พุทธธรรมสงฆ์
บันทึกแบบเก่าจะเลิกใช้งานใน 15/08/2026 สํารองข้อมูลไว้ด้วยครับ
Suttantapiṭake khuddakanikāyassa khuddakapāṭho (เล่ม 25)

[327] 10 Uṭṭhahatha nisīdatha ko attho supitena vo
āturānaṁ hi kā niddā sallaviddhāna ruppataṁ.
Uṭṭhahatha nisīdatha daḷhaṁ sikkhatha santiyā
mā vo pamatte viññāya (maccurājā) amohayittha vasānuge.
Yāya devā manussā ca sitā tiṭṭhanti atthikā
tarathetaṁ visattikaṁ khaṇo vo 1 mā upaccagā
khaṇātītā hi socanti nirayamhi samappitā.
Pamādo rajo pamādā 2 pamādānupatito rajo
appamādena vijjāya abbūḷhe 3 sallamattanoti.
Uṭṭhānasuttaṁ dasamaṁ.
--------
1 Ma. Yu. ve. 2 Ma. pamādo. Yu. ayaṁ pāṭho natthi. 3 Ma. Yu. abbahe.
Suttanipāte dutiyassa cūḷavaggassa ekādasamaṁ rāhulasuttaṁ

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa khuddakapāṭho (เล่ม 25)

[328] 11 Kacci abhiṇhasaṁvāsā nāvajānāsi paṇḍitaṁ
okkādhāro 1 manussānaṁ kacci apacito tayā.
Nāhaṁ abhiṇhasaṁvāsā avajānāmi paṇḍitaṁ
okkādhāro 2 manussānaṁ niccaṁ apacito mayā.
Pañca kāmaguṇe hitvā piyarūpe manorame
saddhāya gharā nikkhamma dukkhassantakaro bhava.
Mitte bhajassu kalyāṇe pantañca 3 sayanāsanaṁ
vivittaṁ appanigghosaṁ mattaññū hohi bhojane.
Cīvare piṇḍapāte ca paccaye sayanāsane
etesu taṇhamākāsi 4 mā lokaṁ punarāgami
saṁvuto pātimokkhasmiṁ indriyesu ca pañcasu
satī kāyagatā tyatthu nibbidābahulo bhava.
Nimittaṁ parivajjehi subhaṁ rāgūpasañhitaṁ
asubhāya cittaṁ bhāvehi ekaggaṁ susamāhitaṁ
animittañca bhāvehi mānānusayamujjaha
tato mānābhisamayā upasanto carissasīti.
Itthaṁ sudaṁ bhagavā āyasmantaṁ rāhulaṁ imāhi gāthāhi abhiṇhaṁ ovadatīti.
Rāhulasuttaṁ ekādasamaṁ.
1-2 Ma. Yu. ukkādhāro. 3 patthañcātipi pāṭho. 4 taṇhaṁ mākāsītipi.
Suttanipāte dutiyassa cūḷavaggassa dvādasamaṁ vaṅgīsasuttaṁ 1

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa khuddakapāṭho (เล่ม 25)

[329] 12 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā āḷaviyaṁ viharati
aggāḷave cetiye. Tena kho pana samayena āyasmato vaṅgīsassa
upajjhāyo nigrodhakappo nāma thero aggāḷave cetiye
aciraparinibbuto hoti. Atha kho āyasmato vaṅgīsassa rahogatassa
paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi parinibbuto nu kho
me upajjhāyo udāhu no parinibbutoti. Atha kho āyasmā
vaṅgīso sāyaṇhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ
nisinno kho āyasmā vaṅgīso bhagavantaṁ etadavoca idha
mayhaṁ bhante rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko
udapādi parinibbuto nu kho me upajjhāyo udāhu no parinibbutoti.
Atha kho āyasmā vaṅgīso uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ cīvaraṁ
katvā yena bhagavā tenañjalimpaṇāmetvā bhagavantaṁ gāthāya
ajjhabhāsi

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa khuddakapāṭho (เล่ม 25)

[330] Pucchāma satthāraṁ anomapaññaṁ
diṭṭheva dhamme yo vicikicchānaṁ
chettā aggāḷave kālamakāsi bhikkhu
ñāto yasassī abhinibbutatto.
1 Ma. nigrodhakappasuttaṁ.
Nigrodhakappo iti tassa nāmaṁ
tayā kataṁ bhagavā brāhmaṇassa
so taṁ namassaṁ acariṁ mutyapekkho
āraddhaviriyo daḷhadhammadassī.
Taṁ sāvakaṁ sakka mayampi sabbe
aññātumicchāma samantacakkhu
samavaṭṭhitā no savanāya sotā
tuvaṁ no satthā tvamanuttarosi.
Chindeva no vicikicchaṁ brūhi metaṁ
parinibbutaṁ vedaya bhūripañña
majjhe ca 1 no bhāsa samantacakkhu
sakkova devānaṁ sahassanetto.
Ye keci ganthā idha mohamaggā
aññāṇapakkhā vicikicchaṭhānā
tathāgataṁ patvā na te bhavanti
cakkhuṁ hi etaṁ paramaṁ narānaṁ.
No ce hi jātu puriso kilese
vāto yathā abbhaghanaṁ vihāne
tamovassa nivuto sabbaloko
1 Yu. va.
Na jotimantopi narā tapeyyuṁ.
Dhīrā ca pajjotakarā bhavanti
taṁ taṁ ahaṁ dhīra tatheva maññe
vipassinaṁ jānamupāgamamha
parisāsu no āvikarohi kappaṁ.
Khippaṁ giraṁ eraya vaggu vagguṁ
haṁsāva 1 paggayha saṇiṁ 2 nikujja 3
bindussarena suvikappitena
sabbeva te ujjugatā suṇoma.
Pahīnajātimaraṇaṁ asesaṁ
niggayha dhonaṁ vadessāmi dhammaṁ
na kāmakāro hi puthujjanānaṁ
saṅkheyyakāro ca tathāgatānaṁ.
Sampannaveyyākaraṇaṁ tvayidaṁ 4
samujjapaññassa 5 samuggahītaṁ
ayamañjalī pacchimo suppaṇāmito
mā mohayī jānamanomapañña.
Parovaraṁ ariyadhammaṁ viditvā
mā mohayī jānamanomavīra
vāriṁ yathā ghammani ghammatatto
1 Ma. haṁsova. 2 Ma. saṇikaṁ. 3 Ma. Yu. nikūja. 4 Ma. tavedaṁ. 5 Ma. Yu.
samujjupaññassa.
Vācābhikaṅkhāmi sutassa 1 vassa.
Yadatthikaṁ 2 brahmacariyaṁ acāri 3
kappāyano kiñcissa 4 taṁ amoghaṁ
nibbāyi so ādu saupādiseso 5
yathā vimutto ahu taṁ suṇoma.
Acchecchi taṇhaṁ idha nāmarūpe (ti bhagavā)
kaṇhassa sotaṁ dīgharattānusayitaṁ
atāri jātiṁ maraṇaṁ asesaṁ
iccabravī bhagavā pañcaseṭṭho.
Esa sutvā pasīdāmi vaco te isisattama
amoghaṁ kira me puṭṭhaṁ na maṁ vañcesi brāhmaṇo
yathāvādī tathākārī ahu buddhassa sāvako
acchidā maccuno jālaṁ taṁ taṁ māyāvino daḷhaṁ.
Addasa bhagavā ādiṁ 6 upādānassa kappiyo
accagā vata kappāyano maccudheyyaṁ suduttaranti.
Vaṅgīsasuttaṁ dvādasamaṁ.
---------
1 Ma. sutaṁpavassa. 2 Yu. yadatthiyaṁ. 3 Ma. acarī. 4 Ma. Yu. kaccissa.
5 Ma. sapādiseso. 6 Ma. ādi.
Suttanipāte dutiyassa cūḷavaggassa
terasamaṁ sammāparibbājaniyasuttaṁ

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa khuddakapāṭho (เล่ม 25)

[331] 13 Pucchāmi muniṁ pahūtapaññaṁ
tiṇṇaṁ (pāragataṁ 1 ) parinibbutaṁ ṭhitattaṁ
nikkhamma gharā panujja kāme
kathaṁ (bhikkhu) sammā so loke paribbajeyya.
Yassa maṅgalā samūhatā (ti bhagavā)
uppātā 2 supinā ca lakkhaṇā ca
sa 3 maṅgaladosavippahīno
(bhikkhu) sammā so loke paribbajeyya.
Rāgaṁ vinayetha mānusesu
dibbesu kāmesu cāpi bhikkhu
atikkamma bhavaṁ samecca dhammaṁ
sammā so loke paribbajeyya.
Vipiṭṭhikatvā 4 pesuṇāni
kodhaṁ kadariyaṁ jaheyya bhikkhu
anurodhavirodhavippahīno
sammā so loke paribbajeyya.
1 Ma. pāraṁ gataṁ. 2 Yu. uppādā. 3 Ma. so. 4 Ma. vipiṭṭhikatvāna.
Po. vipiṭṭhakaritvā.
Hitvāna piyañca 1 appiyañca
anupādāya anissito kuhiñci
saṁyojaniyehi vippamutto
sammā so loke paribbajeyya.
Na so upadhīsu sārameti
ādānesu vineyya chandarāgaṁ
so anissito anaññaneyyo
sammā so loke paribbajeyya.
Vacasā manasā ca kammunā ca
aviruddho sammā viditvā dhammaṁ
nibbānapadābhipatthayāno
sammā so loke paribbajeyya.
Yo vandati manti na 2 uṇṇameyya
akuṭṭhopi na sandhiyetha bhikkhu
laddhā parabhojanaṁ na majje
sammā so loke paribbajeyya.
Lobhañca bhavañca vippahāya
virato chedanabandhanato 3 bhikkhu
so tiṇṇakathaṅkatho visallo
sammā so loke paribbajeyya.
1 Po. piyañceva. 2 Ma. nuṇṇameyya. 3 Ma. chedanabandhanā ca.
Sāruppamattano viditvā
na 1 ca bhikkhu hiṁseyya kañci loke
yathātathaṁ 2 dhammaṁ viditvā
sammā so loke paribbajeyya.
Yassānusayā na santi keci
mūlā 3 akusalā samūhatā se
so nirāsaso 4 anāsasāno
sammā so loke paribbajeyya.
Āsavakhīṇo pahīnamāno
sabbaṁ rāgapathaṁ upātivatto
danto parinibbuto ṭhitatto
sammā so loke paribbajeyya.
Saddho sutavā niyāmadassī
vaggagatesu na vaggasārī
dhīro lobhaṁ dosaṁ vineyya paṭighaṁ
sammā so loke paribbajeyya.
Saṁsuddhajino vivaṭacchado
dhammesu vasī pāragū anejo
1 Ma. no. 2 Ma. Yu. yathātathidaṁ. 3 Ma. mūlā ca. 4 vaṇṇanāyaṁ nirāso.
Ma. nirāso anāsisāno. Yu. nirāsayo anāsasāno.
Saṅkhāranirodhañāṇakusalo
sammā so loke paribbajeyya.
Atītesu anāgatesu cāpi
kappātīto aticcasuddhipañño
sabbāyatanehi vippamutto
sammā so loke paribbajeyya.
Aññāya padaṁ samecca dhammaṁ
vivaṭaṁ disvāna pahānamāsavānaṁ
sabbūpadhīnaṁ parikkhayā no 1
sammā so loke paribbajeyya.
Addhā hi bhagavā tatheva etaṁ
yo so evaṁvihāri danto bhikkhu
sabbasaṁyojaniye vītivatto
sammā so loke paribbajeyyāti.
Sammāparibbājaniyasuttaṁ terasamaṁ.
-----------
Suttanipāte dutiyassa cūḷavaggassa cuddasamaṁ dhammikasuttaṁ

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa khuddakapāṭho (เล่ม 25)

[332] 14 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ
viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho dhammiko
1 Yu. ayaṁ pāṭho natthi.
Upāsako pañcahi upāsakasatehi saddhiṁ yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
Ekamantaṁ nisinno kho dhammiko upāsako bhagavantaṁ gāthāya
ajjhabhāsi

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa khuddakapāṭho (เล่ม 25)

[333] Pucchāmi taṁ gotama bhūripañña
kathaṅkaro sāvako sādhu hoti
yo vā agārā anagārameti
agārino vā panupāsakāse.
Tuvañhi lokassa sadevakassa
gatiṁ pajānāsi parāyanañca
na 1 tatthi tulyo nipuṇatthadassī
tuvañhi buddhaṁ pavaraṁ vadanti.
Sabbaṁ tuvaṁ ñāṇamavecca dhammaṁ
pakāsesi satte anukampamāno
vivaṭacchadosi samantacakkhu
virocasi vimalo sabbaloke.
Agacchi te santike nāgarājā
erāvaṇo nāma jinoti sutvā
sopi tayā mantayitvājjhagamā
sādhūti sutvāna patītarūpo.
1 Ma. na catthi. Po. natthi.
Rājāpi taṁ vessavaṇo kuvero
upeti dhammaṁ paripucchamāno
tassāpi tvaṁ pucchito bravīsi 1
so cāpi sutvāna patītarūpo.
Ye kecime titthiyā vādasīlā
ājīvakā vā yadi vā niganthā
paññāya taṁ nātitaranti sabbe
ṭhito vajantaṁ viya sīghagāmiṁ.
Ye kecime brāhmaṇā vādasīlā
vuḍḍhā vāpi 2 brāhmaṇā santi keci
sabbe tayī atthabaddhā bhavanti
ye cāpi 3 aññe vādino maññamānā.
Ayañhi dhammo nipuṇo sukho ca
yoyaṁ tayā bhagavā suppavutto
tameva sabbe 4 mayaṁ sussumānā 5
taṁ no vada 6 pucchito buddhaseṭṭha.
Sabbepime bhikkhavo sannisinnā
upāsakā cāpi tattheva sotuṁ
suṇantu dhammaṁ vimalenānubuddhaṁ
1 Ma. Yu. brūsi dhīra. 2 Ma. Yu. cāpi. 3 Yu. vāpi caññe. 4 Ma. sabbepi.
5 Ma. Yu. sussūsamānā. 6 Yu. tavanno.
Subhāsitaṁ vāsavasseva devā.
Suṇātha me bhikkhavo sāvayāmi 1 vo
dhammaṁ dhutaṁ tañca carātha 2 sabbe
iriyāpathaṁ pabbajitānulomikaṁ
sevetha naṁ atthadassī matimā 3 .
No ve vikāle vicareyya bhikkhu
gāme ca piṇḍāya careyya kāle
akālacāriṁ hi sajanti saṅgā
tasmā vikāle na caranti buddhā.
Rūpā ca saddā ca rasā ca gandhā
phassā ca ye sammadayanti satte
etesu dhammesu vineyya chandaṁ
kālena so pavise pātarāsaṁ.
Piṇḍaṁ ca bhikkhu samayena laddhā
eko paṭikkamma raho nisīde
ajjhattacintī na mano bahiddhā
nicchāraye saṅgahitattabhāvo.
Sacepi so sallape sāvakena
aññena vā kenaci bhikkhunā vā
1 Po. sāviyāmivo. Ma. sāvayissāmi. 2 Yu. dharātha. 3 Ma. Yu. mutimā.
Dhammaṁ paṇītaṁ tamudāhareyya
na pesuṇaṁ nopi parūpavādaṁ.
Vādañhi eke paṭiseniyanti
na te pasaṁsāma parittapaññe
tato tato ne pasajanti saṅgā
cittañhi te tattha gamenti dūre.
Piṇḍaṁ vihāraṁ sayanāsanañca
āpañca saṅghāṭirajūpavāhanaṁ
sutvāna dhammaṁ sugatena desitaṁ
saṅkhāya seve varapaññasāvako.
Tasmā hi piṇḍe sayanāsane ca
āpe ca saṅghāṭirajūpavāhane
etesu dhammesu anūpalitto
bhikkhu yathā pokkhare vāribindu.
Gahaṭṭhavattaṁ pana vo vadāmi
yathākaro sāvako sādhu hoti
na hesa labbhā sapariggahena
phassetu yo kevalo bhikkhudhammo.
Pāṇaṁ na hane na ca ghātayeyya
na cānujaññā hanataṁ paresaṁ
Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṁ
ye thāvarā ye ca tasā santi loke.
Tato adinnaṁ parivajjayeyya
kiñci kvaci sāvako bujjhamāno
na hāraye harataṁ nānujaññā
sabbaṁ adinnaṁ parivajjayeyya.
Abrahmacariyaṁ parivajjayeyya
aṅgārakāsuṁ jalitaṁva viññū
asambhuṇanto pana brahmacariyaṁ
parassa dāraṁ nātikkameyya.
Sabhaggato vā parisaggato vā
ekassa ceko na musā bhaṇeyya
na bhāṇaye bhaṇataṁ nānujaññā
sabbaṁ abhūtaṁ parivajjayeyya.
Majjañca pāṇaṁ na samācareyya
dhammaṁ idaṁ rocaye yo gahaṭṭho
na pāyaye pivitaṁ 1 nānujaññā
ummādanantaṁ iti naṁ viditvā.
Madā hi pāpāni karonti bālā
kārenti caññepi jane pamatte
1 Ma. pivataṁ. Yu. pipātaṁ.
Etaṁ apuññāyatanaṁ vivajjaye
ummādanaṁ mohanaṁ bālakantaṁ.
Pāṇaṁ na hane na cādinnamādiye
musā na bhāse na ca majjapo siyā
abrahmacariyā virameyya methunā
rattiṁ na bhuñjeyya vikālabhojanaṁ
mālaṁ na dhāre na ca gandhamācare
mañce chamāyaṁ va sayetha santhate
etaṁ hi aṭṭhaṅgikamāhuposathaṁ
buddhena dukkhantagunā pakāsitaṁ.
Tato ca pakkhassupavassuposathaṁ
cātuddasiṁ pañcadasiñca aṭṭhamiṁ
pāṭihārikapakkhañca pasannamānaso
aṭṭhaṅgupetaṁ susamattarūpaṁ.
Tato ca pāto upavuṭṭhuposatho
annena pānena ca bhikkhusaṅghaṁ
pasannacitto anumodamāno
yathārahaṁ saṁvibhajetha viññū.
Dhammena mātāpitaro bhareyya
payojaye dhammikaṁ so vaṇijjaṁ
Etaṁ gihīvattayamappamatto
sayampabhe nāma upeti deveti.
Dhammikasuttaṁ cuddasamaṁ.
Cūḷavaggo dutiyo.
Tassuddānaṁ
ratanāmagandho hiri ca
maṅgalaṁ sūcilomena kapilo brāhmaṇopi ca
nāvā kiṁsīlauṭṭhāno rāhulo puna vaṅgīso
paribbājaniyo tathā dhammikañca viduno ahu
cuḷavaggañhi cuddasāti.
---------
Suttanipāte tatiyo mahāvaggo
paṭhamaṁ pabbajāsuttaṁ *-

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa khuddakapāṭho (เล่ม 25)

[354] 1 Pabbajjaṁ kittayissāmi yathā pabbaji cakkhumā
yathā vīmaṁsamāno so pabbajjaṁ samarocayi.
Sambādhoyaṁ 1 gharāvāso rajassāyatanaṁ iti
abbhokāso ca pabbajjā iti disvāna pabbaji.
Pabbajitvāna kāyena pāpakammaṁ vivajjayi
1 Po. sambādhāyaṁ.
Vacīduccaritaṁ hitvā ājīvaṁ parisodhayi.
Agamā rājagahaṁ buddho magadhānaṁ giribbajaṁ
piṇḍāya abhihāresi ākiṇṇavaralakkhaṇo.
Tamaddasā bimbisāro pāsādasmiṁ patiṭṭhito
disvā lakkhaṇasampannaṁ imamatthaṁ abhāsatha
imaṁ bhonto nisāmetha abhirūpo brahmā suci
caraṇena ceva sampanno yugamattañca pekkhati
okkhittacakkhu satimā nāyaṁ nīcakulāmiva
rājadūtābhidhāvantu kuhiṁ bhikkhu gamissati.
Te pesitā rājadūtā piṭṭhito anubandhisuṁ
kuhiṁ gamissati bhikkhu kattha vāso bhavissati.
Sapadānaṁ caramāno guttadvāro susaṁvuto
khippaṁ pattaṁ apūresi sampajāno patissato.
Sa 1 piṇḍacāraṁ caritvā nikkhamma nagarā muni
paṇḍavaṁ abhihāresi ettha vāso bhavissati.
Disvāna vāsūpagataṁ tayo dūtā upāvisuṁ
eko 2 ca dūto āgantvā rājino paṭivedayi
esa bhikkhu mahārāja paṇḍavassa purakkhato 3
nisinno byagghusabhova sīhova girigabbhare.
1 Ma. ayaṁ pāṭho natthi. 2 Ma. tesu ekova āgantvā. 3 Ma. Yu. puratthato.
Sutvāna dūtavacanaṁ bhadrayānena 1 khattiyo
taramānarūpo niyyāsi yena paṇḍavapabbato.
Sa yānabhūmiṁ yāyitvā yānā oruyha khattiyo
pattiko upasaṅkamma āsajja naṁ upāvisi.
Nisajja rājā sammodi kathaṁ sārāṇiyaṁ tato
kathaṁ so vītisāretvā imamatthaṁ abhāsatha
yuvā ca daharo cāpi paṭhamuppattito 2 susū
vaṇṇārohena sampanno jātimā viya khattiyo
sobhayanto anīkaggaṁ nāgasaṅghapurakkhato
dadāmi bhoge bhuñjassu jātiṁ akkhāhi pucchito.
Ujuṁ janapado rāja himavantassa passato
dhanaviriyena sampanno kosalassa 3 niketino
ādiccā 4 nāma gottena sākiyā nāma jātiyā
tamhā kulā pabbajito (mhi) na kāme abhipatthayaṁ
kāmesvādīnavaṁ disvā nekkhammaṁ daṭṭhu khemato
padhānāya gamissāmi ettha me rañjatī manoti.
Pabbajjāsuttaṁ paṭhamaṁ.
------------
1 Ma. Yu. bhaddayānena. 2 Ma. Yu. paṭhamuppattiko susu. 3. Ma. Yu. kosalesu.
4 Po. Ma. ādicco.
Suttanipāte tatiyassa mahāvaggassa dutiyaṁ padhānasuttaṁ

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa khuddakapāṭho (เล่ม 25)

[355] 2 Taṁ maṁ padhānapahitattaṁ nadiṁ nerañjarampati
viparakkamma jhāyantaṁ yogakkhemassa pattiyā
namucī karuṇaṁ vācaṁ bhāsamāno upāgami
kīso tvamasi dubbaṇṇo santike maraṇaṁ tava.
Sahassabhāgo maraṇassa ekaṁso tava jīvitaṁ
jīvato 1 jīvitaṁ seyyo jīvaṁ puññāni kāhasi.
Carato ca te brahmacariyaṁ aggihutañca jūhato
pahūtaṁ cīyate puññaṁ kiṁ padhānena kāhasi.
Duggo maggo padhānāya dukkaro durabhisambhavo
imā gāthā bhaṇaṁ māro aṭṭhā buddhassa santike.
Taṁ tathāvādinaṁ māraṁ bhagavā etadabravi
pamattabandhu pāpima yenatthena idhāgato
aṇumattopi 2 puññena attho mayhaṁ na vijjati
yesañca attho puññena te māro vattumarahati.
Atthi saddhā tapo 3 viriyaṁ paññā ca mama vijjati
evaṁ maṁ pahitattaṁpi kiṁ jīvamanupucchasi.
Nadīnampi sotāni ayaṁ vāto visosaye
1 Ma. Yu. jīva bho. 2 Yu. aṇumattenapi. 3 Ma. tathā. Yu. tato.
Kiñca me pahitattassa lohitaṁ nūpasussaye.
Lohite sussamānamhi pittaṁ semhañca sussati
maṁsesu khīyamānesu bhiyyo cittaṁ pasīdati
bhiyyo sati ca paññā ca samādhi mama tiṭṭhati.
Tassa mevaṁ viharato pattassuttamavedanaṁ
kāme 1 nāpekkhate cittaṁ passa sattassa suddhataṁ.
Kāmā te paṭhamā senā dutiyārati vuccati
tatiyā khuppipāsā te catutthī taṇhā pavuccati
pañcamaṁ thīnamiddhante chaṭṭhā bhīrū pavuccati
sattamī 2 vicikicchā te makkho thambho te aṭṭhamo
lābho siloko sakkāro micchā laddho ca yo yaso
yo cattānaṁ samukkaṁse pare ca avajānati
esā namuci te senā kaṇhassābhippahārinī
na naṁ asūro jināti jetvā ca labhate sukhaṁ.
Esa muñjaṁ parihare dhiratthu mama 3 jīvitaṁ
saṅgāme me mataṁ seyyo yañce jīve parājito.
Pagāḷhā ettha na dissanti eke samaṇabrāhmaṇā
tañca maggaṁ na jānanti yena gacchanti subbatā.
Samantā dhajiniṁ disvā yuttaṁ māraṁ savāhanaṁ
yuddhāya paccugacchāmi mā maṁ ṭhānā acāvayi.
1 Ma. Yu. kāmesu. 2 Po. sattamā. 3 Yu. idha.
Yante taṁ nappasahati senaṁ loko sadevako
tante paññāya vecchāmi 1 āmaṁ pakkaṁva 2 amhanā.
Vasiṁ 3 karitvā saṅkappaṁ satiñca supatiṭṭhitaṁ
raṭṭhā raṭṭhaṁ vicarissaṁ sāvake vinayaṁ puthū.
Te appamattā pahitattā mama sāsanakārakā
akāmassa te gamissanti yattha gantvā na socare.
Satta vassāni bhagavantaṁ anubandhiṁ padāpadaṁ
otāraṁ nādhigacchissaṁ sambuddhassa sirīmato.
Medavaṇṇaṁva pāsāṇaṁ vāyaso anupariyagā
apettha muduṁ vindema api assādanā siyā.
Aladdhā tattha assādaṁ vāyasetto apakkami
kākova selaṁ āsajja nibbijjāpema gotamaṁ.
Tassa sokaparetassa viṇā kacchā abhassatha
tato so dummano yakkho tatthevantaradhāyathāti.
Padhānasuttaṁ dutiyaṁ.
-----------
Suttanipāte tatiyassa mahāvaggassa tatiyaṁ subhāsitasuttaṁ

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa khuddakapāṭho (เล่ม 25)

[356] 3 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ
viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā
1 Ma. bhecchāmi. Yu. gacchāmi. 2 Ma. Yu. pattaṁ. 3 Ma. vasīkaritvā.
Bhikkhū āmantesi bhikkhavoti. Bhadanteti te bhikkhū bhagavato
paccassosuṁ. Bhagavā etadavoca catūhi bhikkhave aṅgehi samannāgatā
vācā subhāsitā hoti na dubbhāsitā anavajjā ca ananuvajjā ca
viññūnaṁ katamehi catūhi idha [1]- subhāsitaññeva bhāsati no
dubbhāsitaṁ dhammaññeva bhāsati no adhammaṁ piyaññeva bhāsati
no appiyaṁ saccaññeva bhāsati no alikaṁ. Imehi kho
bhikkhave catūhi aṅgehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti na 2
dubbhāsitā anavajjā ca ananuvajjā ca viññūnanti.
Idamavoca bhagavā idaṁ vatvāna sugato
athāparaṁ etadavoca satthā
subhāsitaṁ uttamamāhu santo
dhammaṁ bhaṇe na 3 adhammaṁ taṁ dutiyaṁ
piyaṁ bhaṇe na appiyaṁ 3 taṁ tatiyaṁ
saccaṁ bhaṇe nālikantaṁ catutthanti.