พุทธธรรมสงฆ์
บันทึกแบบเก่าจะเลิกใช้งานใน 15/08/2026 สํารองข้อมูลไว้ด้วยครับ
Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[103] 13 Aṭṭhahi bhikkhave aṅgehi samannāgato rañño bhadro 2
assājāniyo rājāraho hoti rājabhoggo rañño aṅgantve saṅkhyaṁ 3
gacchati. Katamehi aṭṭhahi idha bhikkhave rañño bhadro assājāniyo
ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca yassaṁ disāyaṁ aññepi
bhadrā assājāniyā jāyanti tassaṁ disāyaṁ jāto hoti yaṁ kho
panassa bhojanaṁ denti allaṁ vā sukkaṁ vā taṁ sakkaccaṁyeva paribhuñjati
avikiranto jegucchī hoti uccāraṁ vā passāvaṁ vā abhinisīdituṁ vā
abhinipajjituṁ vā so rato hoti sukhasaṁvāso na ca aññe asse
ubbejetā yāni kho panassa [4]- tāni sāṭheyyāni kūṭeyyāni jimheyyāni
vaṅkeyyāni tāni yathābhūtaṁ sārathissa āvikattā hoti tesamassa
sārathi abhinimmadanāya vāyamati vāhī kho pana hoti kāmaññe
assā vahantu vā mā vā ahamettha vahissāmīti cittaṁ uppādeti
gacchanto kho pana ujumaggeneva gacchati thāmavā hoti yāva
jīvitamaraṇapariyādānā thāmaṁ upadhaṁsetā imehi kho bhikkhave aṭṭhahaṅgehi
samannāgato rañño bhadro assājāniyo rājāraho hoti rājabhoggo
rañño aṅgantveva saṅkhayaṁ gacchati. Evameva kho bhikkhave aṭṭhahi
1 Ma. ayaṁ pāṭho natthi. 2 Ma. bhaddo. evamuparipi. 3 Ma. saṅkhaṁ.
4 Ma. honti.
Dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti .pe. Anuttaraṁ
puññakkhettaṁ lokassa. Katamehi aṭṭhahi idha bhikkhave bhikkhu sīlavā
hoti pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu
vajjesu bhayadassāvī samādāya sikkhati sikkhāpadesu yaṁ kho panassa
bhojanaṁ denti lūkhaṁ vā paṇītaṁ vā taṁ sakkaccaṁyeva paribhuñjati
avihaññamāno jegucchī hoti kāyaduccaritena vacīduccaritena
manoduccaritena jigucchati 1 pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā
sorato hoti sukhasaṁvāso na aññe bhikkhū ubbejetā yāni kho
panassa [2]- tāni sāṭheyyāni kūṭeyyāni jimheyyāni vaṅkeyyāni tāni
yathābhūtaṁ āvikattā hoti satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu tesamassa
satthā vā viññū vā sabrahmacārī abhinimmadanāya vāyamati sikkhitā
kho pana hoti kāmaññe bhikkhū sikkhantu vā mā vā ahamettha
sikkhissāmīti cittaṁ uppādeti gacchanto kho pana ujumaggeneva
gacchati tatrāyaṁ ujumaggo seyyathīdaṁ sammādiṭṭhi .pe.
Sammāsamādhi āraddhaviriyo viharati kāmaṁ taco ca nhāru ca
aṭṭhi ca avasissatu sarīre upasussatu maṁsalohitaṁ yantaṁ purisathāmena
purisaviriyena purisaparakkamena pattabbaṁ na taṁ apāpuṇitvā viriyassa
saṇṭhānaṁ bhavissatīti imehi kho bhikkhave aṭṭhahi dhammehi
samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti .pe. Anuttaraṁ puññakkhettaṁ
1 Ma. jegucchī hoti. 2 Ma. honti.
Lokassāti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[104] 14 Aṭṭha [1]- bhikkhave assakhaḷuṅke aṭṭha ca assadose
desessāmi aṭṭha purisakhaḷuṅke aṭṭha ca purisadose taṁ suṇātha .pe.
Katame ca bhikkhave aṭṭha assakhaḷuṅkā aṭṭha ca assadosā
idha bhikkhave ekacco assakhaḷuṅko pehīti vutto viddho samāno
codito sārathinā pacchato paṭisakkati 2 piṭṭhito rathaṁ pavatteti
evarūpopi bhikkhave idhekacco assakhaḷuṅko hoti ayaṁ bhikkhave paṭhamo
assadoso. Puna caparaṁ bhikkhave idhekacco assakhaḷuṅko pehīti vutto
viddho samāno codito sārathinā pacchā laṅghipati 3 kubbaraṁ paharati 4
tidaṇḍaṁ bhañjati evarūpopi bhikkhave idhekacco assakhaḷuṅko hoti
ayaṁ bhikkhave dutiyo assadoso. Puna caparaṁ bhikkhave idhekacco
assakhaḷuṅko pehīti vutto viddho samāno codito sārathinā rathīsāya
satthiṁ ussajjitvā rathīsaṁyeva ajjhomaddati evarūpopi bhikkhave
idhekacco assakhaḷuṅko hoti ayaṁ bhikkhave tatiyo assadoso.
Puna caparaṁ bhikkhave idhekacco assakhaḷuṅko pehīti vutto viddho
samāno codito sārathinā ummaggaṁ gaṇhāti ubbaṭumaṁ rathaṁ karoti
evarūpopi bhikkhave idhekacco assakhaḷuṅko hoti ayaṁ bhikkhave
catuttho assadoso. Puna caparaṁ bhikkhave idhekacco assakhaḷuṅko
pehīti vutto viddho samāno codito sārathinā laṅgheti purimaṁ kāyaṁ
paggaṇhāti purime pāde evarūpopi bhikkhave idhekacco assakhaḷuṅko
1 Ma. ca. 2 Ma. paṭikkamati. evamuparipi. 3 Ma. laṅghati. evamuparipi.
4 Ma. hanati. evamuparipi.
Hoti ayaṁ bhikkhave pañcamo assadoso. Puna caparaṁ bhikkhave
idhekacco assakhaḷuṅko pehīti vutto viddho samāno codito sārathinā
anādayitvā [1]- paṭodayaṭṭhiṁ 2 dantehi mukhādhānaṁ viddhaṁsitvā yenakāmaṁ
pakkamati evarūpopi bhikkhave idhekacco assakhaḷuṅko hoti ayaṁ
bhikkhave chaṭṭho assadoso. Puna caparaṁ bhikkhave idhekacco assakhaḷuṅko
pehīti vutto viddho samāno codito sārathinā neva abhikkamati no
paṭikkamati tattheva khīlaṭṭhāyiṭṭhito hoti evarūpopi bhikkhave
idhekacco assakhaḷuṅko hoti ayaṁ bhikkhave sattamo assadoso.
Puna caparaṁ bhikkhave idhekacco assakhaḷuṅko pehīti vutto viddho
samāno codito sārathinā purimeva 3 pāde saṁharitvā pacchime 4 pāde
saṁharitvā tattheva cattāro pāde abhinisīdati evarūpopi bhikkhave
idhekacco assakhaḷuṅko hoti ayaṁ bhikkhave aṭṭhamo assadoso.
Ime kho bhikkhave aṭṭha assakhaḷuṅkā aṭṭha ca assadosā.
Katame ca bhikkhave aṭṭha purisakhaḷuṅkā aṭṭha ca purisadosā
idha bhikkhave bhikkhuṁ bhikkhū āpattiyā codenti so bhikkhu bhikkhūhi
āpattiyā codiyamāno na sarāmi 5 na sarāmīti āpattiyāva 6 nibbeṭheti
seyyathāpi so bhikkhave assakhaḷuṅko pehīti vutto viddho samāno
codito sārathinā pacchato paṭisakkati piṭṭhito rathaṁ pavatteti
tathūpamāhaṁ bhikkhave imaṁ puggalaṁ vadāmi evarūpopi bhikkhave idhekacco
purisakhaḷuṅko hoti ayaṁ bhikkhave paṭhamo purisadoso. Puna caparaṁ
1 Ma. sārathiṁ anādayitvā. 2 Sī. Yu. patodaṁ. Ma. patodalaṭṭhiṁ. 3 Ma. purime ca.
4 Ma. pacchime ca. 5 Ma. na sarāmīti na āmeṇḍitaṁ. 6 Ma. asatiyā.
Bhikkhave bhikkhuṁ bhikkhū āpattiyā codenti so bhikkhu bhikkhūhi āpattiyā
codiyamāno codanaṁyeva 1 paṭippharati kiṁ nu kho tuyhaṁ bālassa
abyattassa bhaṇitena tvaṁpi nāma bhaṇitabbaṁ maññasīti seyyathāpi
so bhikkhave assakhaḷuṅko pehīti vutto viddho samāno codito sārathinā
pacchā laṅghipati kubbaraṁ paharati tiḍaṇḍaṁ bhañjati tathūpamāhaṁ bhikkhave
imaṁ puggalaṁ vadāmi evarūpopi bhikkhave idhekacco purisakhaḷuṅko
hoti ayaṁ bhikkhave dutiyo purisadoso. Puna caparaṁ bhikkhave bhikkhuṁ
bhikkhū āpattiyā codenti so bhikkhu bhikkhūhi āpattiyā codiyamāno
codakasseva paccāropeti tvaṁpi khosi itthannāmaṁ āpattiṁ āpanno
tvaṁ tāva paṭhamaṁ paṭikarohīti seyyathāpi so bhikkhave assakhaḷuṅko
pehīti vutto viddho samāno codito sārathinā rathīsāya satthiṁ
ussajjitvā rathīsaṁyeva ajjhomaddati tathūpamāhaṁ bhikkhave imaṁ puggalaṁ
vadāmi evarūpopi bhikkhave idhekacco purisakhaḷuṅko hoti ayaṁ bhikkhave
tatiyo purisadoso. Puna caparaṁ bhikkhave bhikkhuṁ bhikkhū āpattiyā codenti
so bhikkhu bhikkhūhi āpattiyā codiyamāno aññenāññaṁ paṭicarati
bahiddhā kathaṁ apanāmeti kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti
seyyathāpi so bhikkhave assakhaḷuṅko pehīti vutto viddho samāno
codito sārathinā ummaggaṁ gaṇhāti ubbaṭumaṁ rathaṁ karoti tathūpamāhaṁ
bhikkhave imaṁ puggalaṁ vadāmi evarūpopi bhikkhave idhekacco purisakhaḷuṅko
hoti ayaṁ bhikkhave catuttho purisadoso. Puna caparaṁ bhikkhave bhikkhuṁ bhikkhū
1 Ma. codakaṁyeva.
Āpattiyā codenti so bhikkhu bhikkhūhi āpattiyā codiyamāno
saṅghamajjhe bāhā vikkhepakaṁ bhaṇati 1 seyyathāpi so bhikkhave assakhaḷuṅko
pehīti vutto viddho samāno codito sārathinā laṅgheti purimaṁ kāyaṁ
paggaṇhāti purime pāde tathūpamāhaṁ bhikkhave imaṁ puggalaṁ vadāmi
evarūpopi bhikkhave idhekacco purisakhaḷuṅko hoti ayaṁ bhikkhave pañcamo
purisadoso. Puna caparaṁ bhikkhave bhikkhuṁ bhikkhū āpattiyā codenti
so bhikkhu bhikkhūhi āpattiyā codiyamāno anādayitvā saṅghaṁ
anādayitvā codakaṁ sāpattikova yenakāmaṁ pakkamati seyyathāpi so
bhikkhave assakhaḷuṅko pehīti vutto viddho samāno codito sārathinā
anādayitvā [2]- paṭodayaṭṭhiṁ dantehi mukhādhānaṁ viddhaṁsitvā yenakāmaṁ
pakkamati tathūpamāhaṁ bhikkhave imaṁ puggalaṁ vadāmi evarūpopi bhikkhave
idhekacco purisakhaḷuṅko hoti ayaṁ bhikkhave chaṭṭho purisadoso. Puna
caparaṁ bhikkhave bhikkhuṁ bhikkhū āpattiyā codenti so bhikkhu bhikkhūhi
āpattiyā codiyamāno nevāhaṁ āpannomhi na panāhaṁ āpannomhīti
so tuṇhībhāvena saṅghaṁ viheṭheti 3 seyyathāpi so bhikkhave assakhaḷuṅko
pehīti vutto viddho samāno codito sārathinā neva abhikkamati no
paṭikkamati tattheva khīlaṭṭhāyiṭṭhito hoti tathūpamāhaṁ bhikkhave
imaṁ puggalaṁ vadāmi evarūpopi bhikkhave idhekacco purisakhaḷuṅko
hoti ayaṁ bhikkhave sattamo purisadoso. Puna caparaṁ bhikkhave bhikkhuṁ
bhikkhū āpattiyā codenti so bhikkhu bhikkhūhi āpattiyā codiyamāno
1 Ma. bāhavikkhepaṁ karoti. 2 Ma. sārathiṁ anādayitvā. 3 Yu. viheseti.
Evamāha kiṁ nu kho tumhe āyasmanto atibāḷhaṁ mayi byāvaṭā
yāva idānāhaṁ sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmīti so sikkhaṁ
paccakkhāya hīnāyāvattitvā evamāha idāni kho tumhe āyasmanto
attamanā hothāti seyyathāpi so bhikkhave assakhaḷuṅko pehīti vutto
viddho samāno codito sārathinā purimeva 1 pāde saṁharitvā pacchime 2
pāde saṁharitvā tattheva cattāro pāde abhinisīdati tathūpamāhaṁ
bhikkhave imaṁ puggalaṁ vadāmi evarūpopi bhikkhave idhekacco
purisakhaḷuṅko hoti ayaṁ bhikkhave aṭṭhamo purisadoso. Ime kho
bhikkhave aṭṭha purisakhaḷuṅkā aṭṭha ca purisadosāti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[105] 15 Aṭṭhimāni bhikkhave malāni. Katamāni aṭṭha
asajjhāyamalā bhikkhave mantā anuṭṭhānamalā bhikkhave gharā malaṁ
bhikkhave vaṇṇassa kosajjaṁ pamādo bhikkhave rakkhato malaṁ malaṁ bhikkhave
itthiyā duccaritaṁ maccheraṁ bhikkhave dadato malaṁ malā bhikkhave pāpakā
akusalā dhammā asmiṁ loke paramhi ca tato ca 3 bhikkhave malā malataraṁ
avijjāparamaṁ malaṁ. Imāni kho bhikkhave aṭṭha malānīti.
Asajjhāyamalā mantā anuṭṭhānamalā gharā
malaṁ vaṇṇassa kosajjaṁ pamādo rakkhato malaṁ
malitthiyā duccaritaṁ maccheraṁ dadato malaṁ
malā ve pāpakā dhammā asmiṁ loke paramhi ca
tato malā malataraṁ avijjā paramaṁ malanti.
1 Ma. purime ca. 2 Ma. pacchime ca. 3 Ma. casaddo natthi.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[106] 16 Aṭṭhahi bhikkhave dhammehi samannāgato bhikkhu dūteyyaṁ
gantumarahati. Katamehi aṭṭhahi idha bhikkhave bhikkhu sotā ca hoti
sāvetā ca uggahetā ca dhāretā ca viññātā ca viññāpetā ca
kusalo ca sahitāsahitassa no ca kalahakārako. Imehi kho bhikkhave
aṭṭhahi dhammehi samannāgato bhikkhu dūteyyaṁ gantumarahati.
Aṭṭhahi bhikkhave dhammehi samannāgato sārīputto dūteyyaṁ
gantumarahati. Katamehi aṭṭhahi idha bhikkhave sārīputto sotā ca
hoti sāvetā ca uggahetā ca dhāretā ca viññātā ca viññāpetā
ca kusalo ca sahitāsahitassa no ca kalahakārako. Imehi kho bhikkhave
aṭṭhahi dhammehi samannāgato sārīputto dūteyyaṁ gantumarahatīti.
Yo ve na byādhati vatvā 1 parisaṁ uggahavādinaṁ 2
na ca hāpeti vacanaṁ na ca hāpeti 3 sāsanaṁ
asandiṭṭhaṁ te bhaṇati 4 pucchito na ca kuppati
sa ve tādisako bhikkhu dūteyyaṁ gantumarahatīti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[107] 17 Aṭṭhahi bhikkhave ākārehi itthī purisaṁ bandhati.
Katamehi aṭṭhahi rūpena 5 bhikkhave itthī purisaṁ bandhati hasitena bhikkhave
itthī purisaṁ bandhati bhaṇitena bhikkhave itthī purisaṁ bandhati gītena 6
bhikkhave itthī purisaṁ bandhati roṇṇena 7 bhikkhave itthī purisaṁ bandhati
ākappena 8 bhikkhave itthī purisaṁ bandhati vanabhaṅgena 9 bhikkhave itthī purisaṁ
bandhati phassena bhikkhave itthī purisaṁ bandhati. Imehi kho bhikkhave
1 Ma. - byathati patvā. 2 Ma. uggavādiniṁ. 3 Ma. chādeti. 4 Ma. asandiddhañca
bhaṇati. 5 Ma. ruṇṇena. 6 Ma. ākappena. 7 Ma. vanabhaṅgena. 8 Ma. gandhena.
9 Ma. rasena.
Aṭṭhahākārehi itthī purisaṁ bandhati tehi 1 bhikkhave sattā subandhāyeva 2
pāsena 3 bandhāti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[108] 18 Aṭṭhahi bhikkhave ākārehi puriso itthiṁ bandhati.
Katamehi aṭṭhahi rūpena 4 bhikkhave puriso itthiṁ bandhati hasitena
bhikkhave puriso itthiṁ bandhati bhaṇitena bhikkhave puriso itthiṁ bandhati
gītena 5 bhikkhave puriso itthiṁ bandhati roṇṇena 6 bhikkhave puriso itthiṁ
bandhati ākappena 7 bhikkhave puriso itthiṁ bandhati vanabhaṅgena 8 bhikkhave
puriso itthiṁ bandhati phassena bhikkhave puriso itthiṁ bandhati. Imehi
kho bhikkhave aṭṭhahākārehi puriso itthiṁ bandhati tehi 1 bhikkhave
sattā subandhāyeva 2 pāsena 3 bandhāti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[109] 19 Ekaṁ samayaṁ bhagavā verañjāyaṁ viharati naḷerupucimaṇḍe 9 .
Athakho pahārādo asurindo yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitaṁ kho pahārādaṁ
asurindaṁ bhagavā etadavoca api pana pahārāda asurā mahāsamudde
abhiramantīti. Abhiramanti bhante asurā mahāsamuddeti. Kati pana
pahārāda mahāsamudde acchariyā abbhutadhammā 10 ye disvā disvā
asurā mahāsamudde abhiramantīti. Aṭṭha bhante mahāsamudde acchariyā
abbhutadhammā ye disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti
katame aṭṭha mahāsamuddo bhante anupubbaninno anupubbapoṇo
1 Ma. te. 2 Ma. subaddhā ye. 3 Ma. phassena baddhāti. 4 Ma. ruṇṇena.
5 Ma. ākappena. 6 Ma. vanabhaṅgena. 7 Ma. gandhena. 8 Ma. rasena.
9 Ma. naḷerupucimaṇḍamūle. 10 Ma. abbhutā dhammā. evamuparipi.
Anupubbapabbhāro nāyatakeneva papāto yampi bhante mahāsamuddo
anupubbaninno anupubbapoṇo anupubbapabbhāro nāyatakeneva papāto
ayaṁ bhante mahāsamudde paṭhamo acchariyo abbhutadhammo yaṁ disvā
disvā asurā mahāsamudde abhiramanti. Puna caparaṁ bhante mahāsamuddo
ṭhitadhammo velannātivattati yampi bhante mahāsamuddo ṭhitadhammo
velannātivattati ayaṁ bhante mahāsamudde dutiyo acchariyo abbhutadhammo
yaṁ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti. Puna caparaṁ
bhante mahāsamuddo na matena kuṇapena saṁvattati 1 yaṁ hoti mahāsamudde
mataṁ kuṇapaṁ taṁ khippameva tīraṁ vāheti thalaṁ ussādeti 2 yampi
bhante mahāsamuddo na matena kuṇapena saṁvattati yaṁ hoti mahāsamudde
mataṁ kuṇapaṁ taṁ khippameva tīraṁ vāheti thalaṁ ussādeti ayaṁ
bhante mahāsamudde tatiyo acchariyo abbhutadhammo yaṁ disvā disvā
asurā mahāsamudde abhiramanti. Puna caparaṁ bhante yā kāci mahānadiyo
seyyathīdaṁ gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī tā mahāsamuddaṁ
patvā jahanti purimāni nāmagottāni mahāsamuddotveva saṅkhayaṁ
gacchanti yampi bhante yā kāci mahānadiyo seyyathīdaṁ gaṅgā
yamunā aciravatī sarabhū mahī tā mahāsamuddaṁ patvā jahanti purimāni
nāmagottāni mahāsamuddotveva saṅkhayaṁ gacchanti ayaṁ bhante
mahāsamudde catuttho acchariyo abbhutadhammo yaṁ disvā disvā asurā
mahāsamudde abhiramanti. Puna caparaṁ bhante yā kāci 3 loke savantiyo
1 Ma. saṁvasati. 2 Ma. ussāreti. evamuparipi. 3 Ma. yā ca.
Mahāsamuddaṁ appenti yā ca antalikkhā dhārā papatanti na tena
mahāsamuddassa unnattaṁ 1 vā pūrattaṁ vā paññāyati yampi bhante
yā kāci loke savantiyo mahāsamuddaṁ appenti yā ca antalikkhā
dhārā papatanti na tena mahāsamuddassa unnattaṁ 1 vā pūrattaṁ vā
paññāyati ayaṁ bhante mahāsamudde pañcamo acchariyo abbhutadhammo
yaṁ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti. Puna caparaṁ
bhante mahāsamuddo ekaraso loṇaraso yampi bhante mahāsamuddo
ekaraso loṇaraso ayaṁ bhante mahāsamudde chaṭṭho acchariyo
abbhutadhammo yaṁ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti. Puna
caparaṁ bhante mahāsamuddo bahuratano anekaratano tatrīmāni ratanāni
seyyathīdaṁ muttā maṇi veḍuriyo saṅkho silā pavāḷaṁ rajataṁ jātarūpaṁ
lohitaṅgo 2 masāragallaṁ yampi bhante mahāsamuddo bahuratano
anekaratano tatrīmāni ratanāni seyyathīdaṁ muttā maṇi veḍuriyo
saṅkho silā pavāḷaṁ rajataṁ jātarūpaṁ lohitaṅgo 2 masāragallaṁ ayaṁ
bhante mahāsamudde sattamo acchariyo abbhutadhammo yaṁ disvā disvā
asurā mahāsamudde abhiramanti. Puna caparaṁ bhante mahāsamuddo mahataṁ
bhūtānaṁ āvāso tatrīme bhūtā timitimiṅgalā timiramiṅgalā 3 asurā
nāgā gandhabbā santi mahāsamudde yojanasatikāpi attabhāvā
dviyojanasatikāpi attabhāvā tiyojanasatikāpi attabhāvā catuyojanasatikāpi
attabhāvā pañcayojanasatikāpi attabhāvā yampi bhante mahāsamuddo
1 Ma. ūnattaṁ. 2 Ma. lohitako. 3 Ma. timi timiṅgalo timirapiṅgalo.
evamuparipi.
Mahataṁ bhūtānaṁ āvāso tatrīme bhūtā timitimiṅgalā timiramiṅgalā asurā
nāgā gandhabbā santi mahāsamudde yojanasatikāpi attabhāvā .pe.
Tiyojanasatikāpi catuyojanasatikāpi pañcayojanasatikāpi attabhāvā ayaṁ
bhante mahāsamudde aṭṭhamo acchariyo abbhutadhammo yaṁ disvā disvā
asurā mahāsamudde abhiramanti. Ime kho bhante mahāsamudde aṭṭha
acchariyā abbhutadhammā ye disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.
Api pana bhante bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramantīti. Abhiramanti
pahārāda bhikkhū imasmiṁ dhammavinayeti. Kati pana bhante imasmiṁ
dhammavinaye acchariyā abbhutadhammā ye disvā disvā bhikkhū imasmiṁ
dhammavinaye abhiramantīti. Aṭṭha pahārāda imasmiṁ dhammavinaye acchariyā
abbhutadhammā ye disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye
abhiramanti katame aṭṭha seyyathāpi pahārāda mahāsamuddo
anupubbaninno anupubbapoṇo anupubbapabbhāro nāyatakeneva papāto
evameva kho pahārāda imasmiṁ dhammavinaye anupubbasikkhā anupubbakiriyā
anupubbapaṭipadā nāyatakeneva aññāpaṭivedho yampi pahārāda imasmiṁ
dhammavinaye anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā nāyatakeneva
aññāpaṭivedho ayaṁ pahārāda imasmiṁ dhammavinaye paṭhamo acchariyo
abbhutadhammo yaṁ disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti.
Seyyathāpi pahārāda mahāsamuddo ṭhitadhammo velaṁ nātivattati
evameva kho pahārāda yaṁ mayā sāvakānaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ taṁ mama
Sāvakā jīvitahetupi nātikkamanti yampi pahārāda mayā sāvakānaṁ
sikkhāpadaṁ paññattaṁ taṁ mama sāvakā jīvitahetupi nātikkamanti ayaṁ
pahārāda imasmiṁ dhammavinaye dutiyo acchariyo abbhutadhammo yaṁ disvā
disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti. Seyyathāpi pahārāda
mahāsamuddo na matena kuṇapena saṁvattati 1 yaṁ hoti mahāsamudde
mataṁ kuṇapaṁ taṁ khippameva tīraṁ vāheti thalaṁ ussādeti evameva kho
pahārāda yo so puggalo dussīlo pāpadhammo asucisaṅkassarasamācāro
paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacārīpaṭiñño
antopūti avassuto kasambukajāto 2 na tena saṅgho saṁvasati
khippameva naṁ sannipatitvā ukkhipati kiñcāpi so hoti majjhe
bhikkhusaṅghassa nisinno athakho so ārakāva saṅghamhā saṅgho ca tena
yampi pahārāda yo puggalo dussīlo pāpadhammo asucisaṅkassarasamācāro
paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacārīpaṭiñño
antopūti avassuto kasambukajāto na tena saṅgho saṁvasati
khippaṁyeva naṁ sannipatitvā ukkhipati kiñcāpi so hoti majjhe
bhikkhusaṅghassa nisinno athakho so ārakāva saṅghamhā saṅgho ca tena
ayaṁ pahārāda imasmiṁ dhammavinaye tatiyo acchariyo abbhutadhammo yaṁ
disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti. Seyyathāpi
pahārāda yā kāci mahānadiyo seyyathīdaṁ gaṅgā yamunā aciravatī
sarabhū mahī tā mahāsamuddaṁ patvā jahanti purimāni nāmagottāni
1 Ma. saṁvasati. 2 Ma. kasambujāto. evamuparipi.
Mahāsamuddotveva saṅkhayaṁ gacchanti evameva kho pahārāda cattārome
vaṇṇā khattiyā brāhmaṇā vessā suddā te tathāgatappavedite
dhammavinaye agārasmā anagāriyaṁ pabbajitvā jahanti purimāni nāmagottāni
samaṇo sakyaputtiyotveva 1 saṅkhayaṁ gacchanti yampi pahārāda
cattārome vaṇṇā khattiyā brāhmaṇā vessā suddā te
tathāgatappavedite dhammavinaye agārasmā anagāriyaṁ pabbajitvā jahanti
purimāni nāmagottāni samaṇo sakyaputtiyotveva 1 saṅkhayaṁ gacchanti
ayampi pahārāda imasmiṁ dhammavinaye catuttho acchariyo abbhutadhammo
yaṁ disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti. Seyyathāpi
pahārāda yā kāci loke savantiyo mahāsamuddaṁ appenti yā ca
antalikkhā dhārā papatanti na tena mahāsamuddassa unnattaṁ vā
pūrattaṁ vā paññāyati evameva kho pahārāda bahū cepi bhikkhū
anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyanti na tena nibbānadhātuyā
unnattaṁ vā pūrattaṁ vā paññāyati yampi pahārāda bahū cepi
bhikkhū anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyanti na tena
nibbānadhātuyā unnattaṁ vā pūrattaṁ vā paññāyati ayaṁ pahārāda imasmiṁ
dhammavinaye pañcamo acchariyo abbhutadhammo yaṁ disvā disvā bhikkhū
imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti. Seyyathāpi pahārāda mahāsamuddo
ekaraso loṇaraso evameva kho pahārāda ayaṁ dhammavinayo
ekaraso vimuttiraso yampi pahārāda ayaṁ dhammavinayo ekaraso
1 Ma. samaṇā sakyaputtiyā tveva.
Vimuttiraso ayaṁ pahārāda imasmiṁ dhammavinaye chaṭṭho acchariyo
abbhutadhammo yaṁ disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti.
Seyyathāpi pahārāda mahāsamuddo bahuratano anekaratano tatrīmāni
ratanāni seyyathīdaṁ muttā maṇi veḍuriyo saṅkho silā pavāḷaṁ
rajataṁ jātarūpaṁ lohitaṅgo masāragallaṁ evameva kho pahārāda ayaṁ
dhammavinayo bahuratano anekaratano tatrīmāni ratanāni seyyathīdaṁ
cattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā cattāro iddhipādā
pañcindriyāni pañca balāni satta bojjhaṅgā ariyo aṭṭhaṅgiko
maggo yampi pahārāda ayaṁ dhammavinayo bahuratano anekaratano
tatrīmāni ratanāni seyyathīdaṁ cattāro satipaṭṭhānā cattāro
sammappadhānā cattāro iddhipādā pañcindriyāni pañca balāni
satta bojjhaṅgā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo ayaṁ pahārāda
imasmiṁ dhammavinaye sattamo acchariyo abbhutadhammo yaṁ disvā disvā
bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti. Seyyathāpi pahārāda mahāsamuddo
mahataṁ bhūtānaṁ āvāso tatrīme bhūtā timitimiṅgalā timiramiṅgalā
asurā nāgā gandhabbā santi mahāsamudde yojanasatikāpi
attabhāvā dviyojanasatikāpi attabhāvā tiyojanasatikāpi attabhāvā
catuyojanasatikāpi attabhāvā pañcayojanasatikāpi attabhāvā evameva
kho pahārāda ayaṁ dhammavinayo mahataṁ bhūtānaṁ āvāso tatrīme
bhūtā sotāpanno sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno sakadāgāmī
Sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno anāgāmī anāgāmiphalasacchikiriyāya
paṭipanno arahā arahattāya paṭipanno yampi pahārāda ayaṁ
dhammavinayo mahataṁ bhūtānaṁ āvāso tatrīme bhūtā sotāpanno
sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno sakadāgāmī sakadāgāmiphalasacchikiriyāya
paṭipanno anāgāmī anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno arahā
arahattāya paṭipanno ayaṁ pahārāda imasmiṁ dhammavinaye aṭṭhamo
acchariyo abbhutadhammo yaṁ disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye
abhiramanti. Ime kho pahārāda imasmiṁ dhammavinaye aṭṭha acchariyā
abbhutadhammā ye disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramantīti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[110] 20 Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme
migāramātupāsāde. Tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe
bhikkhusaṅghaparivuto nisinno hoti. Athakho āyasmā ānando abhikkantāya
rattiyā nikkhante paṭhame yāme uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ
karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca
abhikkantā bhante ratti nikkhanto paṭhamo yāmo ciranisinno bhikkhusaṅgho
uddisatu bhante bhagavā bhikkhūnaṁ pāṭimokkhanti. Evaṁ vutte
bhagavā tuṇhī ahosi.
Dutiyampi kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā nikkhante
majjhime yāme uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena
bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca abhikkantā
Bhante ratti nikkhanto majjhimo yāmo ciranisinno bhikkhusaṅgho uddisatu
bhante bhagavā bhikkhūnaṁ pātimokkhanti. Dutiyampi kho bhagavā tuṇhī
ahosi.
Tatiyampi kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā nikkhante
pacchime yāme uddhaste aruṇe nandimukhiyā rattiyā uṭṭhāyāsanā
ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā
bhagavantaṁ etadavoca abhikkantā bhante ratti nikkhanto pacchimo
yāmo uddhastaṁ aruṇaṁ nandimukhī ratti ciranisinno bhikkhusaṅgho uddisatu
bhante bhagavā bhikkhūnaṁ pātimokkhanti. Aparisuddhā ānanda parisāti.
Athakho āyasmato mahāmoggallānassa etadahosi kiṁ nu kho
bhagavā puggalaṁ sandhāya evamāha aparisuddhā ānanda parisāti athakho
āyasmā mahāmoggallāno sabbāvantaṁ bhikkhusaṅghaṁ cetasā ceto paricca
manasākāsi addasā kho āyasmā mahāmoggallāno taṁ puggalaṁ
dussīlaṁ pāpadhammaṁ asucisaṅkassarasamācāraṁ paṭicchannakammantaṁ assamaṇaṁ
samaṇapaṭiññaṁ abrahmacāriṁ brahmacārīpaṭiññaṁ antopūtiṁ avassutaṁ
kasambukajātaṁ majjhe bhikkhusaṅghassa nisinnaṁ disvā uṭṭhāyāsanā
yena so puggalo tenupasaṅkami upasaṅkamitvā taṁ puggalaṁ etadavoca
uṭṭhehāvuso diṭṭhosi bhagavatā natthi te bhikkhūhi saddhiṁ saṁvāsoti
evaṁ vutte so puggalo tuṇhī ahosi dutiyampi kho āyasmā
mahāmoggallāno taṁ puggalaṁ etadavoca uṭṭhehāvuso diṭṭhosi bhagavatā
Natthi te bhikkhūhi saddhiṁ saṁvāsoti dutiyampi kho so puggalo tuṇhī
ahosi tatiyampi kho āyasmā mahāmoggallāno taṁ puggalaṁ
etadavoca uṭṭhehāvuso diṭṭhosi bhagavatā natthi te bhikkhūhi saddhiṁ
saṁvāsoti tatiyampi kho so puggalo tuṇhī ahosi athakho
āyasmā mahāmoggallāno taṁ puggalaṁ bāhāyaṁ gahetvā bahidvārakoṭṭhakā
nikkhāmetvā sūcighaṭikaṁ datvā yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca nikkhāmito so bhante puggalo
mayā parisuddhā parisā uddisatu bhante bhagavā bhikkhūnaṁ pātimokkhanti.
Acchariyaṁ moggallāna abbhutaṁ moggallāna yāvatā bāhāgahaṇāpi
nāma so moghapuriso āgamissatīti athakho bhagavā bhikkhū āmantesi
tumhevadāni bhikkhave uposathaṁ kareyyātha pātimokkhaṁ uddiseyyātha
na dānāhaṁ bhikkhave ajjatagge [1]- pātimokkhaṁ uddisissāmi aṭṭhānametaṁ
bhikkhave anavakāso yaṁ tathāgato aparisuddhāya parisāya pātimokkhaṁ
uddiseyya.
Aṭṭhime bhikkhave mahāsamudde acchariyā abbhutadhammā ye disvā
disvā asurā mahāsamudde abhiramanti katame aṭṭha mahāsamuddo
bhikkhave anupubbaninno anupubbapoṇo anupubbapabbhāro nāyatakeneva
papāto yampi bhikkhave mahāsamuddo anupubbaninno anupubbapoṇo
anupubbapabbhāro nāyatakeneva papāto ayaṁ bhikkhave mahāsamudde
1 Ma. uposathaṁ karissāmi.
Paṭhamo acchariyo abbhutadhammo yaṁ disvā disvā asurā mahāsamudde
abhiramanti. Yathā purimena tathā vitthāro .pe. Puna caparaṁ bhikkhave
mahāsamuddo mahataṁ bhūtānaṁ āvāso tatrīme bhūtā timitimiṅgalā
timiramiṅgalā asurā nāgā gandhabbā santi mahāsamudde yojanasatikāpi
attabhāvā .pe. Pañcayojanasatikāpi attabhāvā yampi bhikkhave
mahāsamuddo mahataṁ bhūtānaṁ āvāso tatrīme bhūtā timitimiṅgalā
timiramiṅgalā asurā nāgā gandhabbā santi mahāsamudde yojanasatikāpi
attabhāvā .pe. Pañcayojanasatikāpi attabhāvā ayaṁ
bhikkhave mahāsamudde aṭṭhamo acchariyo abbhutadhammo yaṁ disvā
disvā asurā mahāsamudde abhiramanti. Ime kho bhikkhave mahāsamudde
aṭṭha acchariyā abbhutadhammā ye disvā disvā asurā mahāsamudde
abhiramanti.
Aṭṭhime 1 bhikkhave imasmiṁ dhammavinaye acchariyā abbhutadhammā ye
disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti katame aṭṭha
seyyathāpi bhikkhave mahāsamuddo anupubbaninno anupubbapoṇo anupubbapabbhāro
nāyatakeneva papāto evameva kho bhikkhave imasmiṁ
dhammavinaye anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā nāyatakeneva
aññāpaṭivedho yampi bhikkhave imasmiṁ dhammavinaye anupubbasikkhā
anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā nāyatakeneva aññāpaṭivedho ayaṁ
bhikkhave imasmiṁ dhammavinaye paṭhamo acchariyo abbhutadhammo yaṁ disvā
1 Ma. evameva kho bhikkhave aṭṭha.
Disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti .pe. Seyyathāpi bhikkhave
mahāsamuddo mahataṁ bhūtānaṁ āvāso tatrīme bhūtā timitimiṅgalā
timiramiṅgalā asurā nāgā gandhabbā santi mahāsamudde yojanasatikāpi
attabhāvā .pe. Pañcayojanasatikāpi attabhāvā evameva
kho bhikkhave ayaṁ dhammavinayo mahataṁ bhūtānaṁ āvāso tatrīme bhūtā
sotāpanno sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno .pe. Arahā
arahattāya paṭipanno yampi bhikkhave ayaṁ dhammavinayo mahataṁ bhūtānaṁ
āvāso tatrīme bhūtā sotāpanno sotāpattiphalasacchikiriyāya
paṭipanno .pe. Arahā arahattāya paṭipanno ayaṁ bhikkhave
imasmiṁ dhammavinaye aṭṭhamo acchariyo abbhutadhammo yaṁ disvā disvā
bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye abhiramanti. Ime kho bhikkhave aṭṭha
acchariyā abbhutadhammā ye disvā disvā bhikkhū imasmiṁ dhammavinaye
abhiramantīti.
Mahāvaggo dutiyo.
Tassuddānaṁ
verañjasīho ājaññā 1 khaḷuṅkena malāni ca
dūtā dve ca bandhananti 2 pahārāda uposathoti.
---------
Gahapativaggo tatiyo

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[111] 21 Ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane
1 Ma. verañjo sīho ājaññaṁ. 2 Ma. dūteyyaṁ dve ca bandhanā.
Kūṭāgārasālāyaṁ. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi .pe. Aṭṭhahi
bhikkhave acchariyehi abbhutadhammehi samannāgataṁ uggaṁ gahapatiṁ vesālikaṁ
dhārethāti. Idamavoca bhagavā idaṁ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā
vihāraṁ pāvisi. Athakho aññataro bhikkhu pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā
pattacīvaramādāya yena uggassa gahapatino vesālikassa nivesanaṁ tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Athakho uggo
gahapati vesāliko yena so bhikkhu tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
taṁ bhikkhuṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho uggaṁ
gahapatiṁ vesālikaṁ so bhikkhu etadavoca aṭṭhahi kho tvaṁ gahapati
acchariyehi abbhutadhammehi samannāgato bhagavatā byākato katame
te gahapati aṭṭha acchariyā abbhutadhammā yehi tvaṁ samannāgato
bhagavatā byākatoti. Na kho ahaṁ bhante jānāmi katamehi ahaṁ
aṭṭhahi acchariyehi abbhutadhammehi samannāgato bhagavatā byākato 1
api ca bhante yeme aṭṭha acchariyā abbhutadhammā saṁvijjanti te 2
suṇāhi sādhukaṁ manasikarohi bhāsissāmīti. Evaṁ gahapatīti kho so
bhikkhu uggassa gahapatino vesālikassa paccassosi. Uggo gahapati
vesāliko etadavoca yadāhaṁ bhante bhagavantaṁ paṭhamaṁ dūratova
addasaṁ saha dassaneneva me bhante bhagavato cittaṁ pasīdi ayaṁ kho
me bhante paṭhamo acchariyo abbhutadhammo saṁvijjati. So kho ahaṁ
bhante pasannacitto bhagavantaṁ payirupāsiṁ tassa me bhagavā anupubbīkathaṁ
1 Ma. bayākatoti. 2 Ma. taṁ.
Kathesi seyyathīdaṁ dānakathaṁ sīlakathaṁ saggakathaṁ kāmānaṁ ādīnavaṁ
okāraṁ saṅkilesaṁ nekkhamme ānisaṁsaṁ pakāsesi yadā maṁ bhagavā
aññāsi kallacittaṁ muducittaṁ vinīvaraṇacittaṁ udaggacittaṁ pasannacittaṁ
atha yā buddhānaṁ sāmukkaṁsikā dhammadesanā taṁ pakāsesi dukkhaṁ samudayaṁ
nirodhaṁ maggaṁ seyyathāpi nāma suddhavatthaṁ apagatakāḷakaṁ sammadeva
rajanaṁ paṭiggaṇheyya evameva kho me tasmiṁyeva āsane virajaṁ
vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi yaṅkiñci samudayadhammaṁ sabbantaṁ nirodhadhammanti
so kho ahaṁ bhante diṭṭhadhammo pattadhammo viditadhammo
pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṁkatho vesārajjappatto
aparappaccayo satthu sāsane tattheva buddhañca dhammañca saṅghañca
saraṇaṁ agamāsiṁ brahmacariyapañcamāni ca sikkhāpadāni samādayiṁ 1 ayaṁ
kho me bhante dutiyo acchariyo abbhutadhammo saṁvijjati. Tassa mayhaṁ
bhante catasso komāriyo pajāpatiyo ahesuṁ athakhvāhaṁ bhante
yena tā pajāpatiyo tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā tā pajāpatiyo
etadavocaṁ mayā kho bhaginiyo brahmacariyapañcamāni sikkhāpadāni
samādinnāni yā icchati sā imeva 2 bhoge bhuñjatu puññāni ca
karotu sakāni vā ñātikulāni gacchatu hoti vā pana purisādhippāyo 3
kassa vo dammīti evaṁ vutte sā bhante jeṭṭhā pajāpati maṁ
etadavoca itthannāmassa maṁ ayyaputta purisassa dehīti athakho
ahaṁ bhante taṁ purisaṁ pakkosāpetvā vāmena hatthena pajāpatiṁ
1 Ma. samādiyiṁ. evamuparipi. 2 Ma. idheva. evamuparipi. 3 Ma. purisādhippāyā.
evamuparipi.
Gahetvā dakkhiṇena hatthena bhiṅgāraṁ gahetvā tassa purisassa
oṇojesiṁ komāriṁ kho panāhaṁ bhante dānaṁ pariccajanto nābhijānāmi
cittassa aññathattaṁ ayaṁ kho me bhante tatiyo
acchariyo abbhutadhammo saṁvijjati. Saṁvijjanti kho pana me bhante kule
bhogā te ca kho appaṭivibhattā sīlavantehi kalyāṇadhammehi ayaṁ
kho me bhante catuttho acchariyo abbhutadhammo saṁvijjati. Yaṁ kho
panāhaṁ bhante bhikkhuṁ payirupāsāmi sakkaccaṁyeva payirupāsāmi no
asakkaccaṁ ayaṁ kho me bhante pañcamo acchariyo abbhutadhammo
saṁvijjati. So ce me āyasmā dhammaṁ desesi sakkaccaṁyeva
suṇāmi no asakkaccaṁ no ce me āyasmā dhammaṁ desesi
ahamassa dhammaṁ desemi ayaṁ kho me bhante chaṭṭho acchariyo
abbhutadhammo saṁvijjati. Anacchariyaṁ kho pana maṁ bhante devatā
upasaṅkamitvā ārocenti svākkhāto gahapati bhagavatā dhammoti evaṁ
vutte ahaṁ bhante tā devatā evaṁ vadāmi vadeyyātha vā evaṁ
kho tumhe devate 1 no vā vadeyyātha athakho svākkhāto bhagavatā
dhammoti na kho panāhaṁ bhante abhijānāmi tatonidānaṁ cittassa
uṇṇanti 2 maṁ vā devatā upasaṅkamanti ahaṁ vā devatāhi
saddhiṁ sallapāmi ayaṁ kho me bhante sattamo acchariyo abbhutadhammo
saṁvijjati. Yānīmāni bhante bhagavatā desitāni pañcorambhāgiyāni
saññojanāni nāhaṁ tesaṁ kiñci attani appahīnaṁ samanupassāmi
1 Ma. devatā. 2 Ma. uṇṇatiṁ. Yu. unnatiṁ. evamuparipi.
Ayaṁ kho me bhante aṭṭhamo acchariyo abbhutadhammo saṁvijjati. Ime
kho bhante aṭṭha acchariyā abbhutadhammā saṁvijjanti na ca kho
ahaṁ jānāmi katamehi cāhaṁ 1 aṭṭhahi acchariyehi abbhutadhammehi
samannāgato bhagavatā byākatoti.
Athakho so bhikkhu uggassa gahapatino vesālikassa nivesane
piṇḍapātaṁ gahetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi athakho so bhikkhu
pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi ekamantaṁ
nisinno kho so bhikkhu yāvatako ahosi uggena gahapatinā vesālikena
saddhiṁ kathāsallāpo taṁ sabbaṁ bhagavato ārocesi. Sādhu sādhu bhikkhu
yathātaṁ uggo gahapati vesāliko sammā byākaramāno byākareyya
imeheva kho bhikkhu aṭṭhahi acchariyehi abbhutadhammehi samannāgato
uggo gahapati vesāliko mayā byākato imehi ca pana bhikkhu
aṭṭhahi acchariyehi abbhutadhammehi samannāgataṁ uggaṁ gahapatiṁ vesālikaṁ
dhārethāti 2 .

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[112] 22 Ekaṁ samayaṁ bhagavā vajjīsu viharati hatthigāme. Tatra
kho bhagavā bhikkhū āmantesi aṭṭhahi bhikkhave acchariyehi abbhutadhammehi
samannāgataṁ uggaṁ gahapatiṁ hatthigāmakaṁ dhārethāti. Idamavoca
bhagavā idaṁ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.
Athakho aññataro bhikkhu pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya
1 Sī. katamehipahaṁ. Yu. katamehipāhaṁ. 2 Ma. dhārehīti. evamuparipi.
Yena uggassa gahapatino hatthigāmakassa nivesanaṁ tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Athakho uggo gahapati
hatthigāmako yena so bhikkhu tenupasaṅkami upasaṅkamitvā taṁ
bhikkhuṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho uggaṁ
gahapatiṁ hatthigāmakaṁ so bhikkhu etadavoca aṭṭhahi kho tvaṁ gahapati
acchariyehi abbhutadhammehi samannāgato bhagavatā byākato katame
te gahapati aṭṭha acchariyā abbhutadhammā yehi tvaṁ samannāgato
bhagavatā byākatoti. Na kho ahaṁ bhante jānāmi katamehi
aṭṭhahi acchariyehi abbhutadhammehi samannāgato bhagavatā byākato
api ca bhante ye me aṭṭha acchariyā abbhutadhammā saṁvijjanti te
suṇāhi sādhukaṁ manasikarohi bhāsissāmīti. Evaṁ gahapatīti kho so
bhikkhu uggassa gahapatino hatthigāmakassa paccassosi. Uggo gahapati
hatthigāmako etadavoca yadāhaṁ bhante nāgavane paricaranto bhagavantaṁ
paṭhamaṁ dūratova addasaṁ saha dassaneneva me bhante bhagavato
cittaṁ pasīdi surāmado ca pahiyyi ayaṁ kho me bhante paṭhamo acchariyo
abbhutadhammo saṁvijjati. So kho ahaṁ bhante pasannacitto bhagavantaṁ
payirupāsiṁ tassa me bhagavā anupubbīkathaṁ kathesi seyyathīdaṁ dānakathaṁ
sīlakathaṁ saggakathaṁ kāmānaṁ ādīnavaṁ okāraṁ saṅkilesaṁ nekkhamme ānisaṁsaṁ
pakāsesi yadā maṁ bhagavā aññāsi kallacittaṁ muducittaṁ vinīvaraṇacittaṁ
udaggacittaṁ pasannacittaṁ atha yā buddhānaṁ sāmukkaṁsikā
Dhammadesanā taṁ pakāsesi dukkhaṁ samudayaṁ nirodhaṁ maggaṁ seyyathāpi
nāma suddhavatthaṁ apagatakāḷakaṁ sammadeva rajanaṁ paṭiggaṇheyya evameva
kho me tasmiṁyeva āsane virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi
yaṅkiñci samudayadhammaṁ sabbantaṁ nirodhadhammanti so kho ahaṁ bhante
diṭṭhadhammo pattadhammo viditadhammo pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho
vigatakathaṁkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthu sāsane tattheva
buddhañca dhammañca saṅghañca saraṇaṁ agamāsiṁ brahmacariyapañcamāni ca
sikkhāpadāni samādayiṁ ayaṁ kho me bhante dutiyo acchariyo
abbhutadhammo saṁvijjati. Tassa mayhaṁ bhante catasso komāriyo
pajāpatiyo ahesuṁ athakhvāhaṁ bhante yena tā pajāpatiyo tenupasaṅkamiṁ
upasaṅkamitvā tā pajāpatiyo etadavocaṁ mayā kho bhaginiyo
brahmacariyapañcamāni sikkhāpadāni samādinnāni yā icchati sā imeva
bhoge bhuñjatu puññāni ca karotu sakāni vā ñātikulāni gacchatu
hoti vā pana purisādhippāyo kassa vo dammīti evaṁ vutte
sā bhante jeṭṭhā pajāpati maṁ etadavoca itthannāmassa maṁ
ayyaputta purisassa dehīti athakho ahaṁ bhante taṁ purisaṁ
pakkosāpetvā vāmena hatthena pajāpatiṁ gahetvā dakkhiṇena hatthena
bhiṅgāraṁ gahetvā tassa purisassa oṇojesiṁ komāriṁ kho panāhaṁ
bhante dānaṁ pariccajanto nābhijānāmi cittassa aññathattaṁ ayaṁ
kho me bhante tatiyo acchariyo abbhutadhammo saṁvijjati. Saṁvijjanti
Kho pana me bhante kule bhogā te ca kho appaṭivibhattā sīlavantehi
kalyāṇadhammehi ayaṁ kho me bhante catuttho acchariyo
abbhutadhammo saṁvijjati. Yaṁ kho panāhaṁ bhante bhikkhuṁ payirupāsāmi
sakkaccaṁyeva payirupāsāmi no asakkaccaṁ so ce me āyasmā
dhammaṁ desesi 1 sakkaccaṁyeva suṇāmi no asakkaccaṁ no ce me
āyasmā dhammaṁ desesi 1 ahamassa dhammaṁ desemi ayaṁ kho me
bhante pañcamo acchariyo abbhutadhammo saṁvijjati. Anacchariyaṁ kho pana
me bhante saṅghe nimantite devatā upasaṅkamitvā ārocenti
asoko gahapati bhikkhu ubhatobhāgavimutto asoko paññāvimutto
asoko kāyasakkhi asoko diṭṭhippatto asoko saddhāvimutto asoko
dhammānusārī asoko saddhānusārī asoko sīlavā kalyāṇadhammo asoko
dussīlo pāpadhammoti saṅghaṁ kho panāhaṁ bhante parivisanto nābhijānāmi
evaṁ cittaṁ uppādento imassa vā thokaṁ demi imassa
vā bahukanti athakhvāhaṁ bhante samacittova demi ayaṁ kho me
bhante chaṭṭho acchariyo abbhutadhammo saṁvijjati. Anacchariyaṁ kho pana
maṁ bhante devatā upasaṅkamitvā ārocenti svākkhāto gahapati
bhagavatā dhammoti evaṁ vutte ahaṁ bhante tā devatā evaṁ vadāmi
vadeyyātha vā evaṁ kho tumhe devate no vā vadeyyātha athakho
svākkhāto bhagavatā dhammoti na kho panāhaṁ bhante abhijānāmi
tatonidānaṁ cittassa uṇṇanti maṁ vā devatā upasaṅkamanti ahaṁ
1 Ma. deseti.
Vā devatāhi saddhiṁ sallapāmi ayaṁ kho me bhante sattamo
acchariyo abbhutadhammo saṁvijjati. Sace kho panāhaṁ bhante bhagavatā 1
paṭhamataraṁ kālaṁ kareyyaṁ anacchariyaṁ kho panetaṁ yammaṁ bhagavā evaṁ
byākareyya natthi taṁ saṁyojanaṁ yena saṁyojanena saṁyutto uggo
gahapati hatthigāmako puna imaṁ lokaṁ āgaccheyyāti ayaṁ kho me
bhante aṭṭhamo acchariyo abbhutadhammo saṁvijjati. Ime kho bhante
aṭṭha acchariyā abbhutadhammā saṁvijjanti na ca kho ahaṁ jānāmi
katamehi cāhaṁ aṭṭhahi acchariyehi abbhutadhammehi samannāgato bhagavatā
byākatoti.
Athakho so bhikkhu uggassa gahapatino hatthigāmakassa nivesane
piṇḍapātaṁ gahetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi athakho so bhikkhu
pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi ekamantaṁ
nisinno kho so bhikkhu yāvatako ahosi uggena gahapatinā hatthigāmakena
saddhiṁ kathāsallāpo taṁ sabbaṁ bhagavato ārocesi. Sādhu sādhu
bhikkhu yathā taṁ uggo gahapati hatthigāmako sammā byākaramāno
byākareyya imeheva kho bhikkhu aṭṭhahi acchariyehi abbhutadhammehi
samannāgato uggo gahapati hatthigāmako mayā byākato imehi
ca pana bhikkhu aṭṭhahi acchariyehi abbhutadhammehi samannāgataṁ uggaṁ
gahapatiṁ hatthigāmakaṁ dhārethāti.
1 Ma. bhagavato.