พุทธธรรมสงฆ์
บันทึกแบบเก่าจะเลิกใช้งานใน 15/08/2026 สํารองข้อมูลไว้ด้วยครับ
Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa tatiyo bhāgo (เล่ม 22)

[65] Pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato bhikkhu alaṁsākaccho
sabrahmacārīnaṁ katamehi pañcahi idha bhikkhave bhikkhu attanā ca
sīlasampanno hoti sīlasampadākathāya ca āgataṁ pañhaṁ byākattā
hoti attanā ca samādhisampanno hoti samādhisampadākathāya ca
āgataṁ pañhaṁ byākattā hoti attanā ca paññāsampanno hoti
paññāsampadākathāya ca āgataṁ pañhaṁ byākattā hoti attanā
ca vimuttisampanno hoti vimuttisampadākathāya ca āgataṁ pañhaṁ
byākattā hoti attanā ca vimuttiñāṇadassanasampanno hoti
vimuttiñāṇadassanasampadākathāya ca āgataṁ pañhaṁ byākattā hoti
imehi kho bhikkhave pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu alaṁsākaccho
Sabrahmacārīnanti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa tatiyo bhāgo (เล่ม 22)

[66] Pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato bhikkhu alaṁsājīvo
sabrahmacārīnaṁ katamehi pañcahi idha bhikkhave bhikkhu attanā ca
sīlasampanno hoti sīlasampadākathāya ca kataṁ pañhaṁ byākattā
hoti attanā ca samādhisampanno hoti samādhisampadākathāya ca
kataṁ pañhaṁ byākattā hoti attanā ca paññāsampanno hoti
paññāsampadākathāya ca kataṁ pañhaṁ byākattā hoti attanā ca
vimuttisampanno hoti vimuttisampadākathāya ca kataṁ pañhaṁ
byākattā hoti attanā ca vimuttiñāṇadassanasampanno hoti
vimuttiñāṇadassanasampadākathāya ca kataṁ pañhaṁ byākattā hoti imehi
kho bhikkhave pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu alaṁsājīvo
sabrahmacārīnanti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa tatiyo bhāgo (เล่ม 22)

[67] Yo hi koci bhikkhave bhikkhu vā bhikkhunī vā pañca
dhamme bhāveti pañca dhamme bahulīkaroti tassa dvinnaṁ phalānaṁ
aññataraṁ phalaṁ pāṭikaṅkhaṁ diṭṭheva dhamme aññā sati vā upādisese
anāgāmitā katame pañca idha bhikkhave bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhāra-
samannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti viriyasamādhi- ... Cittasamādhi- ...
Vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti ussoḷhiññeva pañcamiṁ
yo hi koci bhikkhave bhikkhu vā bhikkhunī vā ime pañca dhamme
bhāveti ime pañca dhamme bahulīkaroti tassa dvinnaṁ phalānaṁ
Aññataraṁ phalaṁ pāṭikaṅkhaṁ diṭṭheva dhamme aññā sati vā upādisese
anāgāmitāti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa tatiyo bhāgo (เล่ม 22)

[68] Pubbevāhaṁ bhikkhave sambodhā anabhisambuddho bodhisattova
samāno pañca dhamme bhāvesiṁ pañca dhamme bahulimakāsiṁ katame pañca
chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāvesiṁ
viriyasamādhicittasamādhivīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāvesiṁ
ussoḷhiññeva pañcamiṁ so kho ahaṁ bhikkhave imesaṁ ussoḷhipañcamānaṁ
dhammānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā yassa yassābhiññāsacchikaraṇīyassa
dhammassa cittaṁ abhininnāmesiṁ abhiññāsacchikiriyāya tatratatreva sakkhibhabbataṁ
pāpuṇiṁ sati sati āyatane so sace ākaṅkhiṁ anekavihitaṁ
iddhividhaṁ paccanubhaveyyaṁ .pe. Yāvabrahmalokāpi kāyena 1 vasaṁ
vatteyyanti tatratatreva sakkhibhabbataṁ pāpuṇiṁ sati sati āyatane.
So sace ākaṅkhiṁ .pe. Āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ
paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja
vihareyyanti tatratatreva sakkhibhabbataṁ pāpuṇiṁ sati sati āyataneti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa tatiyo bhāgo (เล่ม 22)

[69] Pañcime bhikkhave dhammā bhāvitā bahulīkatā ekantanibbidāya
virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattanti
katame pañca idha bhikkhave bhikkhu asubhānupassī kāye viharati
āhāre paṭikkūlasaññī sabbaloke anabhiratasaññī 2 sabbasaṅkhāresu
aniccānupassī maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṁ sūpaṭṭhitā 3 hoti
1 Po. kāyena ca saṁvatteyyanati. 2 Ma. anabhiratisaññī. 3 Po. Yu. supaṭṭhitā.
ito paraṁ īdisameva.
Ime kho bhikkhave pañca dhammā bhāvitā bahulīkatā ekantanibbidāya
virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattantīti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa tatiyo bhāgo (เล่ม 22)

[70] Pañcime bhikkhave dhammā bhāvitā bahulīkatā āsavānaṁ
khayāya saṁvattanti katame pañca idha bhikkhave bhikkhu asubhānupassī
kāye viharati āhāre paṭikkūlasaññī sabbaloke anabhiratasaññī
sabbasaṅkhāresu aniccānupassī maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṁ
sūpaṭṭhitā hoti ime kho bhikkhave pañca dhammā bhāvitā bahulīkatā
āsavānaṁ khayāya saṁvattantīti.
Saññāvaggo dutiyo.
Tassuddānaṁ
dve ca saññā dve vaḍḍhī ca sākacchena ca sājivaṁ
iddhipādā ca dve vuttā nibbidā cāsavakkhayāti.
-----------
Yodhājīvavaggo tatiyo

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa tatiyo bhāgo (เล่ม 22)

[71] Pañcime bhikkhave dhammā bhāvitā bahulīkatā cetovimuttiphalā
ca honti cetovimuttiphalānisaṁsā ca paññāvimuttiphalā ca
honti paññāvimuttiphalānisaṁsā ca katame pañca idha bhikkhave
bhikkhu asubhānupassī kāye viharati āhāre paṭikkūlasaññī sabbaloke
anabhiratasaññī sabbasaṅkhāresu aniccānupassī maraṇasaññā kho
Panassa ajjhattaṁ sūpaṭṭhitā hoti. Ime kho bhikkhave pañca dhammā
bhāvitā bahulīkatā cetovimuttiphalā ca honti cetovimuttiphalānisaṁsā
ca paññāvimuttiphalā ca honti paññāvimuttiphalānisaṁsā ca yato
kho bhikkhave bhikkhu cetovimutto ca hoti paññāvimutto ca [1]- ayaṁ
vuccati bhikkhave bhikkhu ukkhittapaligho itipi saṅkiṇṇaparikkho itipi
abbuḷhesiko itipi niraggaḷo itipi ariyo pannaddhajo pannabhāro
visaṁyutto itipi. Kathañca bhikkhave bhikkhu ukkhittapaligho hoti idha
bhikkhave bhikkhuno avijjā pahīnā hoti ucchinnamūlā tālāvatthukatā
anabhāvaṁ gatā āyatiṁ anuppādadhammā evaṁ kho bhikkhave bhikkhu
ukkhittapaligho hoti. Kathañca bhikkhave bhikkhu saṅkiṇṇaparikkho hoti
idha bhikkhave bhikkhuno ponobbhaviko jātisaṁsāro pahīno hoti ucchinnamūlo
tālāvatthukato anabhāvaṁ gato āyatiṁ anuppādadhammo evaṁ
kho bhikkhave bhikkhu saṅkiṇṇaparikkho hoti. Kathañca bhikkhave bhikkhu
abbuḷhesiko hoti idha bhikkhave bhikkhuno taṇhā pahīnā hoti
ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṁ gatā āyatiṁ anuppādadhammā evaṁ
kho bhikkhave bhikkhu abbuḷhesiko hoti. Kathañca bhikkhave bhikkhu
niraggaḷo hoti idha bhikkhave bhikkhuno pañcorambhāgiyāni saññojanāni
pahīnāni honti ucchinnamūlāni tālāvatthukatāni anabhāvaṁ gatāni
āyatiṁ anuppādadhammāni evaṁ kho bhikkhave bhikkhu niraggaḷo hoti.
Kathañca bhikkhave bhikkhu ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṁyutto hoti
1 Ma. hoti.
Idha bhikkhave bhikkhuno asmimāno pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato
anabhāvaṁ gato āyatiṁ anuppādadhammo evaṁ kho bhikkhave
bhikkhu ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṁyutto hotīti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa tatiyo bhāgo (เล่ม 22)

[72] Pañcime bhikkhave dhammā bhāvitā bahulīkatā cetovimuttiphalā
ca honti cetovimuttiphalānisaṁsā ca paññāvimuttiphalā ca
honti paññāvimuttiphalānisaṁsā ca katame pañca aniccasaññā
anicce dukkhasaññā dukkhe anattasaññā pahānasaññā virāgasaññā
ime kho bhikkhave pañca dhammā bhāvitā bahulīkatā cetovimuttiphalā
ca honti cetovimuttiphalānisaṁsā ca paññāvimuttiphalā
ca honti paññāvimuttiphalānisaṁsā ca yato kho bhikkhave bhikkhu cetovimutto
ca honti paññāvimutto ca ayaṁ vuccati bhikkhave bhikkhu
ukkhittapaligho itipi saṁkiṇṇaparikkho itipi abbuḷhesiko itipi
niraggaḷo itipi ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṁyutto itipi.
Kathañca bhikkhave bhikkhu ukkhittapaligho hoti idha bhikkhave bhikkhuno
avijjā pahīnā hoti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṁ gatā
āyatiṁ anuppādadhammā evaṁ kho bhikkhave bhikkhu ukkhittapaligho hoti.
Kathañca bhikkhave bhikkhu saṁkiṇṇaparikkho hoti idha bhikkhave bhikkhuno
ponobbhaviko jātisaṁsāro pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato
anabhāvaṁ gato āyatiṁ anuppādadhammo evaṁ kho bhikkhave bhikkhu saṁkiṇṇaparikkho
Hoti. Kathañca bhikkhave bhikkhu abbuḷhesiko hoti idha
bhikkhave bhikkhuno taṇhā pahīnā hoti ucchinnamūlā tālāvatthukatā
anabhāvaṁ gatā āyatiṁ anuppādadhammā evaṁ kho bhikkhave bhikkhu
abbuḷhesiko hoti. Kathañca bhikkhave bhikkhu niraggaḷo hoti idha
bhikkhave bhikkhuno pañcorambhāgiyāni saññojanāni pahīnāni honti
ucchinnamūlāni tālāvatthukatāni anabhāvaṁ gatāni āyatiṁ anuppādadhammāni
evaṁ kho bhikkhave bhikkhu niraggaḷo hoti. Kathañca bhikkhave bhikkhu
ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṁyutto hoti idha bhikkhave bhikkhuno
asmimāno pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṁ gato
āyatiṁ anuppādadhammo evaṁ kho bhikkhave bhikkhu ariyo pannaddhajo
pannabhāro visaṁyutto hotīti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa tatiyo bhāgo (เล่ม 22)

[73] Athakho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi ekamantaṁ
nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca dhammavihārī dhammavihārīti
bhante vuccati kittāvatā nukho bhante bhikkhu dhammavihārī hotīti.
Idha bhikkhu [1]- dhammaṁ pariyāpuṇāti suttaṁ geyyaṁ veyyākaraṇaṁ gāthaṁ udānaṁ
itivuttakaṁ jātakaṁ abbhutadhammaṁ vedallaṁ so tāya dhammapariyattiyā
divasaṁ atināmeti riñcati paṭisallānaṁ nānuyuñjati ajjhattaṁ cetosamathaṁ
ayaṁ vuccati bhikkhu pariyattibahulo no dhammavihārī.
1 Ma. Yu. bhikkhūti atthi.
Puna caparaṁ [1]- bhikkhu yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ vitthārena paresaṁ
deseti so tāya dhammapaññattiyā divasaṁ atināmeti riñcati
paṭisallānaṁ nānuyuñjati ajjhattaṁ cetosamathaṁ ayaṁ vuccati [1]- bhikkhu
paññattibahulo no dhammavihārī. Puna caparaṁ [1]- bhikkhu yathāsutaṁ
yathāpariyattaṁ dhammaṁ vitthārena sajjhāyaṁ karoti so tena sajjhāyena
divasaṁ atināmeti riñcati paṭisallānaṁ nānuyuñjati ajjhattaṁ
cetosamathaṁ ayaṁ vuccati [1]- bhikkhu sajjhāyabahulo no dhammavihārī.
Puna caparaṁ [1]- bhikkhu yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ cetasā anuvitakketi
anuvicāreti manasānupekkhati so tehi dhammavitakkehi divasaṁ
atināmeti riñcati paṭisallānaṁ nānuyuñjati ajjhattaṁ cetosamathaṁ ayaṁ
vuccati [1]- bhikkhu vitakkabahulo no dhammavihārī. Idha [1]- bhikkhu dhammaṁ
pariyāpuṇāti suttaṁ geyyaṁ veyyākaraṇaṁ gāthaṁ udānaṁ itivuttakaṁ jātakaṁ
abbhutadhammaṁ vedallaṁ so tāya dhammapariyattiyā na divasaṁ atināmeti na 2
riñcati paṭisallānaṁ anuyuñjati ajjhattaṁ cetosamathaṁ evaṁ kho [1]- bhikkhu
dhammavihārī hoti. Iti kho [1]- bhikkhu desito mayā pariyattibahulo
desito paññattibahulo desito sajjhāyabahulo desito vitakkabahulo
desito dhammavihārī yaṁ 3 bhikkhu satthārā karaṇīyaṁ sāvakānaṁ
hitesinā anukampakena anukampaṁ upādāya kataṁ vo taṁ mayā etāni
bhikkhu rukkhamūlāni etāni suññāgārāni jhāyatha bhikkhu mā
1 Ma. Yu. bhikkhūti atthi. 2 Ma. nāpi. 3 Ma. Yu. kho.
Pamādattha mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha ayaṁ vo amhākaṁ
anusāsanīti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa tatiyo bhāgo (เล่ม 22)

[74] Athakho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi ekamantaṁ
nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca dhammavihārī dhammavihārīti
bhante vuccati kittāvatā nu kho bhante [1]- dhammavihārī hotīti.
Idha [2]- bhikkhu dhammaṁ pariyāpuṇāti suttaṁ ... Vedallaṁ uttariñcassa
paññāya atthaṁ nappajānāti ayaṁ vuccati [1]- bhikkhu pariyattibahulo
no dhammavihārī. .pe. Idha bhikkhu dhammaṁ pariyāpuṇāti suttaṁ ...
Vedallaṁ uttariñcassa paññāya atthaṁ pajānāti evaṁ kho bhikkhu [1]-
dhammavihārī hoti. Iti kho bhikkhu .pe. Ayaṁ vo amhākaṁ
anusāsanīti.