[722] Anāpatti saṅghassa bhaṇḍanaṁ vā kalaho vā viggaho
vā vivādo vā bhavissatīti gacchati saṅghabhedo vā saṅgharāji
vā bhavissatīti gacchati adhammena vā vaggena vā na kammārahassa
vā kammaṁ karissatīti gacchati gilāno gacchati gilānassa karaṇīyena
gacchati uccārena vā passāvena vā pīḷito gacchati na
Kammaṁ kopetukāmo puna paccāgamissāmīti gacchati ummattakassa
ādikammikassāti.
Dasamasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ.
-------
Ekādasamasikkhāpadaṁ
[723] Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane
kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā dabbo mallaputto
saṅghassa senāsanañca paññāpeti bhattāni ca uddisati. So
cāyasmā dubbalacīvaro hoti. Tena kho pana samayena saṅghassa
ekaṁ cīvaraṁ uppannaṁ hoti. Athakho saṅgho taṁ cīvaraṁ āyasmato
dabbassa mallaputtassa adāsi. Chabbaggiyā bhikkhū ujjhāyanti
khīyanti vipācenti yathāsanthutaṁ bhikkhū saṅghikaṁ lābhaṁ pariṇāmentīti.
Ye te bhikkhū appicchā .pe. Te ujjhāyanti khīyanti vipācenti
kathaṁ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū samaggena saṅghena cīvaraṁ datvā
pacchā khīyanadhammaṁ āpajjissantīti .pe. Saccaṁ kira tumhe bhikkhave
samaggena saṅghena cīvaraṁ datvā pacchā khīyanadhammaṁ āpajjathāti.
Saccaṁ bhagavāti. Vigarahi buddho bhagavā kathaṁ hi nāma tumhe
moghapurisā samaggena saṅghena cīvaraṁ datvā pacchā khīyanadhammaṁ
āpajjissatha netaṁ moghapurisā appasannānaṁ vā pasādāya pasannānaṁ
vā bhiyyobhāvāya .pe. Evañca pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ
uddiseyyātha yo pana bhikkhu samaggena saṅghena cīvaraṁ datvā
pacchā khīyanadhammaṁ āpajjeyya yathāsanthutaṁ bhikkhū saṅghikaṁ lābhaṁ
pariṇāmentīti pācittiyanti.
[724] Yo panāti yo yādiso .pe. Bhikkhū .pe.
Ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti. Samaggo nāma saṅgho
samānasaṁvāsako samānasīmāyaṁ ṭhito. Cīvaraṁ nāma channaṁ cīvarānaṁ
aññataraṁ cīvaraṁ vikappanupagaṁ pacchimaṁ. Datvāti sayaṁ datvā.
Yathāsanthutaṁ nāma yathāmittatā yathāsandiṭṭhatā yathāsambhattatā
yathāsamānupajjhāyakatā yathāsamānācariyakatā. Saṅghikaṁ nāma saṅghassa
dinnaṁ hoti pariccattaṁ. Lābho nāma cīvarapiṇḍapātasenāsanagilāna-
paccayabhesajjaparikkhārā antamaso cuṇṇapiṇḍopi dantakaṭṭhaṁpi
dasikasuttaṁpi. Pacchā khīyanadhammaṁ āpajjeyyāti upasampannassa
saṅghena sammatassa senāsanapaññāpakassa vā bhattuddesakassa vā
yāgubhājakassa vā phalabhājakassa vā khajjabhājakassa vā appamattakavissajjakassa
vā cīvaraṁ dinne khīyati āpatti pācittiyassa.
[725] Dhammakamme dhammakammasaññī cīvaraṁ dinne khīyati āpatti
pācittiyassa. Dhammakamme vematiko cīvaraṁ dinne khīyati āpatti
pācittiyassa. Dhammakamme adhammakammasaññī cīvaraṁ dinne khīyati
āpatti pācittiyassa. Aññaṁ parikkhāraṁ dinne khīyati āpatti
dukkaṭassa. Upasampannassa saṅghena asammatassa senāsanapaññāpakassa
vā bhattuddesakassa vā yāgubhājakassa vā phalabhājakassa vā
khajjabhājakassa vā appamattakavissajjakassa vā cīvaraṁ vā aññaṁ vā
parikkhāraṁ dinne khīyati āpatti dukkaṭassa. Anupasampannassa
Saṅghena sammatassa vā asammatassa vā senāsanapaññāpakassa vā
bhattudesakassa vā yāgubhājakassa vā phalabhājakassa vā khajjabhājakassa
va appamattakavissajjakassa vā cīvaraṁ vā aññaṁ vā parikkhāraṁ
dinne khīyati āpatti dukkaṭassa. Adhammakamme dhammakammasaññī
āpatti dukkaṭassa. Adhammakamme vematiko āpatti dukkaṭassa.
Adhammakamme adhammakammasaññī āpatti dukkaṭassa.
[726] Anāpatti pakatiyā chandā dosā mohā bhayā karontaṁ
kvattho tassa dinnena laddhāpi vinipātessati na sammā
upanessatīti khīyati ummattakassa ādikammikassāti.
Ekādasamasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ.
-----------
Dvādasamasikkhāpadaṁ
[727] Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sāvatthiyaṁ
aññatarassa pūgassa saṅghassa sacīvarabhattaṁ paṭiyattaṁ hoti bhojetvā
cīvarena acchādessāmāti. Athakho chabbaggiyā bhikkhū yena so
pūgo tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā taṁ pūgaṁ etadavocuṁ dethāvuso
imāni cīvarāni imesaṁ bhikkhūnanti. Na mayaṁ bhante dassāma amhākaṁ
saṅghassa anuvassaṁ sacīvarabhikkhā paññattāti. Bahū āvuso saṅghassa
dāyakā bahū saṅghassa bhattā ime tumhe nissāya tumhe
sampassantā idha viharanti tumhe ce imesaṁ na dassatha atha
kocarahi imesaṁ dassati dethāvuso imāni cīvarāni imesaṁ bhikkhūnanti.
Athakho so pūgo chabbaggiyehi bhikkhūhi nippīḷiyamāno yathāpaṭiyattaṁ
cīvaraṁ chabbaggiyānaṁ bhikkhūnaṁ datvā saṅghaṁ bhattena parivisi. Ye te
bhikkhū jānanti saṅghassa sacīvarabhattaṁ paṭiyattaṁ na ca jānanti
chabbaggiyānaṁ bhikkhūnaṁ dinnanti te evamāhaṁsu oṇojetha āvuso
saṅghassa cīvaranti. Natthi bhante yathāpaṭiyattaṁ cīvaraṁ ayyā
chabbaggiyā ayyānaṁ chabbaggiyānaṁ pariṇāmentīti. Ye te bhikkhū
appicchā .pe. Te ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi
nāma chabbaggiyā bhikkhū jānaṁ saṅghikaṁ lābhaṁ pariṇataṁ puggalassa
Pariṇāmessantīti .pe. Saccaṁ kira tumhe bhikkhave jānaṁ saṅghikaṁ
lābhaṁ pariṇataṁ puggalassa pariṇāmethāti. Saccaṁ bhagavāti. Vigarahi
buddho bhagavā kathaṁ hi nāma tumhe moghapurisā jānaṁ saṅghikaṁ lābhaṁ
pariṇataṁ puggalassa pariṇāmessatha netaṁ moghapurisā appasannānaṁ
vā pasādāya pasannānaṁ vā bhiyyobhāvāya .pe. Evañca pana
bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha yo pana bhikkhu jānaṁ saṅghikaṁ
lābhaṁ pariṇataṁ puggalassa pariṇāmeyya pācittiyanti.
[728] Yo panāti yo yādiso .pe. Bhikkhūti .pe. Ayaṁ
imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti. Jānāti nāma sāmaṁ vā
jānāti aññe vā tassa ārocenti so vā āroceti.
Saṅghikaṁ nāma saṅghassa dinnaṁ hoti pariccattaṁ. Lābho nāma
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārā antamaso cuṇṇapiṇḍopi
dantakaṭṭhaṁpi dasikasuttaṁpi. Pariṇataṁ nāma dassāma
karissāmāti vācā bhinnā hoti. Puggalassa pariṇāmeti āpatti
pācittiyassa.
[729] Pariṇate pariṇatasaññī puggalassa pariṇāmeti āpatti
pācittiyassa. Pariṇate vematiko puggalassa pariṇāmeti āpatti
dukkaṭassa. Pariṇate apariṇatasaññī puggalassa pariṇāmeti
anāpatti. Saṅghassa pariṇataṁ aññassa saṅghassa vā cetiyassa
vā pariṇāmeti āpatti dukkaṭassa. Cetiyassa pariṇataṁ aññassa
Cetiyassa vā saṅghassa vā puggalassa vā pariṇāmeti āpatti
dukkaṭassa. Puggalassa pariṇataṁ aññassa puggalassa vā saṅghassa
vā cetiyassa vā pariṇāmeti āpatti dukkaṭassa. Apariṇate
pariṇatasaññī āpatti dukkaṭassa. Apariṇate vematiko āpatti
dukkaṭassa. Apariṇate apariṇatasaññī anāpatti.
[730] Anāpatti kattha demāti pucchiyamāno yattha tumhākaṁ
deyyadhammo paribhogaṁ vā labheyya paṭisaṅkhāraṁ vā labheyya
ciraṭṭhitiko vā assa yattha vā pana tumhākaṁ cittaṁ pasīdati
tattha dethāti bhaṇati ummattakassa ādikammikassāti.
Dvādasamasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ.
Sahadhammikavaggo aṭṭhamo.
---------
Tassuddānaṁ
sahadhammavivaṇṇañca mohāpanappahārakaṁ 1
talasatti amūlañca sañcicca ca upassuti
paṭibāhanacchandañca dabbañca pariṇāmananti.
-------
1 Ma. mohāpanaṁ pahārakaṁ.
Ratanavaggassa paṭhamasikkhāpadaṁ
[731] Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena rājā pasenadi
kosalo uyyānapālaṁ āṇāpesi gaccha bhaṇe uyyānaṁ sodhehi
uyyānaṁ gamissāmāti. Evaṁ devāti kho so uyyānapālo rañño
pasenadissa kosalassa paṭissuṇitvā uyyānaṁ sodhento addasa
bhagavantaṁ aññatarasmiṁ rukkhamūle nisinnaṁ disvāna yena rājā
pasenadi kosalo tenupasaṅkami upasaṅkamitvā rājānaṁ pasenadiṁ
kosalaṁ etadavoca suddhaṁ deva uyyānaṁ apica bhagavā tattha
nisinnoti. Hotu bhaṇe mayaṁ bhagavantaṁ payirupāsissāmāti. Athakho
rājā pasenadi kosalo uyyānaṁ gantvā yena bhagavā
tenupasaṅkami. Tena kho pana samayena aññataro upāsako bhagavantaṁ
payirupāsanto nisinno hoti. Addasā kho rājā pasenadi
kosalo taṁ upāsakaṁ bhagavantaṁ payirupāsantaṁ nisinnaṁ disvāna bhīto
aṭṭhāsi. Athakho rañño pasenadissa kosalassa etadahosi
nārahatāyaṁ puriso pāpo hotuṁ yathā bhagavantaṁ payirupāsatīti.
Yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā
ekamantaṁ nisīdi. Athakho so upāsako bhagavato gāravena rājānaṁ
pasenadiṁ kosalaṁ neva abhivādesi na paccuṭṭhāsi. Athakho rājā
Pasenadi kosalo anattamano ahosi kathaṁ hi nāma ayaṁ puriso
mayi āgate neva abhivādessati na paccuṭṭhessatīti. Athakho
bhagavā rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ anattamanaṁ viditvā rājānaṁ pasenadiṁ
kosalaṁ etadavoca eso kho mahārāja upāsako bahussuto
āgatāgamo kāmesu vītarāgoti. Athakho rañño pasenadissa
kosalassa etadahosi nārahatāyaṁ upāsako orako hotuṁ bhagavāpi
imassa vaṇṇaṁ bhaṇatīti. Taṁ upāsakaṁ etadavoca vadeyyāsi
upāsaka yena atthoti. Suṭṭhu devāti. Athakho bhagavā
rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi
samuttejesi sampahaṁsesi. Athakho rājā pasenadi kosalo bhagavatā
dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito
uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.