[313] Kīva bahukā pana bho ānanda imasmiṁ dhammavinaye
niyyātāroti. Na kho sandaka ekaṁyeva sataṁ na dve satāni na
tīṇi satāni na cattāri satāni na pañca satāni atha kho bhiyyova
ye imasmiṁ dhammavinaye niyyātāroti. Acchariyaṁ bho ānanda
abbhūtaṁ bho ānanda na ca nāma sadhammokkaṁsanā bhavissati
1-2 Yu. naṁ.
Na paradhammavambhanā āyatane va 1 dhammadesanā tāva bahukā ca
niyyātāro paññāyissanti ime panājīvakā puttamatāya puttā
attānañceva ukkaṁsenti pare ca vambhenti tayo ceva niyyātāro
paññāpenti seyyathīdaṁ nandaṁ vacchaṁ kisaṁ saṅkiccaṁ makkhaliṁ
gosālanti. Atha kho sandako paribbājako sakaṁ parisaṁ āmantesi
carantu bhonto samaṇe gotame brahmacariyavāso nadāni sukaraṁ
amhehi lābhasakkārasiloke pariccajitunti.
Iti hidaṁ sandako paribbājako sakaṁ parisaṁ uyyojesi bhagavati
brahmacariyeti.
Sandakasuttaṁ niṭṭhitaṁ chaṭṭhaṁ.
-----------
1 Yu. ca..
Mahāsakuludāyisuttaṁ

[314] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati
veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena sambahulā
abhiññātā abhiññātā paribbājakā moranivāpe paribbājakārāme
paṭivasanti seyyathīdaṁ annabhāro 1 varataro 2 sakuludāyi ca
paribbājako aññe ca abhiññātā abhiññātā paribbājakā.
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṁ
piṇḍāya pāvisi. Atha kho bhagavato etadahosi atippago kho tāva
rājagahe piṇḍāya carituṁ yannūnāhaṁ yena moranivāpo paribbājakārāmo
yena sakuludāyi ca 3 paribbājako tenupasaṅkameyyanti. Atha
kho bhagavā yena moranivāpo paribbājakārāmo tenupasaṅkami.

[315] Tena kho pana samayena sakuludāyi paribbājako mahatiyā
paribbājakaparisāya saddhiṁ nisinno hoti unnādiniyā uccāsaddamahāsaddāya 4
anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ kathentiyā seyyathīdaṁ rājakathaṁ
corakathaṁ mahāmattakathaṁ senākathaṁ bhayakathaṁ yuddhakathaṁ annakathaṁ pānakathaṁ
vatthakathaṁ sayanakathaṁ mālākathaṁ gandhakathaṁ ñātikathaṁ yānakathaṁ gāmakathaṁ
nigamakathaṁ nagarakathaṁ janapadakathaṁ itthīkathaṁ sūrakathaṁ visikhākathaṁ kumbhaṭṭhānakathaṁ
kumbhadāsikathaṁ 5 pubbapetakathaṁ nānattakathaṁ lokakkhāyikaṁ samuddakkhāyikaṁ
1 Yu. anugāro. 2 Yu. varadharo Sī. varacaro. 3 Yu. ayaṁ saddo natthi.
4 Yu. uccasaddāya. 5 Yu. ayaṁ pāṭho natthi.
Itibhavābhavakathaṁ iti vā. Addasā kho sakuludāyi paribbājako
bhagavantaṁ dūrato [1]- āgacchantaṁ disvāna sakaṁ parisaṁ saṇṭhapesi 2
appasaddā bhonto hontu mā bhonto saddamakattha ayaṁ samaṇo
gotamo āgacchati appasaddakāmo kho pana so āyasmā appasaddavaṇṇavādī 3
appevanāma appasaddaṁ parisaṁ viditvā upasaṅkamitabbaṁ
maññeyyāti. Atha kho te paribbājakā tuṇhī ahesuṁ. Atha
kho bhagavā yena sakuludāyi paribbājako tenupasaṅkami. Atha kho
sakuludāyi paribbājako bhagavantaṁ etadavoca etu kho bhante
bhagavā svāgataṁ 4 bhante bhagavato cirassaṁ kho bhante bhagavā imaṁ
pariyāyamakāsi yadidaṁ idhāgamanāya nisīdatu bhante bhagavā idamāsanaṁ
paññattanti. Nisīdi bhagavā paññatte āsane. Sakuludāyipi
kho paribbājako aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho sakuludāyi paribbājakaṁ bhagavā etadavoca
kāya nuttha udāyi etarahi kathāya sannisinnā kā ca pana vo
antarākathā vippakatāti.

[316] Tiṭṭhatesā bhante kathā yāya mayaṁ etarahi kathāya
sannisinnā nesā bhante kathā bhagavato dullabhā bhavissati pacchāpi
savanāya purimāni bhante divasāni purimatarāni nānātitthiyānaṁ
samaṇabrāhmaṇānaṁ kutūhalasālāyaṁ 5 sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayamantarākathā
1 Yu. va. 2 Yu. saṇṭhāpesi. 3 Yu. appasaddassa. 4 Yu. sāgataṁ.
5 kotuhalasālāyantipi pāṭho.
Udapādi lābhā vata bho aṅgamagadhānaṁ suladdhaṁ vata
bho aṅgamagadhānaṁ yatrime 1 samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino
gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa
rājagahaṁ vassāvāsaṁ upagatā 2 . Ayampi kho pūraṇo kassapo saṅghī
ceva gaṇī ca gaṇācariyo [3]- ñāto yasassī titthakaro sādhusammato
bahujanassa sopi rājagahaṁ vassāvāsaṁ upagato. Ayampi kho
makkhali gosālo ... Ajito kesakambalo ... Pakuddho kaccāyano ...
Sañjayo velaṭṭhaputto 4 ... Nigantho 5 nāṭaputto saṅghī ceva gaṇī
ca gaṇācariyo [6]- ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa
sopi rājagahaṁ vassāvāsaṁ upagato. Ayampi kho samaṇo gotamo
saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo [7]- ñāto yasassī titthakaro sādhusammato
bahujanassa sopi rājagahaṁ vassāvāsaṁ upagato. Ko nu kho
imesaṁ bhavataṁ 8 samaṇabrāhmaṇānaṁ saṅghīnaṁ gaṇīnaṁ gaṇācariyānaṁ ñātānaṁ
yasassīnaṁ titthakarānaṁ sādhusammatānaṁ bahujanassa sāvakānaṁ sakkato
garukato mānito pūjito kathañca pana sāvakā sakkatvā garukatvā
upanissāya viharantīti.

[317] Tatrekacce evamāhaṁsu ayaṁ kho pūraṇo kassapo
saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo [10]- ñāto yasassī titthakaro sādhusammato
bahujanassa so kho sāvakānaṁ na sakkato na garukato na mānito
1 Yu. yatthime. 2 Sī. Ma. Yu. osaṭā. 3-6-7-10 Yu. etthantare casaddo atthi.
4 Yu. belaṭṭhiputto. ito paraṁ īdisameva. 5 Yu. nigaṇṭho. 8 Yu. bhagavataṁ.
9 Yu. kathaṁ.
Na pūjito na ca pana pūraṇaṁ kassapaṁ sāvakā sakkatvā garukatvā
upanissāya viharanti. Bhūtapubbaṁ pūraṇo kassapo anekasatāya
parisāya dhammaṁ desesi. Tatra aññataro pūraṇassa kassapassa
sāvako saddamakāsi mā bhonto pūraṇaṁ kassapaṁ etamatthaṁ pucchittha
neso etaṁ jānāti mayametaṁ jānāma amhe etamatthaṁ pucchatha
mayametaṁ bhavataṁ byākarissāmāti. Bhūtapubbaṁ pūraṇo kassapo
bāhā paggayha kandanto na labhati appasaddā bhonto hontu
mā bhonto saddamakattha nete bhavante pucchanti amhe ete
pucchanti mayametesaṁ byākarissāmīti. Bahū kho pana pūraṇassa
kassapassa sāvakā vādaṁ āropetvā apakkantā na tvaṁ imaṁ
dhammavinayaṁ ājānāsi ahaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāmi kiṁ tvaṁ imaṁ
dhammavinayaṁ ājānissasi micchāpaṭipanno tvamasi ahamasmi
sammāpaṭipanno sahitamme asahitante pure vacanīyaṁ pacchā avaca
pacchā vacanīyaṁ pure avaca adhiciṇṇante 1 viparāvattaṁ āropito
te vādo niggahitosi cara vādappamokkhāya nibbedhehi vā sace
pahosīti. Iti pūraṇo kassapo sāvakānaṁ na sakkato na
garukato na mānito na pūjito na ca pana pūraṇaṁ kassapaṁ sāvakā
sakkatvā garukatvā upanissāya viharanti akuṭṭho ca pana pūraṇo
kassapo dhammakkosenāti. Ekacce evamāhaṁsu ayampi kho
makkhali gosālo ... Ajito kesakambalo 2 ... Pakuddho kaccāyano ...
1 Yu. aviciṇṇante. 2 Yu. sabbattha kesakambalīti dissati.
Sañjayo velaṭṭhaputto ... Nigantho nāṭaputto saṅghī ceva gaṇī
ca gaṇācariyo ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa
sopi sāvakānaṁ na sakkato na garukato na mānito na pūjito
na ca pana niganthaṁ nāṭaputtaṁ sāvakā sakkatvā garukatvā upanissāya
viharanti. Bhūtapubbaṁ nigantho nāṭaputto anekasatāya parisāya
dhammaṁ desesi. Tatra aññataro niganthassa nāṭaputtassa sāvako
saddamakāsi mā bhonto niganthaṁ nāṭaputtaṁ etamatthaṁ pucchittha
neso etaṁ jānāti mayametaṁ jānāma amhe etamatthaṁ pucchatha
mayametaṁ bhavataṁ byākarissāmāti. Bhūtapubbaṁ nigantho nāṭaputto
bāhā paggayha kandanto na labhati appasaddā bhonto hontu
mā bhonto saddamakattha nete bhavante pucchanti amhe ete
pucchanti mayametesaṁ 1 byākarissāmāti. Bahū kho pana niganthassa
nāṭaputtassa sāvakā vādaṁ āropetvā apakkantā na tvaṁ
imaṁ dhammavinayaṁ ājānāsi ahaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāmi kiṁ
tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānissasi micchāpaṭipanno tvamasi ahamasmi
sammāpaṭipanno sahitamme asahitante pure vacanīyaṁ pacchā
avaca pacchā vacanīyaṁ pure avaca adhiciṇṇante viparāvattaṁ
āropito te vādo niggahitosi cara vādappamokkhāya nibbedhehi
vā sace pahosīti. Iti nigantho nāṭaputto sāvakānaṁ na
sakkato na garukato na mānito na pūjito na ca pana niganthaṁ
1 Yu. mayametaṁ.
Nāṭaputtaṁ sāvakā sakkatvā garukatvā upanissāya viharanti akuṭṭho
ca pana nigantho nāṭaputto dhammakkosenāti.

[318] Ekacce evamāhaṁsu ayampi 1 kho samaṇo gotamo
saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ñāto yasassī titthakaro
sādhusammato bahujanassa so ca kho sāvakānaṁ sakkato garukato
mānito pūjito samaṇañca pana gotamaṁ sāvakā sakkatvā garukatvā
upanissāya viharanti. Bhūtapubbaṁ samaṇo gotamo anekasatāya
parisāya dhammaṁ desesi. Tatra aññataro samaṇassa gotamassa
sāvako ukkāsi. Tamenamaññataro sabrahmacārī jannukena ghaṭṭesi
appasaddo āyasmā hotu mā āyasmā saddamakāsi satthā
no bhagavā dhammaṁ desetīti. Yasmiṁ samaye samaṇo gotamo
anekasatāya parisāya dhammaṁ desesi neva tasmiṁ samaye samaṇassa
gotamassa sāvakānaṁ khipitasaddo vā hoti ukkāsitasaddo vā
tamenaṁ mahājanakāyo 2 paccāsiṁsamānarūpo paccupaṭṭhito hoti yanno
bhagavā dhammaṁ bhāsissati tanno sossāmāti. Seyyathāpi nāma
puriso cātummahāpathe khuddaṁ madhuṁ anelakaṁ pīḷeyya tamenaṁ mahājanakāyo
paccāsiṁsamānarūpo paccupaṭṭhito assa evameva yasmiṁ samaye
samaṇo gotamo anekasatāya parisāya dhammaṁ deseti neva tasmiṁ
samaye samaṇassa gotamassa sāvakānaṁ khipitasaddo vā hoti ukkāsitasaddo
vā tamenaṁ mahājanakāyo paccāsiṁsamānarūpo paccupaṭṭhito
1 Yu. ayaṁ. 2 Yu. janakāyo.
Hoti yanno bhagavā dhammaṁ bhāsissati tanno sossāmāti.
Yepi samaṇassa gotamassa sāvakā sabrahmacārīhi sampayojetvā
sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattanti tepi satthuno ceva vaṇṇavādino
honti dhammassa ca vaṇṇavādino honti saṅghassa ca vaṇṇavādino
honti attagarahinoyeva honti anaññagarahino mayamevamhā
alakkhikā mayaṁ appapuññā ye mayaṁ evaṁ svākkhāte dhammavinaye
pabbajitvā na sakkhimhā yāvajīvaṁ paripuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ
caritunti. Te ārāmikabhūtā vā upāsakabhūtā vā pañcasu
sikkhāpadesu samādāya vattanti. Iti samaṇo gotamo sāvakānaṁ
sakkato garukato mānito pūjito samaṇañca pana gotamaṁ sāvakā
sakkatvā garukatvā upanissāya viharantīti. Katī pana tvaṁ udāyi
mayi dhamme samanupassasi yehi mama sāvakā sakkaronti garukaronti
mānenti pūjenti sakkatvā garukatvā upanissāya viharantīti.

[319] Pañca kho ahaṁ bhante bhagavati dhamme samanupassāmi
yehi bhagavantaṁ sāvakā sakkaronti garukaronti mānenti pūjenti
sakkatvā garukatvā upanissāya viharanti katame pañca bhagavā
hi bhante appāhāro appāhāratāya ca vaṇṇavādī yampi
bhante bhagavā appāhāro appāhāratāya ca vaṇṇavādī imaṁ
kho ahaṁ bhante bhagavati paṭhamaṁ dhammaṁ samanupassāmi yena bhagavantaṁ
sāvakā sakkaronti garukaronti mānenti pūjenti sakkatvā garukatvā
Upanissāya viharanti.

[320] Puna caparaṁ bhante bhagavā santuṭṭho itarītarena cīvarena
itarītaracīvarasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī yampi bhante bhagavā santuṭṭho
itarītarena cīvarena itarītaracīvarasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī imaṁ kho
ahaṁ bhante bhagavati dutiyaṁ dhammaṁ samanupassāmi yena bhagavantaṁ sāvakā
sakkaronti garukaronti mānenti pūjenti sakkatvā garukatvā
upanissāya viharanti.

[321] Puna caparaṁ bhante bhagavā santuṭṭho itarītarena
piṇḍapātena itarītarapiṇḍapātasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī yampi bhante
bhagavā santuṭṭho itarītarena piṇḍapātena itarītarapiṇḍapātasantuṭṭhiyā
ca vaṇṇavādī imaṁ kho ahaṁ bhante bhagavati tatiyaṁ
dhammaṁ samanupassāmi yena bhagavantaṁ sāvakā sakkaronti garukaronti
mānenti pūjenti sakkatvā garukatvā upanissāya viharanti.

[322] Puna caparaṁ bhante bhagavā santuṭṭho itarītarena senāsanena
itarītarasenāsanasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī yampi bhante bhagavā
santuṭṭho itarītarena senāsanena itarītarasenāsanasantuṭṭhiyā ca
vaṇṇavādī imaṁ kho ahaṁ bhante bhagavati catutthaṁ dhammaṁ samanupassāmi
yena bhagavantaṁ sāvakā sakkaronti garukaronti mānenti
pūjenti sakkatvā garukatvā upanissāya viharanti.