[503] Seyyathāpi bhikkhave akkhadhutto paṭhameneva kaṭaggahena
mahantaṁ bhogakkhandhaṁ adhigaccheyya. Appamattako so bhikkhave
kaṭaggaho yaṁ kho so akkhadhutto paṭhameneva kaṭaggahena mahantaṁ
bhogakkhandhaṁ adhigaccheyya. Atha kho ayameva tato mahantataro
kaṭaggaho yaṁ so paṇḍito kāyena sucaritaṁ caritvā vācāya sucaritaṁ
caritvā manasā sucaritaṁ caritvā kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṁ
Saggaṁ lokaṁ upapajjati. Ayaṁ bhikkhave kevalā paripūrā paṇḍitabhūmīti.
Idamavoca bhagavā attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ
abhinandunti.
Bālapaṇḍitasuttaṁ niṭṭhitaṁ navamaṁ.
---------
Devadūtasuttaṁ

[504] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū
āmantesi bhikkhavoti. Bhadanteti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.

[505] Bhagavā etadavoca seyyathāpi bhikkhave dve agārā
sadvārā. Tatra cakkhumā puriso majjhe ṭhito passeyya manusse
gehaṁ pavisantepi nikkhamantepi anusañcarantepi 1 anuvicarantepi evameva
kho ahaṁ bhikkhave dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena
satte passāmi cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe
dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāmi ime
vata bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā
manosucaritena samannāgatā ariyānaṁ anupavādakā sammādiṭṭhikā
sammādiṭṭhikammasamādānā te kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṁ
saggaṁ lokaṁ upapannā ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena
samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā
ariyānaṁ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā te
kāyassa bhedā parammaraṇā manussesu uppannā ime vata bhonto
sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā
manoduccaritena samannāgatā ariyānaṁ upavādakā micchādiṭṭhikā
1 Ma. anucaṅkamantepi.
Micchādiṭṭhikammasamādānā te kāyassa bhedā parammaraṇā pittivisayaṁ
upapannā ime vā pana bhonto sattā kāyaduccaritena
samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā
ariyānaṁ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā te
kāyassa bhedā parammaraṇā tiracchānayoniṁ upapannā ime vā
pana bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena
samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṁ upavādakā
micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā te kāyassa bhedā
parammaraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannāti.

[506] Tamenaṁ bhikkhave nirayapālā nānābāhāsu gahetvā
yamassa rañño dassenti ayaṁ deva puriso ametteyyo asāmañño
abrahmañño na kule jeṭṭhāpacāyī imassa devo daṇḍaṁ
paṇetūti.

[507] Tamenaṁ bhikkhave yamo rājā paṭhamaṁ devadūtaṁ samanuyuñjati
samanuggāhati samanubhāsati ambho purisa na tvaṁ addasa manussesu
paṭhamaṁ devadūtaṁ pātubhūtanti. So evamāha nāddasaṁ bhanteti.
Tamenaṁ bhikkhave yamo rājā evamāha ambho purisa na tvaṁ addasa
manussesu daharaṁ kumāraṁ mandaṁ uttānaseyyakaṁ sake muttakarīse palipannaṁ
semānanti. So evamāha addasaṁ bhanteti. Tamenaṁ bhikkhave
yamo rājā evamāha ambho purisa tassa te viññussa sato
Mahallakassa na etadahosi ahampi khomhi jātidhammo jātiṁ anatīto
handāhaṁ kalyāṇaṁ karomi kāyena vācāya manasāti. So evamāha
nāsakkhissaṁ bhante pamādassaṁ bhanteti. Tamenaṁ bhikkhave yamo rājā
evamāha ambho purisa pamādavatāya na kalyāṇamakāsi kāyena
vācāya manasā taggha tvaṁ ambho purisa tathā karissanti yathātaṁ
pamattaṁ taṁ kho pana te etaṁ pāpakammaṁ neva mātarā kataṁ
na pitarā kataṁ na bhātarā kataṁ na bhaginiyā kataṁ na mittāmaccehi
kataṁ na ñātisālohitehi kataṁ na samaṇabrāhmaṇehi kataṁ
na devatāhi kataṁ tayāvetaṁ pāpakammaṁ kataṁ tvaññevetassa vipākaṁ
paṭisaṁvedissasīti.

[508] Tamenaṁ bhikkhave yamo rājā paṭhamaṁ devadūtaṁ samanuyuñjitvā
samanuggāhitvā samanubhāsitvā dutiyaṁ devadūtaṁ samanuyuñjati samanuggāhati
samanubhāsati ambho purisa na tvaṁ addasa manussesu dutiyaṁ devadūtaṁ
pātubhūtanti. So evamāha nāddasaṁ bhanteti. Tamenaṁ bhikkhave
yamo rājā evamāha ambho purisa na tvaṁ addasa manussesu
itthiṁ vā purisaṁ vā asītikaṁ vā navutikaṁ vā vassasatikaṁ vā jātiyā
jiṇṇaṁ gopānasivaṅkaṁ bhoggaṁ daṇḍaparāyanaṁ pavedhamānaṁ gacchantaṁ
āturaṁ gatayobbanaṁ khaṇḍadantaṁ palitakesaṁ vilūnaṁ khalitaṁsiraṁ valīnaṁ
tilakāhatagattanti. So evamāha addasaṁ bhanteti. Tamenaṁ
bhikkhave yamo rājā evamāha ambho purisa tassa te viññussa
Sato mahallakassa na etadahosi ahampi khomhi jarādhammo jaraṁ
anatīto handāhaṁ kalyāṇaṁ karomi kāyena vācāya manasāti.
So evamāha nāsakkhissaṁ bhante pamādassaṁ bhanteti. Tamenaṁ
bhikkhave yamo rājā evamāha ambho purisa pamādavatāya na
kalyāṇamakāsi kāyena vācāya manasā taggha tvaṁ ambho purisa
tathā karissanti yathātaṁ pamattaṁ taṁ kho pana te etaṁ pāpakammaṁ
neva mātarā kataṁ na pitarā kataṁ na bhātarā kataṁ na bhaginiyā kataṁ na
mittāmaccehi kataṁ na ñātisālohitehi kataṁ na samaṇabrāhmaṇehi
kataṁ na devatāhi kataṁ tayāvetaṁ pāpakammaṁ kataṁ tvaññevetassa
vipākaṁ paṭisaṁvedissasīti.

[509] Tamenaṁ bhikkhave yamo rājā dutiyaṁ devadūtaṁ samanuyuñjitvā
samanuggāhitvā samanubhāsitvā tatiyaṁ devadūtaṁ samanuyuñjati
samanuggāhati samanubhāsati ambho purisa na tvaṁ addasa manussesu
tatiyaṁ devadūtaṁ pātubhūtanti. So evamāha nāddasaṁ bhanteti.
Tamenaṁ bhikkhave yamo rājā evamāha ambho purisa na tvaṁ
addasa manussesu itthiṁ vā purisaṁ vā ābādhikaṁ dukkhitaṁ bāḷhagilānaṁ
sake muttakarīse palipannaṁ semānaṁ aññehi vuṭṭhāpiyamānaṁ
aññehi pavesiyamānanti 1 . So evamāha addasaṁ bhanteti.
Tamenaṁ bhikkhave yamo rājā evamāha ambho purisa tassa te
viññussa sato mahallakassa na etadahosi ahampi khomhi byādhidhammo
1 Ma. Yu. saṁvesiyamānaṁ.
Byādhiṁ anatīto handāhaṁ kalyāṇaṁ karomi kāyena vācāya
manasāti. So evamāha nāsakkhissaṁ bhante pamādassaṁ bhanteti.
Tamenaṁ bhikkhave yamo rājā evamāha ambho purisa pamādavatāya
na kalyāṇamakāsi kāyena vācāya manasā taggha tvaṁ ambho
purisa tathā karissanti yathātaṁ pamattaṁ taṁ kho pana te etaṁ
pāpakammaṁ neva mātarā kataṁ na pitarā kataṁ na bhātarā kataṁ na
bhaginiyā kataṁ na mittāmaccehi kataṁ na ñātisālohitehi kataṁ na
samaṇabrāhmaṇehi kataṁ na devatāhi kataṁ tayāvetaṁ pāpakammaṁ
kataṁ tvaññevetassa vipākaṁ paṭisaṁvedissasīti.

[510] Tamenaṁ bhikkhave yamo rājā tatiyaṁ devadūtaṁ samanuyuñjitvā
samanuggāhitvā samanubhāsitvā catutthaṁ devadūtaṁ samanuyuñjati
samanuggāhati samanubhāsati ambho purisa na tvaṁ addasa manussesu
catutthaṁ devadūtaṁ pātubhūtanti. So evamāha nāddasaṁ bhanteti.
Tamenaṁ bhikkhave yamo rājā evamāha ambho purisa na tvaṁ
addasa manussesu rājāno coraṁ āgucāriṁ gahetvā vividhā kammakāraṇā
kārente kasāhipi tāḷente vettehipi tāḷente addhadaṇḍakehipi
tāḷente hatthampi chindante pādampi chindante hatthapādampi
chindante kaṇṇampi chindante nāsampi chindante kaṇṇanāsampi
chindante bilaṅgathālikampi karonte saṅkhamuṇḍikampi karonte
rāhumukhampi karonte jotimālikampi karonte hatthapajjotikampi
Karonte erakavattikampi karonte cīrakavāsikampi karonte eṇeyyakampi
karonte baḷisamaṁsikampi karonte kahāpaṇakampi karonte
khārāpatacchikampi karonte palīghaparivattikampi karonte palālapīṭhakampi
karonte tattenapi telena osiñcante sunakhehipi khādāpente
jīvantampi sūle uttāsente asināpi sīsaṁ chindanteti.
So evamāha addasaṁ bhanteti. Tamenaṁ bhikkhave yamo rājā
evamāha ambho purisa tassa te viññussa sato mahallakassa
na etadahosi ye kira bho pāpakāni kammāni karonti te diṭṭheva
dhamme evarūpā vividhā kammakāraṇā karīyanti kimaṅgaṁ pana parattha
handāhaṁ kalyāṇaṁ karomi kāyena vācāya manasāti. So evamāha
nāsakkhissaṁ bhante pamādassaṁ bhanteti. Tamenaṁ bhikkhave yamo
rājā evamāha ambho purisa pamādavatāya na kalyāṇamakāsi
kāyena vācāya manasā taggha tvaṁ ambho purisa tathā karissanti
yathātaṁ pamattaṁ taṁ kho pana te etaṁ pāpakammaṁ neva mātarā
kataṁ na pitarā kataṁ na bhātarā kataṁ na bhaginiyā kataṁ na mittāmaccehi
kataṁ na ñātisālohitehi kataṁ na samaṇabrāhmaṇehi kataṁ na
devatāhi kataṁ tayāvetaṁ pāpakammaṁ kataṁ tvaññevetassa vipākaṁ
paṭisaṁvedissasīti.

[511] Tamenaṁ bhikkhave yamo rājā catutthaṁ devadūtaṁ samanuyuñjitvā
samanubhāsitvā samanuggāhitvā pañcamaṁ devadūtaṁ samanuyuñjati
Samanuggāhati samanubhāsati ambho purisa na tvaṁ addasa
manussesu pañcamaṁ devadūtaṁ pātubhūtanti. So evamāha nāddasaṁ
bhanteti. Tamenaṁ bhikkhave yamo rājā evamāha ambho purisa
na tvaṁ addasa manussesu itthiṁ vā purisaṁ vā ekāhamataṁ vā
dvīhamataṁ vā tīhamataṁ vā uddhumātakaṁ vinīlakaṁ vipubbakajātanti.
So evamāha addasaṁ bhanteti. Tamenaṁ bhikkhave yamo rājā
evamāha ambho purisa tassa te viññussa sato mahallakassa
na etadahosi ahampi khomhi maraṇadhammo maraṇaṁ anatīto handāhaṁ
kalyāṇaṁ karomi kāyena vācāya manasāti. So evamāha nāsakkhissaṁ
bhante pamādassaṁ bhanteti. Tamenaṁ bhikkhave yamo rājā evamāha
ambho purisa pamādavatāya na kalyāṇamakāsi kāyena vācāya manasā
taggha tvaṁ ambho purisa tathā karissanti yathātaṁ pamattaṁ taṁ kho
pana te etaṁ pāpakammaṁ neva mātarā kataṁ na pitarā kataṁ na
bhātarā kataṁ na bhaginiyā kataṁ na mittāmaccehi kataṁ na ñātisālohitehi
kataṁ na samaṇabrāhmaṇehi kataṁ na devatāhi kataṁ
tayāvetaṁ pāpakammaṁ kataṁ tvaññevetassa vipākaṁ paṭisaṁvedissasīti.
Tamenaṁ bhikkhave yamo rājā pañcamaṁ devadūtaṁ samanuyuñjitvā
samanuggāhitvā samanubhāsitvā tuṇhī hoti.

[512] Tamenaṁ bhikkhave nirayapālā pañcavidhabandhanaṁ nāma kammakaraṇaṁ
karonti tattaṁ ayokhīlaṁ hatthe gamenti tattaṁ ayokhīlaṁ
Dutiye hatthe gamenti tattaṁ ayokhīlaṁ pāde gamenti tattaṁ ayokhīlaṁ
dutiye pāde gamenti tattaṁ ayokhīlaṁ majjhe urasmiṁ gamenti.
So tattha dukkhā tippā kaṭukā vedanā vedeti na ca tāva
kālaṁ karoti yāva na taṁ pāpakammaṁ byantīhoti.