[439] Seyyathāpi bhikkhave daṇḍo uparivehāsaṁ khitto sakimpi
mūlena nipatati sakimpi majjhena nipatati sakimpi aggena 1 nipatati
evameva kho bhikkhave avijjānīvaraṇā sattā taṇhāsaññojanā
sandhāvantā saṁsarantā sakimpi asmā lokā paraṁ lokaṁ gacchanti
sakimpi parasmā lokā imaṁ lokaṁ āgacchanti taṁ kissa hetu
anamataggoyaṁ bhikkhave saṁsāro .pe. Alaṁ vimuccitunti. Navamaṁ.

[440] Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi bhikkhavoti. Bhadanteti te
bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.

[441] Bhagavā etadavoca anamataggoyaṁ bhikkhave saṁsāro .pe.
Ekassa puggalassa bhikkhave kappaṁ sandhāvato saṁsarato siyā evaṁ
mahā aṭṭhikaṅkalo aṭṭhipuñjo aṭṭhirāsi yathāyaṁ vepullo pabbato
1 Ma. antena.
Sace saṁhārako assa sambhatañca na vinasseyya taṁ kissa hetu
anamataggoyaṁ bhikkhave saṁsāro .pe. Alaṁ vimuccitunti.

[442] Idamavoca bhagavā idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ
etadavoca satthā
ekassekena kappena puggalassaṭṭhisañcayo
siyā pabbatasamo rāsi iti vuttaṁ mahesinā
so kho panāyaṁ akkhāto vepullo pabbato mahā
uttaro gijjhakūṭassa magadhānaṁ giribbaje 1
yato ca ariyasaccāni sammappaññāya passati
dukkhaṁ dukkhasamuppādaṁ dukkhassa ca atikkamaṁ
ariyañcaṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ dukkhūpasamagāminaṁ
sattakkhattuparamaṁ 2 sandhāvitvāna puggalo
dukkhassantakaro hoti sabbasaññojanakkhayāti. Dasamaṁ.
Paṭhamavaggo paṭhamo.
Tassa uddānaṁ
tiṇakaṭṭhañca paṭhavī assu khīrañca pabbataṁ
sāsapā sāvako gaṅgā daṇḍo ca puggalena cāti.
---------
1 Yu. giribbajo. 2 Ma. Yu. sasattakkhattuṁ paramaṁ.
Dutiyavaggo dutiyo

[443] Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati .pe. Tatra
kho bhagavā ... Anamataggoyaṁ bhikkhave saṁsāro pubbā koṭi na
paññāyati avijjānīvaraṇānaṁ sattānaṁ taṇhāsaññojanānaṁ sandhāvataṁ
saṁsarataṁ. Yaṁ bhikkhave passeyyātha duggataṁ durupetaṁ niṭṭhamettha
gantabbaṁ amhehi 1 evarūpaṁ paccanubhūtaṁ iminā dīghena addhunāti
taṁ kissa hetu anamataggoyaṁ bhikkhave saṁsāro .pe. Alaṁ
vimuccitunti. Paṭhamaṁ.

[444] Sāvatthiyaṁ viharati ... Tatra kho bhagavā ... Anamataggoyaṁ
bhikkhave saṁsāro ... Yaṁ bhikkhave passeyyātha sukhitaṁ susajjitaṁ niṭṭhamettha
gantabbaṁ amhehi 1 evarūpaṁ paccanubhūtaṁ iminā dīghena addhunāti
taṁ kissa hetu anamataggoyaṁ bhikkhave saṁsāro pubbā koṭi na
paññāyati .pe. Alaṁ vimuccitunti. Dutiyaṁ.

[445] Rājagahe viharati veḷuvane ... Atha kho tiṁsamattā pāveyyakā
bhikkhū sabbe āraññikā sabbe piṇḍapātikā sabbe paṁsukūlikā
sabbe tecīvarikā sabbe sasaññojanā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.

[446] Atha kho bhagavato etadahosi ime kho tiṁsamattā
pāveyyakā bhikkhū sabbe āraññikā sabbe piṇḍapātikā sabbe
1 Ma. Yu. amhehipi.
Paṁsukūlikā sabbe tecīvarikā sabbe sasaññojanā yannūnāhaṁ imesaṁ
tathā dhammaṁ deseyyaṁ yathā nesaṁ imasmiṁyeva āsane anupādāya
āsavehi cittāni vimucceyyunti. Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi
bhikkhavoti. Bhadanteti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.

[447] Bhagavā etadavoca anamataggoyaṁ bhikkhave saṁsāro
pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṁ sattānaṁ taṇhāsaññojanānaṁ
sandhāvataṁ saṁsarataṁ. Taṁ kiṁ maññatha bhikkhave katamaṁ nu
kho bahutaraṁ yaṁ vā vo bhikkhave 1 iminā dīghena addhunā sandhāvataṁ
saṁsarataṁ sīsacchinnānaṁ lohitaṁ pasandaṁ paggharitaṁ yaṁ vā catūsu
mahāsamuddesu udakanti. Yathā kho mayaṁ bhante bhagavatā dhammaṁ
desitaṁ ājānāma etadeva bhante bahutaraṁ yaṁ no iminā
dīghena addhunā sandhāvataṁ saṁsarataṁ sīsacchinnānaṁ lohitaṁ pasandaṁ
paggharitaṁ na tveva catūsu mahāsamuddesu udakanti.

[448] Sādhu sādhu bhikkhave sādhu kho me tumhe bhikkhave
evaṁ dhammaṁ desitaṁ ājānātha etadeva bhikkhave bahutaraṁ yaṁ vo
iminā dīghena addhunā sandhāvataṁ saṁsarataṁ sīsacchinnānaṁ lohitaṁ
pasandaṁ paggharitaṁ na tveva catūsu mahāsamuddesu udakaṁ. Dīgharattaṁ
vo bhikkhave gunnaṁ sataṁ gobhūtānaṁ sīsacchinnānaṁ lohitaṁ pasandaṁ
paggharitaṁ na tveva catūsu mahāsamuddesu udakaṁ. Dīgharattaṁ vo
bhikkhave mahisānaṁ sataṁ mahisabhūtānaṁ sīsacchinnānaṁ lohitaṁ pasandaṁ
1 Ma. Yu. bhikkhaveti natthi.
Paggharitaṁ. Dīgharattaṁ vo bhikkhave urabbhānaṁ sataṁ urabbhabhūtānaṁ
.pe. Ajānaṁ sataṁ ajabhūtānaṁ .pe. Migānaṁ sataṁ migabhūtānaṁ
.pe. Sūkarānaṁ sataṁ sūkarabhūtānaṁ .pe. Kukkuṭānaṁ sataṁ kukkuṭabhūtānaṁ 1
.pe. Dīgharattaṁ vo bhikkhave corā gāmaghātakāti gahetvā
sīsacchinnānaṁ lohitaṁ pasandaṁ paggharitaṁ. Dīgharattaṁ vo bhikkhave
corā pāripanthakāti gahetvā .pe. Corā pāradārikāti gahetvā
sīsacchinnānaṁ lohitaṁ pasandaṁ paggharitaṁ na tveva catūsu mahāsamuddesu
udakaṁ taṁ kissa hetu anamataggoyaṁ bhikkhave saṁsāro .pe.
Alaṁ vimuccitunti.