[684] Kathañca bhikkhave bhikkhu sampajāno hoti. Idha bhikkhave
bhikkhu abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti ālokite
vilokite sampajānakārī hoti sammiñjite pasārite sampajānakārī
hoti saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti asite pīte
khāyite sāyite sampajānakārī hoti uccārapassāvakamme sampajānakārī
hoti gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve
sampajānakārī hoti. Evaṁ kho bhikkhave bhikkhu sampajāno 2
hoti. Sato bhikkhave bhikkhu vihareyya sampajāno ayaṁ vo
amhākaṁ anusāsanīti.
1 Ma. itisaddo natthi. 2 Ma. sampajānakārī.

[685] Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ
nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca.

[686] Sādhu me bhante bhagavā saṅkhittena dhammaṁ desetu
yamahaṁ bhagavato dhammaṁ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī
pahitatto vihareyyanti. Evameva panidhekacce moghapurisā maññeva 1
ajjhesanti dhamme ca bhāsite mameva anubandhitabbaṁ maññantīti.
Desetu me bhante bhagavā saṅkhittena dhammaṁ desetu sugato
saṅkhittena dhammaṁ appeva nāmāhaṁ bhagavato bhāsitassa atthaṁ
ājāneyyaṁ 2 appeva nāmāhaṁ bhagavato bhāsitassa dāyādo assanti.

[687] Tasmā tiha tvaṁ bhikkhu ādimeva visodhehi kusalesu
dhammesu. Ko cādi kusalānaṁ dhammānaṁ. Sīlaṁ ca suvisuddhaṁ
diṭṭhi ca ujukā. Yato kho te bhikkhu sīlaṁ ca suvisuddhaṁ bhavissati
diṭṭhi ca ujukā. Tato tvaṁ bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya
cattāro satipaṭṭhāne tividhena bhāveyyāsi. Katame cattāro.

[688] Idha tvaṁ bhikkhu ajjhattaṁ vā kāye kāyānupassī
viharāhi ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
Bahiddhā vā kāye kāyānupassī viharāhi ātāpī
sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ. Ajjhattabahiddhā
1 Ma. Yu. mañceva. 2 Ma. Yu. jāneyyaṁ.
Vā kāye kāyānupassī viharāhi ātāpī sampajāno satimā
vineyya loke abhijjhādomanassaṁ. Ajjhattaṁ vā vedanāsu.
Bahiddhā vā vedanāsu. Ajjhattabahiddhā vā vedanāsu vedanānupassī
viharāhi ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
Ajjhattaṁ vā citte. Bahiddhā vā citte. Ajjhattabahiddhā
vā citte cittānupassī viharāhi ātāpī sampajāno
satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ. Ajjhattaṁ vā dhammesu.
Bahiddhā vā dhammesu. Ajjhattabahiddhā vā dhammesu dhammānupassī
viharāhi ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.

[689] Yato kho tvaṁ bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya ime
cattāro satipaṭṭhāne evaṁ tividhena bhāvessasi. Tato tuyhaṁ bhikkhu
yā ratti vā divaso vā āgamissati vuḍḍhiyeva pāṭikaṅkhā
kusalesu dhammesu no parihānīti.

[690] Atha kho so bhikkhu bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā
anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā
pakkāmi. Atha kho so bhikkhu eko vūpakaṭṭho appamatto
ātāpī pahitatto viharanto na cirasseva yassatthāya kulaputtā
sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti tadanuttaraṁ brahmacariyapariyosānaṁ
diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja
Viharati khīṇā jāti vusitaṁ brahmacariyaṁ kataṁ karaṇīyaṁ nāparaṁ
itthattāyāti abbhaññāsi. Aññataro ca pana so bhikkhu
arahataṁ ahosīti.

[691] Ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu viharati kosalāyaṁ 1
brāhmaṇagāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi .pe. Etadavoca
ye te bhikkhave bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṁ dhammavinayaṁ
te vo 2 bhikkhave bhikkhū catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ bhāvanāya samādapetabbā
nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā. Katamesaṁ catunnaṁ.

[692] Etha tumhe āvuso kāye kāyānupassino viharatha
ātāpino sampajānā ekodibhūtā vippasannacittā samāhitā ekaggacittā
kāyassa yathābhūtaṁ ñāṇāya. Vedanāsu vedanānupassino viharatha
ātāpino sampajānā ekodibhūtā vippasannacittā samāhitā ekaggacittā
vedanānaṁ yathābhūtaṁ ñāṇāya. Citte cittānupassino
viharatha ātāpino sampajānā ekodibhūtā vippasannacittā samāhitā
ekaggacittā cittassa yathābhūtaṁ ñāṇāya. Dhammesu dhammānupassino
viharatha ātāpino sampajānā ekodibhūtā vippasannacittā samāhitā
ekaggacittā dhammānaṁ yathābhūtaṁ ñāṇāya.

[693] Yepi te bhikkhave bhikkhū sekkhā appattamānasā anuttaraṁ
yogakkhemaṁ patthayamānā viharanti tepi kāye kāyānupassino
viharanti ātāpino sampajānā ekodibhūtā vippasannacittā samāhitā
1 Ma. sālāya. Yu. sālāyaṁ. 2 Yu. ve. evamupari.
Ekaggacittā kāyassa pariññāya. Vedanāsu vedanānupassino viharanti
ātāpino sampajānā ekodibhūtā vippasannacittā samāhitā ekaggacittā
vedanānaṁ pariññāya. Citte cittānupassino viharanti
ātāpino sampajānā ekodibhūtā vippasannacittā samāhitā ekaggacittā
cittassa pariññāya. Dhammesu dhammānupassino viharanti
ātāpino sampajānā ekodibhūtā vippasannacittā samāhitā ekaggacittā
dhammānaṁ pariññāya.