[588] Evaṁ vutte caṇḍo gāmaṇī bhagavantaṁ etadavoca
abhikkantaṁ bhante abhikkantaṁ bhante seyyathāpi bhante nikkujjitaṁ
vā ukkujjeyya paṭicchannaṁ vā vivareyya mūḷhassa vā maggaṁ
ācikkheyya andhakāre vā telappajjotaṁ dhāreyya cakkhumanto
rūpāni dakkhantīti 1 . Evameva 2 bhagavatā anekapariyāyena dhammo
pakāsito esāhaṁ bhante bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca
upāsakaṁ maṁ bhante 3 bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ
saraṇaṅgatanti. Paṭhamaṁ.
[589] Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
Atha kho tālaputto 4 naṭagāmaṇī yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ
nisinno kho tālaputto naṭagāmaṇī bhagavantaṁ etadavoca sutaṁ metaṁ
bhante pubbakānaṁ ācariyapācariyānaṁ naṭānaṁ bhāsamānānaṁ yo so
naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṁ hāseti rameti
1 Yu. itisaddo natthi. 2 Ma. evamevaṁ. 3 Ma. Yu. ayaṁ pāṭho natthi.
4 Sī. Yu. talapuṭo. Ma. tālapuṭo. evamuparipi.
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā pahāsānaṁ devānaṁ sahabyataṁ
upapajjatīti. Idha bhagavā kimāhāti. Alaṁ gāmaṇi tiṭṭhatetaṁ
mā maṁ etaṁ pucchīti.
[590] Dutiyampi kho tālaputto naṭagāmaṇī bhagavantaṁ etadavoca
sutammetaṁ bhante pubbakānaṁ ācariyapācariyānaṁ naṭānaṁ bhāsamānānaṁ
yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṁ hāseti
rameti so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā pahāsānaṁ devānaṁ sahabyataṁ
upapajjatīti. Idha bhagavā kimāhāti. Alaṁ gāmaṇi tiṭṭhatetaṁ
mā maṁ etaṁ pucchīti. Tatiyampi kho tālaputto naṭagāmaṇī bhagavantaṁ
etadavoca sutammetaṁ bhante pubbakānaṁ ācariyapācariyānaṁ naṭānaṁ
bhāsamānānaṁ yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena
janaṁ hāseti rameti so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā pahāsānaṁ
devānaṁ sahabyataṁ upapajjatīti. Idha bhagavā kimāhāti.
[591] Addhā kho tyāhaṁ gāmaṇi nālatthaṁ 1 alaṁ gāmaṇi
tiṭṭhatetaṁ mā maṁ etaṁ pucchīti. Apica tyāhaṁ byākarissāmi.
Pubbe kho gāmaṇi sattā avītarāgā rāgabandhanabandhā 2 tesaṁ naṭo
raṅgamajjhe samajjamajjhe ye dhammā rajaniyā te upasaṁharati bhiyyo
sarāgāya 3 . Pubbe kho gāmaṇi sattā avītadosā dosabandhanabandhā
tesaṁ naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe ye dhammā dosaniyā
1 Ma. na labhāmi. 2 Ma. Yu. ... baddhā. evamuparipi. 3 Ma. bhiyyoso
mattāya. Yu. bhiyyoso mattāya sarāgāya. evamuparipi.
Te upasaṁharati bhiyyo sadosāya. Pubbe kho gāmaṇi sattā
avītamohā mohabandhanabandhā tesaṁ naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe
ye dhammā mohaniyā te upasaṁharati bhiyyo samohāya. So
attanā matto pamatto pamāde ṭhatvā 1 kāyassa bhedā paraṁ
maraṇā pahāso nāma nirayo tattha upapajjati. Sace kho
panassa evaṁ diṭṭhi hoti yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe
saccālikena janaṁ hāseti rameti so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā
pahāsānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjatīti. Sāssa ca 2 hoti
micchādiṭṭhi micchādiṭṭhikassa kho panāhaṁ gāmaṇi purisapuggalassa
dvinnaṁ gatīnaṁ aññataraṁ gatiṁ vadāmi nirayaṁ vā tiracchānayoniṁ vāti.
[592] Evaṁ vutte tālaputto naṭagāmaṇī parodi assūni
pavattesi. Etaṁ kho tyāhaṁ gāmaṇi nālatthaṁ alaṁ gāmaṇi
tiṭṭhatetaṁ mā maṁ etaṁ pucchīti. Nāhaṁ bhante etaṁ rodāmi
yaṁ maṁ bhagavā evamāha. Api cāhaṁ bhante pubbakehi ācariyapācariyehi
naṭehi dīgharattaṁ nikato vañcito paluddho yo so
naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṁ hāseti rameti
so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā pahāsānaṁ devānaṁ sahabyataṁ
upapajjatīti. Abhikkantaṁ bhante abhikkantaṁ bhante seyyathāpi
bhante nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya paṭicchannaṁ vā vivareyya mūḷhassa
1 Ma. Yu. pare madetvā pamādetvā. 2 Ma. Yu. casaddo natthi.
Vā maggaṁ ācikkheyya andhakāre vā telappajjotaṁ dhāreyya cakkhumanto
rūpāni dakkhantīti 1 . Evameva 2 bhagavatā anekapariyāyena dhammo
pakāsito. Esāhaṁ bhante bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca
bhikkhusaṅghañca labheyyāhaṁ bhante bhagavato santike pabbajjaṁ
labheyyaṁ upasampadanti. Alattha kho tālaputto naṭagāmaṇī
bhagavato santike pabbajjaṁ alattha upasampadaṁ. Acirūpasampanno
ca panāyasmā tālaputto eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī
pahitatto viharanto .pe. Aññataro ca panāyasmā tālaputto
arahataṁ ahosīti. Dutiyaṁ.
[593] Atha kho yodhājīvo gāmaṇī yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā .pe. Ekamantaṁ nisinno kho yodhājīvo gāmaṇī
bhagavantaṁ etadavoca sutammetaṁ bhante pubbakānaṁ ācariyapācariyānaṁ
yodhājīvānaṁ bhāsamānānaṁ yo so yodhājīvo saṅgāme ussahati
vāyamati tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare hananti pariyāpādenti
so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sarajitānaṁ 3 devānaṁ sahabyataṁ
upapajjatīti. Idha bhagavā kimāhāti. Alaṁ gāmaṇi tiṭṭhatetaṁ
mā maṁ etaṁ pucchīti. Dutiyampi kho .pe. Tatiyampi kho
yodhājīvo gāmaṇī bhagavantaṁ etadavoca sutammetaṁ bhante pubbakānaṁ
ācariyapācariyānaṁ yodhājīvānaṁ bhāsamānānaṁ yo so yodhājīvo
1 Yu. itisaddo natthi. 2 Ma. Yu. evamevaṁ. 3 Ma. parajitānaṁ.
Yu. saraṇjitānaṁ. evamuparipi.
Saṅgāme ussahati vāyamati tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare
hananti pariyāpādenti so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sarajitānaṁ
devānaṁ sahabyataṁ upapajjatīti. Idha bhagavā kimāhāti. Addhā
kho tyāhaṁ gāmaṇi nālatthaṁ alaṁ gāmaṇi tiṭṭhatetaṁ mā maṁ
etaṁ pucchīti. Apica tyāhaṁ byākarissāmi. Yo so gāmaṇi
yodhājīvo saṅgāme ussahati vāyamati tassa taṁ cittaṁ pubbe
gahitaṁ 1 dukkaṭaṁ duppaṇihitaṁ ime sattā haññantu vā vajjhantu
vā ucchijjantu vā vinassantu vā 2 mā vā ahesuṁ iti vāti.
Tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare hananti pariyāpādenti so
kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sarajito 3 nāma nirayo tattha upapajjati.
Sace kho panassa evaṁ diṭṭhi hoti yo so yodhājīvo saṅgāme
ussahati vāyamati tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare hananti
pariyāpādenti so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sarajitānaṁ
devānaṁ sahabyataṁ upapajjatīti. Sāssa hoti micchādiṭṭhi.
Micchādiṭṭhikassa kho panāhaṁ gāmaṇi purisapuggalassa dvinnaṁ gatīnaṁ
aññataraṁ gatiṁ vadāmi nirayaṁ vā tiracchānayoniṁ vāti.
[594] Evaṁ vutte yodhājīvo gāmaṇī parodi assūni pavattesi.
Etaṁ kho tyāhaṁ gāmaṇi nālatthaṁ alaṁ gāmaṇi tiṭṭhatetaṁ mā
maṁ etaṁ pucchīti. Nāhaṁ bhante etaṁ rodāmi yaṁ maṁ bhagavā
1 Yu. hīnaṁ. 2 Yu. vāsaddo natthi. 3 Ma. parajito.
Evamāha. Api cāhaṁ bhante pubbakehi ācariyapācariyehi yodhājīvehi
dīgharattaṁ nikato vañcito paluddho yo so yodhājīvo
saṅgāme ussahati vāyamati tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare
hananti pariyāpādenti so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sarajitānaṁ
devānaṁ sahabyataṁ upapajjatīti. Abhikkantaṁ bhante abhikkantaṁ bhante
.pe. Ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṅgatanti. Tatiyaṁ.
[595] Atha kho hatthāroho gāmaṇī yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā .pe. Ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṅgatanti.
Catutthaṁ.
[596] Atha kho assāroho gāmaṇī yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho assāroho
gāmaṇī bhagavantaṁ etadavoca sutammetaṁ bhante pubbakānaṁ ācariyapācariyānaṁ
assārohānaṁ bhāsamānānaṁ yo so assāroho saṅgāme
ussahati vāyamati tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare hananti
pariyāpādenti so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sarajitānaṁ
devānaṁ sahabyataṁ upapajjatīti. Idha bhagavā kimāhāti. Alaṁ
gāmaṇi tiṭṭhatetaṁ mā maṁ etaṁ pucchīti. Dutiyampi kho .pe.
Tatiyampi kho assāroho gāmaṇī bhagavantaṁ etadavoca sutammetaṁ
bhante pubbakānaṁ ācariyapācariyānaṁ assārohānaṁ bhāsamānānaṁ yo
so assāroho saṅgāme ussahati vāyamati tamenaṁ ussahantaṁ
Vāyamantaṁ pare hananti pariyāpādenti so kāyassa bhedā paraṁ
maraṇā sarajitānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjatīti. Idha bhagavā
kimāhāti. Addhā kho tyāhaṁ gāmaṇi nālatthaṁ alaṁ gāmaṇi
tiṭṭhatetaṁ mā maṁ etaṁ pucchīti. Apica kho tyāhaṁ byākarissāmi.
Yo so gāmaṇi assāroho saṅgāme ussahati vāyamati tassa
taṁ cittaṁ pubbe gahitaṁ dukkaṭaṁ duppaṇihitaṁ ime sattā haññantu
vā vajjhantu vā ucchijjantu vā vinassantu vā mā vā ahesuṁ
iti vāti. Tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare hananti pariyāpādenti
so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sarajito nāma
nirayo tattha upapajjati. Sace kho panassa evaṁ diṭṭhi hoti
yo so assāroho saṅgāme ussahati vāyamati tamenaṁ ussahantaṁ
vāyamantaṁ pare hananti pariyāpādenti so kāyassa bhedā paraṁ
maraṇā sarajitānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjatīti. Sāssa hoti
micchādiṭṭhi. Micchādiṭṭhikassa kho panāhaṁ gāmaṇi purisapuggalassa
dvinnaṁ gatīnaṁ aññataraṁ gatiṁ vadāmi nirayaṁ vā tiracchānayoniṁ vāti.
[597] Evaṁ vutte assāroho gāmaṇī parodi assūni
pavattesi. Etaṁ kho tyāhaṁ gāmaṇi nālatthaṁ alaṁ gāmaṇi
tiṭṭhatetaṁ mā maṁ etaṁ pucchīti. Nāhaṁ bhante etaṁ rodāmi
yaṁ maṁ bhagavā evamāha. Api cāhaṁ bhante pubbakehi ācariyapācariyehi
assārohehi dīgharattaṁ nikato vañcito paluddho yo
So assāroho saṅgāme ussahati vāyamati tamenaṁ ussahantaṁ
vāyamantaṁ pare hananti pariyāpādenti so kāyassa bhedā paraṁ
maraṇā sarajitānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjatīti. Abhikkantaṁ
bhante .pe. Ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṅgatanti. Pañcamaṁ.