[563] Atha kho te bhikkhū āyasmato mahākaccānassa bhāsitaṁ
abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ
nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ yaṁ kho no bhante
bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā
uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho
atītaṁ nānvāgameyya .pe.
Taṁ ve bhaddekarattoti santo ācikkhate munīti
tesanno bhante amhākaṁ acirapakkantassa bhagavato etadahosi idaṁ
kho no āvuso bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena
atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho
atītaṁ nānvāgameyya nappaṭikaṅkhe anāgataṁ
yadatītampahīnantaṁ appattañca anāgataṁ
paccuppannañca yo dhammaṁ tattha tattha vipassati
asaṁhiraṁ asaṅkuppaṁ taṁ viddhā manubrūhaye
ajjeva kiccamātappaṁ ko jaññā maraṇaṁ suve
na hi no saṅgarantena mahāsenena maccunā
evaṁvihārimātāpiṁ ahorattamatanditaṁ
taṁ ve bhaddekarattoti santo ācikkhate munīti
ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa
Vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyāti tesanno
bhante amhākaṁ etadahosi ayaṁ kho āyasmā mahākaccāno
satthu ceva saṁvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ
pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa
uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ
yannūna mayaṁ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma
upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāmāti
atha kho mayaṁ bhante yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkamimhā
upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipucchimhā
tesanno bhante āyasmatā mahākaccānena imehi ākārehi imehi
padehi imehi byañjanehi attho vibhattoti.

[564] Paṇḍito bhikkhave mahākaccāno mahāpañño bhikkhave
mahākaccāno mañcepi [1]- bhikkhave etamatthaṁ paṭipuccheyyātha ahampi
taṁ evamevaṁ byākareyyaṁ yathātaṁ mahākaccānena byākataṁ eso
ceva tassa attho evañca naṁ dhārethāti.
Idamavoca bhagavā attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ
abhinandunti.
Mahākaccānabhaddekarattasuttaṁ niṭṭhitaṁ tatiyaṁ.
--------
1 Ma. Yu. etthantare tumheti dissati.
Lomasakaṅgiyabhaddekarattasuttaṁ

[565] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena
āyasmā lomasakaṅgiyo sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme.
Atha kho candano devaputto abhikkantāya rattiyā
abhikkantavaṇṇo kevalakappaṁ nigrodhārāmaṁ obhāsetvā yenāyasmā
lomasakaṅgiyo tenupasaṅkami upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.

[566] Ekamantaṁ ṭhito kho candano devaputto āyasmantaṁ
lomasakaṅgiyaṁ etadavoca dhāresi tvaṁ bhikkhu bhaddekarattassa
uddesañca vibhaṅgañcāti. Na kho ahaṁ āvuso dhāremi bhaddekarattassa
uddesañca vibhaṅgañca tvaṁ panāvuso dhāresi bhaddekarattassa
uddesañca vibhaṅgañcāti. Ahampi kho bhikkhu na dhāremi bhaddekarattassa
uddesañca vibhaṅgañca dhāresi [1]- tvaṁ bhikkhu bhaddekarattiyo
gāthāti. Na kho ahaṁ āvuso dhāremi bhaddekarattiyo gāthā
tvaṁ panāvuso dhāresi bhaddekarattiyo gāthāti. Dhāremi kho ahaṁ
bhikkhu bhaddekarattiyo gāthāti. Yathākathaṁ pana tvaṁ āvuso dhāresi
bhaddekarattiyo gāthāti.

[567] Ekamidaṁ bhikkhu samayaṁ bhagavā devesu tāvatiṁsesu viharati
pāricchattakamūle paṇḍukambalasilāyaṁ. Tatra kho 2 bhagavā devānaṁ
1 Ma. Yu. etthantare panasaddo atthi. 2 Ma. Yu. khosaddo natthi.
Tāvatiṁsānaṁ bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsi
atītaṁ nānvāgameyya nappaṭikaṅkhe anāgataṁ
yadatītampahīnantaṁ appattañca anāgataṁ
paccuppannañca yo dhammaṁ tattha tattha vipassati
asaṁhiraṁ asaṅkuppaṁ taṁ viddhā manubrūhaye
ajjeva kiccamātappaṁ ko jaññā maraṇaṁ suve
na hi no saṅgarantena mahāsenena maccunā
evaṁvihārimātāpiṁ ahorattamatanditaṁ
taṁ ve bhaddekarattoti santo ācikkhate munīti.

[568] Evaṁ kho ahaṁ bhikkhu dhāremi bhaddekarattiyo gāthā
uggaṇhāhi tvaṁ bhikkhu bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca
pariyāpuṇāhi tvaṁ bhikkhu bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca
dhārehi tvaṁ bhikkhu bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca
atthasañhito bhikkhu bhaddekarattassa uddeso ca vibhaṅgo ca
ādibrahmacariyakoti. Idamavoca candano devaputto idaṁ vatvā
tatthevantaradhāyi.

[569] Atha kho āyasmā lomasakaṅgiyo tassā rattiyā accayena
senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaraṁ ādāya yena sāvatthī tena cārikaṁ
pakkāmi. Anupubbena cārikañcaramāno yena sāvatthī jetavanaṁ
anāthapiṇḍikassārāmo yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
Bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho
āyasmā lomasakaṅgiyo bhagavantaṁ etadavoca ekamidāhaṁ bhante
samayaṁ sakkesu viharāmi kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme atha kho
bhante aññataro devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo
kevalakappaṁ nigrodhārāmaṁ obhāsetvā yenāhaṁ tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi ekamantaṁ ṭhito kho bhante so
devaputto maṁ etadavoca dhāresi tvaṁ bhikkhu bhaddekarattassa
uddesañca vibhaṅgañcāti evaṁ vutte ahaṁ bhante taṁ devaputtaṁ
etadavocaṁ na kho ahaṁ āvuso dhāremi bhaddekarattassa uddesañca
vibhaṅgañca tvaṁ panāvuso dhāresi bhaddekarattassa uddesañca
vibhaṅgañcāti ahampi kho bhikkhu na dhāremi bhaddekarattassa
uddesañca vibhaṅgañca dhāresi pana tvaṁ bhikkhu bhaddekarattiyo
gāthāti na kho ahaṁ āvuso dhāremi bhaddekarattiyo gāthā tvaṁ
panāvuso dhāresi bhaddekarattiyo gāthāti dhāremi kho ahaṁ bhikkhu
bhaddekarattiyo gāthāti yathākathaṁ pana tvaṁ āvuso dhāresi bhaddekarattiyo
gāthāti ekamidaṁ bhikkhu samayaṁ bhagavā devesu tāvatiṁsesu
viharati pāricchattakamūle paṇḍukambalasilāyaṁ tatra kho bhagavā
devānaṁ tāvatiṁsānaṁ bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsi
atītaṁ nānvāgameyya .pe.
Taṁ ve bhaddekarattoti santo ācikkhate munīti
Evaṁ kho ahaṁ bhikkhu dhāremi bhaddekarattiyo gāthā uggaṇhāhi
tvaṁ bhikkhu bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca pariyāpuṇāhi
tvaṁ bhikkhu bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca dhārehi tvaṁ
bhikkhu bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca atthasañhito bhikkhu
bhaddekarattassa uddeso ca vibhaṅgo ca ādibrahmacariyakoti.
Idamavoca bhante so devaputto idaṁ vatvā tatthevantaradhāyi
sādhu me bhante bhagavā bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca
desetūti.

[570] Jānāsi pana tvaṁ bhikkhu taṁ devaputtanti. Na kho
ahaṁ bhante jānāmi taṁ devaputtanti. Candano nāmeso bhikkhu
devaputto candano bhikkhu devaputto aṭṭhikatvā manasikatvā
sabbaṁ cetaso samannāharitvā ohitasoto dhammaṁ suṇāti tenahi
bhikkhu suṇāhi sādhukaṁ manasikarohi bhāsissāmīti. Evambhanteti kho
so bhikkhu 1 bhagavato paccassosi.

[571] Bhagavā etadavoca
atītaṁ nānvāgameyya nappaṭikaṅkhe anāgataṁ
yadatītampahīnantaṁ appattañca anāgataṁ
paccuppannañca yo dhammaṁ tattha tattha vipassati
asaṁhiraṁ asaṅkuppaṁ taṁ viddhā manubrūhaye
ajjeva kiccamātappaṁ ko jaññā maraṇaṁ suve
1 Po. Ma. Yu. evambhanteti kho āyasmā lomasakaṅgiyo.
Na hi no saṅgarantena mahāsenena maccunā
evaṁvihārimātāpiṁ ahorattamatanditaṁ
taṁ ve bhaddekarattoti santo ācikkhate munīti.

[572] Kathañca bhikkhu atītaṁ anvāgameti. Evaṁrūpo ahosiṁ
atītamaddhānanti tattha nandiṁ samanvāneti evaṁvedano ahosiṁ
.pe. Evaṁsañño ahosiṁ .pe. Evaṁsaṅkhāro ahosiṁ .pe.
Evaṁviññāṇo ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ samanvāneti.
Evaṁ kho bhikkhu atītaṁ anvāgameti.