[674] Seyyathāpi bhikkhave yekeci balakaraṇīyā kammantā
kayirantīti vitthāretabbaṁ.
1 Ma. Yu. apadā vā ... bahuppadā vā. 2 Yu. sāro ca .... 3 Yu. casaddo
natthi. 4-5 Yu. appamādavagge ... vitthāretabbaṁ.
Balaṁ bījañca nāgo ca rukkhakumbhena 1 sukiyā 2
ākāsena ca dve meghā nāvā āgantukā nadī 3 .
(balakaraṇīyavaggo bojjhaṅgasaṁyuttassa bojjhaṅgavasena vitthāretabbo).
Balakaraṇīyavaggo ekādasamo.

[675] Tisso imā bhikkhave esanā. Katamā tisso.
Kāmesanā bhavesanā brahmacariyesanāti vitthāretabbaṁ.
Esanā vidhā āsavo bhavo ca dukkhatā tisso
khīlaṁ malaṁ ca nīgho ca vedanā taṇhāyena 4 cāti.
(bojjhaṅgasaṁyuttassa esanāpeyyālaṁ vivekanissitato vidūhi
vitthāretabbaṁ).
Esanāvaggo dvādasamo.

[676] Cattārome bhikkhave oghā. Katame cattāro.
Kāmogho bhavogho diṭṭhogho avijjoghoti vitthāretabbaṁ.

[677] Sāvatthīnidānaṁ. Pañcimāni bhikkhave uddhambhāgiyāni
saññojanāni. Katamāni pañca. Rūparāgo arūparāgo māno uddhaccaṁ
avijjā. Imāni kho bhikkhave pañcuddhambhāgiyāni saññojanāni.
Imesaṁ kho bhikkhave pañcannaṁ uddhambhāgiyānaṁ saññojanānaṁ
abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya satta bojjhaṅgā
bhāvetabbā. Katame satta. Idha bhikkhave bhikkhu satisambojjhaṅgaṁ
1 Ma. rukkho kumbhena sūkiyā. evamupari. 2 Yu. sūkiyā. 3 Yu. itisaddo atthi.
4 Ma. taṇhātasināya. Yu. taṇhātasena. evamupari.
Bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ
.pe. Upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti rāgavinayapariyosānaṁ 1
dosavinayapariyosānaṁ mohavinayapariyosānaṁ amatogadhaṁ amataparāyanaṁ
amatapariyosānaṁ nibbānaninnaṁ nibbānapoṇaṁ nibbānapabbhāraṁ. Imesaṁ kho
bhikkhave pañcannaṁ uddhambhāgiyānaṁ saññojanānaṁ abhiññāya pariññāya
parikkhayāya pahānāya ime satta bojjhaṅgā bhāvetabbāti.
Ogho yogo upādānaṁ ganthā anusayena ca
kāmaguṇā nīvaraṇā khandhā uddhambhāgiyānīti.
Oghavaggo terasamo.
Cha pācīnato ninnā cha ninnā ca samuddato
dve te cha dvādasa honti vaggo tena pavuccati 2 .
(bojjhaṅgasaṁyuttassa gaṅgāpeyyālaṁ rāgavasena vitthāretabbaṁ).
Vaggo cuddasamo.
Tathāgataṁ padaṁ kūṭaṁ mūlaṁ sārena vassikaṁ
rājā candimasuriyā ca vatthena dasamaṁ padaṁ 3 .
(appamādavaggo rāgavasena vitthāretabbo). Paṇṇarasamo.
Balaṁ bījañca nāgo ca rukkhakumbhena sukiyā 4
ākāsena ca dve meghā nāvā āgantukā nadī 5 .
(bojjhaṅgasaṁyuttassa balakaraṇīyavaggo rāgavasena vitthāretabbo).
Soḷasamo.
1 Yu. viveka ... virāga ... nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmaṁ. 2-3-5 Ma. itisaddo
atthi. 4 Yu. sukīyaṁ.
Esanā vidhā āsavo bhavo ca dukkhatā tisso
khīlaṁ malaṁ ca nīgho ca vedanā taṇhāyena ca.
Bojjhaṅgasaṁyuttassa esanāvaggo sattarasamo.
Ogho yogo upādānaṁ ganthā anusayena ca
kāmaguṇā nīvaraṇā khandhā uddhambhāgiyānīti.
(rāgavinayapariyosānadosavinayapariyosānamohavinayapariyosānavasena oghavaggo
vitthāretabbo). Aṭṭhārasamo. (yadapi maggasaṁyuttaṁ
vitthāritaṁ 1 tadapi bojjhaṅgasaṁyuttaṁ vitthāretabbaṁ).
Bojjhaṅgasaṁyuttaṁ samattaṁ 2 .
-----------
1 Ma. vitthāretabbaṁ. 2 Ma. dutiyaṁ.
Satipaṭṭhānasaṁyuttaṁ
-----
ambapālivaggo paṭhamo

[678] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati
ambapālivane. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi bhikkhavoti.
Bhadanteti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. Bhagavā etadavoca.

[679] Ekāyanvāyaṁ bhikkhave maggo sattānaṁ visuddhiyā sokaparidevānaṁ
samatikkamāya dukkhadomanassānaṁ atthaṅgamāya ñāyassa
adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya. Yadidaṁ cattāro satipaṭṭhānā.
Katame cattāro.

[680] Idha bhikkhave bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī
sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ. Vedanāsu
vedanānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke
abhijjhādomanassaṁ. Citte cittānupassī viharati ātāpī sampajāno
satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ. Dhammesu dhammānupassī viharati
ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.

[681] Ekāyanvāyaṁ bhikkhave maggo sattānaṁ visuddhiyā
sokaparidevānaṁ samatikkamāya dukkhadomanassānaṁ atthaṅgamāya ñāyassa
adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya. Yadidaṁ cattāro satipaṭṭhānāti.
Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ
abhinandunti.

[682] Ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati ambapālivane.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi bhikkhavoti. Bhadanteti te
bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. Bhagavā etadavoca sato bhikkhave
bhikkhu vihareyya sampajāno ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanīti 1 .

[683] Kathañca bhikkhave bhikkhu sato hoti. Idha bhikkhave
bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā
vineyya loke abhijjhādomanassaṁ. Vedanāsu .pe. Citte.
Dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya
loke abhijjhādomanassaṁ. Evaṁ kho bhikkhave bhikkhu sato hoti.