[97] 5 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā kosambiyaṁ viharati
1 Po. Yu. yaṁ tvaṁ. Ma. yāva. 2 Po. Ma. Yu. yāva. 3 Po. Ma. Yu. imaṁ evarūpaṁ.
Ghositārāme. Tena kho pana samayena bhagavā ākiṇṇo viharati
bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi
titthiyehi titthiyasāvakehi ākiṇṇo dukkhaṁ na phāsu viharati.
Atha kho bhagavato etadahosi ahaṁ kho etarahi ākiṇṇo viharāmi
bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi
titthiyehi titthiyasāvakehi ākiṇṇo dukkhaṁ na phāsu viharāmi
yannūnāhaṁ eko gaṇamhā vūpakaṭṭho vihareyyanti. Atha kho bhagavā
pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya kosambiṁ piṇḍāya
pāvisi. Kosambiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto
sāmaṁ senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya
anāmantetvā upaṭṭhākaṁ anapaloketvā bhikkhusaṅghaṁ eko adutiyo
yena pālileyyakaṁ tena cārikaṁ pakkāmi anupubbena cārikañcaramāno
yena pālileyyakaṁ tadavasari.

[98] Tatra sudaṁ bhagavā pālileyyake viharati rakkhitavanasaṇḍe
bhaddasālamūle. Aññataropi kho hatthināgo ākiṇṇo viharati
hatthīhi hatthinīhi hatthikuḷabhehi 1 hatthicchāpehi chinnaggāni ceva tiṇāni
khādati obhaggobhaggañcassa sākhābhaṅgaṁ khādanti āvilāni ca
pānīyāni pivati ogāhā cassa uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṁ
upanighaṁsantiyo gacchanti ākiṇṇo dukkhaṁ na phāsu viharati.
Atha kho tassa hatthināgassa etadahosi ahaṁ kho etarahi ākiṇṇo
1 Ma. hatthikaḷabhehi. Yu. hatthikaḷarehi.
Viharāmi hatthīhi hatthinīhi hatthikuḷabhehi hatthicchāpehi chinnaggāni
ceva tiṇāni khādāmi obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṁ khādanti
āvilāni ca pānīyāni pivāmi ogāhā ca me uttiṇṇassa
hatthiniyo kāyaṁ upanighaṁsantiyo gacchanti ākiṇṇo dukkhaṁ na
phāsu viharāmi yannūnāhaṁ eko gaṇamhā vūpakaṭṭho vihareyyanti.
Atha kho so hatthināgo yūthā apakkamma yena pālileyyakaṁ
rakkhitavanasaṇḍo bhaddasālamūlaṁ yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā tatra sudaṁ so hatthināgo yasmiṁ padese bhagavā
viharati taṁ padesaṁ apaharitañca karoti soṇḍāya 1 bhagavato
pānīyaṁ paribhojanīyaṁ upaṭṭhapeti 2 .

[99] Atha kho bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso
parivitakko udapādi ahaṁ kho pubbe ākiṇṇo vihāsiṁ bhikkhūhi
bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi
titthiyasāvakehi ākiṇṇo dukkhaṁ na phāsu vihāsiṁ somhi
etarahi anākiṇṇo viharāmi bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi
rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi anākiṇṇo
sukhaṁ phāsu viharāmīti. Tassa 3 kho hatthināgassa evaṁ cetaso
parivitakko udapādi ahaṁ kho pubbe ākiṇṇo vihāsiṁ hatthīhi
hatthinīhi hatthikuḷabhehi hatthicchāpehi chinnaggāni ceva tiṇāni
khādiṁ obhaggobhaggañca me khādiṁsu āvilāni ca pānīyāni piviṁ 4
1 Ma. soṇḍāya ca. 2 Ma. upaṭṭhāpeti. 3 Ma. Yu. tassapi kho.
4 Ma. apāviṁ Yu. pivāsiṁ.
Ogāhā ca me uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṁ upanighaṁsantiyo
agamaṁsu ākiṇṇo dukkhaṁ na phāsu vihāsiṁ somhi etarahi
anākiṇṇo viharāmi hatthīhi hatthinīhi hatthikuḷabhehi hatthicchāpehi
acchinnaggāni ceva tiṇāni khādāmi obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṁ
na khādanti anāvilāni ca pāniyāni pivāmi ogāhā ca me
uttiṇṇassa na hatthiniyo kāyaṁ 1 upanighaṁsantiyo gacchanti anākiṇṇo
sukhaṁ phāsu viharāmīti. Atha kho bhagavā attano ca pavivekaṁ
viditvā tassa ca hatthināgassa cetasā cetoparivitakkamaññāya
tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi
etaṁ nāgassa nāgena īsādantassa hatthino
sameti cittaṁ cittena yaṁ 2 eko ramatī vaneti. Pañcamaṁ.

[100] 6 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ
viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena
āyasmā piṇḍolabhāradvājo bhagavato avidūre nisinno hoti
pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya āraññako 3 piṇḍapātiko
paṁsukūliko tecīvariko appiccho santuṭṭho pavivitto asaṁsaṭṭho
āraddhaviriyo dhutavādo adhicittamanuyutto. Addasā kho bhagavā
āyasmantaṁ piṇḍolabhāradvājaṁ avidūre nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā
ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya āraññakaṁ 4 piṇḍapātikaṁ paṁsukūlikaṁ tecīvarikaṁ
appicchaṁ santuṭṭhaṁ pavivittaṁ asaṁsaṭṭhaṁ āraddhaviriyaṁ dhutavādaṁ
1 Po. Ma. Yu. na kāyaṁ. 2 Ma. yadeko ramatī manoti. 3 Po. Ma. araññiko.
4 Po. Ma. āraññikaṁ.
Adhicittamanuyuttaṁ. Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ
velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi
anupavādo anupaghāto pātimokkhe ca saṁvaro
mattaññutā ca bhattasmiṁ patthañca 1 sayanāsanaṁ
adhicitte ca āyogo etaṁ buddhānasāsananti. Chaṭṭhaṁ.

[101] 7 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ
viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena
āyasmā sārīputto bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṁ
ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya appiccho santuṭṭho pavivitto
asaṁsaṭṭho āraddhaviriyo adhicittamanuyutto. Addasā kho bhagavā
āyasmantaṁ sārīputtaṁ avidūre nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ
kāyaṁ paṇidhāya appicchaṁ santuṭṭhaṁ pavivittaṁ asaṁsaṭṭhaṁ āraddhaviriyaṁ
adhicittamanuyuttaṁ. Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ
imaṁ udānaṁ udānesi
adhicetaso appamajjato munino monapathesu sikkhato
sokā na bhavanti tādino upasantassa sadā satīmatoti. Sattamaṁ.

[102] 8 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ
viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena
bhagavā sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito lābhī
1 Po. Ma. pantañca.
Cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ. Bhikkhusaṅghopi
sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito lābhī
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ. Aññatitthiyā pana
paribbājakā asakkatā honti agarukatā amānitā apūjitā anapacitā
na lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.

[103] Atha kho 1 aññatitthiyā paribbājakā bhagavato sakkāraṁ
asahamānā bhikkhusaṅghassa ca yena sundarī paribbājikā tenupasaṅkamiṁsu
upasaṅkamitvā sundariṁ paribbājikaṁ etadavocuṁ ussahasi bhagini ñātīnaṁ
atthaṁ kātunti. Kyāhaṁ ayyā karomi kiṁ mayā sakkā 2 kātuṁ
jīvitampi me pariccattaṁ ñātīnaṁ atthāyāti. Tena hi bhagini
abhikkhaṇaṁ jetavanaṁ gacchāhīti. Evaṁ ayyāti kho sundarī paribbājikā
tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ paṭissutvā abhikkhaṇaṁ jetavanaṁ
aggamāsi. Yadā aññiṁsu te aññatitthiyā paribbājakā te 3
diṭṭhā kho sundarī paribbājikā bahujanena abhikkhaṇaṁ jetavanaṁ gacchatīti 4
atha naṁ jīvitā voropetvā tattheva jetavanassa parikkhākūpe 5
nikkhaṇitvā yena rājā pasenadi kosalo tenupasaṅkamiṁsu
upasaṅkamitvā rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ etadavocuṁ yā sā mahārāja
sundarī paribbājikā sā no na dissatīti. Kattha pana tumhe
1 Ma. Yu. te. 2 Ma. na sakkā. 3 Ma. vo. aṭṭhakathāyaṁ vo diṭṭhāti pāṭho
dissati visesato diṭṭhā bahulaṁ diṭṭhāti ca vaṇṇiyate. 4 Yu. āgacchatīti.
5 Ma. parikkhā kūpe nikkhipitvā. Yu. parikhāya kūpe.
Āsaṅkathāti. Jetavane mahārājāti. Tena hi jetavanaṁ vicinathāti.
Atha kho te aññatitthiyā paribbājakā jetavanaṁ vicinitvā yathānikkhittaṁ
parikkhākūpā uddharitvā mañcakaṁ āropetvā sāvatthiṁ 1 pavesetvā
rathiyāya rathiyaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ upasaṅkamitvā manusse ujjhāpesuṁ
passathayyā samaṇānaṁ sakyaputtiyānaṁ kammaṁ alajjino ime samaṇā
sakyaputtiyā dussīlā pāpadhammā musāvādino abrahmacārino
ime hi nāma dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino
sīlavanto kalyāṇadhammā paṭijānissanti natthi imesaṁ sāmaññaṁ
natthi imesaṁ brahmaññaṁ naṭṭhaṁ imesaṁ sāmaññaṁ naṭṭhaṁ imesaṁ
brahmaññaṁ kuto imesaṁ sāmaññaṁ kuto imesaṁ brahmaññaṁ
apagatā ime sāmaññā apagatā ime brahmaññā kathañhi
nāma puriso purisakiccaṁ karitvā itthiṁ jīvitā voropessatīti.

[104] Tena kho pana samayena sāvatthiyaṁ manussā bhikkhū
disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti paribhāsanti rosanti
vihesanti alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā dussīlā pāpadhammā
musāvādino abrahmacārino ime hi nāma dhammacārino samacārino
brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā paṭijānissanti
natthi imesaṁ sāmaññaṁ natthi imesaṁ brahmaññaṁ naṭṭhaṁ imesaṁ
sāmaññaṁ naṭṭhaṁ imesaṁ brahmaññaṁ kuto imesaṁ sāmaññaṁ
kuto imesaṁ brahmaññaṁ apagatā ime sāmaññā apagatā
1 Po. sāvatthiyaṁ.
Ime brahmaññā kathañhi nāma puriso purisakiccaṁ karitvā
itthiṁ jīvitā voropessatīti.

[105] Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā
pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pavisiṁsu. Sāvatthiyaṁ piṇḍāya
caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ etarahi bhante
sāvatthiyaṁ manussā bhikkhū disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi
akkosanti paribhāsanti rosanti vihesanti alajjino ime samaṇā
sakyaputtiyā dussīlā pāpadhammā musāvādino abrahmacārino
ime hi nāma dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino
sīlavanto kalyāṇadhammā paṭijānissanti natthi imesaṁ sāmaññaṁ
natthi imesaṁ brahmaññaṁ naṭṭhaṁ imesaṁ sāmaññaṁ naṭṭhaṁ imesaṁ
brahmaññaṁ kuto imesaṁ sāmaññaṁ kuto imesaṁ brahmaññaṁ
apagatā ime sāmaññā apagatā ime brahmaññā kathañhi
nāma puriso purisakiccaṁ karitvā itthiṁ jīvitā voropessatīti.
Neso bhikkhave saddo ciraṁ bhavissati sattāhameva bhavissati sattāhassa
accayena antaradhāyissati tena hi bhikkhave ye manussā bhikkhū
disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti paribhāsanti rosanti
vihesanti te tumhe imāya gāthāya paṭicodetha
Abhūtavādī nirayaṁ upeti
yo vāpi 1 katvā na karomīti cāha
ubhopi te pecca samā bhavanti
nihīnakammā manujā paratthāti.

[106] Atha kho te bhikkhū bhagavato santike imaṁ gāthaṁ
pariyāpuṇitvā ye manussā bhikkhū disvā asabbhāhi pharusāhi
vācāhi akkosanti paribhāsanti rosanti vihesanti te imāya
gāthāya paṭicodanti
abhūtavādī nirayaṁ upeti
yo vāpi katvā na karomīti cāha
ubhopi te pecca samā bhavanti
nihīnakammā manujā paratthāti.