[243] 39 Bhūtapubbaṁ bhikkhave devāsurasaṅgāmo samupabyūḷho
ahosi tasmiṁ kho pana bhikkhave saṅgāme asurā jiniṁsu devā [1]-
parājiyiṁsu 2 parājitā ca bhikkhave devā apassiṁsveva uttarābhimukhā 3
abhibhayiṁsu 4 asurā athakho bhikkhave devānaṁ etadahosi abhibhayanteva
kho asurā yannūna mayaṁ dutiyampi asurehi saṅgāmeyyāmāti.
Dutiyampi kho bhikkhave devā asurehi saṅgāmesuṁ dutiyampi kho
bhikkhave asurā 5 jiniṁsu devā parājiyiṁsu parājitā ca bhikkhave devā
apassiṁsveva uttarābhimukhā abhibhayiṁsu asurā athakho bhikkhave devānaṁ
etadahosi abhibhayanteva kho asurā yannūna mayaṁ tatiyampi asurehi
saṅgāmeyyāmāti.
Tatiyampi kho bhikkhave devā asurehi saṅgāmesuṁ tatiyampi
1 Yu. bhītā. 2 Ma. parājayiṁs. evamuparipi. 3 Ma. apayiṁsuyeva uttarenābhimukhā.
evamuparipi. 4 Ma. abhiyiṁsu. evamuparipi. 5 Ma. asurāva. evamuparipi.
Kho bhikkhave asurā jiniṁsu devā parājiyiṁsu parājitā ca bhikkhave
devā bhītā devapureyeva pavisiṁsu devapuragatānañca pana bhikkhave
devānaṁ etadahosi bhīruttāṇagatena kho dāni mayaṁ etarahi attanā
viharāma akaraṇīyā asurehīti asurānampi bhikkhave etadahosi
bhīruttāṇagatena kho dāni devā etarahi attanā viharanti akaraṇīyā
amhehīti.
Bhūtapubbaṁ bhikkhave devāsurasaṅgāmo samupabyūḷho ahosi tasmiṁ
kho ca bhikkhave saṅgāme devā jiniṁsu asurā parājiyiṁsu parājitā ca
bhikkhave asurā apassiṁsveva dakkhiṇena 1 mukhā abhibhayiṁsu devā athakho
bhikkhave asurānaṁ etadahosi abhibhayanteva kho devā yannūna mayaṁ
dutiyampi devehi saṅgāmeyyāmāti.
Dutiyampi kho bhikkhave asurā devehi saṅgāmesuṁ dutiyampi kho
bhikkhave devā jiniṁsu asurā parājiyiṁsu parājitā ca bhikkhave asurā
apassiṁsveva dakkhiṇena 1 mukhā abhibhayiṁsu devā athakho bhikkhave asurānaṁ
etadahosi abhibhayanteva kho devā yannūna mayaṁ tatiyampi devehi
saṅgāmeyyāmāti.
Tatiyampi kho bhikkhave asurā devehi saṅgāmesuṁ tatiyampi kho
bhikkhave devā jiniṁsu asurā parājiyiṁsu parājitā ca bhikkhave asurā
bhītā asurapureyeva 2 pavisiṁsu asurapuragatānañca pana bhikkhave asurānaṁ
etadahosi bhīruttāṇagatena kho dāni mayaṁ etarahi attanā viharāma
1 Ma. dakkhiṇenābhimukhā. 2 Ma. asurapuraṁ-yeva.
Akaraṇīyā devehīti devānampi bhikkhave etadahosi bhīruttāṇagatena
kho dāni asurā etarahi attanā viharanti akaraṇīyā amhehīti.
Evameva kho bhikkhave yasmiṁ samaye bhikkhu vivicceva kāmehi
vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamajjhānaṁ
upasampajja viharati tasmiṁ bhikkhave samaye bhikkhussa evaṁ hoti
bhīruttāṇagatena kho dānāhaṁ etarahi attanā viharāmi akaraṇīyo
mārassāti mārassāpi bhikkhave pāpimato evaṁ hoti bhīruttāṇagatena
kho dāni bhikkhu etarahi attanā viharati akaraṇīyo mayhanti yasmiṁ
bhikkhave samaye bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā .pe. Dutiyajjhānaṁ
tatiyajjhānaṁ catutthajjhānaṁ upasampajja viharati tasmiṁ bhikkhave samaye
bhikkhussa evaṁ hoti bhīruttāṇagatena kho dānāhaṁ etarahi attanā
viharāmi akaraṇīyo mārassāti mārassāpi bhikkhave pāpimato evaṁ
hoti bhīruttāṇagatena kho dāni bhikkhu etarahi attanā viharati
akaraṇīyo mayhanti yasmiṁ bhikkhave samaye bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṁ
samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā
ananto ākāsoti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati
ayaṁ vuccati bhikkhave bhikkhu antamakāsi māraṁ apadaṁ bandhitvā 1 māracakkhuṁ
adassanaṁ gato pāpimato [2]- yasmiṁ bhikkhave samaye bhikkhu sabbaso
ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma anantaṁ viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṁ
upasampajja viharati .pe. Sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma
1 Ma. vadhitvā. 2 Ma. tiṇṇo loke visattikanti.
Natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati .pe. Sabbaso
ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja
viharati .pe. Sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ
upasampajja viharati paññāyapassa disvā āsavā parikkhīṇā
honti ayaṁ vuccati bhikkhave bhikkhu antamakāsi māraṁ apadaṁ bandhitvā 1
māracakkhuṁ adassanaṁ gato pāpimato tiṇṇo loke visattikanti.

[244] 40 Yasmiṁ bhikkhave samaye āraññakassa nāgassa gocarapasutassa
hatthīpi hatthiniyopi hatthikaḷabhāpi hatthicchāpāpi purato purato
gantvā tiṇaggāni chindanti tena bhikkhave āraññako nāgo aṭṭiyati
harāyati jigucchati yasmiṁ bhikkhave samaye āraññakassa nāgassa gocarapasutassa
hatthīpi hatthiniyopi hatthikaḷabhāpi hatthicchāpāpi obhaggobhaggaṁ
sākhābhaṅgaṁ khādanti tena bhikkhave āraññako nāgo aṭṭiyati harāyati
jigucchati yasmiṁ bhikkhave samaye āraññakassa nāgassa ogāhaṁ
otiṇṇassa hatthīpi hatthiniyopi hatthikaḷabhāpi hatthicchāpāpi purato
purato gantvā soṇḍāya udakaṁ āloḷenti tena bhikkhave āraññako
nāgo aṭṭiyati harāyati jigucchati yasmiṁ bhikkhave samaye āraññakassa
nāgassa ogāhaṁ otiṇṇassa 2 hatthiniyo kāyaṁ upaghaṁsantiyo
gacchanti tena bhikkhave āraññako nāgo aṭṭiyati harāyati jigucchati
tasmiṁ bhikkhave samaye āraññakassa nāgassa evaṁ hoti ahaṁ kho
etarahi ākiṇṇo viharāmi hatthīhi hatthinīhi hatthikaḷabhehi hatthicchāpehi
1 Ma. vadhitvā. 2 Ma. ogāhā uttiṇṇassa. evamuparipi.
Chinnaggāni ceva tiṇāni khādāmi obhaggobhaggañca me
sākhābhaṅgaṁ khāditaṁ āvilāni ca pānīyāni pivāmi ogāhāpi ca
uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṁ upaghaṁsantiyo gacchanti yannūnāhaṁ eko
gaṇasmā vūpakaṭṭho vihareyyanti so aparena samayena eko gaṇasmā
vūpakaṭṭho viharati acchinnaggāni ceva tiṇāni khādati na obhaggobhaggañca
sākhābhaṅgaṁ khādati 1 anāvilāni ca pānīyāni pivati ogāhāpi 2
cassa uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṁ na upaghaṁsantiyo gacchanti tasmiṁ
bhikkhave samaye āraññakassa nāgassa evaṁ hoti ahaṁ kho pubbe
ākiṇṇo vihāsiṁ hatthīhi hatthinīhi hatthikaḷabhehi hatthicchāpehi
chinnaggāni ceva tiṇāni khādiṁ obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṁ khāditaṁ 3
āvilāni ca pānīyāni apāsi 4 ogāhā ca me uttiṇṇassa hatthiniyo
kāyaṁ upaghaṁsantiyo agamaṁsu somhi 5 etarahi eko gaṇasmā vūpakaṭṭho
viharāmi acchinnaggāni ceva tiṇāni khādāmi obhaggobhaggañca
me sākhābhaṅgaṁ khāditaṁ 6 anāvilāni ca pānīyāni pivāmi ogāhāpi ca
me uttiṇṇassa na hatthiniyo kāyaṁ upaghaṁsantiyo gacchantīti so
soṇḍāya sākhābhaṅgaṁ bhañjitvā sākhābhaṅgena kāyaṁ parimajjitvā
attamano kaṇḍuṁ 7 saṁhanati. Evameva kho bhikkhave yasmiṁ samaye bhikkhu
ākiṇṇo viharati bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi raññā
rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi tasmiṁ samaye bhikkhave bhikkhussa
evaṁ hoti ahaṁ kho etarahi ākiṇṇo viharāmi bhikkhūhi bhikkhunīhi
1 Ma. obhaggobhaggañcassa sākhābhaṅgaṁ na khādanti. 2 Ma. pisaddo natthi.
3 Ma. khādanti. 4 Ma. apāyiṁ. 5 Ma. sohaṁ. 6 Ma. na khādanti.
7 Ma. soṇḍaṁ. evamuparipi.
Upāsakehi upāsikāhi raññā rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi
yannūnāhaṁ eko gaṇasmā vūpakaṭṭho vihareyyanti so vivittaṁ
senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ
vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ so araññagato vā rukkhamūlagato
vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya
parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā so abhijjhaṁ loke pahāya vigatābhijjhena
cetasā viharati abhijjhāya cittaṁ parisodheti byāpādapadosaṁ pahāya
abyāpannacitto viharati sabbapāṇabhūtahitānukampī byāpādapadosā cittaṁ
parisodheti thīnamiddhaṁ pahāya vigatathīnamiddho viharati ālokasaññī
sato sampajāno thīnamiddhā cittaṁ parisodheti uddhaccakukkuccaṁ pahāya
anuddhato viharati ajjhattaṁ vūpasantacitto uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodheti
vicikicchaṁ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṁkathī kusalesu
dhammesu vicikicchāya cittaṁ parisodheti so ime pañca nīvaraṇe pahāya
cetasā upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe vivicceva kāmehi vivicca
akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamajjhānaṁ
upasampajja viharati so attamano kaṇḍuṁ saṁhanati vitakkavicārānaṁ
vūpasamā .pe. Dutiyajjhānaṁ tatiyajjhānaṁ catutthajjhānaṁ upasampajja viharati
so attamano kaṇḍuṁ saṁhanati sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā
paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ananto
ākāsoti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati so attamano
Kaṇḍuṁ saṁhanati sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma anantaṁ
viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati .pe. Sabbaso
viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja
viharati sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ
upasampajja viharati sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ
samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati paññāyapassa
disvā āsavā parikkhīṇā honti so attamano kaṇḍuṁ saṁhanatīti.

[245] 41 Ekaṁ samayaṁ bhagavā mallakesu viharati uruvelakappaṁ nāma
mallānaṁ nigamo. Athakho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya
uruvelakappaṁ piṇḍāya pāvisi uruvelakappe piṇḍāya caritvā
pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi idheva
tāva tvaṁ ānanda hohi yāvāhaṁ mahāvanaṁ ajjhogāhāmi divā
vihārāyāti. Evaṁ bhanteti kho āyasmā ānando bhagavato
paccassosi. Athakho bhagavā mahāvanaṁ ajjhogāhetvā aññatarasmiṁ
rukkhamūle divāvihāraṁ nisīdi.
Athakho tapusso gahapati yenāyasmā ānando tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi
ekamantaṁ nisinno kho tapusso gahapati āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca
mayaṁ bhante ānanda gihī kāmabhogino kāmārāmā kāmaratā kāmasammuditā
tesaṁ no bhante amhākaṁ gihīnaṁ kāmabhogīnaṁ kāmārāmānaṁ kāmaratānaṁ
Kāmasammuditānaṁ papāto viya khāyati yadidaṁ nekkhammaṁ sutametaṁ bhante imasmiṁ
dhammavinaye daharānaṁ daharānaṁ bhikkhūnaṁ nekkhamme cittaṁ pakkhandati pasīdati
santiṭṭhati vimuccati etaṁ santanti passato tayidaṁ bhante imasmiṁ
dhammavinaye bhikkhūnaṁ bahunā janena visabhāgo yadidaṁ nekkhammanti. Atthi
kho etaṁ gahapati kathāpābhataṁ bhagavantaṁ dassanāya āyāma gahapati yena
bhagavā tenupasaṅkamissāma upasaṅkamitvā bhagavato etamatthaṁ
ārocessāma yathā no bhagavā byākarissati tathā karissāmāti 1 .
Evaṁ bhanteti kho tapusso gahapati āyasmato ānandassa paccassosi.
Athakho āyasmā ānando tapussena gahapatinā saddhiṁ yena bhagavā
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi
ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca ayaṁ
bhante tapusso gahapati evamāha mayaṁ bhante ānanda gihī kāmabhogino
kāmārāmā kāmaratā kāmasammuditā tesaṁ no bhante amhākaṁ
gihīnaṁ kāmabhogīnaṁ kāmārāmānaṁ kāmaratānaṁ kāmasammuditānaṁ papāto viya
khāyati yadidaṁ nekkhammaṁ sutametaṁ bhante imasmiṁ dhammavinaye
daharānaṁ daharānaṁ bhikkhūnaṁ nekkhamme cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati
vimuccati etaṁ santanti passato tayidaṁ bhante dhammavinaye
bhikkhūnaṁ bahunā janena visabhāgo yadidaṁ nekkhammanti.
Evametaṁ ānanda evametaṁ ānanda mayhampi kho ānanda pubbeva
sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi sādhu
1 Ma. dhāressāmīti.
Nekkhammaṁ sādhu pavivekoti tassa mayhaṁ ānanda nekkhamme cittaṁ
na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati etaṁ santanti
passato tassa mayhaṁ ānanda etadahosi ko nu kho hetu
ko paccayo yena me nekkhamme cittaṁ na pakkhandati nappasīdati
na santiṭṭhati na vimuccati etaṁ santanti passato tassa mayhaṁ
ānanda etadahosi kāmesu kho me ādīnavo adiṭṭho so ca
me abahulīkato nekkhamme ca ānisaṁso anadhigato so ca me
anāsevito tasmā me nekkhamme cittaṁ na pakkhandati nappasīdati na
santiṭṭhati na vimuccati etaṁ santanti passato tassa mayhaṁ ānanda
etadahosi sace kho ahaṁ kāmesu ādīnavaṁ disvā taṁ bahulīkareyyaṁ 1
nekkhamme ānisaṁsaṁ adhigamma tamāseveyyaṁ ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati
yaṁ me nekkhamme cittaṁ pakkhandeyya pasīdeyya santiṭṭheyya vimucceyya
etaṁ santanti passato so kho ahaṁ ānanda aparena samayena
kāmesu ādīnavaṁ disvā taṁ bahulamakāsiṁ nekkhamme ānisaṁsaṁ adhigamma
tamāseviṁ tassa mayhaṁ ānanda nekkhamme cittaṁ pakkhandati pasīdati
santiṭṭhati vimuccati etaṁ santanti passato so kho ahaṁ ānanda
vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ
pītisukhaṁ paṭhamajjhānaṁ upasampajja viharāmi tassa mayhaṁ ānanda
iminā vihārena viharato kāmasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti
svāssa me hoti ābādho seyyathāpi ānanda sukhino dukkhaṁ
1 Ma. bahulaṁ kareyyaṁ. evamuparipi.
Uppajjeyya yāvadeva ābādhāya evamassa me kāmasahagatā
saññāmanasikārā samudācaranti svāssa me hoti ābādho.
Tassa mayhaṁ ānanda etadahosi yannūnāhaṁ vitakkavicārānaṁ
vūpasamā .pe. Dutiyajjhānaṁ upasampajja vihareyyanti tassa mayhaṁ
ānanda avitakke cittaṁ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na
vimuccati etaṁ santanti passato tassa mayhaṁ ānanda etadahosi
ko nu kho hetu ko paccayo yena me avitakke cittaṁ na
pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati etaṁ santanti passato
tassa mayhaṁ ānanda etadahosi vitakke kho me ādīnavo adiṭṭho
so ca me abahulīkato avitakke ca ānisaṁso anadhigato so ca me
anāsevito tasmā me avitakke cittaṁ na pakkhandati nappasīdati
na santiṭṭhati na vimuccati etaṁ santanti passato tassa mayhaṁ
ānanda etadahosi sace kho ahaṁ vitakke ādīnavaṁ disvā taṁ
bahulīkareyyaṁ avitakke ānisaṁsaṁ adhigamma tamāseveyyaṁ ṭhānaṁ kho
panetaṁ vijjati yaṁ me avitakke cittaṁ pakkhandeyya pasīdeyya santiṭṭheyya
vimucceyya etaṁ santanti passato so kho ahaṁ ānanda
aparena samayena vitakke ādīnavaṁ disvā taṁ bahulamakāsiṁ avitakke
ānisaṁsaṁ adhigamma tamāseviṁ tassa mayhaṁ ānanda avitakke cittaṁ
pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati etaṁ santanti passato so
kho ahaṁ ānanda vitakkavicārānaṁ vūpasamā .pe. Dutiyajjhānaṁ upasampajja
Viharāmi tassa mayhaṁ ānanda iminā vihārena viharato
vitakkasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti svāssa me hoti
ābādho seyyathāpi ānanda sukhino dukkhaṁ uppajjeyya yāvadeva
ābādhāya evamevassa me vitakkasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti
svāssa me hoti ābādho.
Tassa mayhaṁ ānanda etadahosi yannūnāhaṁ pītiyā ca virāgā
upekkhako ca vihareyyaṁ sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedeyyaṁ
yantaṁ ariyā ācikkhanti upekkhako satimā sukhavihārīti tatiyajjhānaṁ
upasampajja vihareyyanti tassa mayhaṁ ānanda nippītike cittaṁ na
pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati etaṁ santanti passato
tassa mayhaṁ ānanda etadahosi ko nu kho hetu ko paccayo
yena me nippītike cittaṁ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na
vimuccati etaṁ santanti passato tassa mayhaṁ ānanda etadahosi
pītiyā kho me ādīnavo adiṭṭho so ca me abahulīkato nippītike
ca ānisaṁso anadhigato so ca me anāsevito tasmā me
nippītike cittaṁ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati etaṁ
santanti passato tassa mayhaṁ ānanda etadahosi sace kho
ahaṁ pītiyā ādīnavaṁ disvā taṁ bahulīkareyyaṁ nippītike ānisaṁsaṁ adhigamma
tamāseveyyaṁ ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ me nippītike cittaṁ
pakkhandeyya pasīdeyya santiṭṭheyya vimucceyya etaṁ santanti passato
So kho ahaṁ ānanda aparena samayena pītiyā ādīnavaṁ disvā taṁ
bahulamakāsiṁ nippītike ānisaṁsaṁ adhigamma tamāseviṁ tassa mayhaṁ
ānanda nippītike cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati etaṁ
santanti passato so kho ahaṁ ānanda pītiyā ca virāgā .pe.
Tatiyajjhānaṁ upasampajja viharāmi tassa mayhaṁ ānanda iminā
vihārena viharato pītisahagatā saññāmanasikārā samudācaranti svāssa
me hoti ābādho seyyathāpi ānanda sukhino dukkhaṁ uppajjeyya
yāvadeva ābādhāya evamevassa me pītisahagatā saññāmanasikārā
samudācaranti svāssa me hoti ābādho.
Tassa mayhaṁ ānanda etadahosi yannūnāhaṁ sukhassa ca pahānā
dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā
adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthajjhānaṁ upasampajja vihareyyanti
tassa mayhaṁ ānanda adukkhamasukhe cittaṁ na pakkhandati nappasīdati na
santiṭṭhati na vimuccati etaṁ santanti passato tassa mayhaṁ ānanda
etadahosi ko nu kho hetu ko paccayo yena me adukkhamasukhe
cittaṁ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati etaṁ
santanti passato tassa mayhaṁ ānanda etadahosi upekkhāsukhe
kho me ādīnavo adiṭṭho so ca me abahulīkato adukkhamasukhe ca
ānisaṁso anadhigato so ca me anāsevito tasmā me adukkhamasukhe
cittaṁ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati
Etaṁ santanti passato tassa mayhaṁ ānanda etadahosi sace
kho ahaṁ upekkhāsukhe ādīnavaṁ disvā taṁ bahulīkareyyaṁ adukkhamasukhe
ānisaṁsaṁ adhigamma tamāseveyyaṁ ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ me
adukkhamasukhe cittaṁ pakkhandeyya pasīdeyya santiṭṭheyya vimucceyya etaṁ
santanti passato so kho ahaṁ ānanda aparena samayena upekkhāsukhe
ādīnavaṁ disvā taṁ bahulamakāsiṁ adukkhamasukhe ānisaṁsaṁ adhigamma
tamāseviṁ tassa mayhaṁ ānanda adukkhamasukhe cittaṁ pakkhandati pasīdati
santiṭṭhati vimuccati etaṁ santanti passato so kho ahaṁ ānanda
aparena samayena sukhassa ca pahānā .pe. Catutthajjhānaṁ upasampajja
viharati tassa mayhaṁ ānanda iminā vihārena viharato upekkhāsahagatā
saññāmanasikārā samudācaranti svāssa me hoti ābādho
seyyathāpi ānanda sukhino dukkhaṁ uppajjeyya yāvadeva ābādhāya
evamevassa me upekkhāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti
svāssa me hoti ābādho.
Tassa mayhaṁ ānanda etadahosi yannūnāhaṁ sabbaso rūpasaññānaṁ
samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ
amanasikārā ananto ākāsoti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja
vihareyyanti tassa mayhaṁ ānanda ākāsānañcāyatane cittaṁ na
pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati etaṁ santanti passato
tassa mayhaṁ ānanda etadahosi ko nu kho hetu ko paccayo
Yena me ākāsānañcāyatane cittaṁ na pakkhandati nappasīdati na
santiṭṭhati na vimuccati etaṁ santanti passato tassa mayhaṁ ānanda
etadahosi rūpesu kho me ādīnavo adiṭṭho so ca me abahulīkato
ākāsānañcāyatane ca ānisaṁso anadhigato so ca me anāsevito
tasmā me ākāsānañcāyatane cittaṁ na pakkhandati nappasīdati na
santiṭṭhati na vimuccati etaṁ santanti passato tassa mayhaṁ ānanda
etadahosi sace kho ahaṁ rūpesu ādīnavaṁ disvā taṁ bahulīkareyyaṁ
ākāsānañcāyatane ānisaṁsaṁ adhigamma tamāseveyyaṁ ṭhānaṁ kho
panetaṁ vijjati yaṁ me ākāsānañcāyatane cittaṁ pakkhandeyya pasīdeyya
santiṭṭheyya vimucceyya etaṁ santanti passato so kho ahaṁ
ānanda aparena samayena rūpesu ādīnavaṁ disvā taṁ bahulamakāsiṁ
ākāsānañcāyatane ānisaṁsaṁ adhigamma tamāseviṁ tassa mayhaṁ ānanda
ākāsānañcāyatane cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati etaṁ
santanti passato so kho ahaṁ ānanda sabbaso rūpasaññānaṁ
samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā
ananto ākāsoti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharāmi tassa
mayhaṁ ānanda iminā vihārena viharato rūpasahagatā saññāmanasikārā
samudācaranti svāssa me hoti ābādho seyyathāpi ānanda sukhino
dukkhaṁ uppajjeyya yāvadeva ābādhāya evamevassa me rūpasahagatā
saññāmanasikārā samudācaranti svāssa me hoti ābādho.
Tassa mayhaṁ ānanda etadahosi yannūnāhaṁ sabbaso
ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma anantaṁ viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṁ
upasampajja vihareyyanti tassa mayhaṁ ānanda viññāṇañcāyatane
cittaṁ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati etaṁ santanti
passato tassa mayhaṁ ānanda etadahosi ko nu kho hetu ko
paccayo yena me viññāṇañcāyatane cittaṁ na pakkhandati nappasīdati
na santiṭṭhati na vimuccati etaṁ santanti passato tassa mayhaṁ
ānanda etadahosi ākāsānañcāyatane kho me ādīnavo adiṭṭho
so ca me abahulīkato viññāṇañcāyatane ca ānisaṁso anadhigato
so ca me anāsevito tasmā me viññāṇañcāyatane cittaṁ na
pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati etaṁ santanti passato
tassa mayhaṁ ānanda etadahosi sace kho ahaṁ ākāsānañcāyatane
ādīnavaṁ disvā taṁ bahulīkareyyaṁ viññāṇañcāyatane ānisaṁsaṁ adhigamma
tamāseveyyaṁ ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ me viññāṇañcāyatane
cittaṁ pakkhandeyya pasīdeyya santiṭṭheyya vimucceyya etaṁ santanti
passato so kho ahaṁ ānanda aparena samayena ākāsānañcāyatane
ādīnavaṁ disvā taṁ bahulamakāsiṁ viññāṇañcāyatane ānisaṁsaṁ adhigamma
tamāseviṁ tassa mayhaṁ ānanda viññāṇañcāyatane cittaṁ pakkhandati
pasīdati santiṭṭhati vimuccati etaṁ santanti passato so kho ahaṁ
ānanda sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma anantaṁ viññāṇanti
Viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharāmi tassa mayhaṁ ānanda
iminā vihārena viharato ākāsānañcāyatanasahagatā saññāmanasikārā
samudācaranti savāssa me hoti ābādho seyyathāpi ānanda sukhino
dukkhaṁ uppajjeyya yāvadeva ābādhāya evamevassa me
ākāsānañcāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti svāssa me hoti
ābādho.
Tassa mayhaṁ ānanda etadahosi yannūnāhaṁ sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ
samatikkamma natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja
vihareyyanti tassa mayhaṁ ānanda ākiñcaññāyatane cittaṁ na
pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati etaṁ santanti passato
tassa mayhaṁ ānanda etadahosi ko nu kho hetu ko paccayo
yena me ākiñcaññāyatane cittaṁ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati
na vimuccati etaṁ santanti passato tassa mayhaṁ ānanda etadahosi
viññāṇañcāyatane kho me ādīnavo adiṭṭho so ca me abahulīkato
ākiñcaññāyatane ca ānisaṁso anadhigato so ca me anāsevito
tasmā me āciñcaññāyatane cittaṁ na pakkhandati nappasīdati na
santiṭṭhati na vimuccati etaṁ santanti passato tassa mayhaṁ ānanda
etadahosi sace kho ahaṁ viññāṇañcāyatane ādīnavaṁ disvā taṁ bahulīkareyyaṁ
ākiñcaññāyatane ānisaṁsaṁ adhigamma tamāseveyyaṁ ṭhānaṁ
Kho panetaṁ vijjati yaṁ me ākiñcaññāyatane cittaṁ pakkhandeyya
pasīdeyya santiṭṭheyya vimucceyya etaṁ santanti passato so kho
ahaṁ ānanda aparena samayena viññāṇañcāyatane ādīnavaṁ disvā taṁ
bahulamakāsiṁ ākiñcaññāyatane ānisaṁsaṁ adhigamma tamāseviṁ tassa
mayhaṁ ānanda ākiñcaññāyatane cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati
vimuccati etaṁ santanti passato so kho ahaṁ ānanda sabbaso
viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanaṁ
upasampajja viharāmi tassa mayhaṁ ānanda iminā vihārena viharato
viññāṇañcāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti svāssa me
hoti ābādho seyyathāpi ānanda sukhino dukkhaṁ uppajjeyya
yāvadeva ābādhāya evamevassa me viññāṇañcāyatanasahagatā
saññāmanasikārā samudācaranti svāssa me hoti ābādho.
Tassa mayhaṁ ānanda etadahosi yannūnāhaṁ sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ
samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja vihareyyanti tassa
mayhaṁ ānanda nevasaññānāsaññāyatane cittaṁ na pakkhandati nappasīdati
na santiṭṭhati na vimuccati etaṁ santanti passato tassa mayhaṁ ānanda
etadahosi ko nu kho hetu ko paccayo yena me nevasaññānāsaññāyatane
cittaṁ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati etaṁ
santanti passato tassa mayhaṁ ānanda etadahosi ākiñcaññāyatane
kho me ādīnavo adiṭṭho so ca me abahulīkato nevasaññānāsaññāyatane
Ca ānisaṁso anadhigato so ca me anāsevito tasmā
me nevasaññānāsaññāyatane cittaṁ na pakkhandati nappasīdati na
santiṭṭhati na vimuccati etaṁ santanti passato tassa mayhaṁ ānanda
etadahosi sace kho ahaṁ ākiñcaññāyatane ādīnavaṁ disvā taṁ
bahulīkareyyaṁ nevasaññānāsaññāyatane ānisaṁsaṁ adhigamma tamāseveyyaṁ
ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ me nevasaññānāsaññāyatane cittaṁ
pakkhandeyya pasīdeyya santiṭṭheyya vimucceyya etaṁ santanti passato
so kho ahaṁ ānanda aparena samayena ākiñcaññāyatane ādīnavaṁ
disvā taṁ bahulamakāsiṁ nevasaññānāsaññāyatane ānisaṁsaṁ adhigamma
tamāseviṁ tassa mayhaṁ ānanda nevasaññānāsaññāyatane cittaṁ
pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati etaṁ santanti passato so
kho ahaṁ ānanda sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma
nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharāmi tassa mayhaṁ ānanda iminā
vihārena viharato ākiñcaññāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti
svāssa me hoti ābādho seyyathāpi ānanda sukhino
dukkhaṁ uppajjeyya yāvadeva ābādhāya evamevassa me
ākiñcaññāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti svāssa me hoti
ābādho.
Tassa mayhaṁ ānanda etadahosi yannūnāhaṁ nevasaññānāsaññāyatanaṁ
samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja vihareyyanti
Tassa mayhaṁ ānanda saññāvedayitanirodhe cittaṁ na pakkhandati nappasīdati
na santiṭṭhati na vimuccati etaṁ santanti passato tassa
mayhaṁ ānanda etadahosi ko nu kho hetu ko paccayo yena
me saññāvedayitanirodhe cittaṁ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati
na vimuccati etaṁ santanti passato tassa mayhaṁ ānanda etadahosi
nevasaññānāsaññāyatane kho me ādīnavo adiṭṭho so ca me
abahulīkato saññāvedayitanirodhe ca ānisaṁso anadhigato so ca me
anāsevito tasmā me saññāvedayitanirodhe cittaṁ na pakkhandati
nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati etaṁ santanti passato tassa
mayhaṁ ānanda etadahosi sace kho ahaṁ nevasaññānāsaññāyatane
ādīnavaṁ disvā taṁ bahulīkareyyaṁ saññāvedayitanirodhe ānisaṁsaṁ
adhigamma tamāseveyyaṁ ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ me saññāvedayitanirodhe
cittaṁ pakkhandeyya pasīdeyya santiṭṭheyya vimucceyya etaṁ
santanti passato so kho ahaṁ ānanda aparena samayena
nevasaññānāsaññāyatane ādīnavaṁ disvā taṁ bahulamakāsiṁ saññāvedayitanirodhe
ānisaṁsaṁ adhigamma tamāseviṁ tassa mayhaṁ ānanda saññāvedayitanirodhe
cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati etaṁ
santanti passato so kho ahaṁ ānanda sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ
samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharāmi
paññāya ca me disvā āsavā parikkhayaṁ agamaṁsu.
Yāvakīvañcāhaṁ ānanda imā nava anupubbavihārasamāpattiyo na
evaṁ anulomapaṭilomaṁ samāpajjimpi vuṭṭhahimpi neva tāvāhaṁ ānanda
sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya
sadevamanussāya anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho paccaññāsiṁ yato
ca kho ahaṁ ānanda imā nava anupubbavihārasamāpattiyo evaṁ
anulomapaṭilomaṁ samāpajjimpi vuṭṭhahimpi athāhaṁ ānanda sadevake
loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya
anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho paccaññāsiṁ ñāṇañca pana
me dassanaṁ udapādi akuppā me cetovimutti ayamantimā jāti
natthidāni punabbhavoti.
Mahāvaggo catuttho.
Tassuddānaṁ
dve vihāre 1 ca nibbānaṁ gāvī jhānena pañcamaṁ
ānando brāhmaṇo devā 2 nāgena tapussena cāti.
--------------
Pañcālavaggo 3 pañcamo

[246] 42 Ekaṁ samayaṁ āyasmā ānando kosambiyaṁ viharati
ghositārāme. Athakho āyasmā udāyi yenāyasmā ānando
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṁ sammodi
sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi ekamantaṁ
1 Ma. vihārā. 2 Ma. brāhmaṇā devo. 3 Ma. sāmaññavaggo.
Nisinno kho āyasmā udāyi āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca vuttamidaṁ
āvuso pañcālacaṇḍena devaputtena
sambādhe gataṁ okāsaṁ avidā bhūrimedhaso
yo jhānamanubujjhi buddho paṭilīnanisabho munīti.
Katamo āvuso sambādho katamo sambādhe okāsādhigamo
vutto bhagavatāti. Pañcime āvuso kāmaguṇā sambādho vutto bhagavatā
katame pañca cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā
piyarūpā kāmūpasañhitā rajaniyā sotaviññeyyā saddā .pe. Ghānaviññeyyā
gandhā .pe. Jivhāviññeyyā rasā .pe. Kāyaviññeyyā
phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajaniyā
ime kho āvuso pañca kāmaguṇā sambādho vutto bhagavatā.
Idhāvuso bhikkhu vivicceva kāmehi .pe. Paṭhamajjhānaṁ upasampajja
viharati ettāvatāpi kho āvuso sambādhe okāsādhigamo
vutto bhagavatā pariyāyena tatrapatthi sambādho kiñca tattha
sambādho yadeva tattha vitakkavicārā aniruddhā honti ayamettha
sambādho.
Puna caparaṁ āvuso bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā .pe.
Dutiyajjhānaṁ upasampajja viharati ettāvatāpi kho āvuso
sambādhe okāsādhigamo vutto bhagavatā pariyāyena tatrapatthi
sambādho kiñca tattha sambādho yadeva tattha pīti aniruddhā
Hoti ayamettha sambādho.
Puna caparaṁ āvuso bhikkhu pītiyā ca virāgā .pe. Tatiyajjhānaṁ
upasampajja viharati ettāvatāpi kho āvuso sambādhe okāsādhigamo
vutto bhagavatā pariyāyena tatrapatthi sambādho kiñca
tattha sambādho yadeva tattha upekkhāsukhaṁ aniruddhaṁ hoti ayamettha
sambādho.
Puna caparaṁ āvuso bhikkhu sukhassa ca pahānā .pe. Catutthajjhānaṁ
upasampajja viharati ettāvatāpi kho āvuso sambādhe
okāsādhigamo vutto bhagavatā pariyāyena tatrapatthi sambādho
kiñca tattha sambādho yadeva tattha rūpasaññā aniruddhā hoti
ayamettha sambādho.
Puna caparaṁ āvuso bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ
atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ananto ākāsoti
ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati ettāvatāpi kho āvuso
sambādhe okāsādhigamo vutto bhagavatā pariyāyena tatrapatthi
sambādho kiñca tattha sambādho yadeva tattha ākāsānañcāyatanasaññā
aniruddhā hoti ayamettha sambādho.
Puna caparaṁ āvuso bhikkhu sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma
anantaṁ viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati
ettāvatāpi kho āvuso sambādhe okāsādhigamo vutto bhagavatā
Pariyāyena tatrapatthi sambādho kiñca tattha sambādho yadeva
tattha viññāṇañcāyatanasaññā aniruddhā hoti ayamettha sambādho.
Puna caparaṁ āvuso bhikkhu sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma
natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati
ettāvatāpi kho āvuso sambādhe okāsādhigamo vutto bhagavatā
pariyāyena tatrapatthi sambādho kiñca tattha sambādho yadeva tattha
ākiñcaññāyatanasaññā aniruddhā hoti ayamettha sambādho.
Puna caparaṁ āvuso bhikkhu sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma
nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati ettāvatāpi kho
āvuso sambādhe okāsādhigamo vutto bhagavatā pariyāyena tatrapatthi
sambādho kiñca tattha sambādho yadeva tattha nevasaññānāsaññāyatanasaññā
aniruddhā hoti ayamettha sambādho.
Puna caparaṁ āvuso bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ
samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati paññāyapassa
disvā āsavā parikkhīṇā honti ettāvatāpi kho āvuso sambādhe
okāsādhigamo vutto bhagavatā nippariyāyenāti.

[247] 43 Kāyasakkhi kāyasakkhīti āvuso vuccati kittāvatā nu
kho āvuso kāyasakkhi vutto bhagavatāti.
Idhāvuso bhikkhu vivicceva kāmehi .pe. Paṭhamajjhānaṁ upasampajja
viharati yathā yathā ca tadāyatanaṁ tathā tathā naṁ kāyena phusitvā viharati
Ettāvatāpi kho āvuso kāyasakkhi vutto bhagavatā pariyāyena.
Puna caparaṁ āvuso bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā .pe.
Dutiyajjhānaṁ .pe. Tatiyajjhānaṁ .pe. Catutthajjhānaṁ upasampajja viharati
yathā yathā ca tadāyatanaṁ tathā tathā naṁ kāyena phusitvā viharati
ettāvatāpi kho āvuso kāyasakkhi vutto bhagavatā pariyāyena.
Puna caparaṁ āvuso bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā
paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ananto
ākāsoti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati yathā yathā ca
tadāyatanaṁ tathā tathā naṁ kāyena phusitvā viharati ettāvatāpi kho
āvuso kāyasakkhi vutto bhagavatā pariyāyena .pe.
Puna caparaṁ āvuso bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ
samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati paññāyapassa
disvā āsavā parikkhīṇā honti yathā yathā ca tadāyatanaṁ tathā
tathā naṁ kāyena phusitvā viharati ettāvatāpi kho āvuso kāyasakkhi
vutto bhagavatā nippariyāyenāti.

[248] 44 Paññāvimutto paññāvimuttoti āvuso vuccati
kittāvatā nu kho āvuso paññāvimutto vutto bhagavatāti.
Idhāvuso bhikkhu vivicceva kāmehi .pe. Paṭhamajjhānaṁ upasampajja
viharati paññāya pana 1 pajānāti ettāvatāpi kho āvuso
paññāvimutto vutto bhagavatā pariyāyena .pe.
1 Ma. ca naṁ. evamuparipi.
Puna caparaṁ āvuso bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ
samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati paññāyapassa
disvā āsavā parikkhīṇā hoti paññāya pana pajānāti ettāvatāpi
kho āvuso paññāvimutto vutto bhagavatā nippariyāyenāti.

[249] 45 Ubhatobhāgavimutto ubhatobhāgavimuttoti āvuso vuccati
kittāvatā nu kho āvuso ubhatobhāgavimutto vutto bhagavatāti.
Idhāvuso bhikkhu vivicceva kāmehi .pe. Paṭhamajjhānaṁ upasampajja
viharati yathā yathā ca tadāyatanaṁ tathā tathā naṁ kāyena phusitvā
viharati paññāya pana pajānāti ettāvatāpi kho āvuso
ubhatobhāgavimutto vutto bhagavatā pariyāyena .pe.
Puna caparaṁ āvuso bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ
samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati paññāyapassa
disvā āsavā parikkhīṇā honti yathā yathā ca tadāyatanaṁ tathā tathā
naṁ kāyena phusitvā viharati paññāya pana pajānāti ettāvatāpi
kho āvuso ubhatobhāgavimutto vutto bhagavatā nippariyāyenāti.

[250] 46 Sandiṭṭhiko dhammo sandiṭṭhiko dhammoti āvuso vuccati
kittāvatā nu kho āvuso sandiṭṭhiko dhammo vutto bhagavatāti.
Idhāvuso bhikkhu vivicceva kāmehi .pe. Paṭhamajjhānaṁ upasampajja
viharati ettāvatāpi kho āvuso sandiṭṭhiko dhammo vutto bhagavatā
pariyāyena .pe.
Puna caparaṁ āvuso bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ
samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati paññāyapassa
disvā āsavā parikkhīṇā honti ettāvatāpi kho āvuso
sandiṭṭhiko dhammo vutto bhagavatā nippariyāyenāti.

[251] 47 Sandiṭṭhikaṁ nibbānaṁ sandiṭṭhikaṁ nibbānanti āvuso vuccati
kittāvatā nu kho āvuso sandiṭṭhikaṁ nibbānaṁ vuttaṁ bhagavatāti.
Idhāvuso bhikkhu vivicceva kāmehi .pe. Paṭhamajjhānaṁ upasampajja
viharati ettāvatāpi kho āvuso sandiṭṭhikaṁ nibbānaṁ vuttaṁ bhagavatā
pariyāyena .pe.
Puna caparaṁ āvuso bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ
samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati paññāyapassa
disvā āsavā parikkhīṇā honti ettāvatāpi kho āvuso sandiṭṭhikaṁ
nibbānaṁ vuttaṁ bhagavatā nippariyāyenāti.

[252] 48 Nibbānaṁ nibbānanti āvuso vuccati .pe.