พุทธธรรมสงฆ์
บันทึกแบบเก่าจะเลิกใช้งานใน 15/08/2026 สํารองข้อมูลไว้ด้วยครับ
Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[173] 83 Aṭṭhimā bhikkhave sampadā. Katamā aṭṭha uṭṭhānasampadā
ārakkhasampadā kalyāṇamittatā samajīvitā saddhāsampadā
sīlasampadā cāgasampadā paññāsampadā.
Katamā ca bhikkhave uṭṭhānasampadā idha bhikkhave kulaputto
yena kammuṭṭhānena jīvikaṁ kappeti yadi kasiyā yadi vaṇijjāya yadi
gorakkhena yadi issatthena yadi rājaporisena yadi sippaññatarena tattha
dakkho hoti analaso tatrupāyāya vīmaṁsāya samannāgato alaṁ kātuṁ
alaṁ saṁvidhātuṁ ayaṁ vuccati bhikkhave uṭṭhānasampadā.
Katamā ca bhikkhave ārakkhasampadā idha bhikkhave kulaputtassa
bhogā honti uṭṭhānaviriyādhigatā bāhābalaparicitā sedāvakkhittā
dhammikā dhammaladdhā te ārakkhena guttiyā sampādeti kinti me
ime 1 bhoge neva rājāno hareyyuṁ na corā hareyyuṁ na aggi
ḍaheyya na udakaṁ vaheyya na appiyā dāyādā hareyyunti ayaṁ
vuccati bhikkhave ārakkhasampadā.
1 Ma. ayaṁ pāṭho natthi.
Katamā ca bhikkhave kalyāṇamittatā idha bhikkhave kulaputto
yasmiṁ gāme vā nigame vā paṭivasati tatra ye te honti
gahapati vā gahapatiputtā vā daharā vā vuḍḍhasīlino vuḍḍhā vā
vuḍḍhasīlino saddhāsampannā sīlasampannā cāgasampannā paññāsampannā
tehi saddhiṁ santiṭṭhati sallapati sākacchaṁ samāpajjati
yathārūpānaṁ saddhāsampannānaṁ saddhāsampadaṁ anusikkhati yathārūpānaṁ
sīlasampannānaṁ sīlasampadaṁ anusikkhati yathārūpānaṁ cāgasampannānaṁ
cāgasampadaṁ anusikkhati yathārūpānaṁ paññāsampannānaṁ paññāsampadaṁ
anusikkhati ayaṁ vuccati bhikkhave kalyāṇamittatā.
Katamā ca bhikkhave samajīvitā idha bhikkhave kulaputto āyañca
bhogānaṁ viditvā vayañca bhogānaṁ viditvā samajīvikaṁ kappeti nāccogāḷhaṁ
nātihīnaṁ evaṁ me āyo vayaṁ pariyādāya ṭhassati na ca me vayo
āyaṁ pariyādāya ṭhassatīti seyyathāpi bhikkhave tulādhāro vā
tulādhārantevāsī vā tūlaṁ paggahetvā jānāti ettakena vā onataṁ
ettakena vā unnatanti evameva kho bhikkhave kulaputto
āyañca bhogānaṁ viditvā vayañca bhogānaṁ viditvā samajīvikaṁ kappeti
nāccogāḷhaṁ nātihīnaṁ evaṁ me āyo vayaṁ pariyādāya ṭhassati
na ca me vayo āyaṁ pariyādāya ṭhassatīti sacāyaṁ bhikkhave kulaputto
appāyo samāno uḷāraṁ jīvikaṁ kappeti tassa bhavanti vattāro
udumbarakhādikañcāyaṁ 1 kulaputto bhoge khādatīti sace panāyaṁ bhikkhave
1 Ma. udumbarakhādīvāyaṁ.
Kulaputto mahāyo samāno kasiraṁ jīvikaṁ kappeti tassa bhavanti vattāro
addhamārikañcāyaṁ 1 kulaputto marissatīti yato ca khoyaṁ bhikkhave
kulaputto āyañca bhogānaṁ viditvā vayañca bhogānaṁ viditvā
samajīvikaṁ kappeti nāccogāḷhaṁ nātihīnaṁ evaṁ me āyo vayaṁ
pariyādāya ṭhassati na ca me vayo āyaṁ pariyādāya ṭhassatīti ayaṁ
vuccati bhikkhave samajīvitā.
Katamā ca bhikkhave saddhāsampadā idha bhikkhave kulaputto saddho
hoti saddahati tathāgatassa bodhiṁ itipi so bhagavā .pe. Satthā
devamanussānaṁ buddho bhagavāti ayaṁ vuccati bhikkhave saddhāsampadā.
Katamā ca bhikkhave sīlasampadā idha bhikkhave kulaputto
pāṇātipātā paṭivirato hoti .pe. Surāmerayamajjapamādaṭṭhānā
paṭivirato hoti ayaṁ vuccati bhikkhave sīlasampadā.
Katamā ca bhikkhave cāgasampadā idha bhikkhave kulaputto
vigatamalamaccherena cetasā agāraṁ ajjhāvasati .pe. Yācayogo
dānasaṁvibhāgarato ayaṁ vuccati bhikkhave cāgasampadā.
Katamā ca bhikkhave paññāsampadā idha bhikkhave kulaputto
paññavā hoti .pe. Sammādukkhakkhayagāminiyā ayaṁ vuccati bhikkhave
paññāsampadā. Imā kho bhikkhave aṭṭha sampadāti.
Uṭṭhātā kammadheyyesu appamatto vidhānavā
samaṁ kappeti jīvitaṁ sambhataṁ anurakkhati
1 Ma. ajeḷamaraṇaṁvāyaṁ.
Saddho sīlena sampanno vadaññū vītamaccharo
niccaṁ maggaṁ visodheti sotthānaṁ samparāyikaṁ
iccete aṭṭha dhammā ca saddhassa gharamesino
akkhātā saccanāmena ubhayattha sukhāvahā
diṭṭhadhammahitatthāya samparāyasukhāya ca
evametaṁ gahaṭṭhānaṁ cāgo puññaṁ pavaḍḍhatīti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[174] 84 Tatra kho āyasmā sārīputto bhikkhū āmantesi
āvuso bhikkhaveti. Āvusoti kho te bhikkhū āyasmato sārīputtassa
paccassosuṁ. Āyasmā sārīputto etadavoca aṭṭhime āvuso puggalā
santo saṁvijjamānā lokasmiṁ. Katame aṭṭha.
Idhāvuso bhikkhuno pavivittassa viharato nirāyattavuttino icchā
uppajjati lābhāya so uṭṭhahati ghaṭati vāyamati lābhāya tassa
uṭṭhahato ghaṭato vāyamato lābhāya lābho nuppajjati so tena alābhena
socati kilamati paridevati urattāḷī kandati sammohaṁ āpajjati ayaṁ
vuccatāvuso bhikkhu iccho viharati lābhāya uṭṭhahati ghaṭati vāyamati
lābhāya na ca lābhī soci ca paridevi ca cuto ca saddhammā.
Idha panāvuso bhikkhuno pavivittassa viharato nirāyattavuttino
icchā uppajjati lābhāya so uṭṭhahati ghaṭati vāyamati lābhāya
tassa uṭṭhahato ghaṭato vāyamato lābhāya lābho uppajjati so
Tena lābhena majjati pamajjati pamādamāpajjati ayaṁ vuccatāvuso
bhikkhu iccho viharati lābhāya uṭṭhahati ghaṭati vāyamati lābhāya
lābhī ca madī ca pamādī ca cuto ca saddhammā.
Idha panāvuso bhikkhuno pavivittassa viharato nirāyattavuttino
icchā uppajjati lābhāya so na uṭṭhahati na ghaṭati na vāyamati
lābhāya tassa anuṭṭhahato aghaṭato avāyamato lābhāya lābho nuppajjati
so tena alābhena socati kilamati paridevati urattāḷī kandati sammohaṁ
āpajjati ayaṁ vuccatāvuso bhikkhu iccho viharati lābhāya na
uṭṭhahati na ghaṭati na vāyamati lābhāya na ca lābhī soci ca
paridevi ca cuto ca saddhammā.
Idha panāvuso bhikkhuno pavivittassa viharato nirāyattavuttino
icchā uppajjati lābhāya so na uṭṭhahati na ghaṭati na vāyamati
lābhāya tassa anuṭṭhahato aghaṭato avāyamato lābhāya lābho uppajjati
so tena lābhena majjati pamajjati pamādamāpajjati ayaṁ vuccatāvuso
bhikkhu iccho viharati lābhāya na uṭṭhahati na ghaṭati na vāyamati
lābhāya lābhī ca madī ca pamādī ca cuto ca saddhammā.
Idha panāvuso bhikkhuno pavivittassa viharato nirāyattavuttino
icchā uppajjati lābhāya so uṭṭhahati ghaṭati vāyamati lābhāya tassa
uṭṭhahato ghaṭato vāyamato lābhāya lābho nuppajjati so tena
alābhena na socati na kilamati na paridevati na urattāḷī kandati na
Sammohaṁ āpajjati ayaṁ vuccatāvuso bhikkhu iccho viharati lābhāya
uṭṭhahati ghaṭati vāyamati lābhāya na ca lābhī na ca soci na ca
paridevi accuto ca saddhammā.
Idha panāvuso bhikkhuno pavivittassa viharato nirāyattavuttino
icchā uppajjati lābhāya so uṭṭhahati ghaṭati vāyamati lābhāya tassa
uṭṭhahato ghaṭato vāyamato lābhāya lābho uppajjati so tena
lābhena na majjati na pamajjati na pamādamāpajjati ayaṁ vuccatāvuso
bhikkhu iccho viharati lābhāya uṭṭhahati ghaṭati vāyamati lābhāya lābhī
ca na ca madī na ca pamādī accuto ca saddhammā.
Idha panāvuso bhikkhuno pavivittassa viharato nirāyattavuttino
icchā uppajjati lābhāya so na uṭṭhahati na ghaṭati na vāyamati
lābhāya tassa anuṭṭhahato aghaṭato avāyamato lābhāya lābho nuppajjati
so tena alābhena na socati na kilamati na paridevati na urattāḷī
kandati na sammohaṁ āpajjati ayaṁ vuccatāvuso bhikkhu iccho viharati
lābhāya na uṭṭhahati na ghaṭati na vāyamati lābhāya na ca lābhī
na ca soci na ca paridevi accuto ca saddhammā.
Idha panāvuso bhikkhuno pavivittassa viharato nirāyattavuttino
icchā uppajjati lābhāya so na uṭṭhahati na ghaṭati na vāyamati
lābhāya tassa anuṭṭhahato aghaṭato avāyamato lābhāya lābho uppajjati
so tena lābhena na majjati na pamajjati na pamādamāpajjati ayaṁ
Vuccatāvuso bhikkhu iccho viharati lābhāya na uṭṭhahati na ghaṭati na vāyamati
lābhāya lābhī ca na ca madī na ca pamādī accuto ca saddhammā.
Ime kho āvuso aṭṭha puggalā santo saṁvijjamānā lokasminti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[175] 85 Tatra kho āyasmā sārīputto bhikkhū āmantesi .pe.
Chahāvuso dhammehi samannāgato bhikkhu alaṁ attano alaṁ paresaṁ.
Katamehi chahi. Idhāvuso bhikkhu khippanisanti ca hoti kusalesu dhammesu
sutānañca dhammānaṁ dhārakajātiko hoti dhatānañca dhammānaṁ atthūpaparikkhī 1
hoti atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammapaṭipanno ca
hoti kalyāṇavāco ca hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya
samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpaniyā sandassako
ca hoti samādapako samuttejako sampahaṁsako sabrahmacārīnaṁ. Imehi kho
āvuso chahi dhammehi samannāgato bhikkhu alaṁ attano alaṁ paresaṁ.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[176] 86 Pañcahāvuso dhammehi samannāgato bhikkhu alaṁ attano alaṁ
paresaṁ. Katamehi pañcahi. Idhāvuso bhikkhu na heva kho khippanisanti
ca hoti kusalesu dhammesu sutānañca dhammānaṁ dhārakajātiko hoti
dhatānañca dhammānaṁ atthūpaparikkhī hoti atthamaññāya dhammamaññāya
dhammānudhammapaṭipanno ca hoti kalyāṇavāco ca hoti .pe.
Sandassako ca hoti .pe. Sabrahmacārīnaṁ. Imehi kho āvuso
pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu alaṁ attano alaṁ paresaṁ.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[177] 87 Catūhāvuso dhammehi samannāgato bhikkhu alaṁ attano no
1 Ma. atthūpaparikkhitā. evamuparipi.
Paresaṁ. Katamehi catūhi. Idhāvuso bhikkhu khippanisanti ca hoti kusalesu
dhammesu sutānañca dhammānaṁ dhārakajātiko hoti dhatānañca dhammānaṁ
atthūpaparikkhī hoti atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammapaṭipanno
ca hoti no ca kalyāṇavāco hoti .pe. No ca sandassako
hoti .pe. Sabrahmacārīnaṁ. Imehi kho āvuso catūhi dhammehi
samannāgato bhikkhu alaṁ attano no paresaṁ.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[178] 88 Catūhāvuso dhammehi samannāgato bhikkhu alaṁ paresaṁ no
attano. Katamehi catūhi. Idhāvuso bhikkhu khippanisanti ca hoti kusalesu
dhammesu sutānañca dhammānaṁ dhārakajātiko hoti no ca dhatānaṁ dhammānaṁ
atthūpaparikkhī hoti no ca atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammapaṭipanno
hoti kalyāṇavāco ca hoti .pe. Sandassako ca hoti
.pe. Sabrahmacārīnaṁ. Imehi kho āvuso catūhi dhammehi samannāgato
bhikkhu alaṁ paresaṁ no attano.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[179] 89 Tīhāvuso dhammehi samannāgato bhikkhu alaṁ attano no
paresaṁ. Katamehi tīhi. Idhāvuso bhikkhu na heva kho khippanisanti ca hoti
kusalesu dhammesu sutānañca dhammānaṁ dhārakajātiko hoti dhatānañca
dhammānaṁ atthūpaparikkhī hoti atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammapaṭipanno
ca hoti no ca kalyāṇavāco hoti .pe. No ca
sandassako hoti .pe. Sabrahmacārīnaṁ. Imehi kho āvuso tīhi dhammehi
samannāgato bhikkhu alaṁ attano no paresaṁ.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[180] 90 Tīhāvuso dhammehi samannāgato bhikkhu alaṁ paresaṁ no
attano. Katamehi tīhi. Idhāvuso bhikkhu na heva kho khippanisanti ca hoti
kusalesu dhammesu sutānañca dhammānaṁ dhārakajātiko hoti no ca dhatānaṁ
dhammānaṁ atthūpaparikkhī hoti no ca atthamaññāya dhammamaññāya
dhammānudhammapaṭipanno hoti kalyāṇavāco ca hoti .pe. Atthassa
viññāpaniyā sandassako ca hoti .pe. Sabrahmacārīnaṁ. Imehi kho
āvuso tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu alaṁ paresaṁ no attano.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[181] 91 Dvīhāvuso dhammehi samannāgato bhikkhu alaṁ attano no
paresaṁ. Katamehi dvīhi. Idhāvuso bhikkhu na heva kho khippanisanti ca hoti
kusalesu dhammesu sutānañca dhammānaṁ dhārakajātiko hoti dhatānañca
dhammānaṁ atthūpaparikkhī hoti atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammapaṭipanno
ca hoti no ca kalyāṇavāco hoti .pe. No ca
sandassako hoti .pe. Sabrahmacārīnaṁ. Imehi kho āvuso dvīhi
dhammehi samannāgato bhikkhu alaṁ attano no paresaṁ.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[182] 92 Dvīhāvuso dhammehi samannāgato bhikkhu alaṁ paresaṁ no
attano. Katamehi dvīhi. Idhāvuso bhikkhu na heva kho khippanisanti ca hoti
kusalesu dhammesu no ca sutānaṁ dhammānaṁ dhārakajātiko hoti no ca
dhatānaṁ dhammānaṁ atthūpaparikkhī hoti no ca atthamaññāya dhammamaññāya
dhammānudhammapaṭipanno hoti kalyāṇavāco ca hoti kalyāṇavākkaraṇo
poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya
Atthassa viññāpaniyā sandassako ca hoti samādapako samuttejako
sampahaṁsako sabrahmacārīnaṁ. Imehi kho āvuso dvīhi dhammehi
samannāgato bhikkhu alaṁ paresaṁ no attanoti.