[51] Katamañca bhikkhave bhārādānaṁ. Yāyaṁ taṇhā ponobbhavikā
nandirāgasahagatā tatratatrābhinandinī. Seyyathīdaṁ. Kāmataṇhā
bhavataṇhā vibhavataṇhā. Idaṁ vuccati bhikkhave bhārādānaṁ.

[52] Katamañca bhikkhave bhāranikkhepanaṁ. Yo tassā yeva taṇhāya
asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo. Idaṁ vuccati
bhikkhave bhāranikkhepananti. Idamavoca bhagavā idaṁ vatvāna sugato
athāparaṁ etadavoca satthā

[53] Bhārā have pañcakkhandhā bhārahāro ca puggalo
bhārādānaṁ dukkhaṁ loke bhāranikkhepanaṁ sukhaṁ
1 Po. Ma. Yu. etthantare bhārādānañcāti dissati.
Nikkhipitvā garuṁ bhāraṁ aññaṁ bhāraṁ anādiya
samūlaṁ taṇhaṁ abbuyha nicchāto parinibbutoti.

[54] Sāvatthiyaṁ. Tatra kho. Pariññeyye ca bhikkhave
dhamme desessāmi pariññañca taṁ suṇātha. Katame ca bhikkhave
pariññeyyā dhammā. Rūpaṁ bhikkhave pariññeyyo 1 dhammo vedanā
pariññeyyo dhammo saññā pariññeyyo dhammo saṅkhārā
pariññeyyo dhammo viññāṇaṁ pariññeyyo dhammo. Ime
vuccanti bhikkhave pariññeyyā dhammā.

[55] Katamā ca bhikkhave pariññā. Yo bhikkhave rāgakkhayo
dosakkhayo mohakkhayo. Ayaṁ vuccati bhikkhave pariññāti.

[56] Sāvatthiyaṁ. Tatra kho. Rūpaṁ bhikkhave anabhijānaṁ
aparijānaṁ avirājayaṁ appajahaṁ abhabbo dukkhakkhayāya vedanaṁ anabhijānaṁ
aparijānaṁ avirājayaṁ appajahaṁ abhabbo dukkhakkhayāya saññaṁ anabhijānaṁ
.pe. Saṅkhāre anabhijānaṁ aparijānaṁ avirājayaṁ appajahaṁ abhabbo
dukkhakkhayāya viññāṇaṁ anabhijānaṁ aparijānaṁ avirājayaṁ appajahaṁ
abhabbo dukkhakkhayāya.

[57] Rūpañca kho bhikkhave abhijānaṁ parijānaṁ virājayaṁ pajahaṁ
bhabbo dukkhakkhayāya vedanaṁ abhijānaṁ. Saññaṁ. Saṅkhāre.
Viññāṇaṁ abhijānaṁ parijānaṁ virājayaṁ pajahaṁ bhabbo dukkhakkhayāyāti.

[58] Sāvatthiyaṁ. Tatra kho. Yo bhikkhave rūpasmiṁ chandarāgo
1 Po. sabbattha pariññeyyā dhammāti dissati.
Taṁ pajahatha evaṁ taṁ rūpaṁ pahīnaṁ bhavissati ucchinnamūlaṁ tālāvatthukataṁ
anabhāvaṅkataṁ āyatiṁ anuppādadhammaṁ. Yo vedanāya chandarāgo taṁ
pajahatha evaṁ sā vedanā pahīnā bhavissati ucchinnamūlā tālāvatthukatā
anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā. Yo saññāya
chandarāgo taṁ pajahatha evaṁ sā saññā pahīnā bhavissati ucchinnamūlā
tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā. Yo
saṅkhāresu chandarāgo taṁ pajahatha evaṁ te saṅkhārā pahīnā bhavissanti
ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.
Yo viññāṇasmiṁ chandarāgo taṁ pajahatha evaṁ taṁ viññāṇaṁ pahīnaṁ
bhavissati ucchinnamūlaṁ tālāvatthukataṁ anabhāvaṅkataṁ āyatiṁ
anuppādadhammanti.

[59] Sāvatthiyaṁ. Tatra kho. Pubbeva me bhikkhave sambodhā
anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi ko nu kho
rūpassa assādo ko ādīnavo kiṁ nissaraṇaṁ. Ko vedanāya
assādo ko ādīnavo kiṁ nissaraṇaṁ. Ko saññāya assādo
ko ādīnavo kiṁ nissaraṇaṁ. Ko saṅkhārānaṁ assādo ko ādīnavo
kiṁ nissaraṇaṁ. Ko viññāṇassa assādo ko ādīnavo kiṁ
nissaraṇanti. Tassa mayhaṁ bhikkhave etadahosi yaṁ kho rūpaṁ paṭicca
uppajjati sukhaṁ somanassaṁ ayaṁ rūpassa assādo yaṁ rūpaṁ aniccaṁ
dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ ayaṁ rūpassa ādīnavo yo rūpasmiṁ chandarāgavinayo
Chandarāgappahānaṁ idaṁ rūpassa nissaraṇaṁ. Yaṁ vedanaṁ
paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ ayaṁ vedanāya assādo yā 1
vedanā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā ayaṁ vedanāya ādīnavo yo
vedanāya chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ idaṁ vedanāya nissaraṇaṁ.
Yaṁ saññaṁ paṭicca uppajjati. Yaṁ saṅkhāre paṭicca uppajjati sukhaṁ
somanassaṁ ayaṁ saṅkhārānaṁ assādo ye saṅkhārā aniccā dukkhā
vipariṇāmadhammā ayaṁ saṅkhārānaṁ ādīnavo yo saṅkhāresu
chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ idaṁ saṅkhārānaṁ nissaraṇaṁ. Yaṁ
viññāṇaṁ paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ ayaṁ viññāṇassa
assādo yaṁ viññāṇaṁ aniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ ayaṁ
viññāṇassa ādīnavo yo viññāṇasmiṁ chandarāgavinayo
chandarāgappahānaṁ idaṁ viññāṇassa nissaraṇaṁ.

[60] Yāvakīvañcāhaṁ bhikkhave imesaṁ pañcannaṁ upādānakkhandhānaṁ
evaṁ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca
nissaraṇato yathābhūtaṁ na abbhaññāsiṁ neva tāvāhaṁ bhikkhave sadevake
loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya
anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho 2 paccaññāsiṁ.
Yato ca khohaṁ bhikkhave imesaṁ pañcannaṁ upādānakkhandhānaṁ evaṁ
assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca
nissaraṇato yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ athāhaṁ bhikkhave sadevake loke
1 po Ma. yaṁ. 2 Ma. Yu. abhisambuddhoti.
Samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya
anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho paccaññāsiṁ. Ñāṇañca pana
me dassanaṁ udapādi akuppā me vimutti ayamantimā jāti
natthidāni punabbhavoti.