Vinayapiṭake bhikkhunīvibhaṅgo
------
namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
Paṭhamapārājikaṁ 1

[1] Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sāḷho migāranattā
bhikkhunīsaṅghassa vihāraṁ kattukāmo hoti. Athakho sāḷho
migāranattā bhikkhuniyo upasaṅkamitvā etadavoca icchāmahaṁ
ayye bhikkhunīsaṅghassa vihāraṁ kātuṁ detha me navakammikaṁ bhikkhuninti.
Tena kho pana samayena catasso bhaginiyo bhikkhunīsu pabbajitā
honti nandā nandavatī sundarīnandā thullanandāti. Tāsu sundarīnandā 2
bhikkhunī taruṇapabbajitā abhirūpā hoti dassanīyā pāsādikā
paṇḍitā byattā medhāvinī dakkhā analasā tatrupāyāya vīmaṁsāya
samannāgatā alaṁ kātuṁ alaṁ saṁvidhātuṁ. Athakho bhikkhunīsaṅgho sundarīnandaṁ
bhikkhuniṁ sammannitvā sāḷhassa migāranattuno navakammikaṁ adāsi.
Tena kho pana samayena sundarīnandā bhikkhunī sāḷhassa migāranattuno
nivesanaṁ abhikkhaṇaṁ gacchati vāsiṁ detha pharasuṁ 3 detha kuṭhāriṁ 4 detha
kuddālaṁ detha nikhādanaṁ dethāti. Sāḷhopi migāranattā bhikkhunūpassayaṁ
1 ayaṁ sikkhāpadagaṇanā bhikkhūhi asādhāraṇāpattivasena veditabbā. 2 Ma. sabbattha
sundarinandanāti dissati. 3 Ma. kudhāriṁ. 4 Ma. pharasuṁ.
Abhikkhaṇaṁ gacchati katākataṁ jānituṁ. Te abhiṇhaṁ dassanena 1
paṭibaddhacittā ahesuṁ. Athakho sāḷho migāranattā sundarīnandaṁ
bhikkhuniṁ dūsetuṁ okāsaṁ alabhamāno etadeva atthāya bhikkhunīsaṅghassa
bhattaṁ akāsi. Athakho sāḷho migāranattā bhattagge āsanaṁ
paññāpento ettakā bhikkhuniyo ayyāya sundarīnandāya
vuḍḍhatarāti ekamantaṁ āsanaṁ paññāpesi ettakā navakatarāti ekamantaṁ
āsanaṁ paññāpesi paṭicchanne okāse nikuḍḍe sundarīnandāya
bhikkhuniyā āsanaṁ paññāpesi yathā therā bhikkhuniyo jāneyyuṁ
navakānaṁ bhikkhunīnaṁ santike nisinnāti navakāpi bhikkhuniyo jāneyyuṁ
therānaṁ bhikkhunīnaṁ santike nisinnāti. Athakho sāḷho migāranattā
bhikkhunīsaṅghassa kālaṁ ārocāpesi kālo ayye niṭṭhitaṁ
bhattanti. Sundarīnandā bhikkhunī sallakkhetvā na bahukato sāḷho
migāranattā bhikkhunīsaṅghassa bhattaṁ akāsi maṁ so dūsetukāmo
sacāhaṁ gamissāmi vissaro me bhavissatīti antevāsiniṁ bhikkhuniṁ 2
āṇāpesi gaccha me piṇḍapātaṁ nīhara yo ca maṁ pucchati
gilānāti paṭivedehīti. Evaṁ ayyeti kho sā bhikkhunī sundarīnandāya
bhikkhuniyā paccassosi. Tena kho pana samayena sāḷho migāranattā
bahidvārakoṭṭhake ṭhito hoti sundarīnandaṁ bhikkhuniṁ paripucchanto 3
kahaṁ ayye ayyā sundarīnandā kahaṁ ayye ayyā sundarīnandāti.
1 Ma. abhiṇhadassanena. 2 Yu. antevāsibhikkhuniṁ. Ma. antevāsiṁ bhikkhuniṁ.
3 Ma. Yu. paṭipucchanto.
Evaṁ vutte sundarīnandāya bhikkhuniyā antevāsinī bhikkhunī sāḷhaṁ
migāranattāraṁ etadavoca gilānāvuso piṇḍapātaṁ nīharissāmīti.
Athakho sāḷho migāranattā yaṁpāhaṁ 1 bhikkhunīsaṅghassa bhattaṁ
akāsiṁ ayyāya sundarīnandāya kāraṇāti manusse āṇāpetvā
bhikkhunīsaṅghaṁ bhattena parivisathāti vatvā yena bhikkhunūpassayo
tenupasaṅkami. Tena kho pana samayena sundarīnandā bhikkhunī
bahārāmakoṭṭhake ṭhitā hoti sāḷhaṁ migāranattāraṁ paṭimānentī.
Addasā 2 kho sundarīnandā bhikkhunī sāḷhaṁ migāranattāraṁ dūrato va
āgacchantaṁ disvāna upassayaṁ pavisitvā sasīsaṁ pārupitvā mañcake
nipajji. Athakho sāḷho migāranattā yena sundarīnandā
bhikkhunī tenupasaṅkami upasaṅkamitvā sundarīnandaṁ bhikkhuniṁ etadavoca
kinte ayye aphāsu kissa nipannāsīti. Evaṁ hetaṁ āvuso
hoti yā anicchantaṁ icchatīti. Kyāhantaṁ ayye na
icchissāmi apicāhaṁ okāsaṁ na labhāmi taṁ dūsetunti avassuto
avassutāya sundarīnandāya bhikkhuniyā kāyasaṁsaggaṁ samāpajji. Tena
kho pana samayena aññatarā bhikkhunī jarādubbalā caraṇagilānā
sundarīnandāya bhikkhuniyā avidūre nipannā hoti. Addasā kho sā
bhikkhunī sāḷhaṁ migāranattāraṁ [3]- avassutāya sundarīnandāya bhikkhuniyā
1 ito paraṁ atthāyāti tesu potthakesu dissati. 2 Ma. Yu. addasa. 3 Ma. Yu. ito
paraṁ avassutanti tesu potthakesu dissati.
Kāyasaṁsaggaṁ samāpajjantaṁ disvāna ujjhāyati khīyati vipāceti kathaṁ
hi nāma ayyā sundarīnandā avassutā avassutassa purisapuggalassa
kāyasaṁsaggaṁ sādiyissatīti. Athakho sā bhikkhunī bhikkhunīnaṁ etamatthaṁ
ārocesi. Yā tā bhikkhuniyo appicchā santuṭṭhā lajjiniyo
kukkuccikā sikkhākāmā tā ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ
hi nāma ayyā sundarīnandā avassutā avassutassa purisapuggalassa
kāyasaṁsaggaṁ sādiyissatīti. Athakho tā bhikkhuniyo bhikkhūnaṁ etamatthaṁ
ārocesuṁ. Te bhikkhū ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi
nāma sundarīnandā bhikkhunī avassutā avassutassa purisapuggalassa
kāyasaṁsaggaṁ sādiyissatīti. Athakho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe
bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi saccaṁ kira bhikkhave
sundarīnandā bhikkhunī avassutā avassutassa purisapuggalassa kāyasaṁsaggaṁ
sādiyatīti 1 . Saccaṁ bhagavāti. Vigarahi buddho bhagavā ananucchavikaṁ 2
bhikkhave sundarīnandāya bhikkhuniyā ananulomikaṁ appaṭirūpaṁ assāmaṇakaṁ
akappiyaṁ akaraṇīyaṁ kathaṁ hi nāma bhikkhave sundarīnandā bhikkhunī avassutā
avassutassa purisapuggalassa kāyasaṁsaggaṁ sādiyissati netaṁ bhikkhave
appasannānaṁ vā pasādāya pasannānaṁ vā bhiyyobhāvāya athakhvetaṁ 3
1 Ma. Yu. sādiyīti. 2 Ma. Yu. ananucchaviyaṁ. 3 Ma. Yu. athakho taṁ.
Bhikkhave appasannānañceva appasādāya pasannānañca ekaccānaṁ
aññathattāyāti. Athakho bhagavā sundarīnandaṁ bhikkhuniṁ anekapariyāyena
vigarahitvā dubbharatāya dupposatāya mahicchatāya asantuṭṭhatāya 1
saṅgaṇikāya kosajjassa avaṇṇaṁ bhāsitvā anekapariyāyena subharatāya
suposatāya appicchassa 2 santuṭṭhassa sallekhassa dhūtassa pāsādikassa
apacayassa viriyārambhassa vaṇṇaṁ bhāsitvā bhikkhūnaṁ tadanucchavikaṁ
tadanulomikaṁ dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi tenahi bhikkhave
bhikkhunīnaṁ sikkhāpadaṁ paññāpessāmi dasa atthavase paṭicca saṅghasuṭṭhutāya
saṅghaphāsutāya dummaṅkūnaṁ bhikkhunīnaṁ niggahāya pesalānaṁ
bhikkhunīnaṁ phāsuvihārāya diṭṭhadhammikānaṁ āsavānaṁ saṁvarāya samparāyikānaṁ
āsavānaṁ paṭighātāya appasannānaṁ pasādāya pasannānaṁ
bhiyyobhāvāya saddhammaṭṭhitiyā vinayānuggahāya evañca pana
bhikkhave bhikkhuniyo imaṁ sikkhāpadaṁ uddisantu yā pana bhikkhunī
avassutā avassutassa purisapuggalassa adhakkhakaṁ ubbhajānumaṇḍalaṁ
āmasanaṁ vā parāmasanaṁ vā gahaṇaṁ vā chupanaṁ vā paṭipīḷanaṁ vā
sādiyeyya ayampi pārājikā hoti asaṁvāsā ubbhajānumaṇḍalikāti.

[2] Yā panāti yā yādisā yathāyuttā yathājaccā yathānāmā
yathāgottā yathāsīlā yathāvihārinī yathāgocarā therā vā navā vā
majjhimā vā esā vuccati yā panāti. Bhikkhunīti bhikkhakāti
1 Ma. Yu. asantuṭṭhiyā. 2 Ma. Yu. appicchatāya santuṭṭhiyā.
Bhikkhunī bhikkhācariyaṁ ajjhupagatāti bhikkhunī bhinnapaṭadharāti bhikkhunī
samaññāya bhikkhunī paṭiññāya bhikkhunī ehi bhikkhunīti bhikkhunī
tīhi saraṇagamanehi upasampannāti bhikkhunī bhadrāti bhikkhunī 1 sārāti
bhikkhunī 2 sekkhāti bhikkhunī 3 asekkhāti bhikkhunī 4 samaggena
ubhatosaṅghena ñatticatutthena kammena akuppena ṭhānārahena upasampannāti
bhikkhunī tatra 5 yāyaṁ bhikkhunī samaggena ubhatosaṅghena
ñatticatutthena kammena akuppena ṭhānārahena upasampannā ayaṁ
imasmiṁ atthe adhippetā bhikkhunīti. Avassutā nāma sārattā
apekkhavatī 6 paṭibaddhacittā. Avassuto nāma sāratto apekkhavā
paṭibaddhacitto. Purisapuggalo nāma manussapuriso na yakkho na peto
na tiracchānagato viññū paṭibalo kāyasaṁsaggaṁ samāpajjituṁ.
Adhakkhakanti heṭṭhakkhakaṁ. Ubbhajānumaṇḍalanti uparijānumaṇḍalaṁ.
Āmasanaṁ nāma āmaṭṭhamattaṁ. Parāmasanaṁ nāma ito cito ca
sañcopanaṁ. Gahaṇaṁ nāma gahitamattaṁ. Chupanaṁ nāma phuṭṭhamattaṁ.
Paṭipīḷanaṁ vā sādiyeyyāti aṅgaṁ gahetvā nipīḷanaṁ sādiyati.
Ayampīti purimāyo upādāya vuccati. Pārājikā hotīti seyyathāpi
nāma puriso sīsacchinno abhabbo tena sarīrabandhanena jīvituṁ evameva
bhikkhunī avassutā avassutassa purisapuggalassa adhakkhakaṁ ubbhajānumaṇḍalaṁ
1 Ma. Yu. bhadrā bhikkhunī. 2 Ma. Yu. sārā bhikkhunī. 3 sekhā bhikkhunī.
4 asekhā bhikkhunī. 5 Ma. tatrāyaṁ. 6 Ma. Yu. apekkhavā.
Āmasanaṁ vā parāmasanaṁ vā gahaṇaṁ vā chupanaṁ vā paṭipīḷanaṁ vā
sādiyantī assamaṇī hoti asakyadhītā tena vuccati pārājikā
hotīti. Asaṁvāsāti saṁvāso nāma ekakammaṁ ekuddeso samasikkhātā 1
eso saṁvāso nāma so tāya saddhiṁ natthi tena vuccati
asaṁvāsāti.

[3] Ubhato avassute adhakkhakaṁ ubbhajānumaṇḍalaṁ kāyena kāyaṁ
āmasati āpatti pārājikassa. Kāyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati
āpatti thullaccayassa. Kāyapaṭibaddhena kāyaṁ āmasati āpatti
thullaccayassa. Kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati āpatti
dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa.
Nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena
nissaggiyaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa.

[4] Ubbhakkhakaṁ adhojānumaṇḍalaṁ kāyena kāyaṁ āmasati āpatti
thullaccayassa. Kāyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati āpatti
dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa.
Kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa.
Nissaggiyena kāyaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena
kāyapaṭibaddhaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena nissaggiyaṁ
āmasati āpatti dukkaṭassa.

[5] Ekato avassute adhakkhakaṁ ubbhajānumaṇḍalaṁ kāyena kāyaṁ
1 Ma. samasikkhatā.
Āmasati āpatti thullaccayassa. Kāyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati
āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyaṁ āmasati āpatti
dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati āpatti
dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa.
Nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa.
Nissaggiyena nissaggiyaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa.

[6] Ubbhakkhakaṁ adhojānumaṇḍalaṁ kāyena kāyaṁ āmasati
āpatti dukkaṭassa. Kāyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati āpatti
dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa.
Kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa.
Nissaggiyena kāyaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena
kāyapaṭibaddhaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena
nissaggiyaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa.

[7] Ubhato avassute yakkhassa vā petassa vā paṇḍakassa vā
tiracchānagatamanussaviggahassa vā adhakkhakaṁ ubbhajānumaṇḍalaṁ kāyena
kāyaṁ āmasati āpatti thullaccayassa. Kāyena kāyapaṭibaddhaṁ
āmasati āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyaṁ āmasati
āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati
āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyaṁ āmasati āpatti
dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa.
Nissaggiyena nissaggiyaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa.

[8] Ubbhakkhakaṁ adhojānumaṇḍalaṁ kāyena kāyaṁ āmasati āpatti
dukkaṭassa. Kāyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa.
Kāyapaṭibaddhena kāyaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena
kāyapaṭibaddhaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyaṁ
āmasati āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati
āpatti dukkaṭassa. Nissaggiyena nissaggiyaṁ āmasati āpatti
dukkaṭassa.

[9] Ekato avassute adhakkhakaṁ ubbhajānumaṇḍalaṁ kāyena kāyaṁ
āmasati āpatti dukkaṭassa. Kāyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati
āpatti dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyaṁ āmasati āpatti
dukkaṭassa. Kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati āpatti
dukkaṭassa. Nissaggiyena kāyaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa.
Nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa.
Nissaggiyena nissaggiyaṁ āmasati āpatti dukkaṭassa.