[223] Atha kho bhagavā kāsīsu anupubbena cārikaṁ caramāno
yena kīṭāgiri nāma kāsīnaṁ nigamo tadavasari. Tatra sudaṁ bhagavā
kīṭāgirismiṁ viharati kāsīnaṁ nigame. Tena kho pana samayena
assajipunabbasukā nāma bhikkhū kīṭāgirismiṁ āvāsikā honti.
Atha kho sambahulā bhikkhū yena assajipunabbasukā bhikkhū tenupasaṅkamiṁsu
upasaṅkamitvā assajipunabbasuke bhikkhū etadavocuṁ bhagavā
kho āvuso aññatreva rattibhojanā bhuñjati bhikkhusaṅgho ca
aññatra kho panāvuso rattibhojanā bhuñjamānā appābādhatañca
1 Ma. etthantre casaddo dissati. 2 Po. Ma. rattibhojananti sabbattha dissati.
3 Po. evaṁ.
Sañjānanti appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañca
etha 1 tumhepi āvuso aññatreva rattibhojanā bhuñjatha aññatra
kho panāvuso tumhepi rattibhojanā bhuñjamānā appābādhatañca
sañjānissatha appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañcāti.
Evaṁ vutte assajipunabbasukā bhikkhū te bhikkhū
etadavocuṁ mayaṁ kho āvuso sāyañceva bhuñjāma pāto ca
divā ca vikāle te mayaṁ sāyañceva bhuñjamānā pāto ca
divā ca vikāle appābādhatañca sañjānāma appātaṅkatañca
lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañca te mayaṁ kiṁ sandiṭṭhikaṁ
hitvā kālikaṁ anudhāvissāma sāyañceva mayaṁ bhuñjissāma pāto ca
divā ca vikāleti.

[224] Yato 2 kho te bhikkhū nāsakkhiṁsu assajipunabbasuke *-
bhikkhū saññāpetuṁ atha te 3 bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ
nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ idha mayaṁ bhante
yena assajipunabbasukā bhikkhū tenupasaṅkamimhā 4 upasaṅkamitvā
assajipunabbasuke bhikkhū etadavocumhā 5 bhagavā kho āvuso
aññatreva rattibhojanā bhuñjati bhikkhusaṅgho ca aññatra kho
panāvuso rattibhojanā bhuñjamānā appābādhatañca sañjānanti
appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañca etha tumhepi
1 Po. evaṁ. 2 Ma. yato ca kho. 3 Ma. Yu. te bhikkhūti natthi. 4 Ma. Yu. ...
upasaṅkamimha. 5 Ma. Yu. avocumha.
* mīkārkkhag assajipunabbaske peḌna assajipunabbasuke
Āvuso aññatreva rattibhojanā bhuñjatha aññatra kho panāvuso
tumhepi rattibhojanā bhuñjamānā appābādhatañca sañjānissatha
appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañcāti evaṁ
vutte bhante 1 assajipunabbasukā bhikkhū amhe etadavocuṁ mayaṁ
kho āvuso sāyañceva bhuñjāma pāto ca divā ca vikāle te
mayaṁ sāyañceva bhuñjamānā pāto ca divā ca vikāle
appābādhatañca sañjānāma appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca
phāsuvihārañca te mayaṁ kiṁ sandiṭṭhikaṁ hitvā kālikaṁ anudhāvissāma
sāyañceva mayaṁ bhuñjissāma pāto ca divā ca vikāleti yato
kho mayaṁ bhante nāsakkhimhā 2 assajipunabbasuke bhikkhū saññāpetuṁ
atha mayaṁ etamatthaṁ bhagavato ārocemāti. Atha kho bhagavā
aññataraṁ bhikkhuṁ āmantesi ehi tvaṁ bhikkhu mama vacanena assajipunabbasuke
bhikkhū āmantehi satthāyasmante āmantetīti. Evaṁ
bhanteti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yena assajipunabbasukā
bhikkhū tenupasaṅkami upasaṅkamitvā asasajipunabbasuke bhikkhū
etadavoca satthāyasmante āmantetīti 3 . Evamāvusoti kho
assajipunabbasukā bhikkhū tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā
tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ
nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinne kho assajipunabbasuke bhikkhū bhagavā
etadavoca saccaṁ kira bhikkhave sambahulā bhikkhū tumhe upasaṅkamitvā
1 Ma. ayaṁ pāṭho natthi. 2 Ma. Yu. nāsakkhimha. 3. Ma. āmantesīti.
Etadavocuṁ bhagavā kho āvuso aññatreva rattibhojanā
bhuñjati bhikkhusaṅgho ca aññatra kho panāvuso rattibhojanā
bhuñjamānā appābādhatañca sañjānanti appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca
balañca phāsuvihārañca etha 1 tumhepi āvuso aññatreva
rattibhojanā bhuñjatha aññatra kho panāvuso tumhepi rattibhojanā
bhuñjamānā appābādhatañca sañjānissatha appātaṅkatañca
lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañcāti evaṁ vutte kira 2 bhikkhave
tumhe te bhikkhū evaṁ avacuttha mayaṁ kho panāvuso sāyañceva
bhuñjāma pāto ca divā ca vikāle te mayaṁ sāyañceva bhuñjamānā
pāto ca divā ca vikāle appābādhatañca sañjānāma
appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañca te
mayaṁ kiṁ sandiṭṭhikaṁ hitvā kālikaṁ anudhāvissāma sāyañceva mayaṁ
bhuñjissāma pāto ca divā ca vikāleti. Evaṁ bhante.

[225] Kinnu me tumhe bhikkhave evaṁ dhammaṁ desitaṁ ājānātha
yaṅkiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ
vā tassa akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā
abhivaḍḍhantīti. No hetaṁ bhante. Nanu me tumhe bhikkhave
evaṁ dhammaṁ desitaṁ ājānātha idhekaccassa evarūpaṁ sukhaṁ vedanaṁ
vediyato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti kusalā dhammā parihāyanti
idha panekaccassa evarūpaṁ sukhaṁ vedanaṁ vediyato akusalā dhammā
1 Po. evaṁ. 2 Ma. kiṁ nu bhikkhave.
Parihāyanti kusalā dhammā abhivaḍḍhanti idhekaccassa evarūpaṁ
dukkhaṁ vedanaṁ vediyato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti kusalā dhammā
parihāyanti idha panekaccassa evarūpaṁ dukkhaṁ vedanaṁ vediyato
akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā abhivaḍḍhanti idhekaccassa
evarūpaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vediyato akusalā dhammā
abhivaḍḍhanti kusalā dhammā parihāyanti idha panekaccassa evarūpaṁ
adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vediyato akusalā dhammā parihāyanti kusalā
dhammā abhivaḍḍhantīti. Evaṁ bhante.

[226] Sādhu bhikkhave mayā cetaṁ bhikkhave aññātaṁ abhavissa
adiṭṭhaṁ aviditaṁ asacchikataṁ aphusitaṁ 1 paññāya idhekaccassa evarūpaṁ
sukhaṁ vedanaṁ vediyato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti kusalā dhammā
parihāyantīti evamahaṁ 2 ajānanto evarūpaṁ sukhaṁ vedanaṁ pajahathāti
vadeyyaṁ api nu me etaṁ bhikkhave evarūpaṁ abhavissāti. No
hetaṁ bhante. Yasmā ca kho etaṁ bhikkhave mayā ñātaṁ
diṭṭhaṁ viditaṁ sacchikataṁ phusitaṁ paññāya idhekaccassa evarūpaṁ sukhaṁ
vedanaṁ vediyato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti kusalā dhammā
parihāyantīti tasmāhaṁ evarūpaṁ sukhaṁ vedanaṁ pajahathāti vadāmi.
Mayā cetaṁ bhikkhave aññātaṁ abhavissa adiṭṭhaṁ aviditaṁ asacchikataṁ
aphusitaṁ paññāya idhekaccassa evarūpaṁ sukhaṁ vedanaṁ vediyato
1 Sī. Yu. phassitaṁ. 2 Po. Ma. evāhaṁ. 3 Yu. paṭirūpaṁ.
Akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā abhivaḍḍhantīti evamahaṁ
ajānanto evarūpaṁ sukhaṁ vedanaṁ upasampajja viharathāti vadeyyaṁ
api nu 1 me etaṁ bhikkhave paṭirūpaṁ abhavissāti. No hetaṁ bhante.
Yasmā ca kho etaṁ bhikkhave mayā ñātaṁ diṭṭhaṁ viditaṁ sacchikataṁ
phusitaṁ paññāya idhekaccassa evarūpaṁ sukhaṁ vedanaṁ vediyato akusalā
dhammā parihāyanti kusalā dhammā abhivaḍḍhantīti tasmāhaṁ evarūpaṁ
sukhaṁ vedanaṁ upasampajja viharathāti vadāmi.

[227] Mayā cetaṁ bhikkhave aññātaṁ abhavissa adiṭṭhaṁ aviditaṁ
asacchikataṁ aphusitaṁ paññāya idhekaccassa evarūpaṁ dukkhaṁ vedanaṁ
vediyato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti kusalā dhammā parihāyantīti
evamahaṁ ajānanto evarūpaṁ dukkhaṁ vedanaṁ pajahathāti vadeyyaṁ api
nu me etaṁ bhikkhave paṭirūpaṁ abhavissāti. No hetaṁ bhante.
Yasmā ca kho etaṁ bhikkhave mayā ñātaṁ diṭṭhaṁ viditaṁ sacchikataṁ phusitaṁ
paññāya idhekaccassa evarūpaṁ dukkhaṁ 2 vedanaṁ vediyato akusalā dhammā
abhivaḍḍhanti kusalā dhammā parihāyantīti tasmāhaṁ evarūpaṁ dukkhaṁ
vedanaṁ pajahathāti vadāmi. Mayā cetaṁ bhikkhave aññātaṁ abhavissa
adiṭṭhaṁ aviditaṁ asacchikataṁ aphusitaṁ paññāya idhekaccassa evarūpaṁ
dukkhaṁ vedanaṁ vediyato akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā
abhivaḍḍhantīti evamahaṁ ajānanto evarūpaṁ dukkhaṁ vedanaṁ upasampajja
viharathāti vadeyyaṁ api nu me etaṁ bhikkhave paṭirūpaṁ
1 Ma. nu kho. 2 Yu. adukkhamasukhaṁ.
Abhavissāti. No hetaṁ bhante. Yasmā ca kho etaṁ bhikkhave
mayā ñātaṁ diṭṭhaṁ viditaṁ sacchikataṁ phusitaṁ paññāya idhekaccassa
evarūpaṁ dukkhaṁ vedanaṁ vediyato akusalā dhammā parihāyanti kusalā
dhammā abhivaḍḍhantīti tasmāhaṁ evarūpaṁ dukkhaṁ vedanaṁ upasampajja
viharathāti vadāmi.

[228] Mayā cetaṁ bhikkhave aññātaṁ abhavissa adiṭṭhaṁ aviditaṁ
asacchikataṁ aphusitaṁ paññāya idhekaccassa evarūpaṁ adukkhamasukhaṁ
vedanaṁ vediyato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti kusalā dhammā
parihāyantīti evamahaṁ ajānanto evarūpaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ
pajahathāti vadeyyaṁ api nu me etaṁ bhikkhave paṭirūpaṁ abhavissāti.
No hetaṁ bhante. Yasmā ca kho etaṁ bhikkhave mayā ñātaṁ
diṭṭhaṁ viditaṁ sacchikataṁ phusitaṁ paññāya idhekaccassa evarūpaṁ adukkhamasukhaṁ
vedanaṁ vediyato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti kusalā dhammā
parihāyantīti tasmāhaṁ evarūpaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ pajahathāti
vadāmi. Mayā cetaṁ bhikkhave aññātaṁ abhavissa adiṭṭhaṁ aviditaṁ
asacchikataṁ aphusitaṁ paññāya idhekaccassa evarūpaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ
vediyato akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā abhivaḍḍhantīti
evamahaṁ ajānanto evarūpaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ upasampajja
viharathāti vadeyyaṁ api nu me etaṁ bhikkhave paṭirūpaṁ abhavissāti.
No hetaṁ bhante. Yasmā ca kho etaṁ bhikkhave mayā ñātaṁ
Diṭṭhaṁ viditaṁ sacchikataṁ phusitaṁ paññāya idhekaccassa evarūpaṁ adukkhamasukhaṁ
vedanaṁ vediyato akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā
abhivaḍḍhantīti tasmāhaṁ evarūpaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ upasampajja
viharathāti vadāmi.

[229] Nāhaṁ bhikkhave sabbesaṁyeva bhikkhūnaṁ appamādena karaṇīyanti
vadāmi na 1 panāhaṁ bhikkhave sabbesaṁyeva bhikkhūnaṁ na appamādena
karaṇīyanti vadāmi. Ye te bhikkhave bhikkhū arahanto khīṇāsavā
vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaññojanā
sammadaññā vimuttā tathārūpānāhaṁ bhikkhave bhikkhūnaṁ
na appamādena karaṇīyanti vadāmi taṁ kissa hetu katantesaṁ
appamādena abhabbā te pamajjituṁ. Ye ca kho te
bhikkhave bhikkhū sekhā appattamānasā anuttaraṁ yogakkhemaṁ patthayamānā
viharanti tathārūpānāhaṁ bhikkhave bhikkhūnaṁ appamādena
karaṇīyanti vadāmi taṁ kissa hetu appevanāma ime āyasmanto
anulomikāni senāsanāni paṭisevamānā kalyāṇamitte bhajamānā
indriyāni samannānayamānā yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā
anagāriyaṁ pabbajanti tadanuttaraṁ brahmacariyapariyosānaṁ
diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyyunti.
Imaṁ kho ahaṁ bhikkhave imesaṁ bhikkhūnaṁ appamādaphalaṁ sampassamāno
appamādena karaṇīyanti vadāmi.
1 Ma. na panāhaṁ ... vadāmīti ime pāṭhā na dissanti.

[230] Sattime bhikkhave puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ
katame satta ubhatobhāgavimutto paññāvimutto kāyasakkhī diṭṭhippatto
saddhāvimutto dhammānusārī saddhānusārī.

[231] Katamo ca 1 bhikkhave puggalo ubhatobhāgavimutto idha
bhikkhave ekacco puggalo ye te santā vimokkhā atikkamma
rūpe āruppā te kāyena phusitvā 2 viharati paññāya cassa
disvā āsavā parikkhīṇā honti ayaṁ vuccati bhikkhave puggalo
ubhatobhāgavimutto. Imassa kho ahaṁ bhikkhave bhikkhuno na appamādena
karaṇīyanti vadāmi taṁ kissa hetu katantassa appamādena
abhabbo so pamajjituṁ.

[232] Katamo ca bhikkhave puggalo paññāvimutto idha
bhikkhave ekacco puggalo ye te santā vimokkhā atikkamma
rūpe āruppā te na 3 kāyena phusitvā viharati paññāya cassa
disvā āsavā parikkhīṇā honti ayaṁ vuccati bhikkhave puggalo
paññāvimutto. Imassapi kho ahaṁ bhikkhave bhikkhuno na 4 appamādena
karaṇīyanti vadāmi taṁ kissa hetu katantassa appamādena
abhabbo so pamajjituṁ.