[147] 1 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ
viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena
āyasmā sārīputto āyasmantaṁ lakuṇṭhakabhaddiyaṁ anekapariyāyena
dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṁseti.
1 Po. obhāsati tāyaṁ tāva so. 2 Po. uṇṇapati. Ma. uṇṇate. Yu. uṇṇamati.
3 Po. Ma. verocanamhi. 4 Po. takkiyānaṁ. Ma. takkikānaṁ. 5 Ma. Yu. pamuccareti.
Atha kho āyasmato lakuṇṭhakabhaddiyassa āyasmatā sārīputtena
anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandassiyamānassa samādapiyamānassa
samuttejiyamānassa sampahaṁsiyamānassa anupādāya āsavehi cittaṁ
vimucci. Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ lakuṇṭhakabhaddiyaṁ
āyasmatā sārīputtena anekapariyāyena dhammiyā kathāya
sandassiyamānaṁ samādapiyamānaṁ samuttejiyamānaṁ sampahaṁsiyamānaṁ
anupādāya āsavehi cittaṁ vimuttaṁ. Atha kho bhagavā etamatthaṁ
viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi
uddhaṁ adho 1 sabbadhi vippamutto
ayamhamasmīti anānupassī
evaṁ vimutto udatāri oghaṁ
atiṇṇapubbaṁ anunabbhavāyāti. Suttaṁ paṭhamaṁ.

[148] 2 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ
viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena
āyasmā sārīputto āyasmantaṁ lakuṇṭhakabhaddiyaṁ sekkhoti 2
maññamāno bhiyyoso mattāya anekapariyāyena dhammiyā kathāya
sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṁseti. Addasā kho bhagavā
āyasmantaṁ sārīputtaṁ āyasmantaṁ lakuṇṭhakabhaddiyaṁ sekkhoti 3
maññamānaṁ bhiyyoso mattāya anekapariyāyena dhammiyā kathāya
sandassentaṁ samādapentaṁ samuttejentaṁ sampahaṁsentaṁ. Atha kho
1 Yu. adho ca. 2 Ma. sekkhaṁ. Yu. sekhoti maññamānaṁ. 3 Po. sekkhamaññamānaṁ.
Bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi
acchijji 1 vaṭṭaṁ byāgā 2 nirāsaṁ
visukkhā saritā na sandati
chinnaṁ vaṭṭaṁ na vattati
esevanto dukkhassāti. Dutiyaṁ.

[149] 3 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ
viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena
sāvatthiyaṁ manussā yebhuyyena kāmesu ativelaṁ sattā honti 3 rattā
giddhā gadhitā mucchitā ajjhopannā 4 sammattakajātā 5 kāmesu
viharanti. Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā
pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisiṁsu. Sāvatthiyaṁ piṇḍāya
caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā
tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ
nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ idha
bhante sāvatthiyaṁ manussā yebhuyyena kāmesu ativelaṁ sattā honti
rattā giddhā gadhitā mucchitā ajjhopannā sammattakajātā kāmesu
viharantīti. Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ
udānaṁ udānesi
kāmesu sattā kāmasaṅgasattā 6
saṁyojane vajjamapassamānā
1 Po. acchindi. Ma. acchejji. 2 Po. Ma. byagā nirāsaṁ. 3 Po. Ma. ayaṁ
pāṭho natthi. 4 Po. ajjhāpannā. 5 Yu. sampattakajātā. 6 Po. kāme
saṅgasattā. Yu. kāmasaṅgā sattā.
Na hi jātu sayojanasaṅgasattā
oghantareyyuṁ vipulaṁ mahantanti. Tatiyaṁ.

[150] 4 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena
sāvatthiyaṁ 1 manussā yebhuyyena kāmesu sattā honti rattā giddhā
gadhitā mucchitā ajjhopannā andhikatā sammattakajātā kāmesu
viharanti. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya
sāvatthiyaṁ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho bhagavā te
sāvatthiyaṁ manusse yebhuyyena kāmesu satte giddhe gadhite ajjhopanne
andhikate sammattakajāte kāmesu viharante. Atha kho bhagavā
etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi
kāmandhā jālasañchannā 2 taṇhāchadanacchāditā
pamattabandhunā 3 bandhā 4 macchāva kummināmukhe
jarāmaraṇaṁ 5 gacchanti vaccho khīrapakova mātaranti. Catutthaṁ.

[151] 5 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ
viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena
āyasmā lakuṇṭhakabhaddiyo sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ piṭṭhito piṭṭhito
yena bhagavā tenupasaṅkami. Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ
lakuṇṭhakabhaddiyaṁ dūratova sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ piṭṭhito piṭṭhito
āgacchantaṁ dubbaṇṇaṁ duddassikaṁ 6 okoṭimakaṁ yebhuyyena bhikkhūnaṁ
1 Po. Ma. sāvatthiyā. 2 Po. jālaparikiṇṇā. 3 Po. pamattā bandhanā baddhā.
4 Ma. baddhā. 5 Ma. jarāmaraṇamanventi. 6 Ma. duddasikaṁ.
Paribhūtarūpaṁ disvāna bhikkhū āmantesi passatha no tumhe bhikkhave
etaṁ bhikkhuṁ dūratova sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ piṭṭhito piṭṭhito
āgacchantaṁ dubbaṇṇaṁ duddassikaṁ okoṭimakaṁ yebhuyyena bhikkhūnaṁ
paribhūtarūpanti. Evaṁ bhanteti. Eso bhikkhave bhikkhu mahiddhiko
mahānubhāvo na ca sā samāpatti sulabharūpā yā tena bhikkhunā
asamāpannapubbā yassa catthāya kulaputtā sammadeva agārasmā
anagāriyaṁ pabbajanti tadanuttaraṁ brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva
dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatīti. Atha kho
bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi
nelaṅgo 1 setapacchādo ekāro vattatī ratho
anīghaṁ passa āyantaṁ chinnasotaṁ abandhananti. Pañcamaṁ.

[152] 6 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ
viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena
āyasmā aññātakoṇḍañño 2 bhagavato avidūre nisinno hoti
pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya taṇhāsaṅkhayavimuttiṁ
paccavekkhamāno. Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ aññātakoṇḍaññaṁ
avidūre nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya
taṇhāsaṅkhayavimuttiṁ paccavekkhamānaṁ. Atha kho bhagavā etamatthaṁ
viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi
yassa mūlaṁ chamā natthi paṇṇā natthi kuto latā
1 Yu. nelaggo. 2 Ma. aññāsikoṇḍañño.
Taṁ dhīraṁ bandhanā muttaṁ ko taṁ ninditumarahati
devāpi naṁ pasaṁsanti brahmunāpi pasaṁsitoti. Chaṭṭhaṁ.

[153] 7 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā
attano papañcasaññāsaṅkhāpahānaṁ paccavekkhamāno nisinno hoti.
Atha kho bhagavā attano papañcasaññāsaṅkhāpahānaṁ viditvā tāyaṁ
velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi
yassa papañcā dhiti 1 ca natthi
sandhānaṁ palighaṁ ca vītivatto
na 2 taṁ nitaṇhaṁ muniṁ carantaṁ
nāvajānāti sadevakopi lokoti. Sattamaṁ.

[154] 8 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ
viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena
āyasmā mahākaccāno bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṁ
ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya kāyagatāya satiyā ajjhattaṁ parimukhaṁ
supatiṭṭhitāya. Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ
avidūre nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya kāyagatāya
satiyā ajjhattaṁ parimukhaṁ supatiṭṭhitāya. Atha kho bhagavā etamatthaṁ
viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi
yassa siyā sabbadā sati satataṁ kāyagatā upaṭṭhitā
1 Ma. Yu. ṭhiti. 2 Ma. nasaddo natthi.
No cassa no ca me siyā na bhavissati na ca me bhavissati
anupubbavihārī tattha so kāleneva tare visattikanti. Aṭṭhamaṁ.

[155] 9 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā mallesu
cārikañcaramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena thūnaṁ nāma mallānaṁ
brāhmaṇagāmo tadavasari. Assosuṁ kho thūneyyakā brāhmaṇagahapatikā
samaṇo khalu bho gotamo sakyaputto sakyakulā
pabbajito mallesu cārikañcaramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ thūnaṁ
anuppattoti udapānaṁ tiṇassa ca bhusassa ca yāva mukhato pūresuṁ
mā muṇḍakā samaṇakā pānīyaṁ adaṁsūti 1 .

[156] Atha kho bhagavā maggā okkamma yena aññataraṁ
rukkhamūlaṁ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
Nisajja kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi iṅgha me tvaṁ
ānanda etasmā udapānā pānīyaṁ āharāti. Evaṁ vutte
āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca idāni so bhante udapāno
thūneyyakehi brāhmaṇagahapatikehi tiṇassa ca bhusassa ca yāva mukhato
pūrito mā muṇḍakā samaṇakā pānīyaṁ adaṁsūti. Dutiyampi kho
bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi iṅgha me tvaṁ ānanda etasmā
udapānā pānīyaṁ āharāti. Dutiyampi kho āyasmā ānando
bhagavantaṁ etadavoca idāni so bhante udapāno thūneyyakehi
1 Po. Ma. aṁpasūti.
Brāhmaṇagahapatikehi tiṇassa ca bhusassa ca yāva mukhato pūrito mā te
muṇḍakā samaṇakā pānīyaṁ adaṁsūti. Tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṁ
ānandaṁ āmantesi iṅgha me tvaṁ ānanda etasmā udapānā
pānīyaṁ āharāti. Evaṁ bhanteti kho āyasmā ānando bhagavato
paṭissutvā pattaṁ gahetvā yena so udapāno tenupasaṅkami.
Atha kho udapāno āyasmante ānande upasaṅkamante sabbantaṁ
tiṇañca bhusañca mukhato ovamitvā acchassa udakassa anāvilassa
vippasannassa yāva mukhato pūrito visandanto maññe aṭṭhāsi.
Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi acchariyaṁ vata bho
abbhūtaṁ vata bho tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvakatā ayañhi
so udapāno mayi upasaṅkamante sabbantaṁ tiṇañca bhusañca mukhato
ovamitvā acchassa udakassa anāvilassa vippasannassa yāva mukhato
pūrito visandanto maññe ṭhitoti. Pattena pānīyaṁ ādāya
yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca
acchariyaṁ bhante abbhūtaṁ bhante tathāgatassa mahiddhikatā
mahānubhāvakatā ayañhi so bhante udapāno mayi upasaṅkamante
sabbantaṁ tiṇañca bhusañca mukhato ovamitvā acchassa udakassa
anāvilassa vippasannassa yāva mukhato pūrito visandanto maññe
aṭṭhāsi pīvatu bhagavā pānīyaṁ pīvatu sugato pānīyanti.
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi
Kiṁ kayirā udapānena āpā ce sabbadā siyuṁ
taṇhāya mūlato chetvā kissa pariyesanañcareti. Navamaṁ.