[178] Santi ca 1 kho devānaminda cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā
kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajaniyā tañce bhikkhu
abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati tassa taṁ abhinandato
abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato taṁ nissitaṁ viññāṇaṁ hoti
tadupādānaṁ. Saupādāno devānaminda bhikkhu no parinibbāyati .pe.
Santi kho devānaminda jivhāviññeyyā rasā .pe. Santi kho
devānaminda manoviññeyyā dhammā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā
kāmūpasañhitā rajaniyā tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya
tiṭṭhati tassa taṁ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato
taṁ nissitaṁ viññāṇaṁ hoti tadupādānaṁ. Saupādāno devānaminda
bhikkhu no parinibbāyati. Ayaṁ kho devānaminda hetu ayaṁ paccayo
yena midhekacce sattā diṭṭhe va dhamme no parinibbāyanti.

[179] Santi ca kho devānaminda cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā
kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajaniyā tañce bhikkhu
nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati tassa taṁ anabhinandato
anabhivadato anajjhosāya tiṭṭhato na taṁ nissitaṁ viññāṇaṁ hoti
na tadupādānaṁ. Anupādāno devānaminda bhikkhu parinibbāyati
1 Ma. Yu. casaddo natthi.
.pe. Santi kho devānaminda jivhāviññeyyā rasā .pe.
Santi kho devānaminda manoviññeyyā dhammā iṭṭhā kantā
manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajaniyā tañce bhikkhu nābhinandati
nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati tassa taṁ anabhinandato anabhivadato
anajjhosāya tiṭṭhato na tannissitaṁ viññāṇaṁ hoti na tadupādānaṁ.
Anupādāno devānaminda bhikkhu parinibbāyati. Ayaṁ kho devānaminda
hetu ayaṁ paccayo yena midhekacce sattā diṭṭhe va dhamme
parinibbāyantīti. Pañcamaṁ.

[180] Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate.
Atha kho pañcasikho gandhabbaputto 1 yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ
ṭhito kho pañcasikho gandhabbaputto bhagavantaṁ etadavoca ko nu
kho bhante hetu ko paccayo yena midhekacce sattā diṭṭhe va
dhamme no parinibbāyanti. Ko pana bhante hetu ko paccayo
yena midhekacce sattā diṭṭhe va dhamme parinibbāyantīti 2 .

[181] Santi ca 3 kho pañcasikha cakkhuviññeyyā rūpā .pe.
Santi kho pañcasikha manoviññeyyā dhammā iṭṭhā kantā manāpā
piyarūpā kāmūpasañhitā rajaniyā tañce bhikkhu abhinandati abhivadati
ajjhosāya tiṭṭhati tassa taṁ abhinandato abhivadato ajjhosāya
tiṭṭhato tannissitaṁ viññāṇaṁ hoti tadupadānaṁ. Saupādāno
1 Ma. gandhabbadevaputto. 2 Yu. itisaddo natthi. 3 Ma. Yu. casaddo natthi.
Pañcasikha bhikkhu no parinibbāyati. Ayaṁ kho pañcasikha hetu ayaṁ
paccayo yena midhekacce sattā diṭṭhe va dhamme no parinibbāyanti.

[182] Santi ca kho pañcasikha cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā
kantā manāpā .pe. Santi kho pañcasikha manoviññeyyā dhammā
iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajaniyā tañce
bhikkhu nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati tassa taṁ anabhinandato
anabhivadato anajjhosāya tiṭṭhato na tannissitaṁ viññāṇaṁ
hoti na tadupādānaṁ. Anupādāno pañcasikha bhikkhu parinibbāyati.
Ayaṁ kho pañcasikha hetu ayaṁ paccayo yena midhekacce sattā
diṭṭhe va dhamme parinibbāyantīti. Chaṭṭhaṁ.

[183] Ekaṁ samayaṁ āyasmā sārīputto sāvatthiyaṁ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho aññataro bhikkhu
yenāyasmā sārīputto tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmatā
sārīputtena saddhiṁ sammodi sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā
ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu āyasmantaṁ
sārīputtaṁ etadavoca saddhivihāriko āvuso sārīputta bhikkhu sikkhaṁ
paccakkhāya hīnāyāvattoti. Evaṁ 1 hetaṁ āvuso hoti indriyesu
aguttadvārassa bhojane amattaññuno jāgariyaṁ ananuyuttassa.
So vatāvuso bhikkhu indriyesu aguttadvāro bhojane amattaññū
jāgariyaṁ ananuyutto yāvajīvaṁ paripuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ
1 Ma. Yu. evametaṁ.
Santānessatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati. So vatāvuso bhikkhu
indriyesu guttadvāro bhojane mattaññū jāgariyaṁ anuyutto yāvajīvaṁ
paripuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ santānessatīti ṭhānametaṁ vijjati.

[184] Kathañcāvuso indriyesu guttadvāro hoti. Idhāvuso
bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī
yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā
pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya
paṭipajjati rakkhati cakkhundriyaṁ cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.
Sotena saddaṁ sutvā. Ghānena gandhaṁ ghāyitvā. Jivhāya
rasaṁ sāyitvā. Kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā. Manasā dhammaṁ
viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṁ
manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā
dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati rakkhati manindriyaṁ
manindriye saṁvaraṁ āpajjati. Evaṁ kho āvuso indriyesu
guttadvāro hoti.

[185] Kathañcāvuso bhojane mattaññū hoti. Idhāvuso
bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso āhāraṁ āhāreti neva davāya na madāya
na maṇḍanāya na vibhūsanāya yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā
yāpanāya vihiṁsuparatiyā brahmacariyānuggahāya iti purāṇañca vedanaṁ
paṭihaṅkhāmi navañca vedanaṁ na uppādessāmi yātrā ca me
Bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro cāti. Evaṁ kho āvuso
bhojane mattaññū hoti.

[186] Kathañcāvuso jāgariyaṁ anuyutto hoti. Idhāvuso bhikkhu
divasaṁ caṅkamena nisajjāya āvaraṇiyehi dhammehi cittaṁ parisodheti
rattiyā paṭhamaṁ yāmaṁ caṅkamena nisajjāya āvaraṇiyehi dhammehi cittaṁ
parisodheti rattiyā majjhimaṁ yāmaṁ dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ
kappeti pādena 1 pādaṁ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṁ
manasikaritvā rattiyā pacchimaṁ yāmaṁ paccuṭṭhāya caṅkamena nisajjāya
āvaraṇiyehi dhammehi cittaṁ parisodheti. Evaṁ kho āvuso jāgariyaṁ
anuyutto hoti. Tasmātihāvuso evaṁ sikkhitabbaṁ indriyesu
guttadvārā bhavissāma bhojane mattaññuno jāgariyaṁ anuyuttāti.
Evaṁ hi kho āvuso sikkhitabbanti. Sattamaṁ.

[187] Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa
ārāme. Atha kho bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa
evaṁ cetaso parivitakko udapādi paripakkā kho rāhulassa
vimuttiparipācaniyā dhammā yannūnāhaṁ rāhulaṁ uttariṁ āsavānaṁ khaye
vineyyanti. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya
sāvatthiṁ 2 piṇḍāya pāvisi sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā
pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto āyasmantaṁ rāhulaṁ āmantesi
gaṇhāhi rāhula nisīdanaṁ yena andhavanaṁ tenupasaṅkamissāma
1 Ma. Yu. pāde. 2 Ma. Yu. sāvatthiyaṁ.
Divā vihārāyāti. Evaṁ bhanteti kho āyasmā rāhulo bhagavato
paṭissutvā nisīdanaṁ ādāya bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi.
Tena kho pana samayena anekāni devatāsahassāni bhagavantaṁ anubandhāni
bhavanti ajja bhagavā āyasmantaṁ rāhulaṁ uttariṁ āsavānaṁ
khaye vinessatīti.