[553] Atha kho te bhikkhū yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkamiṁsu
upasaṅkamitvā āyasmatā mahākaccānena saddhiṁ sammodiṁsu
sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ
Nisinnā kho te bhikkhū āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavocuṁ idaṁ
kho no āvuso kaccāna bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā
vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho
atītaṁ nānvāgameyya .pe.
Taṁ ve bhaddekarattoti santo ācikkhate munīti
tesanno āvuso kaccāna amhākaṁ acirapakkantassa bhagavato
etadahosi idaṁ kho no āvuso bhagavā saṅkhittena uddesaṁ
uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho
atītaṁ nānvāgameyya .pe.
Taṁ ve bhaddekarattoti santo ācikkhate munīti
ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa
vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyāti tesanno
āvuso kaccāna amhākaṁ etadahosi ayaṁ kho āyasmā mahākaccāno
satthu ceva saṁvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ
pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa
uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena ... Atthaṁ
vibhajituṁ yannūna mayaṁ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma
upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāmāti
vibhajatāyasmā mahākaccānoti.

[554] Seyyathāpi āvuso puriso sāratthiko sāragavesī
Sārapariyesanañcaramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva
mūlaṁ atikkamma khandhaṁ sākhāpalāse sāraṁ pariyesitabbaṁ maññeyya
evaṁ sampadamidaṁ āyasmantānaṁ satthari sammukhībhūte taṁ bhagavantaṁ
atisitvā 1 amhe etamatthaṁ paṭipucchitabbaṁ maññatha 2 so hāvuso
bhagavā jānaṁ jānāti passaṁ passati cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto
brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā
dhammasāmī tathāgato so ceva panetassa kālo ahosi 3 yaṁ
bhagavantaṁyeva etamatthaṁ paṭipuccheyyātha yathā no 4 bhagavā byākareyya
tathā naṁ dhāreyyāthāti. Addhāvuso kaccāna bhagavā jānaṁ jānāti
passaṁ passati cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā
pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammasāmī tathāgato
so ceva panetassa kālo ahosi yaṁ bhagavantaṁyeva etamatthaṁ
paṭipuccheyyāma yathā no bhagavā byākareyya tathā naṁ dhāreyyāma
apicāyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito sambhāvito ca
viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa
bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ
avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ vibhajatāyasmā mahākaccāno
agarukaritvāti. Tenahāvuso suṇātha sādhukaṁ manasikarotha bhāsissāmīti.
Evamāvusoti kho te bhikkhū āyasmato mahākaccānassa paccassosuṁ.
1 Po. atikkamitvā. 2 Yu. maññetha. 3 Yu. hoti. 4 Po. Ma. Yu. vo.

[555] Āyasmā mahākaccāno etadavoca yaṁ kho no āvuso
bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā
uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho
atītaṁ nānvāgameyya .pe.
Taṁ ve bhaddekarattoti santo ācikkhate munīti
imassa kho ahaṁ āvuso bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa
vitthārena atthaṁ avibhattassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi.

[556] Kathañcāvuso atītaṁ anvāgameti. Iti me cakkhu
ahosi atītamaddhānaṁ iti rūpāti tattha chandarāgapaṭibaddhaṁ hoti
viññāṇaṁ chandarāgapaṭibaddhattā viññāṇassa tadabhinandati
tadabhinandanto atītaṁ anvāgameti. Iti me sotaṁ ahosi atītamaddhānaṁ
iti saddāti ... Iti me ghānaṁ ahosi atītamaddhānaṁ iti gandhāti ...
Iti me jivhā ahosi atītamaddhānaṁ iti rasāti ... Iti me kāyo
ahosi atītamaddhānaṁ iti phoṭṭhabbāti ... Iti me mano ahosi
atītamaddhānaṁ iti dhammāti tattha chandarāgapaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ
chandarāgapaṭibaddhattā viññāṇassa tadabhinandati tadabhinandanto
atītaṁ anvāgameti. Evaṁ kho āvuso atītaṁ anvāgameti.

[557] Kathañcāvuso atītaṁ nānvāgameti. Iti me cakkhu
ahosi atītamaddhānaṁ iti rūpāti tattha na chandarāgapaṭibaddhaṁ hoti
viññāṇaṁ na chandarāgapaṭibaddhattā viññāṇassa na tadabhinandati
Na tadabhinandanto atītaṁ nānvāgameti. Iti me sotaṁ ahosi
atītamaddhānaṁ iti saddāti ... Iti me ghānaṁ ahosi atītamaddhānaṁ
iti gandhāti ... Iti me jivhā ahosi atītamaddhānaṁ iti rasāti ...
Iti me kāyo ahosi atītamaddhānaṁ iti phoṭṭhabbāti ... Iti me
mano ahosi atītamaddhānaṁ iti dhammāti tattha na chandarāgapaṭibaddhaṁ
hoti viññāṇaṁ na chandarāgapaṭibaddhattā viññāṇassa
na tadabhinandati na tadabhinandanto atītaṁ nānvāgameti. Evaṁ kho
āvuso atītaṁ nānvāgameti.

[558] Kathañcāvuso anāgataṁ paṭikaṅkhati. Iti me cakkhu
siyā anāgatamaddhānaṁ iti rūpāti appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ
paṇidahati cetaso paṇidhānapaccayā tadabhinandati tadabhinandanto
anāgataṁ paṭikaṅkhati. Iti me sotaṁ siyā anāgatamaddhānaṁ iti
saddāti ... Iti me ghānaṁ siyā anāgatamaddhānaṁ iti gandhāti ...
Iti me jivhā siyā anāgatamaddhānaṁ iti rasāti ... Iti me kāyo
siyā anāgatamaddhānaṁ iti phoṭṭhabbāti ... Iti me mano siyā
anāgatamaddhānaṁ iti dhammāti appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ
paṇidahati cetaso paṇidhānapaccayā tadabhinandati tadabhinandanto
anāgataṁ paṭikaṅkhati. Evaṁ kho āvuso anāgataṁ paṭikaṅkhati.

[559] Kathañcāvuso anāgataṁ nappaṭikaṅkhati. Iti me cakkhu
siyā anāgatamaddhānaṁ iti rūpāti appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ
Na paṇidahati cetaso apaṇidhānapaccayā na tadabhinandati na
tadabhinandanto anāgataṁ nappaṭikaṅkhati. Iti me sotaṁ siyā anāgatamaddhānaṁ
iti saddāti ... Iti me ghānaṁ siyā anāgatamaddhānaṁ iti
gandhāti ... Iti me jivhā siyā anāgatamaddhānaṁ iti rasāti ...
Iti me kāyo siyā anāgatamaddhānaṁ iti phoṭṭhabbāti ... Iti me
mano siyā anāgatamaddhānaṁ iti dhammāti appaṭiladdhassa paṭilābhāya
cittaṁ na paṇidahati cetaso apaṇidhānapaccayā na tadabhinandati
na tadabhinandanto anāgataṁ nappaṭikaṅkhati. Evaṁ kho āvuso
anāgataṁ nappaṭikaṅkhati.

[560] Kathañcāvuso paccuppannesu dhammesu saṁhirati.
Yañcāvuso cakkhu ye ca rūpā ubhayametaṁ paccuppannaṁ tasmiṁyeva
paccuppanne chandarāgapaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ chandarāgapaṭibaddhattā
viññāṇassa tadabhinandati tadabhinandanto paccuppannesu
dhammesu saṁhirati. Yañcāvuso sotaṁ ye ca saddā ... Yañcāvuso
ghānaṁ ye ca gandhā ... Yā cāvuso jivhā ye ca rasā ... Yo
cāvuso kāyo ye ca phoṭṭhabbā ... Yo cāvuso mano ye ca
dhammā ubhayametaṁ paccuppannaṁ tasmiṁyeva paccuppanne chandarāgapaṭibaddhaṁ
hoti viññāṇaṁ chandarāgapaṭibaddhattā viññāṇassa
tadabhinandati tadabhinandanto paccuppannesu dhammesu saṁhirati.
Evaṁ kho āvuso paccuppannesu dhammesu saṁhirati.

[561] Kathañcāvuso paccuppannesu dhammesu na saṁhirati.
Yañcāvuso cakkhu ye ca rūpā ubhayametaṁ paccuppannaṁ tasmiṁyeva
paccuppanne na chandarāgapaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ na chandarāgapaṭibaddhattā
viññāṇassa na tadabhinandati na tadabhinandanto
paccuppannesu dhammesu na saṁhirati. Yañcāvuso sotaṁ ye ca
saddā ... Yañcāvuso ghānaṁ ye ca gandhā ... Yā cāvuso jivhā ye
ca rasā ... Yo cāvuso kāyo ye ca phoṭṭhabbā ... Yo cāvuso
mano ye ca dhammā ubhayametaṁ paccuppannaṁ tasmiṁyeva paccuppanne na
chandarāgapaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ na chandarāgapaṭibaddhattā viññāṇassa
na tadabhinandati na tadabhinandanto paccuppannesu dhammesu
na saṁhirati. Evaṁ kho āvuso paccuppannesu dhammesu na saṁhirati.

[562] Yaṁ kho no āvuso bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā
vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho
atītaṁ nānvāgameyya .pe.
Taṁ ve bhaddekarattoti santo ācikkhate munīti
imassa kho ahaṁ āvuso bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa
vitthārena atthaṁ avibhattassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi
ākaṅkhamānā ca pana tumhe āyasmanto bhagavantaṁyeva upasaṅkamitvā
etamatthaṁ paṭipuccheyyātha yathā vo bhagavā byākaroti tathā naṁ
dhāreyyāthāti.