[742] Ratanaṁ vā pana bhikkhunā ratanasammataṁ vā ajjhārāme vā
ajjhāvasathe vā uggahetvā vā uggahāpetvā vā nikkhipitabbanti
rūpena vā nimittena vā saññāṇaṁ katvā nikkhipitvā ācikkhitabbaṁ
yassa bhaṇḍaṁ naṭṭhaṁ so āgacchatūti. Sace tattha āgacchati
so vattabbo āvuso kīdisante bhaṇḍanti. Sace rūpena vā
nimittena vā sampādeti dātabbaṁ. No ce sampādeti vicināhi
āvusoti vattabbo. Tamhā āvāsā pakkamantena ye tattha
honti bhikkhū paṭirūpā tesaṁ hatthe nikkhipitvā pakkamitabbaṁ.
No ce honti bhikkhū paṭirūpā ye tattha honti gahapatikā
paṭirūpā tesaṁ hatthe nikkhipitvā pakkamitabbaṁ. Ayaṁ tattha
sāmīcīti ayaṁ tattha anudhammatā.

[743] Anāpatti ratanaṁ vā ratanasammataṁ vā ajjhārāme vā
ajjhāvasathe vā uggahetvā vā uggahāpetvā vā nikkhipati yassa
bhavissati so harissatīti ratanasammataṁ vissāsaṁ gaṇhāti tāvakālikaṁ
gaṇhāti paṁsukūlasaññissa ummattakassa ādikammikassāti.
Dutiyasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ.
---------
Tatiyasikkhāpadaṁ

[744] Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā
bhikkhū vikāle gāmaṁ pavisitvā sabhāyaṁ nisīditvā anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ
kathenti seyyathīdaṁ rājakathaṁ corakathaṁ mahāmattakathaṁ senākathaṁ bhayakathaṁ
yuddhakathaṁ annakathaṁ pānakathaṁ vatthakathaṁ sayanakathaṁ mālākathaṁ gandhakathaṁ
ñātikathaṁ yānakathaṁ gāmakathaṁ nigamakathaṁ nagarakathaṁ janapadakathaṁ itthīkathaṁ [1]-
surākathaṁ visikhākathaṁ kumbhaṭṭhānakathaṁ pubbapetakathaṁ nānattakathaṁ lokakkhāyikaṁ
samuddakkhāyikaṁ itibhavābhavakathaṁ iti vā. Manussā ujjhāyanti
khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā vikāle gāmaṁ
pavisitvā sabhāyaṁ nisīditvā anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ kathessanti
seyyathīdaṁ rājakathaṁ corakathaṁ mahāmattakathaṁ senākathaṁ bhayakathaṁ
yuddhakathaṁ annakathaṁ pānakathaṁ vatthakathaṁ sanayakathaṁ mālākathaṁ gandhakathaṁ
ñātikathaṁ yānakathaṁ gāmakathaṁ nigamakathaṁ nagarakathaṁ janapadakathaṁ
itthīkathaṁ surākathaṁ visikhākathaṁ kumbhaṭṭhānakathaṁ pubbapetakathaṁ nānattakathaṁ
lokakkhāyikaṁ samuddakkhāyikaṁ itibhavābhavakathaṁ iti vā seyyathāpi gihī
kāmabhoginoti. Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ
khīyantānaṁ vipācentānaṁ. Ye te bhikkhū appicchā .pe. Te
ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū
1 Ma. Yu. purisakathaṁ. evamīdisesu ṭhānesu.
Vikāle gāmaṁ pavisitvā sabhāyaṁ nisīditvā anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ
kathessati seyyathīdaṁ rājakathaṁ .pe. Itibhavābhavakathaṁ iti vāti
.pe. Saccaṁ kira tumhe bhikkhave vikāle gāmaṁ pavisitvā sabhāyaṁ
nisīditvā anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ kathetha seyyathīdaṁ rājakathaṁ
.pe. Itibhavābhavakathaṁ iti vāti. Saccaṁ bhagavāti. Vigarahi buddho
bhagavā kathaṁ hi nāma tumhe moghapurisā vikāle gāmaṁ pavisitvā
sabhāyaṁ nisīditvā anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ kathessatha seyyathīdaṁ
rājakathaṁ .pe. Itibhavābhavakathaṁ iti vā netaṁ moghapurisā appasannānaṁ
vā pasādāya pasannānaṁ vā bhiyyobhāvāya .pe. Evañca
pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha yo pana bhikkhu vikāle
gāmaṁ paviseyya pācittiyanti. Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ
paññattaṁ hoti.

[745] Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū kosalesu
janapadesu sāvatthiṁ gacchantā sāyaṁ aññataraṁ gāmaṁ upagacchiṁsu.
Manussā te bhikkhū passitvā etadavocuṁ pavisatha bhanteti.
Athakho te bhikkhū bhagavatā paṭikkhittaṁ vikāle gāmaṁ pavisitunti
kukkuccāyantā na pavisiṁsu. Corā te bhikkhū acchindiṁsu. Athakho te
bhikkhū sāvatthiṁ gantvā bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesuṁ. Bhikkhū bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ
pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi anujānāmi bhikkhave
Āpucchā vikāle gāmaṁ pavisituṁ evañca pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ
uddiseyyātha yo pana bhikkhu anāpucchā vikāle gāmaṁ paviseyya
pācittiyanti. Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ
hoti.

[746] Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu kosalesu
janapadesu sāvatthiṁ gacchanto sāyaṁ aññataraṁ gāmaṁ upagacchi.
Manussā taṁ bhikkhuṁ passitvā etadavocuṁ pavisatha bhanteti. Athakho
so bhikkhu bhagavatā paṭikkhittaṁ anāpucchā vikāle gāmaṁ pavisitunti
kukkuccāyanto na pāvisi. Corā taṁ bhikkhuṁ acchindiṁsu. Athakho
so bhikkhu sāvatthiṁ gantvā bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesi. Bhikkhū
bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne
etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi anujānāmi
bhikkhave santaṁ bhikkhuṁ āpucchā vikāle gāmaṁ pavisituṁ evañca pana
bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha yo pana bhikkhu santaṁ bhikkhuṁ
anāpucchā vikāle gāmaṁ paviseyya pācittiyanti. Evañcidaṁ
bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.

[747] Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu ahinā daṭṭho
hoti. Aññataro bhikkhu aggiṁ āharissāmīti gāmaṁ gacchati.
Athakho so bhikkhu bhagavatā paṭikkhittaṁ santaṁ bhikkhuṁ anāpucchā vikāle
gāmaṁ pavisitunti kukkuccāyanto na pāvisi. Bhagavato etamatthaṁ
Ārocesi. Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ
kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi anujānāmi bhikkhave tathārūpe accāyike
karaṇīye santaṁ bhikkhuṁ anāpucchā vikāle gāmaṁ pavisituṁ evañca
pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha yo pana bhikkhu santaṁ
bhikkhuṁ anāpucchā vikāle gāmaṁ paviseyya aññatra tathārūpā
accāyikā karaṇīyā pācittiyanti.

[748] Yo panāti yo yādiso .pe. Bhikkhūti .pe. Ayaṁ
imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti. Santo nāma bhikkhu sakkā
hoti āpucchā pavisituṁ. Asanto nāma bhikkhu na sakkā hoti
āpucchā pavisituṁ. Vikālo nāma majjhantike vītivatte yāva
aruṇuggamanā. Gāmaṁ paviseyyāti parikkhittassa gāmassa parikkhepaṁ
atikkamantassa āpatti pācittiyassa. Aparikkhittassa gāmassa
upacāraṁ okkamantassa āpatti pācittiyassa. Aññatra tathārūpā
accāyikā karaṇīyāti ṭhapetvā tathārūpaṁ accāyikaṁ karaṇīyaṁ.

[749] Vikāle vikālasaññī santaṁ bhikkhuṁ anāpucchā gāmaṁ
pavisati aññatra tathārūpā accāyikā karaṇīyā āpatti
pācittiyassa. Vikāle vematiko santaṁ bhikkhuṁ anāpucchā gāmaṁ pavisati
aññatra tathārūpā accāyikā karaṇīyā āpatti pācittiyassa.
Vikāle kālasaññī santaṁ bhikkhuṁ anāpucchā gāmaṁ pavisati aññatra
tathārūpā accāyikā karaṇīyā āpatti pācittiyassa. Kāle
Vikālasaññī āpatti dukkaṭassa. Kāle vematiko āpatti
dukkaṭassa. Kāle kālasaññī anāpatti.

[750] Anāpatti tathārūpe accāyike karaṇīye santaṁ bhikkhuṁ
āpucchā pavisati asantaṁ bhikkhuṁ anāpucchā pavisati antarārāmaṁ 1
gacchati bhikkhunūpassayaṁ gacchati titthiyaseyyaṁ gacchati paṭikkamanaṁ
gacchati gāmena maggo hoti āpadāsu ummattakassa
ādikammikassāti.
Tatiyasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ.
--------
1 Yu. antarāgāmaṁ.
Catutthasikkhāpadaṁ

[751] Tena samayena buddho bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ
nigrodhārāme. Tena kho pana samayena aññatarena dantakārena
bhikkhū pavāritā honti yesaṁ ayyānaṁ sūcigharena attho ahaṁ
sūcigharenāti. Tena kho pana samayena bhikkhū bahū sūcighare
viññāpenti. Yesaṁ khuddakā sūcigharā te mahante sūcighare viññāpenti.
Yesaṁ mahantā sūcigharā te khuddake sūcighare viññāpenti. Athakho
dantakāro bhikkhūnaṁ bahū sūcighare karonto na sakkoti aññaṁ
vikkāyikaṁ bhaṇḍaṁ kātuṁ attanāpi na yāpeti. Puttadārāpissa
kilamanti 1 . Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma
samaṇā sakyaputtiyā na mattaṁ jānitvā bahū sūcighare viññāpessanti
ayaṁ imesaṁ bahū sūcighare karonto na sakkoti aññaṁ vikkāyikaṁ
bhaṇḍaṁ kātuṁ attanāpi na yāpeti puttadārāpissa kilamantīti.
Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khīyantānaṁ
vipācentānaṁ. Ye te bhikkhū appicchā .pe. Te ujjhāyanti
khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma bhikkhū na mattaṁ jānitvā bahū
sūcighare viññāpessantīti .pe. Saccaṁ kira bhikkhave bhikkhū na
mattaṁ jānitvā bahū sūcighare viññāpethāti. Saccaṁ bhagavāti.
Vigarahi buddho bhagavā kathaṁ hi nāma te bhikkhave moghapurisā na
1 Ma. Yu. puttadāropissa kilamati. evamuparipi.
Mattaṁ jānitvā bahū sūcighare viññāpessanti netaṁ bhikkhave
appasannānaṁ vā pasādāya pasannānaṁ vā bhiyyobhāvāya .pe.
Evañca pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha yo pana
bhikkhu aṭṭhimayaṁ vā dantamayaṁ vā visāṇamayaṁ vā sūcigharaṁ kārāpeyya
bhedanakaṁ pācittiyanti.