 Po. Ma. Yu. aropimā.
Nānāturiyasaṅghuṭṭhaṁ accharāgaṇaghositaṁ
yopi maṁ supine passe sopi vitto siyā naro
etādisaṁ abbhūtadassaneyyaṁ vimānaṁ sabbaso pabhaṁ
mama kammehi nibbattaṁ alaṁ puññāni kātave
tāyeva te suddhanumodanāya
laddhaṁ vimānabbhūtadassaneyyaṁ
yā ceva sā dānamadāsi nārī
tassā gatiṁ brūhi kuhiṁ uppannā sāti.
Yā sā ahu mayha sakhī bhadante
saṅghassa kāresi mahāvihāraṁ
viññātadhammā sā adāsi dānaṁ
uppannā nimmānaratīsu devesu
pajāpatī tassa sunimmitassa
acintiyā kammavipāka tassā
yametaṁ pucchasi kuhiṁ uppannā sāti
bhante viyākāsiṁ 1 anaññathā ahaṁ
tena haññepi samādapetha
saṅghassa dānāni dadātha vittā
dhammañca suṇātha pasannamānasā
sudullabho laddho manussalābho
1 Po. bayākāsiṁ.
Yaṁ maggaṁ maggādhipatī adesayi
brahmassaro kañcanasannibhattaco
saṅghassa dānāni dadātha vittā
mahapphalā yattha bhavanti dakkhiṇā
ye puggalā aṭṭhasataṁ pasaṭṭhā
cattāri etāni yugāni honti
te dakkhiṇeyyā sugatassa sāvakā
etesu dinnāni mahapphalāni
cattāro ca paṭipannā cattāro ca phale ṭhitā
esa saṅgho ujubhūto paññāsīlasamāhito
yajamānānaṁ manussānaṁ puññapekkhāna pāṇinaṁ
karontaṁ opadhikaṁ puññaṁ saṅghe dinnaṁ mahapphalaṁ
eso hi saṅgho vipulo mahagghato
esappameyyo udadhīva sāgaro
etehi seṭṭhā naraviriyasāvakā 1
pabhaṅkarā dhammamudīrayanti
tesaṁ sudinnaṁ suhuttaṁ suyiṭṭhaṁ
ye saṅghamuddissa dadanti dānaṁ
sā dakkhiṇā saṅghagatā patiṭṭhitā
mahapphalā lokavidūhi vaṇṇitā
1 Ma. Yu. naravīrasāvakā.
Etādisaṁ puññamanussarantā
ye vedajātā vicaranti loke
vineyya maccheramalaṁ samūlaṁ
aninditā saggamupenti ṭhānanti.
Vihāravimānaṁ chaṭṭhaṁ.
Bhāṇavāraṁ dutiyaṁ.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa vimānavatthu (เล่ม 26)

[45] 7 Abhikkantena vaṇṇena ... Pe ...
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.
Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā
... Pe ... Yassa kammassidaṁ phalaṁ
indīvarānaṁ hatthakaṁ ahamadāsiṁ
bhikkhuno piṇḍāya carantassa
esikānaṁ uṇṇatasmiṁ nagare
vare paṇṇakate ramme
tena metādiso vaṇṇo ... Pe ...
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti. (1)
----------------
Abhikkantena vaṇṇena ... Pe ...
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.
Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā
... Pe ... Yassa kammassidaṁ phalaṁ
nīluppalahatthakaṁ ahamadāsiṁ
bhikkhuno piṇḍāya carantassa
esikānaṁ uṇṇatasmiṁ nagare
vare paṇṇakate ramme
tena metādiso vaṇṇo ... Pe ...
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti. (2)
--------------
Abhikkantena vaṇṇena ... Pe ...
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.
Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā
... Pe ... Yassa kammassidaṁ phalaṁ
odātamūlakaṁ harītapattaṁ
udakamhi sare jātaṁ ahamadāsiṁ
bhikkhuno piṇḍāya carantassa
esikānaṁ uṇṇatasmiṁ nagare
vare paṇṇakate ramme
tena metādiso vaṇṇo ... Pe ...
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti. (3)
--------------
Abhikkantena vaṇṇena ... Pe ...
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.
Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā
... Pe ... Yassa kammassidaṁ phalaṁ
ahaṁ sumanā sumanassa sumanamakulāni
dantavaṇṇāni ahamadāsiṁ
bhikkhuno piṇḍāya carantassa
esikānaṁ uṇṇatasmiṁ nagare
vare paṇṇakate ramme
tena metādiso vaṇṇo ... Pe ...
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti. (4)
Caturitthivimānaṁ sattamaṁ.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa vimānavatthu (เล่ม 26)

[46] 8 Dibbante ambavanaṁ rammaṁ pāsādettha mahallako
nānāturiyasaṅghuṭṭho accharāgaṇaghosito
padīpo cettha jalati niccaṁ sovaṇṇayo mahā
dussaphalehi rukkhehi samantā parivārito
kena te ambavanaṁ rammaṁ pāsādettha mahallako
kena tetādiso vaṇṇo ... Pe ...
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.
Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā
... Pe ... Yassa kammassidaṁ phalaṁ
ahaṁ manussesu manussabhūtā
purimāya jātiyā manussaloke
vihāraṁ saṅghassa kāresiṁ ambehi parivāritaṁ
pariyosite vihāre kārente niṭṭhite mahe
ambehacchādayitvāna katvā dussamaye phale
padīpaṁ tattha jāletvā bhojayitvā gaṇuttamaṁ
niyyādesiṁ taṁ saṅghassa pasannā sakehi pāṇihi
tena me ambavanaṁ rammaṁ pāsādettha mahallako
nānāturiyasaṅghuṭṭho accharāgaṇaghosito
padīpo cettha jalati niccaṁ sovaṇṇayo mahā
dussaphalehi rukkhehi samantā parivārito
tena metādiso vaṇṇo ... Pe ...
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.
Ambavimānaṁ aṭṭhamaṁ.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa vimānavatthu (เล่ม 26)

[47] 9 Pītavatthe pītadhaje pītālaṅkārabhūsite
pītacandanalittaṅge pītuppalamadhārinī
pītapāsādasayane pītāsane pītabhojane 1
pītachatte pītarathe pītasse pītavījane
1 Ma. pītabhājane.
Kiṁ kammaṁ akarī bhadde pubbe mānusake bhave
devate pucchitācikkha kissa kammassidaṁ phalaṁ (iti).
Kosātakī 1 nāma latatthi bhante tittikā anabhijjhitā
tassā cattāri pupphāni thūpaṁ abhihariṁ ahaṁ
satthu sarīraṁ uddissa vippasannena cetasā
nāssa maggaṁ avekkhissaṁ tadaṅgamanasā satī
tato maṁ avadhi gāvī thūpaṁ appattamānasaṁ
tañcāhaṁ abhisañceyyaṁ bhiyyo 2 nūna ito siyā
tena kammena devinda maghavā devakuñjara
pahāya mānusaṁ dehaṁ tava sahabyatamāgatāti.
Idaṁ sutvā tidasādhipati maghavā devakuñjaro
tāvatiṁse pasādento mātaliṁ etadabravi
passa mātali accheraṁ cittaṁ kammaphalaṁ idaṁ
appakampi kataṁ deyyaṁ puññaṁ hoti mahapphalaṁ
natthi citte pasannamhi appakā nāma dakkhiṇā
tathāgate vā sambuddhe atha vā tassa sāvake
ehi mātali amhepi bhiyyo bhiyyo 2 mahemhase 3
tathāgatassa dhātuyo sukho puññānamuccayo
tiṭṭhante nibbute vāpi same citte samaṁ phalaṁ
1 Yu. kosātikī. 2 Yu. bhīyo. 3 Ma. Yu. mahemase.
Cetopaṇidhihetū hi sattā gacchanti suggatiṁ
bahunnaṁ vata atthāya uppajjanti tathāgatā
yattha kāraṁ karitvāna saggaṁ gacchanti dāyakāti.
Pītavimānaṁ navamaṁ.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa vimānavatthu (เล่ม 26)

[48] 10 Obhāsayitvā paṭhaviṁ sadevakaṁ
atirocasi candimasuriyā viya
siriyā ca vaṇṇena 1 yasena tejasā
brahmāva deve tidase sahindake
pucchāmi taṁ uppalamāladhārine
āveḷine kañcanasannibhattace
alaṅkate uttamavatthadhārine
kā tvaṁ subhe devate vandase mamaṁ 2 [3]-
dānaṁ suciṇṇaṁ atha sīlasaññamo 4
kenūpapannā sugatiṁ yasassinī
devate pucchitācikkha kissa kammassidaṁ phalaṁ (iti).
Idāni bhante imameva gāmaṁ
piṇḍāya amhāka gharaṁ upāgami
tato te ucchussa adāsiṁ khaṇḍikaṁ
pasannacittā atulāya pītiyā
1 sarīravaṇṇenātipi dissati. 2 Po. Yu. mama. 3 kiṁ tvaṁ pure kammamakāsi
attanā manussabhūtā purimāya jātiyā. 4 Ma. sīlasaññamaṁ.
Sassu ca pacchā anuyuñjate mamaṁ
kahaṁ nu ucchuṁ vadhu te avākari
na chaḍḍitaṁ na pana khāditaṁ mayā
santassa bhikkhussa sayaṁ adāsihaṁ
tuyhañcidaṁ issariyaṁ atho mama
itissa sassu paribhāsate mamaṁ
leḍḍuṁ gahetvā pahāraṁ adāsi me
tato cutā kālakatamhi devatā
tadeva kammaṁ kusalaṁ kataṁ mayā
sukhañca kammaṁ anubhomi attanā
devehi saddhiṁ paricāriyāmahaṁ
modāmahaṁ kāmaguṇehi pañcahi
tadeva kammaṁ kusalaṁ kataṁ mayā
sukhañca kammaṁ anubhomi attanā
devindaguttā tidasehi rakkhitā
samappitā kāmaguṇehi pañcahi
etādisaṁ puññaphalaṁ anappakaṁ
mahāvipākā mama ucchudakkhiṇā
devehi saddhiṁ paricāriyāmahaṁ
modāmahaṁ kāmaguṇehi pañcahi
Etādisaṁ puññaphalaṁ anappakaṁ
mahājutikā mama ucchudakkhiṇā
devindaguttā tidasehi rakkhitā
sahassanettoriva nandane vane
tuvañca bhante anukampakaṁ viduṁ
upecca vandiṁ kusalañca pucchimaṁ
tato te ucchussa adāsi khaṇḍikaṁ
pasannacittā atulāya pītiyāti.
Ucchuvimānaṁ dasamaṁ.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa vimānavatthu (เล่ม 26)

[49] 11 Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṁ tiṭṭhasi devate
obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā
kena tetādiso vaṇṇo ... Pe ...
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.
Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā
... Pe ... Yassa kammassidaṁ phalaṁ
ahaṁ manussesu manussabhūtā
disvāna samaṇe sīlavante
pādāni vanditvā manaṁ pasādayiṁ
vittā cahaṁ añjalikaṁ akāsiṁ
tena metādiso vaṇṇo ... Pe ...
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatīti.
Vandanavimānaṁ ekādasamaṁ.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa vimānavatthu (เล่ม 26)

[50] 12 Abhikkantena vaṇṇena yā tvaṁ tiṭṭhasi devate
hatthe pāde ca viggayha naccasi suppavādite
tassā te naccamānāya 1 aṅgamaṅgehi sabbaso
dibbā saddā niccharanti savanīyā manoramā
tassā te naccamānāya aṅgamaṅgehi sabbaso
dibbā gandhā pavāyanti sucigandhā manoramā
vivattamānā kāyena yā veṇīsu pilandhanā
tesaṁ suyyati nigghoso turiye pañcaṅgike yathā
vaṭaṁsakā vātadhūtā vātena sampakampitā
tesaṁ suyyati nigghoso turiye pañcaṅgike yathā
sāpi te sirasi mālā sucigandhā manoramā
vāti gandho disā sabbā rukkho mañjūsako yathā
ghāyase taṁ sucigandhaṁ rūpaṁ passasi amānusaṁ
devate pucchitācikkha kissa kammassidaṁ phalaṁ (iti).
Dāsī ahaṁ pure āsiṁ gayāyaṁ brāhmaṇassahaṁ
appapuññā alakkhikā rajjumālāti maṁ vidū
akkosānaṁ vadhānañca tajjanāya ca ukkatā 2
1 Yu. nandamānāya. 2 uggatātipi dissati.
Kuṭaṁ gahetvā nikkhamma āgacchiṁ udakahāriyā
vipathe kuṭaṁ nikkhipitvā vanasaṇḍaṁ upāgamiṁ
idhevāhaṁ marissāmi kvatthopi jīvitena me
daḷhapāsaṁ karitvāna ālambitvāna pādape
tato disā vilokesiṁ ko nu khova namassito
tatthaddasāsiṁ 1 sambuddhaṁ sabbalokahitaṁ muniṁ
nisinnaṁ rukkhamūlasmiṁ jhāyantaṁ akutobhayaṁ
tassā me ahu saṁvego abbhūto lomahaṁsano
ko nu khova namassito manusso udāhu devatā
pāsādikaṁ pasādanīyaṁ vanā nibbanamāgataṁ
disvā mano me pasīdi nāyaṁ yādisikīdiso
guttindriyo jhānarato abahigatamānaso
hito sabbassa lokassa buddho ayaṁ bhavissati
bhayabheravo durāsado sīhova gūhanissito
dullabhāyaṁ dassanāya pupphaṁ udumbaraṁ yathā
so maṁ mudūhi vācāhi ālapitvā tathāgato
rajjumāleti maṁ avoca saraṇaṁ gaccha tathāgataṁ
tāhaṁ giraṁ suṇitvāna nelaṁ atthavatiṁ suciṁ
saṇhaṁ muduñca vagguñca sabbasokāpanūdanaṁ
kallacittañca maṁ ñatvā pasannaṁ suddhamānasaṁ
1 Yu. tatthaddasāmi.
Hito sabbassa lokassa anusāsi tathāgato
idaṁ dukkhanti maṁ avoca ayaṁ dukkhassa sambhavo
ayaṁ dukkhanirodho ca añjaso amatogadho
anukampakassa kusalassa ovādamhi ahaṁ ṭhitā
ajjhagā amataṁ santiṁ nibbānaṁ padamaccutaṁ
sāhaṁ avatthitā 1 pemā dassane avikampinī
mūlajātāya saddhāya dhītā buddhassa orasā
sāhaṁ ramāmi kīḷāmi modāmi akutobhayā
dibbamālaṁ dhārayāmi pivāmi madhumaddhuvaṁ 2
saṭṭhituriyasahassāni paṭibodhaṁ karonti me
āḷambo gaggaro bhīmo sādhuvādī ca saṁsayo
pokkharo ca suphasso ca vīṇā mokkhā ca nāriyo
nandā ceva sunandā ca soṇadinnā sucimhitā 3
alambusā missakesī ca puṇḍarīkātidāruṇī
eṇipassā supassā ca subhaddā mudukāvadī
etā caññā ca seyyāse accharānaṁ pabodhiyā
tā maṁ kālenupāgantvā abhibhāsanti devatā
handa naccāma gāyāma handa taṁ ramayāmase
nayidaṁ akatapuññānaṁ katapuññānamevidaṁ
1 Yu. avaṭṭhitā. 2 Ma. madhumaddavaṁ. 3 Yu. suvimhitā.
Asokaṁ nandanaṁ rammaṁ tidasānaṁ mahāvanaṁ
sukhaṁ akatapuññānaṁ idha natthi parattha ca
sukhañca katapuññānaṁ idha ceva parattha ca
tesaṁ sahabyakāmānaṁ kātabbaṁ kusalaṁ bahuṁ
katapuññā hi modanti sagge bhogasamaṅgino
bahunnaṁ vata atthāya uppajjanti tathāgatā
dakkhiṇeyyā manussānaṁ puññakkhettānamākarā
yattha kāraṁ karitvāna sagge modanti dāyakāti.
Rajjumālāvimānaṁ dvādasamaṁ.
Uddānaṁ
mañjiṭṭhā pabhassarā nāgā alomā kañjikadāyikā
vihāracaturitthambā pītā ucchuvandanarajjumālā ca
vaggo tena pavuccatīti.
Itthivimāne vaggo catuttho.
Pañcamo mahārathavaggo

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa vimānavatthu (เล่ม 26)

[51] 1 Ko me vandati pādāni iddhiyā yasasā jalaṁ
abhikkantena vaṇṇena sabbā obhāsayaṁ disāti.
Maṇḍukohaṁ pure āsiṁ udake vārigocaro
tava dhammaṁ suṇantassa avadhi vacchapālako
Muhuttaṁ cittapasādassa iddhiṁ passa yasañca me
ānubhāvañca me passa vaṇṇaṁ passa jutiñca me
ye ca te dīghamaddhānaṁ dhammaṁ assosuṁ gotama
pattā te acalaṭṭhānaṁ yattha gantvā na socareti.
Maṇḍukadevaputtavimānaṁ paṭhamaṁ.