[520] 81 Athakho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi ekamantaṁ
nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca sammukhā metaṁ
bhante bhagavato sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ bhagavato ānanda sikhissa
abhibhū nāma sāvako brahmaloke ṭhito sahassīlokadhātuṁ sarena
viññāpesīti bhagavā pana bhante arahaṁ sammāsambuddho kīvatakaṁ pahoti
1 Yu. devatāpissa amanussā.
Sarena viññāpetunti. Sāvako so ānanda appameyyā tathāgatāti.
Dutiyampi kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca sammukhā metaṁ
bhante bhagavato sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ bhagavato ānanda sikhissa
abhibhū nāma sāvako brahmaloke ṭhito sahassīlokadhātuṁ sarena
viññāpesīti bhagavā pana bhante arahaṁ sammāsambuddho kīvatakaṁ pahoti
sarena viññāpetunti. Sāvako so ānanda appameyyā
tathāgatāti. Tatiyampi kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca sammukhā
metaṁ bhante bhagavato sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ bhagavato ānanda
sikhissa abhibhū nāma sāvako brahmaloke ṭhito sahassīlokadhātuṁ sarena
viññāpesīti bhagavā pana bhante arahaṁ sammāsambuddho kīvatakaṁ
pahoti sarena viññāpetunti. Sutā te ānanda sahassī cūḷanikā
lokadhātūti. Etassa bhagavā kālo etassa sugata kālo yaṁ
bhagavā bhāseyya bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantīti. Tenahānanda
suṇāhi sādhukaṁ manasikarohi bhāsissāmīti. Evaṁ bhanteti kho
āyasmā ānando bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca
yāvatānanda candimasuriyā pariharanti disā bhanti virocanā tāva
sahassadhā loko tasmiṁ 1 sahassaṁ candānaṁ sahassaṁ suriyānaṁ sahassaṁ
sinerupabbatarājānaṁ sahassaṁ jambūdīpānaṁ sahassaṁ aparagoyānaṁ 2 sahassaṁ
uttarakurūnaṁ sahassaṁ pubbavidehānaṁ cattāri mahāsamuddasahassāni
cattāri mahārājasahassāni sahassaṁ cātummahārājikānaṁ sahassaṁ
1 Po. Ma. tasmiṁ sahassadhā loke sahassaṁ candānaṁ. 2 Ma. Yu. aparagoyānānaṁ.
Tāvatiṁsānaṁ sahassaṁ yāmānaṁ sahassaṁ tusitānaṁ sahassaṁ nimmānaratīnaṁ sahassaṁ
paranimmitavasavattīnaṁ sahassaṁ brahmalokānaṁ ayaṁ vuccatānanda sahassī
cūḷanikā lokadhātu yāvatānanda sahassī cūḷanikā lokadhātu tāva
sahassadhā loko ayaṁ vuccatānanda dvisahassī majjhimikā lokadhātu
yāvatānanda dvisahassī majjhimikā lokadhātu tāva sahassadhā loko
ayaṁ vuccatānanda tisahassī mahāsahassī lokadhātu ākaṅkhamāno
ānanda tathāgato tisahassiṁ mahāsahassiṁ lokadhātuṁ sarena viññāpeyya
yāvatā vā 1 pana ākaṅkheyyāti. Yathākathaṁ pana bhante bhagavā
tisahassiṁ mahāsahassiṁ lokadhātuṁ sarena viññāpeyya yāvatā vā pana
ākaṅkheyyāti. Idhānanda tathāgato tisahassiṁ mahāsahassiṁ lokadhātuṁ
obhāsena phareyya yadā te sattā taṁ ālokaṁ sañjāneyyuṁ atha
tathāgato ghosaṁ kareyya saddamanussāveyya evaṁ kho ānanda tathāgato
tisahassiṁ mahāsahassiṁ lokadhātuṁ sarena viññāpeyya yāvatā vā pana
ākaṅkheyyāti. Evaṁ vutte āyasmā ānando āyasmantaṁ udāyiṁ
etadavoca lābhā vata me suladdhaṁ vata me yassa me satthā evaṁmahiddhiko
evaṁ mahānubhāvoti. Evaṁ vutte āyasmā udāyi āyasmantaṁ
ānandaṁ etadavoca kiṁ tuyhettha āvuso ānanda yadi te satthā
evaṁmahiddhiko evaṁmahānubhāvoti. Evaṁ vutte bhagavā āyasmantaṁ udāyiṁ
etadavoca māhevaṁ udāyi sacevaṁ udāyi ānando avītarāgo kālaṁ
kareyya tena cittappasādena sattakkhattuṁ devesu devarajjaṁ kareyya
1 Ma. Yu. vāsaddo natthi.
Sattakkhattuṁ imasmiṁyeva jambūdīpe mahārajjaṁ kāreyya apica udāyi
ānando diṭṭheva dhamme parinibbāyissatīti.
Ānandavaggo tatiyo.
Tassuddānaṁ
channo ājīvako sakko nigaṇṭhā samādapako
navāpi ca tathā bhavo sīlabbatā gandhā ca cūḷanīti.
---------
Samaṇavaggo catuttho