[137] Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā
pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisiṁsu. Sāvatthiyaṁ piṇḍāya
caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā
tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ idha bhante
sambahulā nānātitthiyā samaṇabrāhmaṇā paribbājakā sāvatthiyaṁ
paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā
santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino
sassato loko idameva saccaṁ moghamaññanti santi paneke
samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino asassato loko idameva
saccaṁ moghamaññanti santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino
evaṁdiṭṭhino antavā loko idameva saccaṁ moghamaññanti santi paneke
samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino anantavā loko
idameva saccaṁ moghamaññanti santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino
evaṁdiṭṭhino taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ idameva saccaṁ moghamaññanti
santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino aññaṁ jīvaṁ
aññaṁ sarīraṁ idameva saccaṁ moghamaññanti santeke samaṇabrāhmaṇā
Evaṁvādino evaṁdiṭṭhino hoti tathāgato parammaraṇā idameva saccaṁ
moghamaññanti santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino
evaṁdiṭṭhino na hoti tathāgato parammaraṇā idameva saccaṁ moghamaññanti
santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino hoti ca
na ca hoti tathāgato parammaraṇā idameva saccaṁ moghamaññanti
santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino neva hoti
na na hoti tathāgato parammaraṇā idameva saccaṁ moghamaññanti
te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi
vitudantā viharanti ediso dhammo nediso dhammo nediso dhammo
ediso dhammoti. Aññatitthiyā bhikkhave paribbājakā andhā
acakkhukā atthaṁ na jānanti anatthaṁ na jānanti dhammaṁ na jānanti
adhammaṁ na jānanti te atthaṁ ajānantā anatthaṁ ajānantā dhammaṁ
ajānantā adhammaṁ ajānantā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā
aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti ediso dhammo
nediso dhammo nediso dhammo ediso dhammoti.

[138] Bhūtapubbaṁ bhikkhave imissā yeva sāvatthiyā 1 aññataro
rājā ahosi. Atha kho bhikkhave so rājā aññataraṁ purisaṁ
āmantesi ehi tvaṁ ambho purisa yāvatikā sāvatthiyā jaccandhā
te sabbe ekajjhaṁ sannipātehīti. Evaṁ devāti kho bhikkhave so
puriso tassa rañño paṭissutvā yāvatikā sāvatthiyā jaccandhā
1 Yu. sāvatthiyaṁ.
Te sabbe gahetvā yena so rājā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā taṁ rājānaṁ etadavoca sannipātitā kho te deva yāvatikā
sāvatthiyā jaccandhāti. Tena hi bhaṇe jaccandhānaṁ hatthiṁ
dassehīti. Evaṁ devāti kho bhikkhave so puriso tassa rañño
paṭissutvā jaccandhānaṁ hatthiṁ dassesi ekaccānaṁ jaccandhānaṁ hatthissa
sīsaṁ dassesi ediso jaccandhā hatthīti. Ekaccānaṁ [1]- hatthissa
kaṇṇaṁ dassesi ediso jaccandhā hatthīti. Ekaccānaṁ
jaccandhānaṁ hatthissa dantaṁ dassesi ediso jaccandhā hatthīti. Ekaccānaṁ
jaccandhānaṁ hatthissa soṇḍaṁ dassesi ediso jaccandhā
hatthīti. Ekaccānaṁ jaccandhānaṁ hatthissa kāyaṁ dassesi ediso
jaccandhā hatthīti. Ekaccānaṁ hatthissa pādaṁ dassesi ediso
jaccandhā hatthīti. Ekaccānaṁ jaccandhānaṁ hatthissa piṭṭhiṁ 2
dassesi ediso jaccandhā hatthīti. Ekaccānaṁ jaccandhānaṁ hatthissa
naṅguṭṭhaṁ dassesi ediso jaccandhā hatthīti. Ekaccānaṁ
jaccandhānaṁ hatthissa vāladhiṁ dassesi ediso jaccandhā hatthīti. Atha
kho bhikkhave so puriso jaccandhānaṁ hatthiṁ dassetvā yena so
rājā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā taṁ rājānaṁ etadavoca diṭṭho
kho tehi deva jaccandhehi hatthī yassadāni kālaṁ maññathāti 3 .
Atha kho bhikkhave so rājā yena te jaccandhā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā te jaccandhe etadavoca diṭṭho vo jaccandhā
1 Po. Ma. Yu. ekaccānaṁ jaccandhānaṁ. 2 Ma. satthiṁ. 3 Ma. Yu. maññasīti.
Hatthīti. Evaṁ devāti. Diṭṭho no hatthīti vadetha jaccandhā
kīdiso hatthīti. Yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa sīsaṁ diṭṭhaṁ
ahosi te evamāhaṁsu ediso deva hatthī seyyathāpi kumbhoti.
Yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa kaṇṇo diṭṭho ahosi te
evamāhaṁsu ediso deva hatthī seyyathāpi suppoti. Yehi bhikkhave
jaccandhehi hatthissa danto diṭṭho ahosi te evamāhaṁsu ediso
deva hatthī seyyathāpi phāloti 1 . Yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa
soṇḍo diṭṭho ahosi te evamāhaṁsu ediso deva hatthī
seyyathāpi naṅgalīsāti. Yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa kāyo
diṭṭho ahosi te evamāhaṁsu ediso deva hatthī seyyathāpi
koṭṭhoti. Yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa pādo diṭṭho
ahosi te evamāhaṁsu ediso deva hatthī seyyathāpi thūṇoti.
Yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa piṭṭhi diṭṭhā ahosi te
evamāhaṁsu ediso deva hatthī seyyathāpi udukkhaloti. Yehi bhikkhave
jaccandhehi hatthissa naṅguṭṭhaṁ diṭṭhaṁ ahosi te evamāhaṁsu ediso
deva hatthī seyyathāpi musaloti. Yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa
vāladhi diṭṭho ahosi te evamāhaṁsu ediso deva hatthī seyyathāpi
sammajjanīti. Te ediso hatthī nediso hatthī nediso hatthī
ediso hatthīti aññamaññaṁ muṭṭhīhi saṁyujjiṁsu 2 . Tena ca pana
bhikkhave so rājā attamano ahosi. Evameva kho bhikkhave
1 Po. sallo. Ma. khīlo. 2 Po. Ma. saṁsumbhiṁsu.
Aññatitthiyā paribbājakā andhā acakkhukā [1]- atthaṁ na jānanti anatthaṁ
na jānanti dhammaṁ na jānanti adhammaṁ na jānanti te atthaṁ
ajānantā anatthaṁ ajānantā dhammaṁ ajānantā adhammaṁ ajānantā
bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mujasattīhi
vitudantā viharanti ediso dhammo nediso dhammo nediso
dhammo ediso dhammoti. Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā
tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi
imesu kira sajjanti eke samaṇabrāhmaṇā
viggayha naṁ vivadanti janā ekaṅgadassinoti. Catutthaṁ.

[139] 5 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ
viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena
sambahulā nānātitthiyā samaṇabrāhmaṇā paribbājakā sāvatthiyaṁ
paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā.
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino
1 sassato attā ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti.
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino 2 asassato
attā ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti. Santeke
samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino 3 sassato ca asassato
ca attā ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti. Santi
1 Ma. te.
Paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino 4 neva sassato
nāsassato attā ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti.
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino 5 sayaṅkato attā
ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti. Santi paneke
samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino 6 paraṅkato attā ca loko
ca idameva saccaṁ moghamaññanti. Santeke samaṇabrāhmaṇā
evaṁvādino evaṁdiṭṭhino 7 sayaṅkato ca paraṅkato ca attā ca loko
ca idameva saccaṁ moghamaññanti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā
evaṁvādino evaṁdiṭṭhino 8 asayaṅkāro ca aparaṅkāro
ca adhiccasamuppanno attā ca loko ca idameva saccaṁ
moghamaññanti. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino
9 sassataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti.
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino
10 asassataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca idameva saccaṁ
moghamaññanti. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino
11 sassatañca asassatañca sukhadukkhaṁ attā ca loko ca idameva
saccaṁ moghamaññanti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino
evaṁdiṭṭhino 12 neva sassataṁ nāsassataṁ sukhadukkhaṁ attā ca
loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti. Santeke samaṇabrāhmaṇā
evaṁvādino evaṁdiṭṭhino 13 sayaṅkataṁ sukhadukkhaṁ attā
Ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti. Santi paneke
samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino 14 paraṅkataṁ sukhadukkhaṁ attā
ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti. Santeke samaṇabrāhmaṇā
evaṁvādino evaṁdiṭṭhino 15 sayaṅkatañca paraṅkatañca
sukhadukkhaṁ attā ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti.
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino 16 asayaṅkāraṁ
ca aparaṅkāraṁ ca adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca
idameva saccaṁ moghamaññanti. Te bhaṇḍanajātā kalahajātā
vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti ediso
dhammo nediso dhammo nediso dhammo ediso dhammoti.

[140] Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā
pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisiṁsu. Sāvatthiyaṁ piṇḍāya
caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ idha bhante
sambahulā nānātitthiyā samaṇabrāhmaṇā paribbājakā sāvatthiyaṁ
paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā
santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino sassato 1
loko idameva saccaṁ moghamaññanti .pe. Te bhaṇḍanajātā
1 sassato attā ca lokocāti imassa suttassa ādimhi pāṭho dissati.
Kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti
ediso dhammo nediso dhammo nediso dhammo ediso dhammoti.
Aññatitthiyā bhikkhave paribbājakā andhā acakkhukā atthaṁ na jānanti
anatthaṁ na jānanti dhammaṁ na jānanti adhammaṁ na jānanti te
atthaṁ ajānantā anatthaṁ ajānantā dhammaṁ ajānantā adhammaṁ
ajānantā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ
mukhasattīhi vitudantā viharanti ediso dhammo nediso dhammo
nediso dhammo ediso dhammoti. Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā
tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi
imesu kira sajjanti eke samaṇabrāhmaṇā
antarā ca 1 visīdanti appatvā va tamogadhanti. Pañcamaṁ.

[141] 6 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena
sambahulā nānātitthiyā samaṇabrāhmaṇā paribbājakā sāvatthiyaṁ
paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā.
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino
sassato attā ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti.
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino asassato
attā ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti. Santeke
samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino sassato ca asassato
1 Po. Ma. va.
Ca attā ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti. Santi
paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino neva sassato
nāsassato attā ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti.
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino sayaṅkato attā
ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti. Santi paneke
samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino paraṅkato attā ca
loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti. Santeke samaṇabrāhmaṇā
evaṁvādino evaṁdiṭṭhino sayaṅkato ca paraṅkato ca
attā ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti. Santi
paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino asayaṅkāro ca
aparaṅkāro ca adhiccasamuppanno attā ca loko ca idameva
saccaṁ moghamaññanti. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino
evaṁdiṭṭhino sassataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca idameva saccaṁ
moghamaññanti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino
asassataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca idameva saccaṁ
moghamaññanti. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino
sassataṁ ca asassataṁ ca sukhadukkhaṁ attā ca loko ca idameva
saccaṁ moghamaññanti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino
evaṁdiṭṭhino neva sassataṁ nāsassataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca
idameva saccaṁ moghamaññanti. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino
Evaṁdiṭṭhino sayaṅkataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca
idameva saccaṁ moghamaññanti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā
evaṁvādino evaṁdiṭṭhino paraṅkataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca
idameva saccaṁ moghamaññanti. Santeke samaṇabrāhmaṇā
evaṁvādino evaṁdiṭṭhino sayaṅkataṁ ca paraṅkataṁ ca sukhadukkhaṁ attā
ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti. Santi paneke
samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino asayaṅkāraṁ ca aparaṅkāraṁ
ca adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca idameva saccaṁ
moghamaññanti. Te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā
aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti ediso dhammo nediso
dhammo nediso dhammo ediso dhammoti.

[142] Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā
pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisiṁsu. Sāvatthiyaṁ piṇḍāya
caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā
tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ
nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ
idha bhante sambahulā nānātitthiyā samaṇabrāhmaṇā paribbājakā
sāvatthiyaṁ paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā
nānādiṭṭhinissayanissitā santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino
evaṁdiṭṭhino sassato attā ca loko ca idameva saccaṁ
Moghamaññanti santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino
evaṁdiṭṭhino asassato attā ca loko ca idameva saccaṁ
moghamaññanti santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino
sassato ca asassato ca attā ca loko ca idameva saccaṁ
moghamaññanti santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino
evaṁdiṭṭhino neva sassato nāsassato attā ca loko ca idameva
saccaṁ moghamaññanti santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino
evaṁdiṭṭhino sayaṅkato paraṅkato sayaṅkato ca paraṅkato ca
asayaṅkāro ca aparaṅkāro ca adhiccasamuppanno attā caloko ca
idameva saccaṁ moghamaññanti santeke samaṇabrāhmaṇā
evaṁvādino evaṁdiṭṭhino sassataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca idameva
saccaṁ moghamaññanti santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino
evaṁdiṭṭhino asassataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca
idameva saccaṁ moghamaññanti santeke samaṇabrāhmaṇā
evaṁvādino evaṁdiṭṭhino sassataṁ ca asassataṁ ca sukhadukkhaṁ attā ca
loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti santi paneke samaṇabrāhmaṇā
evaṁvādino evaṁdiṭṭhino neva sassataṁ nāsassataṁ sukhadukkhaṁ
attā ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti santeke
samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino sayaṅkataṁ sukhadukkhaṁ attā
ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti santi paneke
Samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino paraṅkataṁ sukhadukkhaṁ attā
ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti santeke samaṇabrāhmaṇā
evaṁvādino evaṁdiṭṭhino sayaṅkataṁ ca paraṅkataṁ ca sukhadukkhaṁ
attā ca loko ca idameva saccaṁ moghamaññanti
santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino sayaṅkāraṁ
ca paraṅkāraṁ ca adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca
idameva saccaṁ moghamaññanti te bhaṇḍanajātā kalahajātā
vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti ediso dhammo
nediso dhammo nediso dhammo ediso dhammoti. Aññatitthiyā
bhikkhave paribbājakā andhā acakkhukā atthaṁ na jānanti anatthaṁ
na jānanti dhammaṁ na jānanti adhammaṁ na jānanti te atthaṁ
ajānantā anatthaṁ ajānantā dhammaṁ ajānantā adhammaṁ ajānantā
bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi
vitudantā viharanti ediso dhammo nediso dhammo nediso
dhammo ediso dhammoti. Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā
tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi
ahaṅkārapasutāyaṁ pajā paraṅkārūpasañhitā
etadeke nābbhaññaṁsu na naṁ sallanti addasuṁ
etañca sallaṁ paṭigacca 1 passato
ahaṁ karomīti na tassa hoti
1 Po. Ma. paṭikacca.
Paro karotīti na tassa 1 hoti.
Mānupetā ayaṁ pajā mānaganthā mānavinibbaddhā 2
diṭṭhīsu byārabbhakatā 3 saṁsāraṁ nātivattatīti. Chaṭṭhaṁ.

[143] 7 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā
subhūti bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ
paṇidhāya avitakkaṁ samādhiṁ samāpajjitvā. Addasā kho bhagavā
āyasmantaṁ subhūtiṁ avidūre nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ
paṇidhāya avitakkaṁ samādhiṁ samāpannaṁ. Atha kho bhagavā etamatthaṁ
viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi
yassa vitakkā vidhūpitā
ajjhattaṁ suvikappitā asesā
taṁ saṅgamaticca arūpasaññī
catuyogātigato na jātiṁ etīti 4 . Sattamaṁ.

[144] 8 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati
veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena rājagahe dve
pūgā 5 aññatarissā gaṇikāya sārattā honti paṭibaddhacittā
bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ pāṇīhipi
1 Po. nassa. 2 aṭṭhakathāyaṁ mānavinibbandhā. 3 Ma. sārambhakathā. Yu. byārambhakatā.
4 Po. Ma. jātumetīti. 5 Po. subhā. aṭṭhakathāyaṁ subhā.
Upakkamanti leḍḍūhipi upakkamanti daṇḍehipi upakkamanti
satthehipi upakkamanti te tattha maraṇampi nigacchanti maraṇamattampi
dukkhaṁ. Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā
pattacīvaramādāya rājagahaṁ piṇḍāya pāvisiṁsu rājagahe piṇḍāya
caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ idha bhante
rājagahe dve pūgā aññatarissā gaṇikāya sārattā paṭibaddhacittā
bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ pāṇīhipi
upakkamanti leḍḍūhipi upakkamanti daṇḍehipi upakkamanti
satthehipi upakkamanti te tattha maraṇampi nigacchanti maraṇamattampi
dukkhanti. Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ
udānaṁ udānesi
yañca pattaṁ yañca pattabbaṁ ubhayametaṁ rajānukiṇṇaṁ
āturassānusikkhato
ye ca sikkhāsārā sīlabbattaṁ jīvitaṁ brahmacariyaṁ upaṭṭhānasārā
ayameko anto.
Ye ca evaṁvādino natthi kāmesu dosoti ayaṁ dutiyo anto.
Iccete ubho antā kaṭasivaḍḍhanā kaṭasiyo diṭṭhī 1 vaḍḍhenti.
Ete te ubho ante anabhiññāya olīyanti eke atidhāvanti eke.
1 Po. Ma. diṭṭhiṁ.
Ye ca kho te abhiññāya tatra ca nāhesuṁ tena ca amaññiṁsu
vaṭṭaṁ tesaṁ natthi paññāpanāyāti. Aṭṭhamaṁ.

[145] 9 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ
viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena
bhagavā rattandhakāratimisāyaṁ abbhokāse nisinno hoti telappadīpesu
jhāyamānesu. Tena kho pana samayena sambahulā adhipātakā tesu
telappadīpesu āpātaparipātaṁ anayaṁ āpajjanti byasanaṁ āpajjanti
anayabyasanaṁ āpajjanti. Addasā kho bhagavā te sambahule
adhipātake tesu telappadīpesu āpātaparipātaṁ anayaṁ āpajjante
byasanaṁ āpajjante anayabyasanaṁ āpajjante. Atha kho bhagavā
etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi
upātidhāvanti na sāramenti
navaṁ navaṁ bandhanaṁ brūhayanti
patanti pajjotamivādhipātā 1
diṭṭhe sute itiheke niviṭṭhāti. Navamaṁ.

[146] 10 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā ānando
yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā
ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ
etadavoca yāvakīvañca bhante tathāgatā loke nuppajjanti arahanto
1 Ma. pajjotamivādhipākatā.
Sammāsambuddhā tāva aññatitthiyā paribbājakā sakkatā honti garukatā
mānitā pūjitā apacitā lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilāna-
paccayabhesajjaparikkhārānaṁ yato ca kho bhante tathāgatā loke
uppajjanti arahanto sammāsambuddhā atha kho aññatitthiyā
paribbājakā asakkatā honti agarukatā amānitā apūjitā anapacitā
na lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ
bhagavā cevadāni bhante sakkato hoti garukato mānito
pūjito apacito lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ
bhikkhusaṅgho cāti. Evametaṁ ānanda evametaṁ 1
ānanda yāvakīvañca ānanda tathāgatā loke nuppajjanti
arahanto sammāsambuddhā tāva aññatitthiyā paribbājakā sakkatā
honti garukatā mānitā pūjitā apacitā lābhino
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ yato ca kho ānanda
tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā atha kho
aññatitthiyā paribbājakā asakkatā honti agarukatā amānitā
apūjitā anapacitā na lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccaya-
bhesajjaparikkhārānaṁ tathāgato 2 cevadāni sakkato hoti garukato
mānito pūjito apacito lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccaya-
bhesajjaparikkhārānaṁ bhikkhusaṅgho cāti. Atha kho bhagavā etamatthaṁ
viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi
1 Po. Ma. Yu. evametaṁ ānandāti pāṭhattayaṁ na dissati. 2 Po. tathāgato vadāni
bhante. Ma. Yu. tathāgato vadāni.
Obhāsati 1 tāva so kimi yāva na uṇṇati 2 pabhaṅkaro
virocanamhi 3 uggate hatappabho hoti na cāpi bhāsati.
Evaṁ obhāsitameva titthiyānaṁ 4
yāva sammāsambuddhā loke nuppajjanti
na takkikā sujjhanti na cāpi sāvakā
duddiṭṭhī na dukkhā pamuñcareti 5 . Dasamaṁ.
Jaccandhavaggo chaṭṭho.
Tassuddānaṁ
āyusamaossajjanaṁ paṭisallā
āhu tañca kira titthā
sattamamāhu subhūtiṁ
gaṇikā upāti navamo
uppajjanti ca te dasāti.
------------
Udāne sattamo cūḷavaggo