[77] 5 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena
1 Po. Ma. Yu. nisīdimhā. 2 Ma. pabbatova.
Āyasmā mahāmoggallāno bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṁ
ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya kāyagatāya satiyā ajjhattaṁ
supatiṭṭhitāya addasā kho bhagavā āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ
avidūre nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya kāyagatāya
satiyā ajjhattaṁ supatiṭṭhitāya. Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā
tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi
sati kāyagatā upaṭṭhitā
chasu phassāyatanesu saṁvuto
sasataṁ bhikkhu samāhito
jaññā nibbānamattanoti. Pañcamaṁ.

[78] 6 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati
veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā pilindavaccho
bhikkhū vasalavādena samudācarati. Atha kho sambahulā bhikkhū
yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā
ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ
etadavocuṁ āyasmā bhante pilindavaccho bhikkhū vasalavādena
samudācaratīti. Atha kho bhagavā aññataraṁ bhikkhuṁ āmantesi ehi tvaṁ
bhikkhu mama vacanena pilindavacchaṁ bhikkhuṁ āmantehi satthā taṁ āvuso
vaccha 1 āmantetīti. Evaṁ bhanteti kho so bhikkhu bhagavato
paṭissutvā 2 yenāyasmā pilindavaccho tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
1 Ma. Yu. pilindavaccha. 2 Po. paṭisuṇitvā.
Āyasmantaṁ pilindavacchaṁ etadavoca satthā taṁ āvuso [1]- āmantetīti.
Evamāvusoti kho āyasmā pilindavaccho tassa bhikkhuno paṭissutvā
yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā
ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ pilindavacchaṁ
bhagavā etadavoca saccaṁ kira tvaṁ pilindavaccha bhikkhū vasalavādena
samudācarasīti. Evaṁ bhanteti. Atha kho bhagavā āyasmato pilindavacchassa
pubbenivāsaṁ manasikatvā bhikkhū āmantesi mā kho tumhe
bhikkhave vacchassa bhikkhuno ujjhāyittha na bhikkhave vaccho
dosantaro bhikkhū vasalavādena samudācarati vacchassa bhikkhave bhikkhuno
pañca jātisatāni abbhokiṇṇāni brāhmaṇakule paccājātāni
so tassa vasalavādo dīgharattaṁ ajjhāciṇṇo 2 tenāyaṁ vaccho
bhikkhū vasalavādena samudācaratīti. Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā
tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi
yamhi na māyā vattati 3 na māno
yo khīṇalobho amamo nirāso
panuṇṇakodho abhinibbutatto
so brahmaṇo so samaṇo sa bhikkhūti. Chaṭṭhaṁ.

[79] 7 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati
veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā mahākassapo
pipphaliguhāyaṁ viharati sattāhaṁ ekapallaṅkena nisinno [4]-
1 Ma. pilindavaccha. 2 Ma. samudāciṇṇo. 3 Ma. vasatī. 4 Ma. Yu. hoti.
Aññataraṁ samādhiṁ samāpajjitvā. Atha kho āyasmā mahākassapo
tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhāsi. Atha kho
āyasmato mahākassapassa tamhā samādhimhā vuṭṭhitassa etadahosi
yannūnāhaṁ rājagahaṁ piṇḍāya pāviseyyanti. Tena kho pana samayena
pañcamattāni devatāsatāni ussukkaṁ āpannāni honti āyasmato
mahākassapassa piṇḍapātapaṭilābhāya. Atha kho āyasmā mahākassapo
tāni pañcamattāni devatāsatāni paṭikakhipitvā pubbaṇhasamayaṁ
nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṁ piṇḍāya pāvisi.

[80] Tena kho pana samayena sakko devānamindo āyasmato
mahākassapassa piṇḍapātaṁ dātukāmo hoti. Pesakārakavaṇṇaṁ 1
abhinimminitvā tantaṁ vināti. Sujātā 2 asurakaññā tasaraṁ 3 pūreti.
Atha kho āyasmā mahākassapo rājagahe sapadānaṁ piṇḍāya
caramāno yena sakkassa devānamindassa nivesanaṁ tenupasaṅkami.
Addasā kho sakko devānamindo āyasmantaṁ mahākassapaṁ dūratova
āgacchantaṁ disvāna gharā nikkhamitvā paccuggantvā hatthato
pattaṁ gahetvā gharaṁ pavisitvā ghaṭiyā odanaṁ uddharitvā pattaṁ
pūretvā āyasmato mahākassapassa adāsi 4 . So ahosi piṇḍapāto
anekasūpo anekabyañjano [5]-. Atha kho āyasmato
mahākassapassa etadahosi ko nu kho ayaṁ satto yassāyaṁ evarūpo
iddhānubhāvoti. Atha kho āyasmato mahākassapasseva 6 etadahosi sakko
1 Yu. pesakārivaṇṇaṁ. 2 Ma. sujā. 3 Yu. vāsaraṁ. 4 Yu. padāsi.
5 Ma. anekarasabyañjano. Yu. anekasūparasabyañjano. 6 Ma. Yu. evasaddo natthi.
Nu 1 kho devānamindoti iti viditvā sakkaṁ devānamindaṁ etadavoca
kataṁ kho te idaṁ kosiya mā punapi evarūpamakāsīti. Amhākampi
bhante kassapa puññena attho amhākampi puññena
karaṇīyanti. Atha kho sakko devānamindo āyasmantaṁ mahākassapaṁ
abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā vehāsaṁ abbhuggantvā ākāse
antalikkhe tikkhattuṁ udānaṁ udānesi
aho dānaṁ paramadānaṁ kassape supatiṭṭhitaṁ
aho dānaṁ paramadānaṁ kassape supatiṭṭhitanti.

[81] Assosi kho bhagavā dibbāya sotadhātuyā visuddhāya
atikkantamānusikāya sakkassa devānamindassa vehāsaṁ abbhuggantvā
ākāse antalikkhe tikkhattuṁ udānaṁ udānentassa
aho dānaṁ paramadānaṁ kassape supatiṭṭhitaṁ
aho dānaṁ paramadānaṁ kassape supatiṭṭhitanti.
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ
udānesi
piṇḍapātikassa bhikkhuno attabharassa anaññaposino
devā pihayanti tādino upasantassa sadā satīmatoti. Sattamaṁ.

[82] 8 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena
sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantānaṁ karerimaṇḍalamāḷe
1 Ma. sakko kho ayaṁ devānamindo.
Sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayamantarākathā udapādi piṇḍapātiko
āvuso bhikkhu piṇḍāya caranto labhati kālena kālaṁ
manāpike cakkhunā rūpe passituṁ labhati kālena kālaṁ manāpike sotena
sadde sotuṁ labhati kālena kālaṁ manāpike ghānena gandhe ghāyituṁ
labhati kālena kālaṁ manāpike jivhāya rase sāyituṁ labhati kālena
kālaṁ manāpike kāyena phoṭṭhabbe phusituṁ piṇḍapātiko āvuso
bhikkhu sakkato garukato mānito pūjito apacito piṇḍāya carati
handa 1 mayaṁ āvuso piṇḍapātikā homa mayampi lacchāma kālena
kālaṁ manāpike cakkhunā rūpe passituṁ mayampi lacchāma kālena
kālaṁ manāpike sotena sadde sotuṁ mayampi lacchāma kālena
kālaṁ manāpike ghānena gandhe ghāyituṁ mayampi lacchāma kālena
kālaṁ manāpike jivhāya rase sāyituṁ mayampi lacchāma kālena
kālaṁ manāpike kāyena phoṭṭhabbe phusituṁ mayampi sakkatā garukatā
mānitā pūjitā apacitā piṇḍāya carissāmāti. Ayañcarahi tesaṁ
bhikkhūnaṁ antarākathā hoti vippakatā. Athakho bhagavā sāyaṇhasamayaṁ
paṭisallānā vuṭṭhito yena karerimaṇḍalamāḷo tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho
bhagavā bhikkhū āmantesi kāya nuttha bhikkhave etarahi kathāya
sannisinnā kā ca pana vo antarākathā vippakatāti. Idha bhante
amhākaṁ pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantānaṁ karerimaṇḍalamāḷe
1 Po. Ma. Yu. handa āvuso mayampi.
Sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayamantarākathā udapādi piṇḍapātiko
āvuso bhikkhu piṇḍāya caranto labhati kālena kālaṁ manāpike
cakkhunā rūpe passituṁ labhati kālena kālaṁ manāpike sotena sadde
sotuṁ labhati kālena kālaṁ manāpike ghānena gandhe ghāyituṁ labhati
kālena kālaṁ manāpike jivhāya rase sāyituṁ labhati kālena kālaṁ
manāpike kāyena phoṭṭhabbe phusituṁ piṇḍapātiko āvuso bhikkhu
sakkato garukato mānito pūjito apacito piṇḍāya carati handa
āvuso mayampi piṇḍapātikā homa mayampi lacchāma kālena
kālaṁ manāpike cakkhunā rūpe passituṁ mayampi lacchāma kālena
kālaṁ manāpike sotena sadde sotuṁ mayampi lacchāma kālena kālaṁ
manāpike ghānena gandhe ghāyituṁ mayampi lacchāma kālena kālaṁ
manāpike jivhāya rase sāyituṁ mayampi lacchāma kālena kālaṁ
manāpike kāyena phoṭṭhabbe phusituṁ mayampi sakkatā garukatā
mānitā pūjitā apacitā piṇḍāya carissāmāti ayaṁ kho no
bhante antarākathā vippakatā atha 1 bhagavā anuppattoti. Na
khvetaṁ bhikkhave tumhākaṁ paṭirūpaṁ kulaputtānaṁ saddhā 2 agārasmā
anagāriyaṁ pabbajitānaṁ yaṁ tumhe evarūpaṁ 3 kathaṁ katheyyātha
sannipatitānaṁ 4 vo bhikkhave dvayaṁ karaṇīyaṁ dhammī 5 vā kathā ariyo vā
tuṇhībhāvoti. Athakho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ
1 Po. Yu. athakho. 2 Yu. saddhāyā. 3 Ma. Yu. evarūpiṁ. 4 Yu. sannisinnānaṁ
sannipatitānaṁ. 5 Po. Yu. dhammiyā.
Imaṁ udānaṁ udānesi
piṇḍapātikassa bhikkhuno attabharassa anaññaposino
devā pihayanti tādino no ce saddasilokanissitoti. Aṭṭhamaṁ.

[83] 9 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ
viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena
sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantānaṁ maṇḍalamāḷe
sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayamantarākathā udapādi ko nu kho
āvuso sippaṁ jānāti ko kiṁ sippaṁ sikkhī kataraṁ sippaṁ sippānaṁ
agganti. Tatthekacce evamāhaṁsu hatthisippaṁ sippānaṁ agganti.
Ekacce evamāhaṁsu assasippaṁ sippānaṁ agganti. Ekacce
evamāhaṁsu rathasippaṁ sippānaṁ agganti. Ekacce evamāhaṁsu
dhanusippaṁ sippānaṁ agganti. Ekacce evamāhaṁsu tharusippaṁ sippānaṁ
agganti. Ekacce evamāhaṁsu muddhāsippaṁ sippānaṁ agganti.
Ekacce evamāhaṁsu gaṇanāsippaṁ sippānaṁ agganti. Ekacce
evamāhaṁsu saṅkhānasippaṁ sippānaṁ agganti. Ekacce evamāhaṁsu
lekhāsippaṁ sippānaṁ agganti. Ekacce evamāhaṁsu kāveyyasippaṁ
sippānaṁ agganti. Ekacce evamāhaṁsu lokāyatanasippaṁ 1 sippānaṁ
agganti. Ekacce evamāhaṁsu khettavijjāsippaṁ 2 sippānaṁ agganti.
Ayañcarahi tesaṁ bhikkhūnaṁ antarākathā hoti 3 vippakatā. Atha kho
1 Ma. Yu. lokāyatasippaṁ. 2 Ma. khattavijjāsippaṁ. 3 Yu. ayaṁ pāṭho natthi.
Bhagavā sāyaṇhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena maṇḍalamāḷo
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja
kho bhagavā bhikkhū āmantesi kāya nuttha bhikkhave etarahi kathāya
sannisinnā kā ca pana vo antarākathā vippakatāti. Idha
bhante amhākaṁ pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantānaṁ maṇḍalamāḷe
sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ antarākathā udapādi ko nu kho āvuso
sippaṁ jānāti ko kiṁ sippaṁ sikkhī kataraṁ sippaṁ sippānaṁ
agganti tatthekacce evamāhaṁsu hatthisippaṁ sippānaṁ agganti
ekacce evamāhaṁsu assasippaṁ sippānaṁ agganti ekacce
evamāhaṁsu rathasippaṁ sippānaṁ agganti ekacce evamāhaṁsu dhanusippaṁ
sippānaṁ agganti ekacce evamāhaṁsu tharusippaṁ sippānaṁ agganti
ekacce evamāhaṁsu muddhāsippaṁ sippānaṁ agganti ekacce
evamāhaṁsu gaṇanāsippaṁ sippānaṁ agganti ekacce evamāhaṁsu
saṅkhānasippaṁ sippānaṁ agganti ekacce evamāhaṁsu lekhāsippaṁ
sippānaṁ agganti ekacce evamāhaṁsu kāveyyasippaṁ sippānaṁ
agganti ekacce evamāhaṁsu lokāyatanasippaṁ sippānaṁ agganti
ekacce evamāhaṁsu khettavijjāsippaṁ sippānaṁ agganti ayaṁ kho
no bhante antarākathā vippakatā atha bhagavā anuppattoti.
Na khvetaṁ bhikkhave tumhākaṁ paṭirūpaṁ kulaputtānaṁ saddhā agārasmā
anagāriyaṁ pabbajitānaṁ yaṁ tumhe evarūpaṁ kathaṁ katheyyātha
Sannipatitānaṁ vo bhikkhave dvayaṁ karaṇīyaṁ dhammī vā kathā ariyo
vā tuṇhībhāvoti. Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ
velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi
asippajīvī lahu atthakāmo
yatindriyo sabbadhi vippamutto
anokasārī amamo nirāso
hantvā 1 māraṁ ekacaro sa bhikkhūti. Navamaṁ.

[84] 10 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ
viharati najjā nerañjarāya tīre bodhirukkhamūle paṭhamābhisambuddho.
Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṁ ekapallaṅkena nisinno
hoti vimuttisukhaṁ paṭisaṁvedī. Atha kho bhagavā tassa sattāhassa
accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā buddhacakkhunā lokaṁ
volokesi. Addasā kho bhagavā buddhacakkhunā [2]- volokento satte
anekehi santāpehi santappamāne anekehi ca pariḷāhehi pariḍayhamāne
rāgajehipi dosajehipi mohajehipīti. Atha kho bhagavā etamatthaṁ
viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi
ayaṁ loko santāpajāto phassapareto rogaṁ vadati attato
yena 3 hi maññati tato taṁ hoti aññathā
aññathābhāvī bhavasatto 4 loko bhavapareto bhavamevābhinandati
1 Po. Ma. hitvā. Yu. hatvā. 2 Yu. lokaṁ. 3 Ma. yena yena.
4 Yu. bhavappatto.
Yadābhinandati taṁ bhayaṁ yassa bhāyati taṁ dukkhaṁ
bhavavippahānāya kho panidaṁ brahmacariyaṁ vussati 1 .
Ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā bhavena bhavassa vippamokkhamāhaṁsu
sabbete avippamuttā bhavasmāti vadāmi.
Ye vā pana keci samaṇā vā brāhmaṇā vā vibhavena bhavassa nissaraṇamāhaṁsu
sabbete anissaṭā bhavasmāti vadāmi.
Sabbupadhiṁ 2 hi paṭicca dukkhamidaṁ sambhoti
sabbupādānakkhayā natthi dukkhassa sambhavo.
Lokamimaṁ passa puthuavijjāya paretā 3 bhūtā bhūtaratā vā aparimuttā.
Ye hi keci bhavā sabbadhi sabbatthatāya
sabbete bhavā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā.
Evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya passato
bhavataṇhā pahīyati vibhavataṇhābhinandati 5 .
Sabbaso taṇhānaṁ khayā asesavirāganirodho nibbānaṁ
tassa nibbutassa bhikkhuno anupādā punabbhavo na hoti.
Abhibhūto māro vijitasaṅgāmo upaccagā sabbabhavāni tādīti. Dasamaṁ.
Nandavaggo tatiyo.
1 Po. Yu. vassatīti. 2 Po. upadhī hi. Ma. upadhiṁ hi. Yu. na upadhi hi.
3 Po. paretabhūtā bhūtatoratā bhavā. 4 Po. Ma. Yu. vipariṇāmadhammāti.
5 Ma. vibhavaṁ nābhinandatītipi.
Tassuddānaṁ
kammaṁ nando yasojo ca sārīputto ca kolito
pilindo kassapo piṇḍo sippaṁ lokena te dasāti.
------------
Udāne catuttho meghiyavaggo

[85] 1 Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā cālikāyaṁ 1 viharati
cālike pabbate. Tena kho pana samayena āyasmā meghiyo bhagavato
upaṭṭhāko hoti. Atha kho āyasmā meghiyo yena bhagavā
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ
aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho āyasmā meghiyo bhagavantaṁ etadavoca
icchāmahaṁ bhante jantugāme 2 piṇḍāya pavisitunti. Yassadāni tvaṁ
meghiya kālaṁ maññasīti. Atha kho āyasmā meghiyo pubbaṇhasamayaṁ
nivāsetvā pattacīvaramādāya jantugāmaṁ piṇḍāya pāvisi. Jantugāme
piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto yena
kimikāḷāya nadiyā tīraṁ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā kimikāḷāya nadiyā
tīre jaṅghāvihāraṁ anucaṅkamamāno anuvicaramāno addasā kho ambavanaṁ
pāsādikaṁ ramaṇīyaṁ 3 disvānassa etadahosi pāsādikaṁ vatidaṁ ambavanaṁ
ramaṇīyaṁ alaṁ vatidaṁ kulaputtassa padhānatthikassa padhānāya sace
maṁ bhagavā anujāneyya āgaccheyyāhaṁ imaṁ ambavanaṁ padhānāyāti.
Atha kho āyasmā meghiyo yena bhagavā tenupasaṅkami
1 Po. vālikāyaṁ viharati vālike. 2 Ma. Yu. jantugāmaṁ. 3 Ma. manuññaṁ.
Upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno
kho āyasmā meghiyo bhagavantaṁ etadavoca idhāhaṁ bhante pubbaṇhasamayaṁ
nivāsetvā pattacīvaramādāya jantugāmaṁ piṇḍāya pāvisiṁ
jantugāme piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto
yena kimikāḷāya nadiyā tīraṁ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
kimikāḷāya nadiyā tīre jaṅghāvihāraṁ anucaṅkamamāno anuvicaramāno addasaṁ
ambavanaṁ pāsādikaṁ ramaṇīyaṁ disvāna me etadahosi pāsādikaṁ
vatidaṁ ambavanaṁ ramaṇīyaṁ alaṁ vatidaṁ kulaputtassa padhānatthikassa
padhānāya sace maṁ bhagavā anujāneyya āgaccheyyāhaṁ imaṁ
ambavanaṁ padhānāyāti sace maṁ bhante bhagavā anujānāti
gaccheyyāhaṁ [1]- ambavanaṁ padhānāyāti.

[86] Evaṁ vutte bhagavā āyasmantaṁ meghiyaṁ etadavoca āgamehi
tāva meghiya ekakomhi 2 tāva yāva aññopi koci bhikkhu
āgacchatīti. Dutiyampi kho āyasmā meghiyo bhagavantaṁ etadavoca
bhagavato bhante natthi kiñci uttariṁ karaṇīyaṁ 3 natthi katassa vā
paṭicayo mayhaṁ kho pana bhante atthi uttariṁ karaṇīyaṁ atthi
katassa paṭicayo sace maṁ bhante bhagavā anujānāti gaccheyyāhaṁ
taṁ ambavanaṁ padhānāyāti. Dutiyampi kho bhagavā āyasmantaṁ
meghiyaṁ etadavoca āgamehi tāva meghiya ekakomhi tāva yāva
aññopi koci bhikkhu āgacchatīti. Tatiyampi kho āyasmā meghiyo
1 Ma. Yu. taṁ. 2 Po. Yu. ekakamhā. Ma. ekakamhi. 3 Ma. uttarikaraṇīyaṁ.
Bhagavantaṁ etadavoca bhagavato bhante natthi kiñci uttariṁ karaṇīyaṁ
natthikatassa vā paṭicayo mayhaṁ kho pana bhante atthi uttariṁ
karaṇīyaṁ atthi katassa vā paṭicayo sace maṁ bhagavā anujānāti
gaccheyyāhaṁ taṁ ambavanaṁ padhānāyāti. Padhānanti kho meghiya vadamānaṁ
kintivadeyyāma yassadāni tvaṁ meghiya kālaṁ maññasīti.