[323] Puna caparaṁ bhikkhave bhikkhu saddhāya samannāgato hoti
sīlena samannāgato hoti sutena samannāgato hoti cāgena samannāgato
hoti paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṁ hoti
dvisahasso brahmā .pe. Tisahasso brahmā ... Catusahasso
brahmā ... Pañcasahasso brahmā dīghāyuko vaṇṇavā sukhabahuloti.
Pañcasahasso bhikkhave brahmā pañcasahassīlokadhātuṁ
pharitvā adhimuccitvā viharati. Yepi tattha sattā uppannā
tepi pharitvā adhimuccitvā viharati. Seyyathāpi bhikkhave cakkhumā
puriso pañca āmaṇḍāni hatthe karitvā paccavekkheyya evameva
kho bhikkhave pañcasahasso brahmā pañcasahassīlokadhātuṁ pharitvā
adhimuccitvā viharati. Yepi tattha sattā uppannā tepi
pharitvā adhimuccitvā viharati. Tassa evaṁ hoti aho vatāhaṁ
kāyassa bhedā parammaraṇā pañcasahassabrahmuno sahabyataṁ
upapajjeyyanti. So taṁ cittaṁ padahati taṁ cittaṁ adhiṭṭhāti taṁ cittaṁ
bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṁ bhāvitā
evaṁ bahulīkatā tatrūpapattiyā saṁvattanti. Ayaṁ bhikkhave maggo
ayaṁ paṭipadā tatrūpapattiyā saṁvattati.

[324] Puna caparaṁ bhikkhave bhikkhu saddhāya samannāgato hoti
sīlena samannāgato hoti sutena samannāgato hoti cāgena samannāgato
hoti paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṁ hoti
Dasasahasso brahmā dīghāyuko vaṇṇavā sukhabahuloti. Dasasahasso
bhikkhave brahmā dasasahassīlokadhātuṁ pharitvā adhimuccitvā viharati.
Yepi tattha sattā uppannā tepi pharitvā adhimuccitvā viharati.
Seyyathāpi bhikkhave maṇi veḷuriyo subho jotimā 1 aṭṭhaṁso
suparikammakato paṇḍukambale nikkhitto bhāsati 2 ca tapati ca virocati
ca evameva kho bhikkhave dasasahasso brahmā dasasahassīlokadhātuṁ
pharitvā adhimuccitvā viharati. Yepi tattha sattā uppannā
tepi pharitvā adhimuccitvā viharati 3 . Tassa evaṁ hoti aho
vatāhaṁ kāyassa bhedā parammaraṇā dasasahassabrahmuno sahabyataṁ
upapajjeyyanti. So taṁ cittaṁ padahati taṁ cittaṁ adhiṭṭhāti taṁ
cittaṁ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṁ bhāvitā
evaṁ bahulīkatā tatrūpapattiyā saṁvattanti. Ayaṁ bhikkhave maggo
ayaṁ paṭipadā tatrūpapattiyā saṁvattati.

[325] Puna caparaṁ bhikkhave bhikkhu saddhāya samannāgato hoti
sīlena samannāgato hoti sutena samannāgato hoti cāgena
samannāgato hoti paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṁ hoti
satasahasso brahmā dīghāyuko vaṇṇavā sukhabahuloti. Satasahasso
bhikkhave brahmā satasahassīlokadhātuṁ pharitvā adhimuccitvā viharati.
Yepi tattha sattā uppannā tepi pharitvā adhimuccitvā viharati.
Seyyathāpi bhikkhave nekkhaṁ 4 jambonadaṁ dakkhakammāraputtaukkāmukhe
1 Po. Ma. Yu. jātimā. 2 Po. bhāsate ca pabhassate ca. Ma. bhāsate tapate
3 Po. viharanti. 4 Ma. nikkhaṁ.
Sukusalasmpahaṭṭhaṁ paṇḍukambale nikkhittaṁ bhāsati ca tapati ca virocati
ca evameva kho bhikkhave satasahasso brahmā satasahassīlokadhātuṁ
pharitvā adhimuccitvā viharati. Yepi tattha sattā uppannā
tepi pharitvā adhimuccitvā viharati. Tassa evaṁ hoti aho
vatāhaṁ kāyassa bhedā parammaraṇā satasahassabrahmuno sahabyataṁ
upapajjeyyanti. So taṁ cittaṁ padahati taṁ cittaṁ adhiṭṭhāti taṁ
cittaṁ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṁ bhāvitā
evaṁ bahulīkatā tatrūpapattiyā saṁvattanti. Ayaṁ bhikkhave maggo
ayaṁ paṭipadā tatrūpapattiyā saṁvattati.

[326] Puna caparaṁ bhikkhave bhikkhu saddhāya samannāgato hoti
sīlena samannāgato hoti sutena samannāgato hoti cāgena
samannāgato hoti paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṁ hoti
ābhā devā .pe. Parittābhā devā ... Appamāṇābhā devā ...
Ābhassarā devā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulāti. Tassa evaṁ
hoti aho vatāhaṁ kāyassa bhedā parammaraṇā ābhassarānaṁ
devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyyanti. So taṁ cittaṁ padahati taṁ cittaṁ
adhiṭṭhāti taṁ cittaṁ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca
evaṁ bhāvitā evaṁ bahulīkatā tatrūpapattiyā saṁvattanti. Ayaṁ
bhikkhave maggo ayaṁ paṭipadā tatrūpapattiyā saṁvattati.

[327] Puna caparaṁ bhikkhave bhikkhu saddhāya samannāgato hoti
Sīlena samannāgato hoti sutena samannāgato hoti cāgena samannāgato
hoti paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṁ hoti subhā
devā .pe. Parittasubhā devā ... Appamāṇasubhā devā ... Subhakiṇhā
devā dīghāyukā vaṇṇavanto .pe. Tatrūpapattiyā
saṁvattati.

[328] Puna caparaṁ bhikkhave bhikkhu saddhāya samannāgato hoti
sīlena samannāgato hoti sutena samannāgato hoti cāgena
samannāgato hoti paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṁ
hoti vehapphalā devā ... Avihā devā ... Atappā devā ...
Sudassā devā ... Sudassī devā ... Akaniṭṭhā devā dīghāyukā
vaṇṇavanto sukhabahulāti. Tassa evaṁ hoti aho vatāhaṁ
kāyassa bhedā parammaraṇā akaniṭṭhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ
upapajjeyyanti. So taṁ cittaṁ padahati taṁ cittaṁ adhiṭṭhāti taṁ cittaṁ
bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṁ bhāvitā evaṁ
bahulīkatā tatrūpapattiyā saṁvattanti. Ayaṁ bhikkhave maggo ayaṁ
paṭipadā tatrūpapattiyā saṁvattati.

[329] Puna caparaṁ bhikkhave bhikkhu saddhāya samannāgato hoti
sīlena samannāgato hoti sutena samannāgato hoti cāgena
samannāgato hoti paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṁ
hoti ākāsānañcāyatanūpagā devā dīghāyukā ciraṭṭhitikā
Sukhabahulāti. Tassa evaṁ hoti aho vatāhaṁ kāyassa
bhedā parammaraṇā ākāsānañcāyatanūpagānaṁ devānaṁ sahabyataṁ
upapajjeyyanti .pe. Ayaṁ bhikkhave maggo ayaṁ paṭipadā
tatrūpapattiyā saṁvattati.

[330] Puna caparaṁ bhikkhave bhikkhu saddhāya samannāgato hoti
sīlena samannāgato hoti sutena samannāgato hoti cāgena samannāgato
hoti paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṁ hoti
viññāṇañcāyatanūpagā devā dīghāyukā ciraṭṭhitikā sukhabahulāti
tassa evaṁ hoti aho vatāhaṁ kāyassa bhedā parammaraṇā
viññāṇañcāyatanūpagānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyyanti .pe.
Ayaṁ bhikkhave maggo ayaṁ paṭipadā tatrūpapattiyā saṁvattati.

[331] Puna caparaṁ bhikkhave bhikkhu saddhāya samannāgato hoti
sīlena samannāgato hoti sutena samannāgato hoti cāgena samannāgato
hoti paññāya samannāgato hoti. Tassa sutaṁ hoti
ākiñcaññāyatanūpagā devā ... Nevasaññānāsaññāyatanūpagā devā
dīghāyukā ciraṭṭhitikā sukhabahulāti. Tassa evaṁ hoti aho vatāhaṁ
kāyassa bhedā parammaraṇā nevasaññānāsaññāyatanūpagānaṁ devānaṁ
sahabyataṁ upapajjeyyanti. So taṁ cittaṁ padahati taṁ cittaṁ adhiṭṭhāti
taṁ cittaṁ bhāveti. Tassa te saṅkhārā ca vihārā ca evaṁ bhāvitā
evaṁ bahulīkatā tatrūpapattiyā saṁvattanti. Ayaṁ bhikkhave maggo
ayaṁ paṭipadā tatrūpapattiyā saṁvattati.

[332] Puna caparaṁ bhikkhave bhikkhu saddhāya samannāgato hoti
sīlena samannāgato hoti sutena samannāgato hoti cāgena
samannāgato hoti paññāya samannāgato hoti. Tassa evaṁ hoti
aho vatāhaṁ āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ
diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyyanti.
So āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva
dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Ayaṁ bhikkhave
bhikkhu na katthaci uppajjatīti 1 .
Idamavoca bhagavā attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ
abhinandunti.
Saṅkhārūpapattisuttaṁ niṭṭhitaṁ dasamaṁ.
Anupadavaggo dutiyo.
--------
Tassuddānaṁ
anupadasodhanaporisadhammo sevitabbabahudhātuvibhatti
buddhassa kitti nāma cattārīsena ānāpāno
kāyagato ca tatopapatti candake vimale parisuddhe
puṇṇasaṁpuṇṇasamudanī nirasamattano raddhā
bahujanasevitadhammavaraṁ yaṁ anupadaṁ vaggavaraṁ dutiyaṁ.
--------
1 Po. Ma. Yu. upapajjatīti.
Suññatavaggo
----
cūḷasuññatasuttaṁ