พุทธธรรมสงฆ์
บันทึกแบบเก่าจะเลิกใช้งานใน 15/08/2026 สํารองข้อมูลไว้ด้วยครับ
Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 20)

[530] 91 Tisso imā bhikkhave sikkhā katamā tisso adhisīlasikkhā
adhicittasikkhā adhipaññāsikkhā. Katamā ca bhikkhave adhisīlasikkhā
idha bhikkhave bhikkhu sīlavā hoti .pe. Samādāya sikkhati
sikkhāpadesu ayaṁ vuccati bhikkhave adhisīlasikkhā. Katamā ca bhikkhave
adhicittasikkhā idha bhikkhave bhikkhu vivicceva kāmehi .pe.
Catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati ayaṁ vuccati bhikkhave adhicittasikkhā.
Katamā ca bhikkhave adhipaññāsikkhā idha bhikkhave bhikkhu āsavānaṁ khayā
anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā
sacchikatvā upasampajja viharati ayaṁ vuccati bhikkhave adhipaññāsikkhā.
Imā kho bhikkhave tisso sikkhāti.
Adhisīlaṁ adhicittaṁ adhipaññañca viriyavā
thāmavā dhītimā jhāyī sato guttindriyo care
yathā pure tathā pacchā yathā pacchā tathā pure
yathā adho tathā uddhaṁ yathā uddhaṁ tathā adho
yathā divā tathā rattiṁ yathā rattiṁ tathā divā
abhibhuyya disā sabbā appamāṇasamādhinā.
Tamāhu sekkhaṁ 1 paṭipadaṁ atho saṁsuddhacārinaṁ 2
tamāhu loke sambuddhaṁ dhīraṁ paṭipadantaguṁ.
Viññāṇassa nirodhena taṇhakkhayavimuttino
pajjotasseva nibbānaṁ vimokkho hoti cetasoti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 20)

[531] 92 Ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā
bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena paṅkadhā 3 nāma kosalānaṁ nigamo tadavasari.
Tatra sudaṁ bhagavā paṅkadhāyaṁ viharati paṅkadhā nāma kosalānaṁ nigamo.
Tena kho pana samayena kassapagotto nāma bhikkhu paṅkadhāyaṁ āvāsiko
hoti. Tatra sudaṁ bhagavā sikkhāpadapaṭisaṁyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū
sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṁseti. Athakho kassapagottassa
bhikkhuno bhagavatā 4 sikkhāpadapaṭisaṁyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassente
samādapente samuttejente sampahaṁsente ahudeva akkhanti
ahu appaccayo adhisallekhatevāyaṁ 5 samaṇoti. Athakho bhagavā paṅkadhāyaṁ
1 Ma. sekhaṁ. 2 Ma. saṁsuddhacāriyaṁ. 3 Ma. saṅkavā nāma. ito paraṁ īdisameva.
4 Ma. bhagavati. 5 Ma. Yu. adhisallikhatevāyaṁ. ito paraṁ īdisameva.
Yathābhirantaṁ viharitvā yena rājagahaṁ tena cārikaṁ pakkāmi anupubbena
cārikaṁ caramāno yena rājagahaṁ tadavasari. Tatra sudaṁ bhagavā rājagahe
viharati gijjhakūṭe 1 pabbate. Athakho kassapagottassa bhikkhuno acirapakkantassa
bhagavato ahudeva kukkuccaṁ ahu vippaṭisāro alābhā vata
me na vata me lābhā dulladdhaṁ vata me na vata me suladdhaṁ
yassa me bhagavatā 2 sikkhāpadapaṭisaṁyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū
sandassente samādapente samuttejente sampahaṁsente ahudeva akkhanti
ahu appaccayo adhisallekhatevāyaṁ samaṇoti yannūnāhaṁ yena
bhagavā tenupasaṅkameyyaṁ upasaṅkamitvā bhagavato santike accayaṁ
accayato deseyyanti. Athakho kassapagotto bhikkhu senāsanaṁ saṁsāmetvā
pattacīvaramādāya yena rājagahaṁ tena pakkāmi anupubbena
yena rājagahaṁ [3]- gijjhakūṭo pabbato yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi ekamantaṁ
nisinno kho kassapagotto bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca ekamidaṁ
bhante samayaṁ bhagavā paṅkudhāyaṁ viharati paṅkudhā nāma kosalānaṁ
nigamo tatra sudaṁ 4 bhagavā sikkhāpadapaṭisaṁyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū
sandasseti 5 samādapeti samuttejeti sampahaṁseti tassa mayhaṁ bhante 6
bhagavatā sikkhāpadapaṭisaṁyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassente
samādapente samuttejente sampahaṁsente ahudeva akkhanti ahu
1 Ma. gijjhakūṭe pabbateti ime dve pāṭhā na dissanti. 2 Ma. bhagavati.
3 Ma. Yu. yena. 4 Po. Ma. bhante. 5 Po. Ma. Yu. sandassesi ... sampahaṁsesi.
6 Ma. ayaṁ pāṭho natthi.
Appaccayo adhisallekhatevāyaṁ samaṇoti athakho bhagavā paṅkadhāyaṁ
yathābhirantaṁ viharitvā yena rājagahaṁ tena cārikaṁ pakkāmi tassa
mayhaṁ bhante acirapakkantassa bhagavato ahudeva kukkuccaṁ ahu vippaṭisāro
alābhā vata me na vata me lābhā dulladdhaṁ vata me na vata me
suladdhaṁ yassa me bhagavatā sikkhāpadapaṭisaṁyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū
sandassente samādapente samuttejente sampahaṁsente ahudeva akkhanti
ahu appaccayo adhisallekhatevāyaṁ samaṇoti yannūnāhaṁ yena
bhagavā tenupasaṅkameyyaṁ upasaṅkamitvā bhagavato santike accayaṁ
accayato deseyyanti accayo maṁ bhante accagamā yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ
yathāakusalaṁ yassa me bhagavatā sikkhāpadapaṭisaṁyuttāya dhammiyā kathāya
bhikkhū sandassente samādapente samuttejente sampahaṁsente ahudeva
akkhanti ahu appaccayo adhisallekhatevāyaṁ samaṇoti tassa me
bhante bhagavā accayaṁ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṁ saṁvarāyāti.
Taggha taṁ 1 kassapa accayo accagamā yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ
yassa te mayā 2 sikkhāpadapaṭisaṁyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassente
samādapente samuttejente sampahaṁsente ahudeva akkhanti ahu
appaccayo adhisallekhatevāyaṁ samaṇoti yato ca kho tvaṁ
kassapa accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikarosi tante mayaṁ
paṭiggaṇhāma vuḍḍhi hesā kassapa ariyassa vinaye yo accayaṁ
accayato disvā yathādhammaṁ paṭikaroti āyatiṁ saṁvaraṁ āpajjati thero
1 Po. Yu. tvaṁ. 2 Ma. mayi.
Cepi kassapa bhikkhu hoti na sikkhākāmo sikkhāsamādānassa na
vaṇṇavādī ye caññe bhikkhū na sikkhākāmā te ca sikkhāya na
samādapeti ye caññe bhikkhū sikkhākāmā tesañca na vaṇṇaṁ bhaṇati
bhūtaṁ tacchaṁ kālena evarūpassāhaṁ kassapa therassa bhikkhuno na
vaṇṇaṁ bhaṇāmi taṁ kissa hetu satthā hissa vaṇṇaṁ bhaṇatīti
aññe naṁ bhikkhū bhajeyyuṁ ye naṁ bhajeyyuṁ tyassa diṭṭhānugatiṁ
āpajjeyyuṁ yassa 1 diṭṭhānugatiṁ āpajjeyyuṁ tesantaṁ assa dīgharattaṁ
ahitāya dukkhāyāti tasmāhaṁ kassapa evarūpassa therassa bhikkhuno na
vaṇṇaṁ bhaṇāmi majjhimo cepi kassapa bhikkhu hoti .pe. Navo
cepi kassapa bhikkhu hoti na sikkhākāmo sikkhāsamādānassa na
vaṇṇavādī ye caññe bhikkhū na sikkhākāmā te ca sikkhāya na
samādapeti ye caññe bhikkhū sikkhākāmā tesañca na vaṇṇaṁ
bhaṇati bhūtaṁ tacchaṁ kālena evarūpassāhaṁ kassapa navassa bhikkhuno na
vaṇṇaṁ bhaṇāmi taṁ kissa hetu satthā hissa vaṇṇaṁ bhaṇatīti
aññe naṁ bhikkhū bhajeyyuṁ ye naṁ bhajeyyuṁ tyassa diṭṭhānugatiṁ
āpajjeyyuṁ yassa diṭṭhānugatiṁ āpajjeyyuṁ tesantaṁ assa dīgharattaṁ
ahitāya dukkhāyāti tasmāhaṁ kassapa evarūpassa navassa bhikkhuno
na vaṇṇaṁ bhaṇāmi thero cepi kassapa bhikkhu hoti sikkhākāmo
sikkhāsamādānassa vaṇṇavādī ye caññe bhikkhū na sikkhākāmā te
ca sikkhāya samādapeti ye caññe bhikkhū sikkhākāmā tesañca vaṇṇaṁ
1 Ma. yyāssa. ito paraṁ īdisameva.
Bhaṇati bhūtaṁ tacchaṁ kālena evarūpassāhaṁ kassapa therassa bhikkhuno
vaṇṇaṁ bhaṇāmi taṁ kissa hetu satthā hissa vaṇṇaṁ bhaṇatīti
aññe naṁ bhikkhū bhajeyyuṁ ye naṁ bhajeyyuṁ tyassa diṭṭhānugatiṁ
āpajjeyyuṁ yassa diṭṭhānugatiṁ āpajjeyyuṁ tesantaṁ assa dīgharattaṁ
hitāya sukhāyāti tasmāhaṁ kassapa evarūpassa therassa bhikkhuno vaṇṇaṁ
bhaṇāmi majjhimo cepi kassapa bhikkhu hoti .pe. Navo cepi
kassapa bhikkhu hoti sikkhākāmo sikkhāsamādānassa vaṇṇavādī ye
caññe bhikkhū na sikkhākāmā te ca sikkhāya samādapeti ye
caññe bhikkhū sikkhākāmā tesañca vaṇṇaṁ bhaṇati bhūtaṁ tacchaṁ kālena
evarūpassāhaṁ kassapa navassa bhikkhuno vaṇṇaṁ bhaṇāmi taṁ kissa
hetu satthā hissa vaṇṇaṁ bhaṇatīti aññe naṁ bhikkhū bhajeyyuṁ ye
naṁ bhajeyyuṁ tyassa diṭṭhānugatiṁ āpajjeyyuṁ yassa diṭṭhānugatiṁ
āpajjeyyuṁ tesantaṁ assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyāti tasmāhaṁ kassapa
evarūpassa navassa bhikkhuno vaṇṇaṁ bhaṇāmīti.
Samaṇavaggo catuttho.
Tassuddānaṁ
samaṇo gadrabho khetto vajjiputto ca sekhinā
tayo ca sekhino vuttā dve sikkhā paṅkadhena cāti.
-----------
Loṇaphalavaggo pañcamo

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 20)

[532] 93 Tīṇīmāni bhikkhave kassakassa gahapatissa accāyikāni
karaṇīyāni katamāni tīṇi idha bhikkhave kassako gahapati sīghasīghaṁ
khettaṁ sukaṭṭhaṁ karoti sumatikataṁ sīghasīghaṁ khettaṁ sukaṭṭhaṁ karitvā
sumatikataṁ sīghasīghaṁ bījāni patiṭṭhāpeti sīghasīghaṁ bījāni patiṭṭhāpetvā
sīghasīghaṁ udakaṁ abhinetipi apanetipi imāni kho bhikkhave tīṇi kassakassa
gahapatissa accāyikāni karaṇīyāni. Tassa kho taṁ bhikkhave kassakassa
gahapatissa natthi sā iddhi vā ānubhāvo vā ajjeva me dhaññāni
jāyantu sveva gabbhiniyo 1 hontu uttarasve pacantūti athakho bhikkhave
hoti so samayo yaṁ tassa kassakassa gahapatissa tāni dhaññāni
utupariṇāmīni jāyantipi gabbhinīpi honti pacantipi. Evameva kho bhikkhave
tīṇīmāni bhikkhussa accāyikāni karaṇīyāni katamāni tīṇi adhisīlasikkhāsamādānaṁ
adhicittasikkhāsamādānaṁ adhipaññāsikkhāsamādānaṁ imāni
kho bhikkhave tīṇi bhikkhussa accāyikāni karaṇīyāni. Tassa kho taṁ
bhikkhave bhikkhuno natthi sā iddhi vā ānubhāvo vā ajjeva me
anupādāya āsavehi cittaṁ vimuccatu sve vā uttarasve vāti athakho
bhikkhave hoti so samayo yaṁ tassa bhikkhuno anupādāya āsavehi cittaṁ
vimuccati. Tasmā tiha bhikkhave evaṁ sikkhitabbaṁ tibbo no chando
bhavissati adhisīlasikkhāsamādāne tibbo no 2 chando bhavissati
1 Po. Ma. gabbhīni. 2 Po. Ma. noti saddo natki. ito paraṁ īdisameva.
Adhicittasikkhāsamādāne tibbo no chando bhavissati adhipaññāsikkhāsamādāneti
evañhi vo bhikkhave sikkhitabbanti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 20)

[533] 94 Tīṇīmāni bhikkhave aññatitthiyā paribbājakā pavivekāni
paññāpenti katamāni tīṇi cīvarapavivekaṁ piṇḍapātapavivekaṁ senāsanapavivekaṁ.
Tatrīdaṁ bhikkhave aññatitthiyā paribbājakā cīvarapavivekasmiṁ
paññāpenti sāṇānipi dhārenti masāṇānipi dhārenti chavadussānipi
dhārenti paṁsukūlānipi dhārenti tirīṭakānipi dhārenti ajinānipi 1 dhārenti
ajinakkhipampi dhārenti kusacīrampi dhārenti vākacīrampi dhārenti phalakacīrampi
dhārenti kesakambalampi dhārenti vālakambalampi dhārenti ulūkapakkhampi
dhārenti idaṁ kho bhikkhave aññatitthiyā paribbājakā
cīvarapavivekasmiṁ paññāpenti. Tatrīdaṁ bhikkhave aññatitthiyā paribbājakā
piṇḍapātapavivekasmiṁ paññāpenti sākabhakkhāpi honti sāmākabhakkhāpi
honti nivārabhakkhāpi honti daddulabhakkhāpi honti haṭabhakkhāpi honti
kaṇabhakkhāpi honti ācāmabhakkhāpi honti piññākabhakkhāpi honti
tiṇabhakkhāpi honti gomayabhakkhāpi honti vanamūlaphalāhārā yāpenti
pavattaphalabhojī idaṁ kho bhikkhave aññatitthiyā paribbājakā piṇḍapātapavivekasmiṁ
paññāpenti. Tatrīdaṁ bhikkhave aññatitthiyā paribbājakā
senāsanapavivekasmiṁ paññāpenti araññaṁ rukkhamūlaṁ susānaṁ vanapatthaṁ
abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ bhusāgāraṁ idaṁ kho bhikkhave aññatitthiyā
paribbājakā senāsanapavivekasmiṁ paññāpenti. Imāni kho bhikkhave
1 Ma. ajinampi.
Tīṇi aññatitthiyā paribbājakā pavivekāni paññāpenti. Tīṇi kho
panimāni bhikkhave imasmiṁ dhammavinaye bhikkhuno pavivekāni katamāni
tīṇi idha bhikkhave bhikkhu sīlavā ca hoti dussīlañcassa pahīnaṁ
hoti tena ca vivitto hoti sammādiṭṭhiko ca hoti micchādiṭṭhi
cassa pahīnā hoti tāya ca vivitto hoti khīṇāsavo ca hoti
āsavā cassa pahīnā honti tehi ca vivitto hoti. Yato kho
bhikkhave bhikkhu sīlavā hoti dussīlañcassa pahīnaṁ hoti tena ca
vivitto hoti sammādiṭṭhiko ca hoti micchādiṭṭhi cassa pahīnā
hoti tāya ca vivitto hoti khīṇāsavo ca hoti āsavā
cassa pahīnā honti tehi ca vivitto hoti ayaṁ vuccati
bhikkhave bhikkhu aggappatto sārappatto suddho sāre patiṭṭhito.
Seyyathāpi bhikkhave kassakassa gahapatikassa sampannaṁ sālikhettaṁ tamenaṁ
kassako gahapati sīghasīghaṁ vapāpeyya , sīghasīghaṁ vapāpetvā sīghasīghaṁ
saṅgharāpeyya sīghasīghaṁ saṅgharāpetvā sīghasīghaṁ ubbāhāpeyya sīghasīghaṁ
ubbāhāpetvā sīghasīghaṁ puñjaṁ kārāpeyya sīghasīghaṁ puñjaṁ
kārāpetvā sīghasīghaṁ maddāpeyya sīghasīghaṁ maddāpetvā sīghasīghaṁ
palālāni uddharāpeyya sīghasīghaṁ palālāni uddharāpetvā sīghasīghaṁ
bhusikaṁ uddharāpeyya sīghasīghaṁ bhusikaṁ uddharāpetvā sīghasīghaṁ ophunāpeyya
sīghasīghaṁ ophunāpetvā sīghasīghaṁ atiharāpeyya sīghasīghaṁ atiharāpetvā
Sīghasīghaṁ koṭṭāpeyya sīghasīghaṁ koṭṭāpetvā sīghasīghaṁ phusāni 1
uddharāpeyya evamassu tassa 2 bhikkhave kassakassa gahapatissa tāni
dhaññāni aggappattāni sārappattāni suddhāni sāre patiṭṭhitāni
evameva kho bhikkhave bhikkhu sīlavā ca hoti dussīlañcassa pahīnaṁ hoti
tena ca vivitto hoti sammādiṭṭhiko ca hoti micchādiṭṭhi
cassa pahīnā hoti tāya ca vivitto hoti khīṇāsavo ca hoti
āsavā cassa pahīnā honti tehi ca vivitto hoti ayaṁ vuccati
bhikkhave bhikkhu aggappatto sārappatto suddho sāre patiṭṭhitoti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 20)

[534] 95 Seyyathāpi bhikkhave saradasamaye viddhe vigatavalāhake
deve ādicco nabhaṁ abbhussakkamāno sabbaṁ ākāsagataṁ tamaṁ
abhivihacca bhāsate ca tapate ca virocati ca evameva kho bhikkhave yato
ariyasāvakassa virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi 3 sahadassanuppādā
bhikkhave ariyasāvakassa tīṇi saññojanāni pahīyanti sakkāyadiṭṭhi
vicikicchā sīlabbataparāmāso athāparaṁ dvīhi dhammehi niyyāti
abhijjhāya ca byāpādena ca. So vivicceva kāmehi vivicca akusalehi
dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja
viharati. Tasmiṁ ce bhikkhave samaye ariyasāvako kālaṁ kareyya natthi
taṁ saññojanaṁ yena saññojanena saṁyutto ariyasāvako punayimaṁ lokaṁ
āgaccheyyāti.
1 Ma. Yu. thusāni. 2 Po. Ma. ayaṁ pāṭho natthi 3 Ma. upapajjati

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 20)

[535] 96 Tisso imā bhikkhave parisā katamā tisso aggavatī
parisā vaggā parisā samaggā parisā. Katamā ca bhikkhave aggavatī
parisā idha bhikkhave yassaṁ parisāyaṁ therā bhikkhū na bāhullikā
honti na sāthalikā vokkamane 1 nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā viriyaṁ
ārabhanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa
sacchikiriyāya tesaṁ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṁ āpajjati sāpi
hoti na bāhullikā na sāthalikā vokkamane nikkhittadhurā paviveke
pubbaṅgamā viriyaṁ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya
asacchikatassa sacchikiriyāya ayaṁ vuccati bhikkhave aggavatī parisā.
Katamā ca bhikkhave vaggā parisā idha bhikkhave yassaṁ parisāyaṁ bhikkhū
bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā
viharanti ayaṁ vuccati bhikkhave vaggā parisā. Katamā ca bhikkhave
samaggā parisā idha bhikkhave yassaṁ parisāyaṁ bhikkhū samaggā sammodamānā
avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā
viharanti ayaṁ vuccati bhikkhave samaggā parisā. Yasmiṁ bhikkhave
samaye bhikkhū samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā
aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharanti bahuṁ bhikkhave bhikkhū tasmiṁ
samaye puññaṁ pasavanti brahmaṁ bhikkhave vihāraṁ tasmiṁ samaye bhikkhū
viharanti yadidaṁ muditāya cetovimuttiyā pamuditassa pīti jāyati
pītimanassa kāyo passambhati passaddhakāyo sukhaṁ vediyati sukhino
1 Po. ukkamane. Ma. okkamane. ito paraṁ īdisameva.
Cittaṁ samādhiyati. Seyyathāpi bhikkhave uparipabbate thullaphusitake deve
vassante taṁ udakaṁ yathāninnaṁ vattamānaṁ 1 pabbatakandarapadarasākhā paripūreti
pabbatakandarapadarasākhā paripūrā kussobbhe 2 paripūrenti kussobbhā
paripūrā mahāsobbhe paripūrenti mahāsobbhā paripūrā kunnadiyo
paripūrenti kunnadiyo paripūrā mahānadiyo paripūrenti mahānadiyo
paripūrā samuddaṁ paripūrenti evameva kho bhikkhave yasmiṁ samaye
bhikkhū samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ
piyacakkhūhi sampassantā viharanti bahuṁ bhikkhave bhikkhū tasmiṁ samaye
puññaṁ pasavanti brahmaṁ bhikkhave vihāraṁ tasmiṁ samaye bhikkhū viharanti
yadidaṁ muditāya cetovimuttiyā pamuditassa pīti jāyati pītimanassa
kāyo passambhati passaddhakāyo sukhaṁ vediyati sukhino cittaṁ samādhiyati.
Imā kho bhikkhave tisso parisāti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 20)

[536] 97 Tīhi bhikkhave aṅgehi samannāgato rañño bhaddo 3
assājāniyo rājāraho hoti rājabhoggo rañño aṅgantveva saṅkhaṁ 4
gacchati katamehi tīhi idha bhikkhave rañño bhaddo assājāniyo
vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca imehi
kho bhikkhave tīhaṅgehi samannāgato rañño bhaddo assājāniyo rājāraho
hoti rājabhoggo rañño aṅgantveva saṅkhaṁ gacchati. Evameva kho
bhikkhave tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo
dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassa katamehi
1 Ma. Yu. pavattamānaṁ. 2 Ma. Yu. kussubbhe. 3 Ma. bhadro. ito paraṁ īdisameva.
4 Ma. saṅkhayaṁ. ito paraṁ īdisameva.
Tīhi idha bhikkhave bhikkhu vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca
javasampanno ca. Kathañca bhikkhave bhikkhu vaṇṇasampanno hoti
idha bhikkhave bhikkhu sīlavā hoti pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati
ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī samādāya sikkhati
sikkhāpadesu evaṁ kho bhikkhave bhikkhu vaṇṇasampanno hoti.
Kathañca bhikkhave bhikkhu balasampanno hoti idha bhikkhave bhikkhu
āraddhaviriyo viharati akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya kusalānaṁ dhammānaṁ
upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu
evaṁ kho bhikkhave bhikkhu balasampanno hoti. Kathañca bhikkhave bhikkhu
javasampanno hoti idha bhikkhave bhikkhu idaṁ dukkhanti yathābhūtaṁ
pajānāti ayaṁ dukkhasamudayoti yathābhūtaṁ pajānāti ayaṁ dukkhanirodhoti
yathābhūtaṁ pajānāti ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṁ pajānāti
evaṁ kho bhikkhave bhikkhu javasampanno hoti. Imehi kho bhikkhave
tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo
dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassāti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 20)

[537] 98 Tīhi bhikkhave aṅgehi samannāgato rañño bhaddo
assājāniyo rājāraho hoti rājabhoggo rañño aṅgantveva saṅkhaṁ
gacchati katamehi tīhi idha bhikkhave rañño bhaddo assājāniyo
vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca imehi
kho bhikkhave tīhaṅgehi samannāgato rañño bhaddo assājāniyo
Rājāraho hoti rājabhoggo rañño aṅgantveva saṅkhaṁ gacchati.
Evameva kho bhikkhave tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo
hoti .pe. Anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassa katamehi tīhi idha
bhikkhave bhikkhu vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno
ca. Kathañca bhikkhave bhikkhu vaṇṇasampanno hoti idha bhikkhave
bhikkhu sīlavā hoti .pe. Samādāya sikkhati sikkhāpadesu evaṁ kho
bhikkhave bhikkhu vaṇṇasampanno hoti. Kathañca bhikkhave bhikkhu balasampanno
hoti idha bhikkhave bhikkhu āraddhaviriyo viharati .pe.
Anikkhittadhuro kusalesu dhammesu evaṁ kho bhikkhave bhikkhu balasampanno
hoti. Kathañca bhikkhave bhikkhu javasampanno hoti idha bhikkhave
bhikkhu pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saññojanānaṁ parikkhayā opapātiko
hoti tatthaparinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā evaṁ kho bhikkhave
bhikkhu javasampanno hoti. Imehi kho bhikkhave tīhi dhammehi
samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti .pe. Anuttaraṁ puññakkhettaṁ
lokassāti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 20)

[538] 99 Tīhi bhikkhave aṅgehi samannāgato rañño bhaddo
assājāniyo rājāraho hoti rājabhoggo rañño aṅgantveva saṅkhaṁ
gacchati katamehi tīhi idha bhikkhave rañño bhaddo assājāniyo
vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca imehi
kho bhikkhave tīhaṅgehi samannāgato rañño bhaddo assājāniyo
Rājāraho hoti rājabhoggo rañño aṅgantveva saṅkhaṁ gacchati.
Evameva kho bhikkhave tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo
hoti .pe. Anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassa katamehi tīhi idha
bhikkhave bhikkhu vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno
ca. Kathañca bhikkhave bhikkhave bhikkhu vaṇṇasampanno hoti idha bhikkhave
bhikkhu sīlavā hoti .pe. Samādāya sikkhati sikkhāpadesu evaṁ kho
bhikkhave bhikkhu vaṇṇasampanno hoti. Kathañca bhikkhave bhikkhu balasampanno
hoti idha bhikkhave bhikkhu āraddhaviriyo viharati .pe.
Anikkhittadhuro kusalesu dhammesu evaṁ kho bhikkhave bhikkhu balasampanno
hoti. Kathañca bhikkhave bhikkhu javasampanno hoti idha bhikkhave
bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva
dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati evaṁ kho
bhikkhave bhikkhu javasampanno hoti. Imehi kho bhikkhave tīhi dhammehi
samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti .pe. Anuttaraṁ puññakkhettaṁ
lokassāti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa paṭhamo bhāgo (เล่ม 20)

[539] 100 Navopi bhikkhave potthako dubbaṇṇo ca hoti
dukkhasamphasso ca appaggho ca majjhimopi bhikkhave potthako
dubbaṇṇo ca hoti dukkhasamphasso ca appaggho ca jiṇṇopi
bhikkhave potthako dubbaṇṇo ca hoti dukkhasamphasso ca appaggho
ca. Jiṇṇampi bhikkhave potthakaṁ ukkhaliparimaddanaṁ vā karonti
Saṅkārakūṭe vā naṁ chaḍḍenti. Evameva kho bhikkhave navo cepi
bhikkhu hoti dussīlo pāpadhammo idamassa dubbaṇṇatāya vadāmi
seyyathāpi so bhikkhave potthako dubbaṇṇo tathūpamāhaṁ bhikkhave
imaṁ puggalaṁ vadāmi. Ye kho panassa sevanti bhajanti payirupāsanti
diṭṭhānugatiṁ āpajjanti tesantaṁ hoti dīgharattaṁ ahitāya dukkhāya
idamassa dukkhasamphassatāya vadāmi seyyathāpi so bhikkhave potthako
dukkhasamphasso tathūpamāhaṁ bhikkhave imaṁ puggalaṁ vadāmi. Yesaṁ kho
pana [1]- paṭiggaṇhāti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ
tesantaṁ na mahapphalaṁ hoti na mahānisaṁsaṁ idamassa appagghatāya
vadāmi seyyathāpi so bhikkhave potthako appaggho tathūpamāhaṁ
bhikkhave imaṁ puggalaṁ vadāmi. Majjhimo cepi bhikkhave bhikkhu
hoti .pe. Thero cepi bhikkhave bhikkhu hoti dussīlo pāpadhammo idamassa
dubbaṇṇatāya vadāmi seyyathāpi so bhikkhave potthako dubbaṇṇo
tathūpamāhaṁ bhikkhave imaṁ puggalaṁ vadāmi. Ye kho panassa sevanti
bhajanti payirupāsanti diṭṭhānugatiṁ āpajjanti tesantaṁ hoti dīgharattaṁ
ahitāya dukkhāya idamassa dukkhasamphassatāya vadāmi seyyathāpi so
bhikkhave potthako dukkhasamphasso tathūpamāhaṁ bhikkhave imaṁ puggalaṁ
vadāmi. Yesaṁ kho pana [2]- paṭiggaṇhāti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilāna-
paccayabhesajjaparikkhāraṁ tesantaṁ na mahapphalaṁ hoti na mahānisaṁsaṁ
idamassa appagghatāya vadāmi seyyathāpi so bhikkhave potthako
1-2 Ma. so.
Appaggho tathūpamāhaṁ bhikkhave imaṁ puggalaṁ vadāmi. Evarūpo cāyaṁ
bhikkhave thero bhikkhu saṅghamajjhe bhaṇati. Tamenaṁ bhikkhū evamāhaṁsu
kiṁ kho 1 tuyhaṁ bālassa abyattassa bhaṇitena tvaṁ nāma bhaṇitabbaṁ
maññasīti. So kupito anattamano tathārūpiṁ vācaṁ nicchāreti yathārūpāya
vācāya saṅgho [2]- ukkhipati saṅkārakūṭeva naṁ potthakaṁ. Navampi
bhikkhave kāsikaṁ vatthaṁ vaṇṇavantañceva hoti sukhasamphassañca
mahagghañca majjhimampi bhikkhave kāsikaṁ vatthaṁ vaṇṇavantañceva hoti
sukhasamphassañca mahagghañca jiṇṇampi bhikkhave kāsikaṁ vatthaṁ
vaṇṇavantañceva hoti sukhasamphassañca mahagghañca. Jiṇṇampi bhikkhave
kāsikaṁ vatthaṁ ratanapaliveṭhanaṁ vā karonti gandhakaraṇḍake vā naṁ
nikkhipanti 3 . Evameva kho bhikkhave navo cepi bhikkhu hoti sīlavā
kalyāṇadhammo idamassa suvaṇṇatāya vadāmi seyyathāpi taṁ bhikkhave
kāsikaṁ vatthaṁ vaṇṇavantaṁ tathūpamāhaṁ bhikkhave imaṁ puggalaṁ vadāmi.
Ye kho panassa sevanti bhajanti payirupāsanti diṭṭhānugatiṁ āpajjanti
tesantaṁ hoti dīgharattaṁ hitāya sukhāya idamassa sukhasamphassatāya
vadāmi seyyathāpi taṁ bhikkhave kāsikaṁ vatthaṁ sukhasamphassaṁ tathūpamāhaṁ
bhikkhave imaṁ puggalaṁ vadāmi. Yesaṁ kho pana [4]- paṭiggaṇhāti
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ tesantaṁ mahapphalaṁ hoti
mahānisaṁsaṁ idamassa mahagghatāya vadāmi seyyathāpi taṁ bhikkhave
kāsikaṁ vatthaṁ mahagghaṁ tathūpamāhaṁ bhikkhave imaṁ puggalaṁ vadāmi.
1 Ma. diṁ nu kho. 2 Ma. Yu. taṁ. 3 Ma. pakkhipanti. 4 Ma. so.
Majjhimo cepi bhikkhave bhikkhu hoti .pe. Thero cepi bhikkhave bhikkhu
hoti sīlavā kalyāṇadhammo idamassa suvaṇṇatāya vadāmi seyyathāpi
taṁ bhikkhave kāsikaṁ vatthaṁ vaṇṇavantaṁ tathūpamāhaṁ bhikkhave imaṁ puggalaṁ
vadāmi. Ye kho panassa sevanti bhajanti payirupāsanti diṭṭhānugatiṁ
āpajjanti tesantaṁ hoti dīgharattaṁ hitāya sukhāya idamassa sukhasamphassatāya
vadāmi seyyathāpi taṁ bhikkhave kāsikaṁ vatthaṁ sukhasamphassaṁ
tathūpamāhaṁ bhikkhave imaṁ puggalaṁ vadāmi. Yesaṁ kho pana paṭiggaṇhāti
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ tesantaṁ mahapphalaṁ
hoti mahānisaṁsaṁ idamassa mahagghatāya vadāmi seyyathāpi taṁ bhikkhave
kāsikaṁ vatthaṁ mahagghaṁ tathūpamāhaṁ bhikkhave imaṁ puggalaṁ vadāmi.
Evarūpo cāyaṁ bhikkhave thero bhikkhu saṅghamajjhe bhaṇati. Tamenaṁ bhikkhū
evamāhaṁsu appasaddā āyasmanto hotha thero bhikkhu dhammañca
vinayañca bhaṇatīti tasmā tiha bhikkhave evaṁ sikkhitabbaṁ kāsikavatthūpamā
bhavissāma na potthakūpamāti evañhi vo bhikkhave sikkhitabbanti.