พุทธธรรมสงฆ์
บันทึกแบบเก่าจะเลิกใช้งานใน 15/08/2026 สํารองข้อมูลไว้ด้วยครับ
Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 21)

[160] Sugato vā bhikkhave loke tiṭṭhamāno sugatavinayo vā
tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya
devamanussānaṁ katamo ca bhikkhave sugato idha bhikkhave tathāgato
loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato
lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā
ayaṁ bhikkhave sugato. Katamo ca bhikkhave sugatavinayo so dhammaṁ
deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ
kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti ayaṁ bhikkhave sugatavinayo.
Evaṁ 3 sugato vā bhikkhave loke tiṭṭhamāno sugatavinayo vā tadassa
bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya
devamanussānaṁ 4 .
Cattārome bhikkhave dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya
saṁvattanti katame cattāro idha bhikkhave bhikkhū duggahitaṁ suttantaṁ
pariyāpuṇanti dunnikkhittehi padabyañjanehi dunnikkhittassa bhikkhave
1 Yu. tvaṁ. 2 Po. Ma. Yu. yo. 3 Yu. evaṁsaddo natthi. 4 Po. Ma.
devamanussānanti.
Padabyañjanassa atthopi dunnayo hoti ayaṁ bhikkhave paṭhamo dhammo
saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṁvattati. Puna caparaṁ bhikkhave
bhikkhū dubbacā honti dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā akkhamā
appadakkhiṇaggāhino anusāsaniṁ ayaṁ bhikkhave dutiyo dhammo saddhammassa
sammosāya antaradhānāya saṁvattati. Puna caparaṁ bhikkhave ye te bhikkhū
bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā te na sakkaccaṁ
suttantaṁ paraṁ vācenti tesaṁ accayena chinnamūlako suttanto hoti
appaṭissaraṇo ayaṁ bhikkhave tatiyo dhammo saddhammassa sammosāya
antaradhānāya saṁvattati. Puna caparaṁ bhikkhave therā bhikkhū bāhullikā
honti sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā na viriyaṁ
ārabhanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa
sacchikiriyāya tesaṁ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṁ āpajjati sāpi
hoti bāhullikā sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā
na viriyaṁ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa
sacchikiriyāya ayaṁ bhikkhave catuttho dhammo saddhammassa sammosāya
antaradhānāya saṁvattati. Ime kho bhikkhave cattāro dhammā
saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṁvattanti 1 . Cattārome bhikkhave
dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṁvattanti katame
cattāro idha bhikkhave bhikkhū suggahitaṁ suttantaṁ pariyāpuṇanti sunikkhittehi
padabyañjanehi sunikkhittassa bhikkhave padabyañjanassa atthopi
1 Po. Ma. Yu. saṁvattantīti.
Sunayo hoti ayaṁ bhikkhave paṭhamo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya
anantaradhānāya saṁvattati. Puna caparaṁ bhikkhave bhikkhū suvacā
honti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā khamā padakkhiṇaggāhino
anusāsaniṁ ayaṁ bhikkhave dutiyo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya
anantaradhānāya saṁvattati. Puna caparaṁ bhikkhave ye te bhikkhū bahussutā
āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā te sakkaccaṁ suttantaṁ
paraṁ vācenti tesaṁ accayena acchinnamūlako suttanto hoti
sappaṭissaraṇo ayaṁ bhikkhave tatiyo dhammo saddhammassaṭhitiyā asammosāya
anantaradhānāya saṁvattati. Puna caparaṁ bhikkhave therā bhikkhū na bāhullikā
honti na sāthalikā okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā viriyaṁ
ārabhanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa
sacchikiriyāya tesaṁ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṁ āpajjati sāpi hoti
na bāhullikā na sāthalikā okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā
viriyaṁ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa
sacchikiriyāya ayaṁ bhikkhave catuttho dhammo saddhammassa ṭhitiyā
asammosāya anantaradhānāya saṁvattati. Ime kho bhikkhave cattāro
dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṁvattantīti.
Indriyavaggo paṭhamo
[1]-
------------
1 Ma. indriyāni saddhā paññā satisaṅkhānapañcamaṁ
kappo rogo parihāni bhikkhunī sugatena cāti.
Paṭipadāvaggo dutiyo

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 21)

[161] Catasso imā bhikkhave paṭipadā katamā catasso
dukkhā paṭipadā dandhābhiññā dukkhā paṭipadā khippābhiññā sukhā
paṭipadā dandhābhiññā sukhā paṭipadā khippābhiññā imā kho
bhikkhave catasso paṭipadāti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 21)

[162] Catasso imā bhikkhave paṭipadā katamā catasso dukkhā
paṭipadā dandhābhiññā dukkhā paṭipadā khippābhiññā sukhā paṭipadā
dandhābhiññā sukhā paṭipadā khippābhiññā. Katamā ca bhikkhave
dukkhā paṭipadā dandhābhiññā idha bhikkhave ekacco puggalo pakatiyāpi
tibbarāgajātiko hoti abhikkhaṇaṁ rāgajaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti
pakatiyāpi tibbadosajātiko hoti abhikkhaṇaṁ dosajaṁ dukkhaṁ domanassaṁ
paṭisaṁvedeti pakatiyāpi tibbamohajātiko hoti abhikkhaṇaṁ mohajaṁ
dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti tassimāni pañcindriyāni mudūni pātubhavanti
saddhindriyaṁ viriyindriyaṁ satindriyaṁ samādhindriyaṁ paññindriyaṁ
so imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ muduttā dandhaṁ anantariyaṁ 1 pāpuṇāti
āsavānaṁ khayāya ayaṁ vuccati bhikkhave dukkhā paṭipadā dandhābhiññā.
Katamā ca bhikkhave dukkhā paṭipadā khippābhiññā idha bhikkhave
ekacco puggalo pakatiyāpi tibbarāgajātiko hoti abhikkhaṇaṁ rāgajaṁ
dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti pakatiyāpi tibbadosajātiko hoti
abhikkhaṇaṁ dosajaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti pakatiyāpi tibbamohajātiko
1 Ma. Yu. ānantariyaṁ. ito paraṁ īdisameva.
Hoti abhikkhaṇaṁ mohajaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti tassimāni
pañcindriyāni adhimattāni pātubhavanti saddhindriyaṁ viriyindriyaṁ satindriyaṁ
samādhindriyaṁ paññindriyaṁ so imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ adhimattattā
khippaṁ anantariyaṁ pāpuṇāti āsavānaṁ khayāya ayaṁ vuccati
bhikkhave dukkhā paṭipadā khippābhiññā. Katamā ca bhikkhave sukhā
paṭipadā dandhābhiññā idha bhikkhave ekacco puggalo pakatiyāpi na
tibbarāgajātiko hoti na abhikkhaṇaṁ rāgajaṁ dukkhaṁ domanassaṁ
paṭisaṁvedeti pakatiyāpi na tibbadosajātiko hoti na abhikkhaṇaṁ dosajaṁ
dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti pakatiyāpi na tibbamohajātiko hoti
na abhikkhaṇaṁ mohajaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti tassimāni
pañcindriyāni mudūni pātubhavanti saddhindriyaṁ viriyindriyaṁ satindriyaṁ
samādhindriyaṁ paññindriyaṁ so imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ muduttā
dandhaṁ anantariyaṁ pāpuṇāti āsavānaṁ khayāya ayaṁ vuccati bhikkhave
sukhā paṭipadā dandhābhiññā. Katamā ca bhikkhave sukhā paṭipadā
khippābhiññā idha bhikkhave ekacco puggalo pakatiyāpi na
tibbarāgajātiko hoti na abhikkhaṇaṁ rāgajaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti
pakatiyāpi na tibbadosajātiko hoti na abhikkhaṇaṁ dosajaṁ dukkhaṁ
domanassaṁ paṭisaṁvedeti pakatiyāpi na tibbamohajātiko hoti na
abhikkhaṇaṁ mohajaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti tassimāni pañcindriyāni
adhimattāni pātubhavanti saddhindriyaṁ viriyindriyaṁ satindriyaṁ samādhindriyaṁ
Paññindriyaṁ so imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ adhimattattā khippaṁ
anantariyaṁ pāpuṇāti āsavānaṁ khayāya ayaṁ vuccati bhikkhave sukhā
paṭipadā khippābhiññā. Imā kho bhikkhave catasso paṭipadāti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 21)

[163] Catasso imā bhikkhave paṭipadā katamā catasso
dukkhā paṭipadā dandhābhiññā dukkhā paṭipadā khippābhiññā sukhā
paṭipadā dandhābhiññā sukhā paṭipadā khippābhiññā. Katamā ca
bhikkhave dukkhā paṭipadā dandhābhiññā idha bhikkhave bhikkhu asubhānupassī
kāye viharati āhāre paṭikkūlasaññī sabbaloke anabhiratasaññī 1
sabbasaṅkhāresu aniccānupassī maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṁ supaṭṭhitā
hoti so imāni pañca sekkhabalāni upanissāya viharati saddhābalaṁ
hirībalaṁ ottappabalaṁ viriyabalaṁ paññābalaṁ tassimāni pañcindriyāni mudūni
pātubhavanti saddhindriyaṁ viriyindriyaṁ satindriyaṁ samādhindriyaṁ paññindriyaṁ
so imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ muduttā dandhaṁ anantariyaṁ pāpuṇāti
āsavānaṁ khayāya ayaṁ vuccati bhikkhave dukkhā paṭipadā dandhābhiññā.
Katamā ca bhikkhave dukkhā paṭipadā khippābhiññā idha bhikkhave bhikkhu
asubhānupassī kāye viharati āhāre paṭikkūlasaññī sabbaloke
anabhiratasaññī sabbasaṅkhāresu aniccānupassī maraṇasaññā kho panassa
ajjhattaṁ supaṭṭhitā hoti so imāni pañca sekkhabalāni upanissāya
viharati saddhābalaṁ hirībalaṁ ottappabalaṁ viriyabalaṁ paññābalaṁ
tassimāni pañcindriyāni adhimattāni pātubhavanti saddhindriyaṁ viriyindriyaṁ
1 Ma. anabhiratisaññī.
Satindriyaṁ samādhindriyaṁ paññindriyaṁ so imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ
adhimattattā khippaṁ anantariyaṁ pāpuṇāti āsavānaṁ khayāya ayaṁ
vuccati bhikkhave dukkhā paṭipadā khippābhiññā. Katamā ca bhikkhave
sukhā paṭipadā dandhābhiññā idha bhikkhave bhikkhu vivicceva kāmehi
vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ
jhānaṁ upasampajja viharati vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ
cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ
upasampajja viharati pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato
ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti yantaṁ ariyā ācikkhanti
upekkhako satimā sukhavihārīti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati
sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ
atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja
viharati so imāni pañca sekkhabalāni upanissāya viharati saddhābalaṁ
hirībalaṁ ottappabalaṁ viriyabalaṁ paññābalaṁ tassimāni pañcindriyāni
mudūni pātubhavanti saddhindriyaṁ viriyindriyaṁ satindriyaṁ samādhindriyaṁ
paññindriyaṁ so imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ muduttā dandhaṁ anantariyaṁ
pāpuṇāti āsavānaṁ khayāya ayaṁ vuccati bhikkhave sukhā paṭipadā
dandhābhiññā. Katamā ca bhikkhave sukhā paṭipadā khippābhiññā idha
bhikkhave bhikkhu vivicceva kāmehi .pe. Paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja
viharati vitakkavicārānaṁ vūpasamā .pe. Dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja
Viharati pītiyā ca virāgā .pe. Tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati
sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā .pe. Catutthaṁ jhānaṁ
upasampajja viharati so imāni pañca sekkhabalāni upanissāya
viharati saddhābalaṁ hirībalaṁ ottappabalaṁ viriyabalaṁ paññābalaṁ
tassimāni pañcindriyāni adhimattāni pātubhavanti saddhindriyaṁ
viriyindriyaṁ satindriyaṁ samādhindriyaṁ paññindriyaṁ so imesaṁ pañcannaṁ
indriyānaṁ adhimattattā khippaṁ anantariyaṁ pāpuṇāti āsavānaṁ khayāya
ayaṁ vuccati bhikkhave sukhā paṭipadā khippābhiññā. Imā kho bhikkhave
catasso paṭipadāti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 21)

[164] Catasso imā bhikkhave paṭipadā katamā catasso
akkhamā paṭipadā khamā paṭipadā damā paṭipadā samā paṭipadā.
Katamā ca bhikkhave akkhamā paṭipadā idha bhikkhave ekacco puggalo
akkosantaṁ paccakkosati rosantaṁ paṭirosati bhaṇḍantaṁ paṭibhaṇḍati
ayaṁ vuccati bhikkhave akkhamā paṭipadā. Katamā ca bhikkhave
khamā paṭipadā idha bhikkhave ekacco puggalo akkosantaṁ na
paccakkosati rosantaṁ na paṭirosati bhaṇḍantaṁ na paṭibhaṇḍati
ayaṁ vuccati bhikkhave khamā paṭipadā. Katamā ca bhikkhave damā paṭipadā
idha bhikkhave bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti
nānubyañjanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ
abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa
Saṁvarāya paṭipajjati rakkhati cakkhundriyaṁ cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati
sotena saddaṁ sutvā ... Ghānena gandhaṁ ghāyitvā ... Jivhāya rasaṁ
sāyitvā ... Kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā ... Manasā dhammaṁ viññāya na
nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ
asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ
tassa saṁvarāya paṭipajjati rakkhati manindriyaṁ manindriye
saṁvaraṁ āpajjati ayaṁ vuccati bhikkhave damā paṭipadā. Katamā ca
bhikkhave samā paṭipadā idha bhikkhave bhikkhu uppannaṁ kāmavitakkaṁ
nādhivāseti pajahati vinodeti sameti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti
uppannaṁ byāpādavitakkaṁ ... Uppannaṁ vihiṁsāvitakkaṁ ... Uppannuppanne
pāpake akusale dhamme nādhivāseti pajahati vinodeti sameti byantīkaroti
anabhāvaṁ gameti ayaṁ vuccati bhikkhave samā paṭipadā. Imā
kho bhikkhave catasso paṭipadāti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 21)

[165] Catasso imā bhikkhave paṭipadā katamā catasso
akkhamā paṭipadā khamā paṭipadā damā paṭipadā samā paṭipadā.
Katamā ca bhikkhave akkhamā paṭipadā idha bhikkhave ekacco puggalo
akkhamo hoti sītassa uṇhassa jighacchāya pipāsāya ḍaṁsamakasavātātapa-
siriṁsapasamphassānaṁ duruttānaṁ durāgatānaṁ vacanapathānaṁ uppannānaṁ
sārīrikānaṁ vedanānaṁ dukkhānaṁ tibbānaṁ kharānaṁ kaṭukānaṁ asātānaṁ amanāpānaṁ
pāṇaharānaṁ anadhivāsakajātiko hoti ayaṁ vuccati bhikkhave akkhamā
Paṭipadā. Katamā ca bhikkhave khamā paṭipadā idha bhikkhave ekacco
puggalo khamo hoti sītassa uṇhassa jighacchāya pipāsāya ḍaṁsamakasavā-
tātapasiriṁsapasamphassānaṁ duruttānaṁ durāgatānaṁ vacanapathānaṁ uppannānaṁ
sārīrikānaṁ vedanānaṁ dukkhānaṁ tibbānaṁ kharānaṁ kaṭukānaṁ asātānaṁ
amanāpānaṁ pāṇaharānaṁ adhivāsakajātiko hoti ayaṁ vuccati bhikkhave
khamā paṭipadā. Katamā ca bhikkhave damā paṭipadā idha bhikkhave
bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī
yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā
pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati
rakkhati cakkhundriyaṁ cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati sotena saddaṁ
sutvā ... Ghānena gandhaṁ ghāyitvā ... Jivhāya rasaṁ sāyitvā ... Kāyena
phoṭṭhabbaṁ phusitvā ... Manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti
nānubyañjanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ
abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa
saṁvarāya paṭipajjati rakkhati manindriyaṁ manindriye saṁvaraṁ āpajjati
ayaṁ vuccati bhikkhave damā paṭipadā. Katamā ca bhikkhave samā paṭipadā
idha bhikkhave bhikkhu uppannaṁ kāmavitakkaṁ nādhivāseti pajahati vinodeti
sameti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti uppannaṁ byāpādavitakkaṁ ...
Uppannaṁ vihiṁsāvitakkaṁ uppannuppanne pāpake akusale dhamme
nādhivāseti pajahati vinodeti sameti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti
Ayaṁ vuccati bhikkhave samā paṭipadā. Imā kho bhikkhave catasso
paṭipadāti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 21)

[166] Catasso imā bhikkhave paṭipadā katamā tasso
dukkhā paṭipadā dandhābhiññā dukkhā paṭipadā khippābhiññā sukhā
paṭipadā dandhābhiññā sukhā paṭipadā khippābhiññā. Tatra bhikkhave
yāyaṁ paṭipadā dukkhā dandhābhiññā ayaṁ bhikkhave paṭipadā ubhayeneva
hīnā akkhāyati yampāyaṁ paṭipadā dukkhā imināpāyaṁ hīnā
akkhāyati yampāyaṁ paṭipadā dandhā imināpāyaṁ hīnā akkhāyati
ayaṁ bhikkhave paṭipadā ubhayeneva hīnā akkhāyati. Tatra bhikkhave
yāyaṁ paṭipadā dukkhā khippābhiññā ayaṁ bhikkhave paṭipadā dukkhattā
hīnā akkhāyati. Tatra bhikkhave yāyaṁ paṭipadā sukhā dandhābhiññā
ayaṁ bhikkhave paṭipadā dandhattā hīnā akkhāyati. Tatra bhikkhave yāyaṁ
paṭipadā sukhā khippābhiññā ayaṁ bhikkhave paṭipadā ubhayeneva
paṇītā akkhāyati yampāyaṁ paṭipadā sukhā imināpāyaṁ paṇītā
akkhāyati yampāyaṁ paṭipadā khippā imināpāyaṁ paṇītā akkhāyati
ayaṁ bhikkhave paṭipadā ubhayeneva paṇītā akkhāyati. Imā kho bhikkhave
catasso paṭipadāti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 21)

[167] Athakho āyasmā sārīputto yenāyasmā mahāmoggallāno
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmatā mahāmoggallānena
saddhiṁ sammodi sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ
Nisīdi ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sārīputto āyasmantaṁ
mahāmoggallānaṁ etadavoca catasso imā āvuso moggallāna
paṭipadā katamā catasso dukkhā paṭipadā dandhābhiññā dukkhā
paṭipadā khippābhiññā sukhā paṭipadā dandhābhiññā sukhā paṭipadā
khippābhiññā imā kho āvuso catasso paṭipadā imāsaṁ āvuso
catassannaṁ paṭipadānaṁ katamaṁ te paṭipadaṁ āgamma anupādāya āsavehi
cittaṁ vimuttanti. Catasso imā āvuso sārīputta paṭipadā katamā
catasso dukkhā paṭipadā dandhābhiññā dukkhā paṭipadā
khippābhiññā sukhā paṭipadā dandhābhiññā sukhā paṭipadā
khippābhiññā imā kho āvuso catasso paṭipadā imāsaṁ āvuso
catassannaṁ paṭipadānaṁ yāyaṁ paṭipadā dukkhā khippābhiññā imaṁ me
paṭipadaṁ āgamma anupādāya āsavehi cittaṁ vimuttanti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 21)

[168] Athakho āyasmā mahāmoggallāno yenāyasmā
sārīputto tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmatā sārīputtena saddhiṁ
sammodi sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi
ekamantaṁ nisinno kho āyasmā mahāmoggallāno āyasmantaṁ sārīputtaṁ
etadavoca catasso imā āvuso sārīputta paṭipadā katamā
catasso dukkhā paṭipadā dandhābhiññā dukkhā paṭipadā
khippābhiññā sukhā paṭipadā dandhābhiññā sukhā paṭipadā khippābhiññā
imā kho āvuso catasso paṭipadā imāsaṁ āvuso catassannaṁ
Paṭipadānaṁ katamaṁ te paṭipadaṁ āgamma anupādāya āsavehi cittaṁ
vimuttanti. Catasso imā āvuso moggallāna paṭipadā katamā
catasso dukkhā paṭipadā dandhābhiññā dukkhā paṭipadā khippābhiññā
sukhā paṭipadā dandhābhiññā sukhā paṭipadā khippābhiññā
imā kho āvuso catasso paṭipadā imāsaṁ āvuso catassannaṁ
paṭipadānaṁ yāyaṁ paṭipadā sukhā khippābhiññā imaṁ me paṭipadaṁ
āgamma anupādāya āsavehi cittaṁ vimuttanti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 21)

[169] Cattārome bhikkhave puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ
katame cattāro idha bhikkhave ekacco puggalo diṭṭheva dhamme
sasaṅkhāraparinibbāyī hoti idha pana bhikkhave ekacco puggalo
kāyassa bhedā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti idha pana bhikkhave ekacco
puggalo diṭṭheva dhamme asaṅkhāraparinibbāyī hoti idha pana bhikkhave
ekacco puggalo kāyassa bhedā asaṅkhāraparinibbāyī hoti. Kathañca
bhikkhave puggalo diṭṭheva dhamme sasaṅkhāraparinibbāyī hoti idha
bhikkhave bhikkhu asubhānupassī kāye viharati āhāre paṭikkūlasaññī
sabbaloke anabhiratasaññī sabbasaṅkhāresu aniccānupassī maraṇasaññā
kho panassa ajjhattaṁ supaṭṭhitā hoti so imāni pañca sekkhabalāni
upanissāya viharati saddhābalaṁ hirībalaṁ ottappabalaṁ viriyabalaṁ
Paññābalaṁ tassimāni pañcindriyāni adhimattāni pātubhavanti
saddhindriyaṁ viriyindriyaṁ satindriyaṁ samādhindriyaṁ paññindriyaṁ so
imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ adhimattattā diṭṭheva dhamme
sasaṅkhāraparinibbāyī hoti evaṁ kho bhikkhave puggalo diṭṭheva dhamme
sasaṅkhāraparinibbāyī hoti. Kathañca bhikkhave puggalo kāyassa bhedā
sasaṅkhāraparinibbāyī hoti idha bhikkhave bhikkhu asubhānupassī kāye
viharati āhāre paṭikkūlasaññī sabbaloke anabhiratasaññī sabbasaṅkhāresu
aniccānupassī maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṁ supaṭṭhitā
hoti so imāni pañca sekkhabalāni upanissāya viharati saddhābalaṁ
hirībalaṁ ottappabalaṁ viriyabalaṁ paññābalaṁ tassimāni pañcindriyāni
mudūni pātubhavanti saddhindriyaṁ viriyindriyaṁ satindriyaṁ samādhindriyaṁ
paññindriyaṁ so imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ muduttā kāyassa
bhedā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti evaṁ kho bhikkhave puggalo kāyassa
bhedā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti. Kathañca bhikkhave puggalo diṭṭheva
dhamme asaṅkhāraparinibbāyī hoti idha bhikkhave bhikkhu vivicceva kāmehi
.pe. Paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati vitakkavicārānaṁ vūpasamā
.pe. Dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati pītiyā ca virāgā .pe.
Tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati sukhassa ca pahānā dukkhassa ca
pahānā .pe. Catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati so imāni
pañca sekkhabalāni upanissāya viharati saddhābalaṁ hirībalaṁ
Ottappabalaṁ viriyabalaṁ paññābalaṁ tassimāni pañcindriyāni adhimattāni
pātubhavanti saddhindriyaṁ viriyindriyaṁ satindriyaṁ samādhindriyaṁ paññindriyaṁ
so imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ adhimattattā diṭṭheva dhamme
asaṅkhāraparinibbāyī hoti evaṁ kho bhikkhave puggalo diṭṭheva dhamme
asaṅkhāraparinibbāyī hoti. Kathañca bhikkhave puggalo kāyassa bhedā
asaṅkhāraparinibbāyī hoti idha bhikkhave bhikkhu vivicceva kāmehi .pe.
Paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati vitakkavicārānaṁ vūpasamā .pe.
Dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati pītiyā ca virāgā .pe. Tatiyaṁ
jhānaṁ upasampajja viharati sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā
.pe. Catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati so imāni pañca
sekkhabalāni upanissāya viharati saddhābalaṁ hirībalaṁ ottappabalaṁ
viriyabalaṁ paññābalaṁ tassimāni pañcindriyāni mudūni pātubhavanti
saddhindriyaṁ viriyindriyaṁ satindriyaṁ samādhindriyaṁ paññindriyaṁ so
imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ muduttā kāyassa bhedā asaṅkhāraparinibbāyī
hoti evaṁ kho bhikkhave puggalo kāyassa bhedā asaṅkhāraparinibbāyī
hoti. Ime kho bhikkhave cattāro puggalā santo saṁvijjamānā
lokasminti.