[282] Upasampanno upasampannassa sutvā upasampannassa
pesuññaṁ upasaṁharati āpatti vācāya vācāya pācittiyassa.
Upasampanno upasampannassa sutvā anupasampannassa pesuññaṁ
upasaṁharati āpatti dukkaṭassa. Upasampanno anupasampannassa
sutvā upasampannassa pesuññaṁ upasaṁharati āpatti dukkaṭassa.
Upasampanno anupasampannassa sutvā anupasampannassa pesuññaṁ
upasaṁharati āpatti dukkaṭassa.

[283] Anāpatti napiyakamyassa nabhedādhippāyassa ummattakassa
ādikammikassāti.
Tatiyasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ.
-------
Catutthasikkhāpadaṁ

[284] Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā
bhikkhū upāsake padaso dhammaṁ vācenti. Upāsakā bhikkhūsu agāravā
appatissā asabhāgavuttikā viharanti. Ye te bhikkhū appicchā .pe.
Te ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma chabbaggiyā
bhikkhū upāsake padaso dhammaṁ vācessanti upāsakā bhikkhūsu
agāravā appatissā asabhāgavuttikā viharantīti. Athakho te
bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ .pe. Saccaṁ kira tumhe
bhikkhave upāsake padaso dhammaṁ vācetha upāsakā bhikkhūsu agāravā
appatissā asabhāgavuttikā viharantīti. Saccaṁ bhagavāti. Vigarahi
buddho bhagavā kathaṁ hi nāma tumhe moghapurisā upāsake padaso
dhammaṁ vācessatha upāsakā bhikkhūsu agāravā appatissā asabhāgavuttikā
viharanti netaṁ moghapurisā appasannānaṁ vā pasādāya .pe.
Evañca pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha yo pana
bhikkhu anupasampannaṁ padaso dhammaṁ vāceyya pācittiyanti.

[285] Yo panāti yo yādiso .pe. Bhikkhūti .pe. Ayaṁ
imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti. Anupasampanno nāma bhikkhuñca
bhikkhuniñca ṭhapetvā avaseso anupasampanno nāma.

[286] Padaso nāma 1 padaṁ anupadaṁ anvakkharaṁ anubyañjanaṁ. Padaṁ
nāma ekato paṭṭhapetvā ekato osāpenti. Anupadaṁ nāma
pāṭekkaṁ paṭṭhapetvā ekato osāpenti. Anvakkharaṁ nāma
rūpaṁ aniccanti vuccamāno rūti 2 opāteti. Anubyañjanaṁ nāma
rūpaṁ aniccanti vuccamāno vedanā aniccāti saddaṁ nicchāreti.
Yañca padaṁ yañca anupadaṁ yañca anvakkharaṁ yañca anubyañjanaṁ
sabbametaṁ padaso dhammo 3 nāma. Dhammo nāma buddhabhāsito
sāvakabhāsito isibhāsito devatābhāsito atthupasañhito dhammupasañhito.
Vāceyyāti padena vāceti pade pade āpatti
pācittiyassa. Akkharāya vāceti akkharakkharāya āpatti
pācittiyassa.

[287] Anupasampanne anupasampannasaññī padaso dhammaṁ vāceti
āpatti pācittiyassa. Anupasampanne vematiko padaso dhammaṁ
vāceti āpatti pācittiyassa. Anupasampanne upasampannasaññī
padaso dhammaṁ vāceti āpatti pācittiyassa. Upasampanne
anupasampannasaññī āpatti dukkaṭassa. Upasampanne vematiko
āpatti dukkaṭassa. Upasampanne upasampannasaññī anāpatti.

[288] Anāpatti ekato uddisāpento ekato sajjhāyaṁ
1 Yu. idaṁ pāṭhadvayaṁ na dissati. 2 Ma. runti. 3 atirekapāṭhena bhavitabbaṁ.
Ma. ayaṁ pāṭho natthi.
Karonto yebhuyyena paguṇaṁ ganthaṁ bhaṇantaṁ opāteti osārentaṁ
opāteti ummattakassa ādikammikassāti.
Catutthasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ.
-------
Pañcamasikkhāpadaṁ

[289] Tena samayena buddho bhagavā āḷaviyaṁ viharati aggāḷave
cetiye. Tena kho pana samayena upāsakā ārāmaṁ āgacchanti
dhammassavanāya. Dhamme bhāsite therā bhikkhū yathāvihāraṁ gacchanti.
Navakā bhikkhū tattheva upaṭṭhānasālāyaṁ upāsakehi saddhiṁ muṭṭhassatī
asampajānā naggā vikujjamānā 1 kākacchamānā seyyaṁ kappenti.
Upāsakā ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma bhaddantā
muṭṭhassatī asampajānā naggā vikujjamānā kākacchamānā seyyaṁ
kappessantīti. Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ upāsakānaṁ ujjhāyantānaṁ
khīyantānaṁ vipācentānaṁ. Ye te bhikkhū appicchā .pe. Te
ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma bhikkhū anupasampannena
saha seyyaṁ kappessantīti. Athakho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ .pe. Saccaṁ kira bhikkhave bhikkhū anupasampannena saha
seyyaṁ kappentīti. Saccaṁ bhagavāti. Vigarahi buddho bhagavā
kathaṁ hi nāma te bhikkhave moghapurisā anupasampannena saha seyyaṁ
kappessanti netaṁ bhikkhave appasannānaṁ vā pasādāya .pe.
Evañca pana bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha yo pana
bhikkhu anupasampannena saha seyyaṁ kappeyya pācittiyanti.
Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.
1 Ma. vikūjamānā. evamuparipi.

[290] Athakho bhagavā āḷaviyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena
kosambī tena cārikaṁ pakkāmi anupubbena cārikaṁ caramāno
yena kosambī tadavasari. Tatra sudaṁ bhagavā kosambiyaṁ viharati
badarikārāme. Bhikkhū āyasmantaṁ rāhulaṁ etadavocuṁ bhagavatā
āvuso rāhula sikkhāpadaṁ paññattaṁ na anupasampannena saha
seyyā kappetabbāti seyyaṁ āvuso rāhula jānāhīti. Athakho
āyasmā rāhulo seyyaṁ alabhamāno vaccakuṭiyā seyyaṁ kappesi.
Athakho bhagavā rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya yena vaccakuṭī
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā ukkāsi. Āyasmāpi rāhulo ukkāsi.
Ko etthāti. Ahaṁ bhagavā rāhuloti. Kissa tvaṁ rāhula idha
nipannosīti 1 . Athakho āyasmā rāhulo bhagavato etamatthaṁ
ārocesi. Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ
kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi anujānāmi bhikkhave anupasampannena
dvirattatirattaṁ saha seyyaṁ kappetuṁ. Evañca pana bhikkhave imaṁ
sikkhāpadaṁ uddiseyyātha yo pana bhikkhu anupasampannena
uttaridvirattatirattaṁ saha seyyaṁ kappeyya pācittiyanti.

[291] Yo panāti yo yādiso .pe. Bhikkhūti .pe.
Ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti. Anupasampanno nāma
bhikkhuṁ ṭhapetvā avaseso anupasampanno nāma. Uttaridvirattatirattanti
1 Ma. Yu. nisinnosīti.
Atirekadvirattatirattaṁ. Sahāti ekato. Seyyā
nāma sabbacchannā sabbaparicchannā yebhuyyenacchannā yebhuyyena
paricchannā. Seyyaṁ kappeyyāti catutthe divase atthaṅgate suriye
anupasampanne nipanne bhikkhu nipajjati āpatti pācittiyassa.
Bhikkhu nipanne anupasampanno nipajjati āpatti pācittiyassa.
Ubho vā nipajjanti āpatti pācittiyassa. Uṭṭhahitvā punappunaṁ
nipajjanti āpatti pācittiyassa.