[41] Sāvatthiyaṁ. Tatra kho. Rūpaṁ bhikkhave anattā vedanā
anattā saññā anattā saṅkhārā anattā viññāṇaṁ
anattā. Evaṁ passaṁ bhikkhave sutavā ariyasāvako rūpasmiṁpi
nibbindati vedanāyapi nibbindati saññāyapi nibbindati
saṅkhāresupi nibbindati viññāṇasmiṁpi nibbindati nibbindaṁ virajjati
virāgā vimuccati. Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti. Khīṇā
1 vimuttamhītītī vā pāṭho.
Jāti vusitaṁ brahmacariyaṁ kataṁ karaṇīyaṁ nāparaṁ itthattāyāti
pajānātīti.

[42] Sāvatthiyaṁ. Tatra kho. Rūpaṁ bhikkhave aniccaṁ yadaniccaṁ
taṁ dukkhaṁ yaṁ dukkhaṁ tadanattā yadanattā taṁ netaṁ mama nesohamasmi
na meso attāti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.
Vedanā aniccā yadaniccaṁ taṁ dukkhaṁ yaṁ dukkhaṁ tadanattā yadanattā
taṁ netaṁ mama nesohamasmi na meso attāti evametaṁ yathābhūtaṁ
sammappaññāya daṭṭhabbaṁ. Saññā aniccā .pe. Saṅkhārā
aniccā .pe. Viññāṇaṁ aniccaṁ yadaniccaṁ taṁ dukkhaṁ yaṁ dukkhaṁ
tadanattā yadanattā taṁ netaṁ mama nesohamasmi na meso attāti
evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ. Evaṁ passaṁ .pe.
Nāparaṁ itthattāyāti pajānātīti.

[43] Sāvatthiyaṁ. Tatra kho. Rūpaṁ bhikkhave dukkhaṁ yaṁ dukkhaṁ
tadanattā yadanattā taṁ netaṁ mama nesohamasmi na meso attāti
evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ. Vedanā dukkhā.
Saññā dukkhā. Saṅkhārā dukkhā. Viññāṇaṁ dukkhaṁ yaṁ dukkhaṁ
tadanattā yadanattā taṁ netaṁ mama nesohamasmi na meso
attāti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ. Evaṁ passaṁ
.pe. Nāparaṁ itthattāyāti pajānātīti.

[44] Sāvatthiyaṁ. Tatra kho. Rūpaṁ bhikkhave anattā taṁ netaṁ
Mama nesohamasmi na meso attāti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya
daṭṭhabbaṁ .pe. Evaṁ passaṁ bhikkhave .pe. Nāparaṁ
itthattāyāti pajānātīti.

[45] Sāvatthiyaṁ. Tatra kho. Rūpaṁ bhikkhave aniccaṁ yopi
hetu yopi paccayo rūpassa uppādāya sopi anicco. Aniccasambhūtaṁ
bhikkhave rūpaṁ kuto niccaṁ bhavissati. Vedanā aniccā
yopi hetu yopi paccayo vedanāya uppādāya sopi anicco.
Aniccasambhūtā bhikkhave vedanā kuto niccā bhavissati. Saññā
aniccā. Saṅkhārā aniccā yopi hetu yopi paccayo saṅkhārānaṁ
uppādāya sopi anicco. Aniccasambhūtā bhikkhave saṅkhārā
kuto niccā bhavissanti. Viññāṇaṁ aniccaṁ yopi hetu yopi
paccayo viññāṇassa uppādāya sopi anicco. Aniccasambhūtaṁ
bhikkhave viññāṇaṁ kuto niccaṁ bhavissati. Evaṁ passaṁ .pe.
Nāparaṁ itthattāyāti pajānātīti.

[46] Sāvatthiyaṁ. Tatra kho. Rūpaṁ bhikkhave dukkhaṁ yopi
hetu yopi paccayo rūpassa uppādāya sopi dukkho. Dukkhasambhūtaṁ
bhikkhave rūpaṁ kuto sukhaṁ bhavissati. Vedanā dukkhā.
Saññā dukkhā. Saṅkhārā dukkhā. Viññāṇaṁ dukkhaṁ yopi
hetu yopi paccayo viññāṇassa uppādāya sopi dukkho.
Dukkhasambhūtaṁ bhikkhave viññāṇaṁ kuto sukhaṁ bhavissati. Evaṁ passaṁ
.pe. Nāparaṁ itthattāyāti pajānātīti.

[47] Sāvatthiyaṁ. Tatra kho. Rūpaṁ bhikkhave anattā yopi hetu
yopi paccayo rūpassa uppādāya sopi anattā. Anattasambhūtaṁ
bhikkhave rūpaṁ kuto attā bhavissati. Vedanā anattā. Saññā
anattā. Saṅkhārā anattā. Viññāṇaṁ anattā yopi hetu
yopi paccayo viññāṇassa uppādāya sopi anattā anattasambhūtaṁ
bhikkhave viññāṇaṁ kuto attā bhavissati. Evaṁ passaṁ
.pe. Nāparaṁ itthattāyāti pajānātīti.

[48] Sāvatthiyaṁ. Ārāme. Atha kho āyasmā ānando
yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā
ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando
bhagavantaṁ etadavoca nirodho nirodhoti bhante vuccati katamesānaṁ
kho bhante dhammānaṁ nirodho 1 nirodhoti vuccatīti. Rūpaṁ kho ānanda
aniccaṁ saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ khayadhammaṁ vayadhammaṁ virāgadhammaṁ nirodhadhammaṁ
tassa nirodho nirodhoti vuccati. Vedanā aniccā saṅkhatā
paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā
tassā nirodho nirodhoti vuccati. Saññā aniccā. Saṅkhārā
aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā
nirodhadhammā tesaṁ nirodho nirodhoti vuccati. Viññāṇaṁ aniccaṁ
saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ khayadhammaṁ vayadhammaṁ virāgadhammaṁ nirodhadhammaṁ
1 Yu. sabbattha nirodhāti dissati.
Tassa nirodho nirodhoti vuccati. Imesaṁ kho ānanda dhammānaṁ
nirodho nirodhoti vuccatīti.
Aniccavaggo dutiyo.
Tassuddānaṁ
aniccaṁ dukkhaṁ anattā yadaniccāpare tayo
hetunāpi tayo vuttā ānandena ca te dasāti.
----------
Khandhasaṁyuttassa mūlapaṇṇāsake bhāravaggo tatiyo

[49] Sāvatthiyaṁ. Tatra kho. Bhārañca vo bhikkhave desissāmi
bhārahārañca [1]- bhāranikkhepanañca taṁ suṇātha .pe. Etadavoca
katamo ca bhikkhave bhāro. Pañcupādānakkhandhātissa vacanīyaṁ.
Bhārādānañca ayaṁ katame pañca. Rūpūpādānakkhandho vedanūpādānakkhandho
saññūpādānakkhandho saṅkhārūpādānakkhandho viññāṇūpādānakkhandho.
Ayaṁ vuccati bhikkhave bhāro.

[50] Katamo ca bhikkhave bhārahāro. Puggalotissa vacanīyaṁ.
Svāyaṁ āyasmā evaṁnāmo evaṁgotto. Ayaṁ vuccati bhikkhave
bhārahāro.