[542] Anāpatti yo koci viññū puriso dutiyo hoti tiṭṭhati
na nisīdati arahopekkho aññāvihito 2 nisīdati ummattakassa
ādikammikassāti.
Catutthasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ.
---------
1 Ma. Yu. tiracchānagatāya vā manussaviggahitthiyā vā. 2 Ma. Yu. aññavihito.
evamuparipi.
Pañcamasikkhāpadaṁ
[543] Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā
upanando sakyaputto sahāyakassa gharaṁ gantvā tassa pajāpatiyā
saddhiṁ eko ekāya raho nisajjaṁ kappesi. Athakho so puriso
ujjhāyati khīyati vipāceti kathaṁ hi nāma ayyo upanando mayhaṁ
pajāpatayā saddhiṁ eko ekāya raho nisajjaṁ kappessatīti.
Assosuṁ kho bhikkhū tassa purisassa ujjhāyantassa khīyantassa
vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā .pe. Te ujjhāyanti
khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma āyasmā upanando sakyaputto
mātugāmena saddhiṁ eko ekāya raho nisajjaṁ kappessatīti
.pe. Saccaṁ kira tvaṁ upananda mātugāmena saddhiṁ eko ekāya
raho nisajjaṁ kappesīti. Saccaṁ bhagavāti. Vigarahi buddho bhagavā
kathaṁ hi nāma tvaṁ moghapurisa mātugāmena saddhiṁ eko ekāya
raho nisajjaṁ kappessasi netaṁ moghapurisa appasannānaṁ vā pasādāya
pasannānaṁ vā bhiyyobhāvāya .pe. Evañca pana bhikkhave imaṁ
sikkhāpadaṁ uddiseyyātha yo pana bhikkhu mātugāmena saddhiṁ eko
ekāya raho nisajjaṁ kappeyya pācittiyanti.
[544] Yo panāti yo yādiso .pe. Bhikkhūti .pe.
Ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti. Mātugāmo nāma manussitthī
na yakkhī na petī na tiracchānagatā viññū paṭibalā subhāsitadubbhāsitaṁ
duṭṭhullāduṭṭhullaṁ ājānituṁ. Saddhinti ekato. Eko
ekāyāti bhikkhu ceva hoti mātugāmo ca. Raho nāma cakkhussa
raho sotassa raho. Cakkhussa raho nāma na sakkā hoti
akkhīni vā nikhaniyamāne bhamukaṁ vā ukkhipiyamāne sīsaṁ vā ukkhipiyamāne
passituṁ. Sotassa raho nāma na sakkā hoti pakatikathā sotuṁ.
Nisajjaṁ kappeyyāti mātugāme nisinne bhikkhu upanisinno vā
hoti upanipanno vā āpatti pācittiyassa. Bhikkhu nisinne
mātugāmo upanisinno vā hoti upanipanno vā āpatti
pācittiyassa. Ubho vā nisinnā honti ubho vā nipannā
āpatti pācittiyassa.
[545] Mātugāme mātugāmasaññī eko ekāya raho nisajjaṁ
kappeti āpatti pācittiyassa. Mātugāme vematiko eko
ekāya raho nisajjaṁ kappeti āpatti pācittiyassa. Mātugāme
amātugāmasaññī eko ekāya raho nisajjaṁ kappeti āpatti
pācittiyassa. Yakkhiyā vā petiyā vā paṇḍakena vā tiracchānagata-
manussaviggahitthiyā vā saddhiṁ eko ekāya raho nisajjaṁ kappeti
āpatti dukkaṭassa. Amātugāme mātugāmasaññī āpatti
dukkaṭassa. Amātugāme vematiko āpatti dukkaṭassa. Amātugāme
Amātugāmasaññī anāpatti.
[546] Anāpatti yo koci viññū puriso dutiyo hoti tiṭṭhati
na nisīdati arahopekkho aññāvihito nisīdati ummattakassa
ādikammikassāti.
Pañcamasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ.
---------
Chaṭṭhasikkhāpadaṁ
[547] Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane
kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmato upanandassa
sakyaputtassa upaṭṭhākakulaṁ āyasmantaṁ upanandaṁ sakyaputtaṁ bhattena
nimantesi aññepi bhikkhū bhattena nimantesi. Tena kho pana
samayena āyasmā upanando sakyaputto purebhattaṁ kulāni
payirupāsati. Athakho te bhikkhū te manusse etadavocuṁ dethāvuso
bhattanti. Āgametha bhante yāva ayyo upanando āgacchatīti.
Dutiyampi kho te bhikkhū te manusse etadavocuṁ dethāvuso bhattanti.
Āgametha bhante yāva ayyo upanando āgacchatīti. Tatiyampi
kho te bhikkhū te manusse etadavocuṁ dethāvuso bhattaṁ pure
kālo atikkamatīti. Yampi mayaṁ bhante bhattaṁ karimhā ayyassa
upanandassa kāraṇā āgametha bhante yāva ayyo upanando
āgacchatīti. Athakho āyasmā upanando sakyaputto purebhattaṁ
kulāni payirupāsitvā divā āgacchati. Bhikkhū na cittarūpaṁ bhuñjiṁsu.
Ye te bhikkhū appicchā .pe. Te ujjhāyanti khīyanti vipācenti
kathaṁ hi nāma āyasmā upanando sakyaputto nimantito sabhatto
samāno purebhattaṁ kulesu cārittaṁ āpajjissatīti .pe. Saccaṁ
kira tvaṁ upananda nimantito sabhatto samāno purebhattaṁ kulesu
Cārittaṁ āpajjasīti. Saccaṁ bhagavāti. Vigarahi buddho bhagavā
kathaṁ hi nāma tvaṁ moghapurisa nimantito sabhatto samāno purebhattaṁ
kulesu cārittaṁ āpajjissasi netaṁ moghapurisa appasannānaṁ vā
pasādāya pasannānaṁ vā bhiyyobhāvāya .pe. Evañca pana bhikkhave
imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha yo pana bhikkhu nimantito sabhatto
samāno purebhattaṁ kulesu cārittaṁ āpajjeyya pācittiyanti.
Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.
[548] Tena kho pana samayena āyasmato upanandassa
sakyaputtassa upaṭṭhākakulaṁ saṅghassatthāya khādanīyaṁ pāhesi ayyassa
upanandassa dassetvā saṅghassa dātabbanti. Tena kho pana
samayena āyasmā upanando sakyaputto gāmaṁ piṇḍāya paviṭṭho
hoti. Athakho te manussā ārāmaṁ gantvā bhikkhū pucchiṁsu
kahaṁ bhante ayyo upanandoti. Esāvuso āyasmā upanando
sakyaputto gāmaṁ piṇḍāya paviṭṭhoti. Idaṁ bhante khādanīyaṁ
ayyassa upanandassa dassetvā saṅghassa dātabbanti. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ [1]-. Tenahi bhikkhave paṭiggahetvā nikkhipatha yāva
upanando āgacchatīti. Athakho āyasmā upanando sakyaputto
bhagavatā paṭikkhittaṁ purebhattaṁ kulesu cārittaṁ āpajjitunti pacchābhattaṁ
1 ito paraṁ athakho bhagavā etasmiṁ nidāne dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesīti
pāli sabbapotthakesu dissati. sā vicāretabbā.
Kulāni payirupāsitvā divā paṭikkami. Khādanīyaṁ ussāriyittha.
Ye te bhikkhū appicchā .pe. Te ujjhāyanti khīyanti vipācenti
kathaṁ hi nāma āyasmā upanando sakyaputto pacchābhattaṁ kulesu
cārittaṁ āpajjissatīti .pe. Saccaṁ kira tvaṁ upananda pacchābhattaṁ
kulesu cārittaṁ āpajjasīti. Saccaṁ bhagavāti. Vigarahi
buddho bhagavā kathaṁ hi nāma tvaṁ moghapurisa pacchābhattaṁ kulesu
cārittaṁ āpajjissasi netaṁ moghapurisa appasannānaṁ vā pasādāya
pasannānaṁ vā bhiyyobhāvāya .pe. Evañca pana bhikkhave imaṁ
sikkhāpadaṁ uddiseyyātha yo pana bhikkhu nimantito sabhatto
samāno purebhattaṁ vā pacchābhattaṁ vā kulesu cārittaṁ āpajjeyya
pācittiyanti. Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ
hoti.
[549] Tena kho pana samayena bhikkhū cīvaradānasamaye
kukkuccāyantā kulāni na payirupāsanti. Cīvaraṁ parittaṁ uppajjati.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave cīvaradānasamaye
kulāni payirupāsituṁ evañca pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha
yo pana bhikkhu nimantito sabhatto samāno purebhattaṁ vā pacchābhattaṁ
vā kulesu cārittaṁ āpajjeyya aññatra samayā pācittiyaṁ.
Tatthāyaṁ samayo cīvaradānasamayo ayaṁ tattha samayoti. Evañcidaṁ
bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.
[550] Tena kho pana samayena bhikkhū cīvarakammaṁ karonti
attho ca hoti sūciyāpi suttenapi satthakenapi. Bhikkhū kukkuccāyantā
kulāni na payirupāsanti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Anujānāmi bhikkhave cīvarakārasamaye kulāni payirupāsituṁ evañca
pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha yo pana bhikkhu nimantito
sabhatto samāno purebhattaṁ vā pacchābhattaṁ vā kulesu cārittaṁ
āpajjeyya aññatra samayā pācittiyaṁ. Tatthāyaṁ samayo
cīvaradānasamayo cīvarakārasamayo ayaṁ tattha samayoti. Evañcidaṁ
bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.
[551] Tena kho pana samayena bhikkhū gilānā honti attho
ca hoti bhesajjehi. Bhikkhū kukkuccāyantā kulāni na payirupāsanti.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave santaṁ bhikkhuṁ
āpucchā kulāni payirupāsituṁ evañca pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ
uddiseyyātha yo pana bhikkhu nimantito sabhatto samāno santaṁ
bhikkhuṁ anāpucchā purebhattaṁ vā pacchābhattaṁ vā kulesu cārittaṁ
āpajjeyya aññatra samayā pācittiyaṁ. Tatthāyaṁ samayo
cīvaradānasamayo cīvarakārasamayo ayaṁ tattha samayoti.