[480] 41 Tiṇṇaṁ bhikkhave sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṁ
puññaṁ pasavati katamesaṁ tiṇṇaṁ saddhāya bhikkhave sammukhībhāvā
saddho kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati deyyadhammassa bhikkhave
sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati dakkhiṇeyyānaṁ
bhikkhave sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati imesaṁ
kho bhikkhave tiṇṇaṁ sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṁ puññaṁ
pasavatīti.

[481] 42 Tīhi bhikkhave ṭhānehi saddho pasanno veditabbo
katamehi tīhi sīlavantānaṁ 1 dassanakāmo hoti saddhammaṁ sotukāmo
1 Yu. sīlavataṁ.
Hoti vigatamalamaccherena cetasā agāraṁ ajjhāvasati muttacāgo
payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṁvibhāgarato imehi kho
bhikkhave tīhi ṭhānehi saddho pasanno veditabboti.
Dassanakāmo sīlavataṁ saddhammaṁ sotumicchati
vineyya maccheramalaṁ sa ve saddhoti vuccatīti.

[482] 43 Tayo bhikkhave atthavase sampassamānena alameva
paresaṁ dhammaṁ desetuṁ katame tayo yo dhammaṁ deseti so atthapaṭisaṁvedī
ca hoti dhammapaṭisaṁvedī ca yo dhammaṁ suṇāti so
atthapaṭisaṁvedī ca hoti dhammapaṭisaṁvedī ca yo ceva dhammaṁ deseti
yo ca dhammaṁ suṇāti ubho atthapaṭisaṁvedino ca honti dhammapaṭisaṁvedino
ca ime kho bhikkhave tayo atthavase sampassamānena
alameva paresaṁ dhammaṁ desetunti.

[483] 44 Tīhi bhikkhave ṭhānehi kathā pavattanī hoti katamehi
tīhi yo dhammaṁ deseti so atthapaṭisaṁvedī ca hoti dhammapaṭisaṁvedī
ca yo dhammaṁ suṇāti so atthapaṭisaṁvedī ca hoti dhammapaṭisaṁvedī
ca yo ceva dhammaṁ deseti yo ca dhammaṁ suṇāti ubho atthapaṭisaṁvedino
ca honti dhammapaṭisaṁvedino ca imehi kho 1 bhikkhave tīhi
ṭhānehi kathā pavattanī hotīti.

[484] 45 Tīṇīmāni bhikkhave paṇḍitapaññattāni sappurisapaññattāni
katamāni tīṇi dānaṁ bhikkhave paṇḍitapaññattaṁ sappurisapaññattaṁ
1 Yu. khosaddo natthi.
Pabbajjā bhikkhave paṇḍitapaññattā sappurisapaññattā
mātāpitunnaṁ bhikkhave upaṭṭhānaṁ paṇḍitapaññattaṁ sappurisapaññattaṁ
imāni kho bhikkhave tīṇi paṇḍitapaññattāni sappurisapaññattānīti.
Sabbhi dānaṁ upaññattaṁ ahiṁsā saññamo damo
mātāpitūpaṭṭhānaṁ santānaṁ brahmacārinaṁ
sataṁ etāni ṭhānāni yāni sevetha paṇḍito
ariyo dassanasampanno sa lokaṁ bhajate sivanti.

[485] 46 Yaṁ bhikkhave sīlavanto pabbajitā gāmaṁ vā nigamaṁ vā
upanissāya viharanti tattha manussā tīhi ṭhānehi bahuṁ puññaṁ
pasavanti katamehi tīhi kāyena vācāya manasā yaṁ bhikkhave
sīlavanto pabbajitā gāmaṁ vā nigamaṁ vā upanissāya viharanti tattha
manussā imehi tīhi ṭhānehi bahuṁ puññaṁ pasavantīti.

[486] 47 Tīṇīmāni bhikkhave saṅkhatassa saṅkhatalakkhaṇāni katamāni
tīṇi uppādo paññāyati vayo paññāyati ṭhitassa aññathattaṁ
paññāyati imāni kho bhikkhave tīṇi saṅkhatassa saṅkhatalakkhaṇānīti.

[487] 48 Tīṇīmāni bhikkhave asaṅkhatassa asaṅkhatalakkhaṇāni katamāni
tīṇi na uppādo paññāyati na vayo paññāyati na ṭhitassa
aññathattaṁ paññāyati imāni kho bhikkhave tīṇi asaṅkhatassa
asaṅkhatalakkhaṇānīti.

[488] 49 Himavantaṁ bhikkhave pabbatarājaṁ nissāya mahāsālā
Tīhi vaḍḍhīhi vaḍḍhanti katamāhi 1 tīhi sākhāpattapalāsena vaḍḍhanti
tacapappaṭikāya vaḍḍhanti pheggusārena vaḍḍhanti himavantaṁ bhikkhave
pabbatarājaṁ nissāya mahāsālā imāhi tīhi vaḍḍhīhi vaḍḍhanti. Evameva
kho bhikkhave saddhaṁ kulapatiṁ nissāya antojano tīhi vaḍḍhīhi vaḍḍhati
katamāhi 2 tīhi saddhāya vaḍḍhati sīlena vaḍḍhati paññāya
vaḍḍhati saddhaṁ bhikkhave kulapatiṁ nissāya antojano imāhi tīhi
vaḍḍhīhi vaḍḍhatīti.
Yathāpi pabbato selo araññasmiṁ brahāvane
taṁ rukkhaṁ 3 upanissāya vaḍḍhantete vanappatī
tatheva sīlasampannaṁ saddhaṁ kulapatiṁ idha
upanissāya vaḍḍhanti puttadārā ca bandhavā
amaccā ñātisaṅghā ca yecassa anujīvino.
Tyāssa sīlavato sīlaṁ cāgaṁ sucaritāni ca
passamānānukubbanti ye 4 bhavanti vicakkhaṇā
idha dhammaṁ caritvāna maggaṁ sugatigāminaṁ
nandino devalokasmiṁ modanti kāmakāminoti.

[489] 50 Tīhi bhikkhave ṭhānehi ātappaṁ karaṇīyaṁ katamehi tīhi
anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya ātappaṁ
1-2 Ma. Yu. katamehi. 3 Ma. rukkhā. 4 Ma. attamatthaṁ vicakkhaṇā.
Karaṇīyaṁ anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya ātappaṁ karaṇīyaṁ
uppannānaṁ sārīrikānaṁ vedanānaṁ dukkhānaṁ tibbānaṁ kharānaṁ kaṭukānaṁ
asātānaṁ amanāpānaṁ pāṇaharānaṁ adhivāsanāya ātappaṁ karaṇīyaṁ 1 yato
kho bhikkhave bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ
anuppādāya ātappaṁ karoti anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya
ātappaṁ karoti uppannānaṁ sārīrikānaṁ vedanānaṁ dukkhānaṁ tibbānaṁ
kharānaṁ kaṭukānaṁ asātānaṁ amanāpānaṁ pāṇaharānaṁ adhivāsanāya ātappaṁ
karoti ayaṁ vuccati bhikkhave bhikkhu ātāpī nipako sato sammā
dukkhassa antakiriyāyāti.