[302] Mātugāme mātugāmasaññī uttarichappañcavācāhi dhammaṁ
deseti aññatra viññunā purisaviggahena āpatti pācittiyassa.
Mātugāme vematiko uttarichappañcavācāhi dhammaṁ deseti aññatra
viññunā purisaviggahena āpatti pācittiyassa. Mātugāme
amātugāmasaññī uttarichappañcavācāhi dhammaṁ deseti aññatra
viññunā purisaviggahena āpatti pācittiyassa. Yakkhiyā vā
petiyā vā paṇḍakassa vā tiracchānagatamanussaviggahitthiyā vā
Uttarichappañcavācāhi dhammaṁ deseti aññatra viññunā
purisaviggahena āpatti dukkaṭassa. Amātugāme mātugāmasaññī
āpatti dukkaṭassa. Amātugāme vematiko āpatti dukkaṭassa.
Amātugāme amātugāmasaññī anāpatti.

[303] Anāpatti viññunā purisaviggahena chappañcavācāhi
dhammaṁ deseti ūnakachappañcavācāhi dhammaṁ deseti uṭṭhahitvā
puna nisīditvā dhammaṁ deseti mātugāmo uṭṭhahitvā puna nisīdati
tasmiṁ deseti aññassa mātugāmassa deseti pañhaṁ pucchati
pañhaṁ puṭṭho katheti aññassatthāya bhaṇantaṁ mātugāmo suṇāti
ummattakassa ādikammikassāti.
Sattamasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ.
-------
Aṭṭhamasikkhāpadaṁ

[304] Tena samayena buddho bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane
kūṭāgārasālāyaṁ. Tena kho pana samayena sambahulā sandiṭṭhā sambhattā
bhikkhū vaggumudāya nadiyā tīre vassaṁ upagacchiṁsu. Tena kho pana
samayena vajjī dubbhikkhā hoti dvīhitikā setaṭṭhikā salākāvuttā
na sukarā uñchena paggahena yāpetuṁ. Athakho tesaṁ bhikkhūnaṁ
etadahosi etarahi kho vajjī dubbhikkhā dvīhitikā setaṭṭhikā
salākāvuttā na sukarā uñchena paggahena yāpetuṁ kena nu kho
mayaṁ upāyena samaggā sammodamānā avivadamānā phāsukaṁ vassaṁ
vaseyyāma na ca piṇḍakena kilamissāmāti 1 . Ekacce evamāhaṁsu
handa mayaṁ āvuso gihīnaṁ kammantaṁ adhiṭṭhema evante amhākaṁ
dātuṁ maññissanti evaṁ mayaṁ samaggā sammodamānā avivadamānā
phāsukaṁ vassaṁ vaseyyāma 2 na ca piṇḍakena kilamissāmāti. Ekacce
evamāhaṁsu alaṁ āvuso kiṁ gihīnaṁ kammantaṁ adhiṭṭhitena handa mayaṁ
āvuso gihīnaṁ dūteyyaṁ harāma evante amhākaṁ dātuṁ maññissanti
evaṁ mayaṁ samaggā sammodamānā avivadamānā phāsukaṁ vassaṁ vaseyyāma
na ca piṇḍakena kilamissāmāti. Ekacce evamāhaṁsu alaṁ āvuso
kiṁ gihīnaṁ kammantaṁ adhiṭṭhitena kiṁ gihīnaṁ dūteyyaṁ haṭena handa
mayaṁ āvuso gihīnaṁ aññamaññassa uttarimanussadhammassa vaṇṇaṁ
1 Ma. kilameyyāmāti. 2 Ma. vasissāma. evamuparipi.
Bhāsissāma asuko bhikkhu paṭhamassa jhānassa lābhī asuko bhikkhu
dutiyassa jhānassa lābhī asuko bhikkhu tatiyassa jhānassa lābhī
asuko bhikkhu catutthassa jhānassa lābhī asuko bhikkhu sotāpanno
asuko bhikkhu sakadāgāmī asuko bhikkhu anāgāmī asuko bhikkhu
arahā asuko bhikkhu tevijjo asuko bhikkhu chaḷabhiññoti
evante amhākaṁ dātuṁ maññissanti evaṁ mayaṁ samaggā
sammodamānā avivadamānā phāsukaṁ vassaṁ vaseyyāma na ca piṇḍakena
kilamissāmāti esoyeva kho āvuso seyyo yo amhākaṁ
gihīnaṁ aññamaññassa uttarimanussadhammassa vaṇṇo bhāsitoti.
Athakho te bhikkhū gihīnaṁ aññamaññassa uttarimanussadhammassa
vaṇṇaṁ bhāsiṁsu asuko bhikkhu paṭhamassa jhānassa lābhī .pe.
Asuko bhikkhu chaḷabhiññoti. Athakho te manussā lābhā vata
no suladdhaṁ vata no yesaṁ no evarūpā bhikkhū vassaṁ upagatā
na vata no ito pubbe evarūpā bhikkhū vassaṁ upagatā yathāyime 1
bhikkhū sīlavanto kalyāṇadhammāti. Te na tādisāni bhojanāni
attanā bhuñjanti mātāpitūnaṁ denti puttadārassa denti dāsa-
kammakaraporisassa denti mittāmaccānaṁ denti ñātisālohitānaṁ
denti yādisāni bhikkhūnaṁ denti na tādisāni khādanīyāni sāyanīyāni
pānāni attanā pivanti mātāpitūnaṁ denti puttadārassa denti
dāsakammakaraporisassa denti mittāmaccānaṁ denti ñātisālohitānaṁ
1 Ma. yathayime.
Denti yādisāni bhikkhūnaṁ denti. Athakho te bhikkhū vaṇṇavanto 1
ahesuṁ pīnindriyā pasannamukhavaṇṇā vippasannacchavivaṇṇā.

[305] Āciṇṇaṁ kho panetaṁ vassaṁ vutthānaṁ bhikkhūnaṁ bhagavantaṁ
dassanāya upasaṅkamituṁ. Athakho te bhikkhū vassaṁ vutthā temāsaccayena
senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya yena vesālī tenupasaṅkamiṁsu 2
anupubbena yena vesālī mahāvanaṁ kūṭāgārasālā yena bhagavā
tenupaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ
nisīdiṁsu. Tena kho pana samayena disāsu vassaṁ vutthā bhikkhū kisā
honti lūkhā dubbaṇṇā uppaṇḍuppaṇḍukajātā dhamanisanthatagattā.
Vaggumudātīriyā pana bhikkhū vaṇṇavanto honti pīnindriyā
pasannamukhavaṇṇā vippasannacchavivaṇṇā. Āciṇṇaṁ kho panetaṁ
buddhānaṁ bhagavantānaṁ āgantukehi bhikkhūhi saddhiṁ paṭisammodituṁ.
Athakho bhagavā vaggumudātīriye bhikkhū etadavoca kacci bhikkhave
khamanīyaṁ kacci yāpanīyaṁ kacci samaggā sammodamānā avivadamānā
phāsukaṁ vassaṁ vasittha na ca piṇḍakena kilamitthāti. Khamanīyaṁ bhagavā
yāpanīyaṁ bhagavā samaggā ca mayaṁ bhante sammodamānā avivadamānā
phāsukaṁ vassaṁ vasimhā na ca piṇḍakena kilamimhāti. Jānantāpi
tathāgatā pucchanti jānantāpi na pucchanti kālaṁ viditvā pucchanti
kālaṁ viditvā na pucchanti atthasañhitaṁ tathāgatā pucchanti no
anatthasañhitaṁ anatthasañhite setughāto tathāgatānaṁ. Dvīhākārehi
1 Ma. vaṇṇavā. evamuparipi. 2 Ma. tena pakkamiṁsu.
Buddhā bhagavanto bhikkhū paṭipucchanti dhammaṁ vā desessāma
sāvakānaṁ vā sikkhāpadaṁ paññāpessāmāti. Athakho bhagavā vaggu
mudātīriye bhikkhū etadavoca yathākathaṁ pana tumhe bhikkhave samaggā
sammodamānā avivadamānā phāsukaṁ vassaṁ vasittha na ca piṇḍakena
kilamitthāti. Athakho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Kacci pana vo bhikkhave bhūtanti. Bhūtaṁ bhagavāti. Vigarahi buddho
bhagavā kathaṁ hi nāma tumhe bhikkhave udarassa kāraṇā gihīnaṁ aññamaññassa
uttarimanussadhammassa vaṇṇaṁ bhāsissatha netaṁ bhikkhave
appasannānaṁ vā pasādāya .pe. Evañca pana bhikkhave imaṁ
sikkhāpadaṁ uddiseyyātha yo pana bhikkhu anupasampannassa uttarimanussadhammaṁ
āroceyya bhūtasmiṁ pācittiyanti.

[306] Yo panāti yādiso .pe. Bhikkhūti .pe. Ayaṁ
imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti. Anupasampanno nāma bhikkhuñca
bhikkhuniñca ṭhapetvā avaseso anupasampanno nāma.

[307] Uttarimanussadhammo nāma jhānaṁ vimokkho samādhi
samāpatti ñāṇadassanaṁ maggabhāvanā phalasacchikiriyā kilesappahānaṁ
vinīvaraṇatā cittassa suññāgāre abhirati.

[308] Jhānanti paṭhamaṁ jhānaṁ dutiyaṁ jhānaṁ tatiyaṁ jhānaṁ catutthaṁ
jhānaṁ. Vimokkhoti suññato vimokkho animitto vimokkho
appaṇihito vimokkho. Samādhīti suññato samādhi animitto samādhi
Appaṇihito samādhi. Samāpattīti suññatā samāpatti animittā
samāpatti appaṇihitā samāpatti. Ñāṇanti 1 tisso vijjā.
Maggabhāvanāti cattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā
cattāro iddhipādā pañcindriyāni pañca balāni satta bojjhaṅgā
ariyo aṭṭhaṅgiko maggo. Phalasacchikiriyāti sotāpattiphalassa
sacchikiriyā sakadāgāmiphalassa sacchikiriyā anāgāmiphalassa sacchikiriyā
arahattaphalassa sacchikiriyā. Kilesappahānanti rāgassa pahānaṁ
dosassa pahānaṁ mohassa pahānaṁ. Vinīvaraṇatā cittassāti rāgā
cittassa 2 vinīvaraṇatā dosā cittassa 3 vinīvaraṇatā mohā cittassa 4
vinīvaraṇatā. Suññāgāre abhiratīti paṭhamena jhānena suññāgāre
abhirati dutiyena jhānena suññāgāre abhirati tatiyena jhānena
suññāgāre abhirati catutthena jhānena suññāgāre abhirati.

[309] Āroceyyāti anupasampannassa paṭhamaṁ jhānaṁ samāpajjinti
bhaṇantassa āpatti pācittiyassa. Āroceyyāti anupasampannassa
paṭhamaṁ jhānaṁ samāpajjāmīti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.
Āroceyyāti anupasampannassa paṭhamaṁ jhānaṁ samāpannoti
bhaṇantassa āpatti pācittiyassa. Āroceyyāti anupasampannassa
paṭhamassa jhānassa lābhimhīti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.
Āroceyyāti anupasampannassa paṭhamassa jhānassa vasimhīti bhaṇantassa
āpatti pācittiyassa. Āroceyyāti anupasampannassa
1 Ma. ñāṇadassananti. 2-3-4 Ma. cittaṁ.
Paṭhamaṁ jhānaṁ sacchikataṁ mayāti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

[310] Āroceyyāti anupasampannassa dutiyaṁ jhānaṁ tatiyaṁ
jhānaṁ catutthaṁ jhānaṁ samāpajjiṁ samāpajjāmi samāpanno catutthassa
jhānassa lābhimhi vasimhi catutthaṁ jhānaṁ sacchikataṁ mayāti bhaṇantassa
āpatti pācittiyassa.

[311] Āroceyyāti anupasampannassa suññataṁ vimokkhaṁ
animittaṁ vimokkhaṁ appaṇihitaṁ vimokkhaṁ suññataṁ samādhiṁ animittaṁ
samādhiṁ appaṇihitaṁ samādhiṁ samāpajjiṁ samāpajjāmi samāpanno
appaṇihitassa samādhissa lābhimhi vasimhi appaṇihito samādhi
sacchikato mayāti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.