[223] 19 Imañca bhikkhave rattiṁ sambahulā devatā abhikkantāya
rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yenāhaṁ
tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā maṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu ekamantaṁ
ṭhitā kho bhikkhave tā devatā maṁ etadavocuṁ upasaṅkamiṁsu no bhante
pubbe manussabhūtānaṁ pabbajitā agārāni te 1 mayaṁ bhante paccuṭṭhimha
no ca kho abhivādimha te mayaṁ bhante aparipuṇṇakammantā
vippaṭisāriniyo pacchānutāpiniyo hīnaṁ kāyaṁ upapannāti. Aparāpi
maṁ bhikkhave sambahulā devatā upasaṅkamitvā etadavocuṁ upasaṅkamiṁsu
no bhante pubbe manussabhūtānaṁ pabbajitā agārāni te mayaṁ bhante
paccuṭṭhimha ca 2 abhivādimha ca 2 no ca kho 3 āsanaṁ adimha 4 te
mayaṁ bhante aparipuṇṇakammantā vippaṭisāriniyo pacchānutāpiniyo hīnaṁ
kāyaṁ upapannāti. Aparāpi maṁ bhikkhave sambahulā devatā
1 Ma. tā. evamuparipi. 2 Ma. casaddo natthi. evamuparipi. 3 Ma. tesaṁ.
4 Ma. adamhā. evamuparipi.
Upasaṅkamitvā etadavocuṁ upasaṅkamiṁsu no bhante pubbe manussabhūtānaṁ
pabbajitā agārāni te mayaṁ bhante paccuṭṭhimha ca abhivādimha ca
āsanañca adimha no ca kho yathāsatti yathābalaṁ saṁvibhajimha .pe.
Yathāsatti yathābalaṁ saṁvibhajimha no ca kho upanisīdimha dhammassavanāya
upanisīdimha dhammassavanāya no ca kho ohitasotā dhammaṁ suṇimha
ohitasotā dhammaṁ suṇimha no ca kho sutvā dhammaṁ dhārayimha
sutvā ca dhammaṁ dhārayimha no ca kho dhatānaṁ dhammānaṁ atthaṁ
upaparikkhimha dhatānañca dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhimha no ca kho
atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammapaṭipajjimha te mayaṁ bhante
aparipuṇṇakammantā vippaṭisāriniyo pacchānutāpiniyo hīnaṁ kāyaṁ
upapannāti. Aparāpi maṁ bhikkhave sambahulā devatā upasaṅkamitvā
etadavocuṁ upasaṅkamiṁsu no bhante pubbe manussabhūtānaṁ pabbajitā
agārāni te mayaṁ bhante paccuṭṭhimha ca abhivādimha ca āsanañca
adimha yathāsatti yathābalaṁ saṁvibhajimha upanisīdimha ca dhammassavanāya
ohitasotā ca dhammaṁ suṇimha sutvā dhammaṁ dhārayimha dhatānañca
dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhimha atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammapaṭipajjimha
te mayaṁ bhante paripuṇṇakammantā avippaṭisāriniyo
apacchānutāpiniyo paṇītaṁ kāyaṁ upapannāti. Etāni bhikkhave rukkhamūlāni
etāni suññāgārāni jhāyatha bhikkhave mā pamādatha mā pacchā
vippaṭisārino ahuvattha seyyathāpi tā purimikā devatāti.

[224] 20 Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Athakho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ bhagavā etadavoca api
nu te gahapati kule dānaṁ diyyatīti. Diyyati me bhante kule dānaṁ
tañca kho lūkhaṁ kāṇājakaṁ bilaṅgadutiyanti. Lūkhaṁ vāpi gahapati dānaṁ
deti paṇītaṁ vā tañca asakkaccaṁ deti apacittiṁ 1 katvā deti
asahatthā deti apaviddhaṁ deti anāgamanadiṭṭhiko deti yattha yattha
tassa tassa dānassa vipāko nibbattati na uḷārāya bhattabhogāya
cittaṁ namati na uḷārāya vatthabhogāya cittaṁ namati na uḷārāya yānabhogāya
cittaṁ namati na uḷāresu pañcasu kāmaguṇesu bhogāya cittaṁ
namati yepissa te honti puttāti vā dārāti vā dāsāti vā
pessāti vā kammakarāti vā tepi na sussusanti na sotaṁ odahanti
na aññā cittaṁ upaṭṭhapenti taṁ kissa hetu evañcetaṁ 2 gahapati hoti
asakkaccakatānaṁ kammānaṁ vipāko lūkhaṁ vāpi gahapati dānaṁ deti paṇītaṁ
vā tañca sakkaccaṁ deti pacittiṁ katvā deti sahatthā deti
anapaviddhaṁ deti āgamanadiṭṭhiko deti yattha yattha tassa tassa dānassa
vipāko nibbattati uḷārāya bhattabhogāya cittaṁ namati uḷārāya
vatthabhogāya cittaṁ namati uḷārāya yānabhogāya cittaṁ namati uḷāresu
pañcasu kāmaguṇesu bhogāya cittaṁ namati yepissa te honti
1 Ma. acittīkatvā. 2 Ma. evaṁ hetaṁ.
Puttāti vā dārāti vā dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā
tepi sussusanti sotaṁ odahanti aññā cittaṁ upaṭṭhahanti taṁ
kissa hetu evañcetaṁ gahapati hoti sakkaccakatānaṁ kammānaṁ vipāko.
Bhūtapubbaṁ gahapati velāmo nāma brāhmaṇo ahosi so evarūpaṁ
dānaṁ adāsi mahādānaṁ caturāsīti suvaṇṇapāṭisahassāni adāsi rūpiyapūrāni
caturāsīti rūpiyapāṭisahassāni adāsi suvaṇṇapūrāni caturāsīti
kaṁsapāṭisahassāni adāsi hiraññapūrāni caturāsīti hatthisahassāni adāsi
sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇaddhajāni hemajālapaṭicchannāni 1 caturāsīti
rathasahassāni adāsi sīhacammaparivārāni byagghacammaparivārāni dīpicammaparivārāni
paṇḍukambalaparivārāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇaddhajāni
hemajālapaṭicchannāni caturāsīti dhenusahassāni adāsi dukulasaṇṭhanāni 2
kaṁsūpadhāraṇāni caturāsīti kaññāsahassāni adāsi āmuttamaṇikuṇḍalāyo
caturāsīti pallaṅkasahassāni adāsi gonakatthatāni paṭikatthatāni paṭalikatthatāni
kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni
caturāsīti vatthakoṭisahassāni adāsi khomasukhumānaṁ koseyyasukhumānaṁ
kappāsikasukhumānaṁ ko pana vādo annassa pānassa khajjassa
bhojanassa lepanassa seyyassa najjo maññe visandanti siyā kho
pana te gahapati evamassa añño nūna tena samayena velāmo
brāhmaṇo ahosi so taṁ dānaṁ adāsi mahādānanti na kho
panetaṁ gahapati evaṁ daṭṭhabbaṁ ahaṁ tena samayena velāmo
1 Sī. Yu. hemajālasañchannāni. 2 Ma. dukūlasandhanāni. Yu. dukūlasanthanāni.
Brāhmaṇo ahosiṁ ahaṁ taṁ dānaṁ adāsiṁ mahādānaṁ tasmiṁ kho pana
gahapati dāne na koci dakkhiṇeyyo ahosi na taṁ koci dakkhiṇaṁ
visodheti yaṁ gahapati velāmo brāhmaṇo dānaṁ adāsi mahādānaṁ
yo cekaṁ diṭṭhisampannaṁ bhojeyya idaṁ tato mahapphalataraṁ yo
ca sataṁ diṭṭhisampannānaṁ bhojeyya yo cekaṁ sakadāgāmiṁ bhojeyya .pe.
Yo ca sataṁ sakadāgāmīnaṁ bhojeyya yo cekaṁ anāgāmiṁ bhojeyya
yo ca sataṁ anāgāmīnaṁ bhojeyya yo cekaṁ arahantaṁ bhojeyya yo
ca sataṁ arahantānaṁ bhojeyya yo cekaṁ paccekabuddhaṁ bhojeyya yo
ca sataṁ paccekabuddhānaṁ bhojeyya yo ca tathāgataṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ
bhojeyya yo ca buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ bhojeyya yo
ca cātuddisaṁ saṅghaṁ uddissa vihāraṁ kārāpeyya yo ca pasannacitto
buddhañca dhammañca saṅghañca saraṇaṁ gaccheyya yo ca pasannacitto
sikkhāpadāni samādiyeyya pāṇātipātā veramaṇī 1 adinnādānā
veramaṇī kāmesu micchācārā veramaṇī musāvādā veramaṇī
surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī yo ca antamaso gaddūhanamattampi 2
mettacittaṁ bhāveyya idaṁ tato mahapphalataraṁ yañca
gahapati velāmo brāhmaṇo dānaṁ adāsi mahādānaṁ yo cekaṁ
diṭṭhisampannaṁ bhojeyya yo ca sataṁ diṭṭhisampannānaṁ bhojeyya
yo cekaṁ sakadāgāmiṁ bhojeyya yo ca sataṁ sakadāgāmīnaṁ bhojeyya
1 Ma. veramaṇiṁ. evamuparipi. 2 Sī. gandhūhanamattampi. Ma. gandhohanamattampi.
evamuparipi.
Yo cekaṁ anāgāmiṁ bhojeyya yo ca sataṁ anāgāmīnaṁ bhojeyya
yo cekaṁ arahantaṁ bhojeyya yo ca sataṁ arahantānaṁ bhojeyya
yo cekaṁ paccekabuddhaṁ bhojeyya yo ca sataṁ paccekabuddhānaṁ
bhojeyya yo ca tathāgataṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ bhojeyya
yo ca buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ bhojeyya yo ca cātuddisaṁ saṅghaṁ
uddissa vihāraṁ kārāpeyya yo ca pasannacitto buddhañca
dhammañca saṅghañca saraṇaṁ gaccheyya yo ca pasannacitto sikkhāpadāni
samādiyeyya pāṇātipātā veramaṇī .pe. Surāmerayamajjapamādaṭṭhānā
veramaṇī yo ca antamaso gaddūhanamattampi mettacittaṁ
bhāveyya yo ca accharāsaṅghātamattampi aniccasaññaṁ bhāveyya
idaṁ tato mahapphalataranti.
Sīhanādavaggo dutiyo.
Tassuddānaṁ
vuttho 1 saupādiseso ca koṭṭhitena samiddhinā
gaṇḍasaññā kule sattā 2 devatā velāmena cāti.
-------------
Sattāvāsavaggo tatiyo

[225] 21 Tīhi bhikkhave ṭhānehi uttarakurukā manussā deve ca
tāvatiṁse adhiggaṇhanti jambudīpake ca manusse. Katamehi tīhi amamā
apariggahā niyatāyukā visesabhuno 3 . Imehi kho bhikkhave tīhi ṭhānehi
1 Ma. nādo. 2 Ma. kulaṁ mettā. 3 Ma. visesaguṇā.
Uttarakurukā manussā deve ca tāvatiṁse adhiggaṇhanti jambudīpake
ca manusse.
Tīhi bhikkhave ṭhānehi devā tāvatiṁsā uttarakuruke ca manusse
adhiggaṇhanti jambudīpake ca manusse. Katamehi tīhi dibbena
āyunā dibbena vaṇṇena dibbena sukhena. Imehi kho bhikkhave
tīhi ṭhānehi devā tāvatiṁsā uttarakuruke ca manusse adhiggaṇhanti
jambudīpake ca manusse.
Tīhi bhikkhave ṭhānehi jambudīpakā manussā uttarakuruke ca manusse
adhiggaṇhanti deve ca tāvatiṁse. Katamehi tīhi sūrā satimanto
idha brahmacariyavāso. Imehi kho bhikkhave tīhi ṭhānehi jambudīpakā
manussā uttarakuruke ca manusse adhiggaṇhanti deve ca tāvatiṁseti.

[226] 22 Tayo ca bhikkhave assakhaḷuṅke desessāmi tayo ca
purisakhaḷuṅke tayo ca assasadasse tayo ca purisasadasse tayo ca bhadde
assājāniye tayo ca bhadde purisājāniye taṁ suṇātha.
Katame ca bhikkhave tayo assakhaḷuṅkā idha bhikkhave ekacco
assakhaḷuṅko javasampanno hoti navaṇṇasampanno nāarohapariṇāhasampanno
idha pana bhikkhave ekacco assakhaḷuṅko javasampanno ca
hoti vaṇṇasampanno ca nāarohapariṇāhasampanno idha pana bhikkhave
ekacco assakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca
ārohapariṇāhasampanno ca. Ime kho bhikkhave tayo assakhaḷuṅkā.
Katame ca bhikkhave tayo purisakhaḷuṅkā idha bhikkhave ekacco
purisakhaḷuṅko javasampanno hoti navaṇṇasampanno nāarohapariṇāhasampanno
idha pana bhikkhave ekacco purisakhaḷuṅko javasampanno ca
hoti vaṇṇasampanno ca nāarohapariṇāhasampanno idha pana
bhikkhave ekacco purisakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno
ca ārohapariṇāhasampanno ca.
Kathañca bhikkhave purisakhaḷuṅko javasampanno hoti navaṇṇasampanno
nāarohapariṇāhasampanno idha pana bhikkhave bhikkhu idaṁ dukkhanti
yathābhūtaṁ pajānāti ayaṁ dukkhasamudayoti yathābhūtaṁ pajānāti ayaṁ
dukkhanirodhoti yathābhūtaṁ pajānāti ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti
yathābhūtaṁ pajānāti idamassa javasmiṁ vadāmi abhidhamme kho pana
abhivinaye pañhaṁ puṭṭho saṁsādeti no vissajjeti idamassa na
vaṇṇasmiṁ vadāmi na kho pana lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsana-
gilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ idamassa na ārohapariṇāhasmiṁ vadāmi
evaṁ kho bhikkhave purisakhaḷuṅko javasampanno hoti navaṇṇasampanno
nāarohapariṇāhasampanno.
Kathañca bhikkhave purisakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno
ca nāarohapariṇāhasampanno idha bhikkhave bhikkhu idaṁ dukkhanti
yathābhūtaṁ pajānāti .pe. Ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṁ
pajānāti idamassa javasmiṁ vadāmi abhidhamme kho pana abhivinaye
Pañhaṁ puṭṭho vissajjeti no saṁsādeti idamassa vaṇṇasmiṁ
vadāmi na kho pana lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilāna-
paccayabhesajjaparikkhārānaṁ idamassa na ārohapariṇāhasmiṁ vadāmi
evaṁ kho bhikkhave purisakhaḷuṅko javasampanno hoti vaṇṇasampanno ca
nāarohapariṇāhasampanno.
Kathañca bhikkhave purisakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno
ca ārohapariṇāhasampanno ca idha bhikkhave bhikkhu idaṁ dukkhanti
yathābhūtaṁ pajānāti .pe. Ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṁ
pajānāti idamassa javasmiṁ vadāmi abhidhamme kho pana abhivinaye
pañhaṁ puṭṭho vissajjeti no saṁsādeti idamassa vaṇṇasmiṁ
vadāmi lābhī kho pana hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ
idamassa ārohapariṇāhasmiṁ vadāmi evaṁ kho
bhikkhave purisakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca
ārohapariṇāhasampanno ca. Ime kho bhikkhave tayo purisakhaḷuṅkā.
Katame ca bhikkhave tayo assasadassā idha bhikkhave ekacco
assasadasso .pe. Javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca
ārohapariṇāhasampanno ca. Ime kho bhikkhave tayo assasadassā.
Katame ca bhikkhave tayo purisasadassā idha bhikkhave ekacco
purisasadasso .pe. Javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca
ārohapariṇāhasampanno ca
Kathañca bhikkhave purisasadasso .p. Javasampanno ca hoti
vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca idha bhikkhave bhikkhu
pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko hoti tattha
parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā idamassa javasmiṁ vadāmi
abhidhamme kho pana abhivinaye pañhaṁ puṭṭho vissajjeti no saṁsādeti
idamassa vaṇṇasmiṁ vadāmi lābhī kho pana hoti
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ idamassa ārohapariṇāhasmiṁ
vadāmi evaṁ kho bhikkhave purisasadasso javasampanno ca hoti
vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca. Ime kho
bhikkhave tayo purisasadassā.
Katame ca bhikkhave tayo bhaddā assājāniyā idha bhikkhave
ekacco bhaddo assājāniyo .pe. Javasampanno ca hoti
vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca. Ime kho bhikkhave
tayo bhaddā assājāniyā.
Katame ca bhikkhave tayo bhaddā purisājāniyā idha bhikkhave
ekacco bhaddo purisājāniyo .pe. Javasampanno ca hoti
vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca.
Kathañca bhikkhave bhaddo purisājāniyo .pe. Javasampanno ca
hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca idha bhikkhave
bhaddo purisājāniyo āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ
Diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati idamassa
javasmiṁ vadāmi abhidhamme kho pana abhivinaye pañhaṁ puṭṭho vissajjeti
no saṁsādeti idamassa vaṇṇasmiṁ vadāmi lābhī kho pana
hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ idamassa
ārohapariṇāhasmiṁ vadāmi evaṁ kho bhikkhave bhaddo purisājāniyo
javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno
ca. Ime kho bhikkhave tayo bhaddā purisājāniyāti.

[227] 23 Nava bhikkhave taṇhāmūlake dhamme desessāmi taṁ
suṇātha .pe. Katame bhikkhave nava taṇhāmūlakā dhammā taṇhaṁ
paṭicca pariyesanā pariyesanaṁ paṭicca lābho lābhaṁ paṭicca vinicchayo
vinicchayaṁ paṭicca chandarāgo chandarāgaṁ paṭicca ajjhosānaṁ ajjhosānaṁ
paṭicca pariggaho pariggahaṁ paṭicca macchariyaṁ macchariyaṁ paṭicca
ārakkho ārakkhādhikaraṇaṁ daṇḍādānasatthādānakalahaviggahavivādā
tuvaṁtuvaṁpesuññamusāvādā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti.
Ime kho bhikkhave nava taṇhāmūlakā dhammāti.

[228] 24 Navayime bhikkhave sattāvāsā. Katame nava santi
bhikkhave sattā nānattakāyā nānattasaññino seyyathāpi manussā
ekacce ca devā ekacce ca vinipātikā ayaṁ paṭhamo sattāvāso.
Santi bhikkhave sattā nānattakāyā ekattasaññino seyyathāpi
devā brahmakāyikā paṭhamābhinibbattā ayaṁ dutiyo sattāvāso.
Santi bhikkhave sattā ekattakāyā nānattasaññino seyyathāpi
devā ābhassarā ayaṁ tatiyo sattāvāso.
Santi bhikkhave sattā ekattakāyā ekattasaññino seyyathāpi
devā subhakiṇhā ayaṁ catuttho sattāvāso.
Santi bhikkhave sattā asaññino appaṭisaṁvedino seyyathāpi
devā asaññisattā ayaṁ pañcamo sattāvāso.
Santi bhikkhave sattā sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā
paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ananto
ākāsoti ākāsānañcāyatanūpagā ayaṁ chaṭṭho sattāvāso.
Santi bhikkhave sattā sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma
anantaṁ viññāṇanti viññāṇañcāyatanūpagā ayaṁ sattamo
sattāvāso.
Santi bhikkhave sattā sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma
natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanūpagā ayaṁ aṭṭhamo sattāvāso.
Santi bhikkhave sattā sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma
nevasaññānāsaññāyatanūpagā ayaṁ navamo sattāvāso. Ime
kho bhikkhave nava sattāvāsāti.

[229] 25 Yato kho bhikkhave bhikkhuno paññāya cittaṁ suparicitaṁ
hoti tassetaṁ bhikkhave bhikkhuno kallaṁ vacanāya khīṇā jāti vusitaṁ
brahmacariyaṁ kataṁ karaṇīyaṁ nāparaṁ itthattāyāti pajānātīti 1 .
1 Ma. pajānāmīti. evamuparipi.
Kathañca bhikkhave bhikkhuno paññāya cittaṁ suparicitaṁ hoti vītarāgaṁ
me cittanti paññāya cittaṁ suparicitaṁ hoti vītadosaṁ me cittanti
paññāya cittaṁ suparicitaṁ hoti vītamohaṁ me cittanti paññāya
cittaṁ suparicitaṁ hoti asarāgadhammaṁ me cittanti paññāya cittaṁ
suparicitaṁ hoti asadosadhammaṁ me cittanti paññāya cittaṁ suparicitaṁ
hoti asamohadhammaṁ me cittanti paññāya cittaṁ suparicitaṁ hoti
anāvattidhammaṁ me cittaṁ kāmarāgāyāti 1 paññāya cittaṁ suparicitaṁ
hoti anāvattidhammaṁ me cittaṁ rūparāgāyāti 1 paññāya cittaṁ suparicitaṁ
hoti anāvattidhammaṁ me cittaṁ arūparāgāyāti 1 paññāya cittaṁ suparicitaṁ
hoti. Yato kho bhikkhave bhikkhuno paññāya cittaṁ suparicitaṁ hoti
tassetaṁ bhikkhave bhikkhuno kallaṁ vacanāya khīṇā jāti vusitaṁ brahmacariyaṁ
kataṁ karaṇīyaṁ nāparaṁ itthattāyāti pajānātīti.

[230] 26 Ekaṁ samayaṁ āyasmā ca sārīputto āyasmā ca
candikāputto rājagahe viharanti veḷuvane kalandakanivāpe. Tatra kho
āyasmā candikāputto bhikkhū āmantesi devadatto āvuso bhikkhūnaṁ
evaṁ dhammaṁ deseti yato kho āvuso bhikkhuno cetasā citaṁ
hoti tassetaṁ bhikkhuno kallaṁ veyyākaraṇāya khīṇā jāti
vusitaṁ brahmacariyaṁ kataṁ karaṇīyaṁ nāparaṁ itthattāyāti pajānātīti.
Evaṁ vutte āyasmā sārīputto āyasmantaṁ candikāputtaṁ
etadavoca na kho āvuso candikāputta devadatto bhikkhūnaṁ evaṁ dhammaṁ
1 Ma. - bhavāyāti.
Deseti yato kho āvuso bhikkhuno cetasā citaṁ hoti tassetaṁ
bhikkhuno kallaṁ veyyākaraṇāya khīṇā jāti vusitaṁ brahmacariyaṁ kataṁ
karaṇīyaṁ nāparaṁ itthattāyāti pajānātīti evañca kho āvuso
candikāputta devadatto bhikkhūnaṁ dhammaṁ deseti yato kho āvuso
bhikkhuno cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti tassetaṁ bhikkhuno kallaṁ
veyyākaraṇāya khīṇā jāti vusitaṁ brahmacariyaṁ kataṁ karaṇīyaṁ nāparaṁ
itthattāyāti pajānātīti.
Dutiyampi kho āyasmā candikāputto bhikkhū āmantesi devadatto
āvuso bhikkhūnaṁ evaṁ dhammaṁ deseti yato kho āvuso bhikkhuno
cetasā citaṁ hoti tassetaṁ bhikkhuno kallaṁ veyyākaraṇāya
khīṇā jāti vusitaṁ brahmacariyaṁ kataṁ karaṇīyaṁ nāparaṁ itthattāyāti
pajānātīti dutiyampi kho āyasmā sārīputto āyasmantaṁ candikāputtaṁ
etadavoca na kho āvuso candikāputta devadatto bhikkhūnaṁ evaṁ
dhammaṁ deseti yato kho āvuso bhikkhuno cetasā citaṁ hoti
tassetaṁ bhikkhuno kallaṁ veyyākaraṇāya khīṇā jāti vusitaṁ
brahmacariyaṁ kataṁ karaṇīyaṁ nāparaṁ itthattāyāti pajānātīti evañca
kho āvuso candikāputta devadatto bhikkhūnaṁ dhammaṁ deseti yato
kho āvuso bhikkhuno cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti tassetaṁ bhikkhuno
kallaṁ veyyākaraṇāya khīṇā jāti vusitaṁ brahmacariyaṁ kataṁ karaṇīyaṁ
nāparaṁ itthattāyāti pajānātīti.
Tatiyampi kho āyasmā candikāputto bhikkhū āmantesi devadatto
āvuso bhikkhūnaṁ evaṁ dhammaṁ deseti yato kho āvuso
bhikkhuno cetasā citaṁ hoti tassetaṁ bhikkhuno kallaṁ
veyyākaraṇāya khīṇā jāti vusitaṁ brahmacariyaṁ kataṁ karaṇīyaṁ nāparaṁ
itthattāyāti pajānātīti tatiyampi kho āyasmā sārīputto āyasmantaṁ
candikāputtaṁ etadavoca na kho āvuso candikāputta devadatto
bhikkhūnaṁ evaṁ dhammaṁ deseti yato kho āvuso bhikkhuno cetasā
citaṁ hoti tassetaṁ bhikkhuno kallaṁ veyyākaraṇāya khīṇā
jāti vusitaṁ brahmacariyaṁ kataṁ karaṇīyaṁ nāparaṁ itthattāyāti pajānātīti
evañca kho āvuso candikāputta devadatto bhikkhūnaṁ dhammaṁ deseti
yato kho āvuso bhikkhuno cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti tassetaṁ
bhikkhuno kallaṁ veyyākaraṇāya khīṇā jāti vusitaṁ brahmacariyaṁ kataṁ
karaṇīyaṁ nāparaṁ itthattāyāti pajānātīti.
Kathañca āvuso bhikkhuno cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti vītarāgaṁ
me cittanti cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti vītadosaṁ me cittanti
cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti vītamohaṁ me cittanti cetasā cittaṁ
suparicitaṁ hoti asarāgadhammaṁ me cittanti cetasā cittaṁ suparicitaṁ
hoti asadosadhammaṁ me cittanti cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti
asamohadhammaṁ me cittanti cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti anāvattidhammaṁ
Me cittaṁ kāmabhavāyāti cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti anāvattidhammaṁ me
cittaṁ rūpabhavāyāti cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti anāvattidhammaṁ me cittaṁ
arūpabhavāyāti cetasā cittaṁ suparicitaṁ hoti evaṁ sammāvimuttacittassa
kho āvuso bhikkhuno bhusā cepi cakkhuviññeyyā rūpā cakkhussa āpāthaṁ
āgacchanti nevassa cittaṁ pariyādiyanti amissīkatamevassa cittaṁ hoti
ṭhitaṁ āneñjappattaṁ vayañcassānupassati bhusā cepi sotaviññeyyā
saddā .pe. Ghānaviññeyyā gandhā .pe. Jivhāviññeyyā rasā .pe.
Kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā .pe. Manoviññeyyā dhammā manassa āpāthaṁ
āgacchanti nevassa cittaṁ pariyādiyanti amissīkatamevassa cittaṁ hoti ṭhitaṁ
āneñjappattaṁ vayañcassānupassati seyyathāpi āvuso silāyūpo
soḷasakukkutassa aṭṭha kukkū heṭṭhānemaṅgamā aṭṭha kukkū upari nemassa
atha puratthimāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi neva naṁ saṁkampeyya
na sampakampeyya na sampavedheyya atha pacchimāya ... Atha uttarāya ... Atha
dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi neva naṁ saṁkampeyya
na sampakampeyya na sampavedheyya taṁ kissa hetu gambhīrattā āvuso
nemassa sunikhātattā silāyūpassa evameva kho āvuso evaṁ
sammāvimuttacittassa bhikkhuno bhusā cepi cakkhuviññeyyā rūpā cakkhussa āpāthaṁ
āgacchanti nevassa cittaṁ pariyādiyanti amissīkatamevassa cittaṁ hoti
ṭhitaṁ āneñjappattaṁ vayañcassānupassati bhusā cepi sotaviññeyyā
saddā .pe. Ghānaviññeyyā gandhā .pe. Jivhāviññeyyā rasā .pe.
Kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā .pe. Manoviññeyyā dhammā manassa āpāthaṁ
āgacchanti nevassa cittaṁ pariyādiyanti amissīkatamevassa cittaṁ
hoti ṭhitaṁ āneñjappattaṁ vayañcassānupassatīti.

[231] 27 Athakho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ bhagavā etadavoca yato
kho gahapati ariyasāvakassa pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti
catūhi ca sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti so ākaṅkhamāno
attanāva attānaṁ byākareyya khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni
khīṇapittivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto sotāpannohamasmi
avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano.
Katamāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti yaṁ gahapati
pāṇātipātī pāṇātipātapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṁ veraṁ pasavati
samparāyikampi bhayaṁ veraṁ pasavati cetasikampi dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti
pāṇātipātā paṭivirato neva diṭṭhadhammikampi bhayaṁ veraṁ
pasavati na samparāyikampi bhayaṁ veraṁ pasavati na cetasikampi dukkhaṁ
domanassaṁ paṭisaṁvedeti pāṇātipātā paṭiviratassa evaṁ taṁ bhayaṁ veraṁ
vūpasantaṁ hoti yaṁ gahapati adinnādāyī .pe. Kāmesu micchācārī .pe.
Musāvādī .pe. Surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī surāmerayamajjapamādaṭṭhānapaccayā
diṭṭhadhammikampi bhayaṁ veraṁ pasavati samparāyikampi bhayaṁ veraṁ pasavati
Cetasikampi dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti surāmerayamajjapamādaṭṭhānā
paṭivirato neva diṭṭhadhammikampi bhayaṁ veraṁ pasavati na samparāyikampi
bhayaṁ veraṁ pasavati na cetasikampi dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti
surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratassa evaṁ taṁ bhayaṁ veraṁ vūpasantaṁ hoti
imāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti.
Katamehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti idha
gahapati ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti itipi
so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū
anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti dhamme
aveccappasādena samannāgato hoti svākkhāto bhagavatā dhammo
sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opanayiko paccattaṁ veditabbo
viññūhīti saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti supaṭipanno
bhagavato sāvakasaṅgho ujupaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho ñāyapaṭipanno
bhagavato sāvakasaṅgho sāmīcipaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho
yadidaṁ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā esa bhagavato
sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṁ
puññakkhettaṁ lokassāti ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti
akhaṇḍehi acchiddehi asabalehi akammāsehi bhujissehi viññūpasatthehi
aparāmaṭṭhehi samādhisaṁvattanikehi imehi catūhi sotāpattiyaṅgehi
samannāgato hoti.
Yato kho gahapati ariyasāvakassa imāni pañca bhayāni verāni
vūpasantāni honti imehi ca catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti
so ākaṅkhamāno attanāva attānaṁ byākareyya khīṇanirayomhi
khīṇatiracchānayoni khīṇapittivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto
sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyanoti.

[232] 28 Yato kho bhikkhave ariyasāvakassa pañca bhayāni verāni
vūpasantāni honti catūhi ca sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti
so ākaṅkhamāno attanāva attānaṁ byākareyya khīṇanirayomhi
khīṇatiracchānayoni khīṇapittivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto
sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano.
Katamāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti yaṁ bhikkhave
pāṇātipātī pāṇātipātapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṁ veraṁ pasavati
samparāyikampi bhayaṁ veraṁ pasavati cetasikampi dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti
pāṇātipātā paṭivirato .pe. Evaṁ taṁ bhayaṁ veraṁ vūpasantaṁ hoti yaṁ
bhikkhave adinnādāyī .pe. Kāmesu micchācārī .pe. Musāvādī .pe.
Surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī surāmerayamajjapamādaṭṭhānapaccayā diṭṭhadhammikampi
bhayaṁ veraṁ pasavati samparāyikampi bhayaṁ veraṁ pasavati cetasikampi
dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato neva
diṭṭhadhammikampi bhayaṁ veraṁ pasavati na samparāyikampi bhayaṁ veraṁ pasavati
na cetasikampi dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti surāmerayamajjapamādaṭṭhānā
Paṭiviratassa evaṁ taṁ bhayaṁ veraṁ vūpasantaṁ hoti imāni
pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti.
Katamehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti idha
bhikkhave ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti itipi
so bhagavā .pe. Satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti dhamme
.pe. Saṅghe .pe. Ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi
acchiddehi asabalehi akammāsehi bhujissehi viññūpasatthehi
aparāmaṭṭhehi samādhisaṁvattanikehi imehi catūhi sotāpattiyaṅgehi
samannāgato hoti.
Yato kho bhikkhave ariyasāvakassa imāni pañca bhayāni verāni
vūpasantāni honti imehi ca catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato
hoti so ākaṅkhamāno attanāva attānaṁ byākareyya khīṇanirayomhi
khīṇatiracchānayoni khīṇapittivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto
sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyanoti.