[573] Kathañca bhikkhu atītaṁ nānvāgameti. Evaṁrūpo ahosiṁ
atītamaddhānanti tattha nandiṁ na samanvāneti evaṁvedano ahosiṁ
.pe. Evaṁsañño ahosiṁ .pe. Evaṁsaṅkhāro ahosiṁ .pe.
Evaṁviññāṇo ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ na samanvāneti.
Evaṁ kho bhikkhu atītaṁ nānvāgameti.

[574] Kathañca bhikkhu anāgataṁ paṭikaṅkhati. Evaṁrūpo siyaṁ
anāgatamaddhānanti tattha nandiṁ samanvāneti evaṁvedano siyaṁ
.pe. Evaṁsañño siyaṁ .pe. Evaṁsaṅkhāro siyaṁ .pe. Evaṁviññāṇo
siyaṁ anāgatamaddhānanti tattha nandiṁ samanvāneti. Evaṁ kho bhikkhu
anāgataṁ paṭikaṅkhati.

[575] Kathañca bhikkhu anāgataṁ nappaṭikaṅkhati. Evaṁrūpo siyaṁ
anāgatamaddhānanti tattha nandiṁ na samanvāneti evaṁvedano siyaṁ
.pe. Evaṁsañño siyaṁ .pe. Evaṁsaṅkhāro siyaṁ .pe.
Evaṁviññāṇo siyaṁ anāgatamaddhānanti tattha nandiṁ na samanvāneti.
Evaṁ kho bhikkhu anāgataṁ nappaṭikaṅkhati.

[576] Kathañca bhikkhu paccuppannesu dhammesu saṁhirati. Idha
bhikkhu assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido
ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido
sappurisadhamme avinīto rūpaṁ attato samanupassati rūpavantaṁ vā
attānaṁ attani vā rūpaṁ rūpasmiṁ vā attānaṁ vedanaṁ .pe.
Saññaṁ .pe. Saṅkhāre .pe. Viññāṇaṁ attato samanupassati
viññāṇavantaṁ vā attānaṁ attani vā viññāṇaṁ viññāṇasmiṁ
vā attānaṁ. Evaṁ kho bhikkhu paccuppannesu dhammesu saṁhirati.

[577] Kathañca bhikkhu paccuppannesu dhammesu na saṁhirati. Idha
bhikkhu sutavā ariyasāvako ariyānaṁ dassāvī ariyadhammassa kovido
ariyadhamme suvinīto sappurisānaṁ dassāvī sappurisadhammassa kovido
sappurisadhamme suvinīto na rūpaṁ attato samanupassati na rūpavantaṁ
vā attānaṁ na attani vā rūpaṁ na rūpasmiṁ vā attānaṁ na
vedanaṁ .pe. Na saññaṁ .pe. Na saṅkhāre .pe. Na viññāṇaṁ
attato samanupassati na viññāṇavantaṁ vā attānaṁ na attani
vā viññāṇaṁ na viññāṇasmiṁ vā attānaṁ. Evaṁ kho bhikkhu
paccuppannesu dhammesu na saṁhirati.

[578] Atītaṁ nānvāgameyya .pe.
Taṁ ve bhaddekarattoti santo ācikkhate munīti.
Idamavoca bhagavā attamano āyasmā lomasakaṅgiyo bhagavato
bhāsitaṁ abhinandīti.
Lomasakaṅgiyabhaddekarattasuttaṁ niṭṭhitaṁ catutthaṁ.
-----------
Cūḷakammavibhaṅgasuttaṁ

[579] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho subho māṇavo
todeyyaputto yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavatā
saddhiṁ sammodi sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ
nisīdi.

[580] Ekamantaṁ nisinno kho subho māṇavo todeyyaputto
bhagavantaṁ etadavoca ko nu kho bho gotama hetu ko paccayo
yena manussānaṁyeva sataṁ manussabhūtānaṁ dissati hīnappaṇītatā dissanti
[1]- Bho gotama manussā appāyukā dissanti dīghāyukā dissanti
bahvābādhā dissanti appābādhā dissanti dubbaṇṇā dissanti
vaṇṇavanto dissanti appesakkhā dissanti mahesakkhā dissanti
appabhogā dissanti mahābhogā dissanti nīcākulīnā dissanti
uccākulīnā dissanti appapaññā 2 dissanti paññavanto ko
nu kho bho gotama hetu ko paccayo yena manussānaṁyeva sataṁ
manussabhūtānaṁ dissati hīnappaṇītatāti.

[581] Kammassakā māṇava sattā kammadāyādā kammayonī
kammabandhū kammapaṭisaraṇā kammaṁ satte vibhajati yadidaṁ
hīnappaṇītatāyāti. Na kho ahaṁ imassa bhoto gotamassa saṅkhittena
bhāsitassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ ājānāmi
1 Po. Ma. Yu. etthantare hisaddo atthi. 2 Po. Ma. Yu. duppaññā.
Sādhu me bhavaṁ gotamo tathā dhammaṁ desetu yathāhaṁ imassa
bhoto gotamassa saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ avibhattassa
vitthārena atthaṁ ājāneyyanti. Tenahi māṇava suṇāhi sādhukaṁ
manasikarohi bhāsissāmīti. Evaṁ bhoti kho subho māṇavo
todeyyaputto bhagavato paccassosi.

[582] Bhagavā etadavoca idha māṇava ekacco itthī vā
puriso vā pāṇātipātī hoti luddo lohitapāṇī hatapahate
niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu 1 . So tena kammena evaṁ
samattena evaṁ samādinnena kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṁ
duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati no ce kāyassa bhedā parammaraṇā
apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati sace manussattaṁ āgacchati
yattha yattha pacchā jāyati appāyuko hoti. Appāyukasaṁvattanikā
esā māṇava paṭipadā yadidaṁ pāṇātipātī hoti luddo
lohitapāṇī hatapahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu 2 .