[532] Yo panāti yo yādiso .pe. Bhikkhūti .pe. Ayaṁ
imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti. Bhikkhunti aññaṁ bhikkhuṁ.
Ehāvuso gāmaṁ vā nigamaṁ vāti gāmopi nigamopi nagaraṁpi gāmo
ceva nigamo ca. Tassa dāpetvāti yāguṁ vā bhattaṁ vā 2 khādanīyaṁ vā
bhojanīyaṁ vā dāpetvā. Adāpetvāti na kiñci dāpetvā.
Uyyojeyyāti mātugāmena saddhiṁ hasitukāmo kīḷitukāmo raho
nisīditukāmo anācāraṁ ācaritukāmo evaṁ vadeti gacchāvuso na
me tayā saddhiṁ kathā vā nisajjā vā phāsu hoti ekakassa
me kathā vā nisajjā vā phāsu hotīti uyyojeti āpatti
dukkaṭassa. Dassanūpacāraṁ vā savanūpacāraṁ vā vijahantassa āpatti
dukkaṭassa. Vijahite āpatti pācittiyassa. Etadeva paccayaṁ
karitvā anaññanti na añño koci paccayo hoti uyyojetuṁ.

[533] Upasampanne upasampannasaññī uyyojeti āpatti
1 Ma. Yu. evaṁ vadeyyāti idaṁ pāṭhadvayaṁ natthi. 2 Yu. yātuṁ vā bhattaṁ vāti
pāṭhadvayaṁ natthi.
Pācittiyassa. Upasampanne vematiko uyyojeti āpatti
pācittiyassa. Upasampanne anupasampannasaññī uyyojeti āpatti
pācittiyassa. Kalisāsanaṁ āropeti āpatti dukkaṭassa.
Anupasampannaṁ uyyojeti āpatti dukkaṭassa. Kalisāsanaṁ āropeti
āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne upasampannasaññī āpatti
dukkaṭassa. Anupasampanne vematiko āpatti dukkaṭassa.
Anupasampanne anupasampannasaññī āpatti dukkaṭassa.

[534] Anāpatti ubho ekato na yāpessāmāti uyyojeti
mahagghaṁ bhaṇḍaṁ passitvā lobhadhammaṁ uppādessatīti uyyojeti
mātugāmaṁ passitvā anabhiratiṁ uppādessatīti uyyojeti gilānassa
vā ohīyakassa vā vihārapālassa vā yāguṁ vā bhattaṁ vā 1
khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā nīharāti uyyojeti na anācāraṁ
ācaritukāmo sati karaṇīye uyyojeti ummattakassa
ādikammikassāti.
Dutiyasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ.
--------
1 Yu. yāguṁ vā bhattaṁ vāti pāṭhadvayaṁ na dissati.
Tatiyasikkhāpadaṁ

[535] Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā
upanando sakyaputto sahāyakassa gharaṁ gantvā tassa pajāpatiyā
saddhiṁ sayanīghare 1 nisajjaṁ kappesi. Athakho so puriso yenāyasmā
upanando sakyaputto tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmantaṁ
upanandaṁ sakyaputtaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ
nisinno kho so puriso pajāpatiṁ etadavoca dehayyassa bhikkhanti.
Athakho sā itthī āyasmato upanandassa sakyaputtassa bhikkhaṁ
adāsi. Athakho so puriso āyasmantaṁ upanandaṁ sakyaputtaṁ
etadavoca gacchatha bhante yato ayyassa bhikkhā dinnāti.
Athakho sā itthī sallakkhetvā pariyuṭṭhito ayaṁ purisoti āyasmantaṁ
upanandaṁ sakyaputtaṁ etadavoca nisīdatha bhante mā agamitthāti.
Dutiyampi kho so puriso .pe. Tatiyampi kho so puriso
āyasmantaṁ upanandaṁ sakyaputtaṁ etadavoca gacchatha bhante yato
ayyassa bhikkhā dinnāti. Tatiyampi kho sā itthī āyasmantaṁ
upanandaṁ sakyaputtaṁ etadavoca nisīdatha bhante mā agamitthāti.
Athakho so puriso nikkhamitvā bhikkhū ujjhāpesi ayaṁ bhante
ayyo upanando mayhaṁ pajāpatiyā saddhiṁ sayanīghare nisinno so
1 Ma. Yu. sayanighare. evamuparipi. 2 Ma. dadehāyyassa.
Mayā uyyojiyamāno na icchati gantuṁ bahukiccā mayaṁ
bahukaraṇīyāti. Ye te bhikkhū appicchā .pe. Te ujjhāyanti
khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma āyasmā upanando sakyaputto
sabhojane kule anupakhajja nisajjaṁ kappessatīti .pe. Saccaṁ kira
tvaṁ upananda sabhojane kule anupakhajja nisajjaṁ kappesīti. Saccaṁ
bhagavāti. Vigarahi buddho bhagavā kathaṁ hi nāma tvaṁ moghapurisa
sabhojane kule anupakhajja nisajjaṁ kappessasi netaṁ moghapurisa
appasannānaṁ vā pasādāya pasannānaṁ vā bhiyyobhāvāya .pe.
Evañca pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha yo pana
bhikkhu sabhojane kule anupakhajja nisajjaṁ kappeyya pācittiyanti.

[536] Yo panāti yo yādiso .pe. Bhikkhūti .pe.
Ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti. Sabhojanaṁ nāma kulaṁ
itthī ceva hoti puriso ca. Ubho anikkhantā honti ubho
avītarāgā. Anupakhajjāti anupavisitvā. Nisajjaṁ kappeyyāti
mahallake ghare piṭṭhisaṅghātassa 1 hatthapāsaṁ vijahitvā nisīdati
āpatti pācittiyassa. Khuddake ghare piṭṭhivaṁsaṁ atikkamitvā
nisīdati āpatti pācittiyassa.

[537] Sayanīghare sayanīgharasaññī sabhojane kule anupakhajja nisajjaṁ
kappeti āpatti pācittiyassa. Sayanīghare vematiko sabhojane
kule anupakhajja nisajjaṁ kappeti āpatti pācittiyassa. Sayanīghare
1 Ma. piṭṭhasaṅghāṭassa. evamuparipi.
Nasayanīgharasaññī sabhojane kule anupakhajja nisajjaṁ kappeti āpatti
pācittiyassa. Nasayanīghare sayanīgharasaññī āpatti dukkaṭassa.
Nasayanīghare vematiko āpatti dukkaṭassa. Nasayanīghare
nasayanīgharasaññī anāpatti.

[538] Anāpatti mahallake ghare piṭṭhisaṅghātassa hatthapāsaṁ
avijahitvā nisīdati khuddake ghare piṭṭhivaṁsaṁ anatikkamitvā nisīdati
bhikkhu dutiyo hoti ubho nikkhantā honti ubho vītarāgā
nasayanīghare ummattakassa ādikammikassāti.
Tatiyasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ.
--------
Catutthasikkhāpadaṁ

[539] Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā
upanando sakyaputto sahāyakassa gharaṁ gantvā tassa pajāpatiyā
saddhiṁ raho paṭicchanne āsane nisajjaṁ kappesi. Athakho so
puriso ujjhāyati khīyati vipāceti kathaṁ hi nāma ayyo upanando
mayhaṁ pajāpatiyā saddhiṁ raho paṭicchanne āsane nisajjaṁ
kappessatīti. Assosuṁ kho bhikkhū tassa purisassa ujjhāyantassa khīyantassa
vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā .pe. Te ujjhāyanti
khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma āyasmā upanando sakyaputto
mātugāmena saddhiṁ raho paṭicchanne āsane nisajjaṁ kappessatīti
.pe. Saccaṁ kira tvaṁ upananda mātugāmena saddhiṁ raho paṭicchanne
āsane nisajjaṁ kappesīti. Saccaṁ bhagavāti. Vigarahi buddho
bhagavā kathaṁ hi nāma tvaṁ moghapurisa mātugāmena saddhiṁ raho
paṭicchanne āsane nisajjaṁ kappessasi netaṁ moghapurisa appasannānaṁ
vā pasādāya pasannānaṁ vā bhiyyobhāvāya .pe. Evañca
pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha yo pana bhikkhu
mātugāmena saddhiṁ raho paṭicchanne āsane nisajjaṁ kappeyya
pācittiyanti.

[540] Yo panāti yo yādiso .pe. Bhikkhūti .pe.
Ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti. Mātugāmo nāma manussitthī
na yakkhī na petī na tiracchānagatā antamaso tadahujātāpi
dārikā pageva mahantatarī 1 . Saddhinti ekato. Raho nāma
cakkhussa raho sotassa raho. Cakkhussa raho nāma na sakkā
hoti akkhīni 2 vā nikhaniyamāne 3 bhamukaṁ vā ukkhipiyamāne 4 sīsaṁ vā
ukkhipiyamāne passituṁ. Sotassa raho nāma na sakkā hoti
pakatikathā sotuṁ. Paṭicchannaṁ nāma āsanaṁ kuḍḍena 5 vā kavāṭena vā
kilañjena vā pāṇipākārena vā rukkhena vā thambhena vā koṭṭhaḷiyā 6
vā yena kenaci paṭicchannaṁ hoti. Nisajjaṁ kappeyyāti mātugāme
nisinne bhikkhu upanisinno vā hoti upanipanno vā āpatti
pācittiyassa. Bhikkhu nisinne mātugāmo upanisinno vā hoti
upanipanno vā āpatti pācittiyassa. Ubho vā nisinnā
honti ubho vā nipannā āpatti pācittiyassa.

[541] Mātugāme mātugāmasaññī raho paṭicchanne āsane
nisajjaṁ kappeti āpatti pācittiyassa. Mātugāme vematiko
raho paṭicchanne āsane nisajjaṁ kappeti āpatti pācittiyassa.
Mātugāme amātugāmasaññī raho paṭicchanne āsane nisajjaṁ kappeti
āpatti pācittiyassa. Yakkhiyā vā petiyā vā paṇḍakena
1 Ma. mahattarī. Yu. mahatarī. 2 Ma. Yu. akkhiṁ. evamuparipi. 3 Ma. Yu.
nikhaṇīyamāne. 4 Ma. Yu. ukjipīyamāne. evamuparipi. 5 Ma. kuṭṭena.
evamuparipi. 6 Ma. kotthaḷikāya.
Vā tiracchānagatamanussaviggahitthiyā 1 vā saddhiṁ raho paṭicchanne
āsane nisajjaṁ kappeti āpatti dukkaṭassa. Amātugāme
mātugāmasaññī āpatti dukkaṭassa. Amātugāme vematiko
āpatti dukkaṭassa. Amātugāme amātugāmasaññī anāpatti.