[173] 83 Aṭṭhimā bhikkhave sampadā. Katamā aṭṭha uṭṭhānasampadā
ārakkhasampadā kalyāṇamittatā samajīvitā saddhāsampadā
sīlasampadā cāgasampadā paññāsampadā.
Katamā ca bhikkhave uṭṭhānasampadā idha bhikkhave kulaputto
yena kammuṭṭhānena jīvikaṁ kappeti yadi kasiyā yadi vaṇijjāya yadi
gorakkhena yadi issatthena yadi rājaporisena yadi sippaññatarena tattha
dakkho hoti analaso tatrupāyāya vīmaṁsāya samannāgato alaṁ kātuṁ
alaṁ saṁvidhātuṁ ayaṁ vuccati bhikkhave uṭṭhānasampadā.
Katamā ca bhikkhave ārakkhasampadā idha bhikkhave kulaputtassa
bhogā honti uṭṭhānaviriyādhigatā bāhābalaparicitā sedāvakkhittā
dhammikā dhammaladdhā te ārakkhena guttiyā sampādeti kinti me
ime 1 bhoge neva rājāno hareyyuṁ na corā hareyyuṁ na aggi
ḍaheyya na udakaṁ vaheyya na appiyā dāyādā hareyyunti ayaṁ
vuccati bhikkhave ārakkhasampadā.
1 Ma. ayaṁ pāṭho natthi.
Katamā ca bhikkhave kalyāṇamittatā idha bhikkhave kulaputto
yasmiṁ gāme vā nigame vā paṭivasati tatra ye te honti
gahapati vā gahapatiputtā vā daharā vā vuḍḍhasīlino vuḍḍhā vā
vuḍḍhasīlino saddhāsampannā sīlasampannā cāgasampannā paññāsampannā
tehi saddhiṁ santiṭṭhati sallapati sākacchaṁ samāpajjati
yathārūpānaṁ saddhāsampannānaṁ saddhāsampadaṁ anusikkhati yathārūpānaṁ
sīlasampannānaṁ sīlasampadaṁ anusikkhati yathārūpānaṁ cāgasampannānaṁ
cāgasampadaṁ anusikkhati yathārūpānaṁ paññāsampannānaṁ paññāsampadaṁ
anusikkhati ayaṁ vuccati bhikkhave kalyāṇamittatā.
Katamā ca bhikkhave samajīvitā idha bhikkhave kulaputto āyañca
bhogānaṁ viditvā vayañca bhogānaṁ viditvā samajīvikaṁ kappeti nāccogāḷhaṁ
nātihīnaṁ evaṁ me āyo vayaṁ pariyādāya ṭhassati na ca me vayo
āyaṁ pariyādāya ṭhassatīti seyyathāpi bhikkhave tulādhāro vā
tulādhārantevāsī vā tūlaṁ paggahetvā jānāti ettakena vā onataṁ
ettakena vā unnatanti evameva kho bhikkhave kulaputto
āyañca bhogānaṁ viditvā vayañca bhogānaṁ viditvā samajīvikaṁ kappeti
nāccogāḷhaṁ nātihīnaṁ evaṁ me āyo vayaṁ pariyādāya ṭhassati
na ca me vayo āyaṁ pariyādāya ṭhassatīti sacāyaṁ bhikkhave kulaputto
appāyo samāno uḷāraṁ jīvikaṁ kappeti tassa bhavanti vattāro
udumbarakhādikañcāyaṁ 1 kulaputto bhoge khādatīti sace panāyaṁ bhikkhave
1 Ma. udumbarakhādīvāyaṁ.
Kulaputto mahāyo samāno kasiraṁ jīvikaṁ kappeti tassa bhavanti vattāro
addhamārikañcāyaṁ 1 kulaputto marissatīti yato ca khoyaṁ bhikkhave
kulaputto āyañca bhogānaṁ viditvā vayañca bhogānaṁ viditvā
samajīvikaṁ kappeti nāccogāḷhaṁ nātihīnaṁ evaṁ me āyo vayaṁ
pariyādāya ṭhassati na ca me vayo āyaṁ pariyādāya ṭhassatīti ayaṁ
vuccati bhikkhave samajīvitā.
Katamā ca bhikkhave saddhāsampadā idha bhikkhave kulaputto saddho
hoti saddahati tathāgatassa bodhiṁ itipi so bhagavā .pe. Satthā
devamanussānaṁ buddho bhagavāti ayaṁ vuccati bhikkhave saddhāsampadā.
Katamā ca bhikkhave sīlasampadā idha bhikkhave kulaputto
pāṇātipātā paṭivirato hoti .pe. Surāmerayamajjapamādaṭṭhānā
paṭivirato hoti ayaṁ vuccati bhikkhave sīlasampadā.
Katamā ca bhikkhave cāgasampadā idha bhikkhave kulaputto
vigatamalamaccherena cetasā agāraṁ ajjhāvasati .pe. Yācayogo
dānasaṁvibhāgarato ayaṁ vuccati bhikkhave cāgasampadā.
Katamā ca bhikkhave paññāsampadā idha bhikkhave kulaputto
paññavā hoti .pe. Sammādukkhakkhayagāminiyā ayaṁ vuccati bhikkhave
paññāsampadā. Imā kho bhikkhave aṭṭha sampadāti.
Uṭṭhātā kammadheyyesu appamatto vidhānavā
samaṁ kappeti jīvitaṁ sambhataṁ anurakkhati
1 Ma. ajeḷamaraṇaṁvāyaṁ.
Saddho sīlena sampanno vadaññū vītamaccharo
niccaṁ maggaṁ visodheti sotthānaṁ samparāyikaṁ
iccete aṭṭha dhammā ca saddhassa gharamesino
akkhātā saccanāmena ubhayattha sukhāvahā
diṭṭhadhammahitatthāya samparāyasukhāya ca
evametaṁ gahaṭṭhānaṁ cāgo puññaṁ pavaḍḍhatīti.