[340] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho āyasmā sārīputto
bhikkhū āmantesi āvuso bhikkhavoti. Āvusoti kho te bhikkhū
āyasmato sārīputtassa paccassosuṁ. Āyasmā sārīputto
etadavoca seyyathāpi āvuso yānikānici jaṅgalānaṁ pāṇānaṁ
padajātāni sabbāni tāni hatthipade samodhānaṁ gacchanti hatthipadaṁ
tesaṁ aggamakkhāyati yadidaṁ mahantattena evameva kho āvuso
yekeci kusalā dhammā sabbe te catūsu ariyasaccesu saṅgahaṁ gacchanti
katamesu catūsu dukkhe ariyasacce dukkhasamudaye ariyasacce dukkhanirodhe
ariyasacce dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasacce.

[341] Katamañcāvuso dukkhaṁ ariyasaccaṁ jātipi dukkhā jarāpi
dukkhā maraṇaṁpi dukkhaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāpi dukkhā
yampicchaṁ na labhati tampi dukkhaṁ saṅkhittena paccupādānakkhandhā
dukkhā. Katame cāvuso pañcupādānakkhandhā seyyathīdaṁ
rūpūpādānakkhandho vedanūpādānakkhandho saññūpādānakkhandho
saṅkhārūpādānakkhandho viññāṇūpādānakkhandho. Katamo cāvuso
rūpūpādānakkhandho cattāri ca mahābhūtāni catunnaṁ ca mahābhūtānaṁ
upādārūpaṁ. Katame cāvuso cattāro mahābhūtā paṭhavīdhātu
Āpodhātu tejodhātu vāyodhātu.

[342] Katamā cāvuso paṭhavīdhātu. Paṭhavīdhātu siyā ajjhattikā
siyā bāhirā. Katamā cāvuso ajjhattikā paṭhavīdhātu. Yaṁ ajjhattaṁ
paccattaṁ kakkhalaṁ kharigataṁ upādinnaṁ seyyathīdaṁ kesā lomā nakhā
dantā taco maṁsaṁ nhārū aṭṭhī aṭṭhimiñjaṁ vakkaṁ hadayaṁ yakanaṁ kilomakaṁ
pihakaṁ papphāsaṁ antaṁ antaguṇaṁ udariyaṁ karīsaṁ yaṁ vā panaññampi
kiñci ajjhattaṁ paccattaṁ kakkhalaṁ kharigataṁ upādinnaṁ ayaṁ vuccatāvuso
ajjhattikā paṭhavīdhātu. Yā ceva kho pana ajjhattikā paṭhavīdhātu
yā ca bāhirā paṭhavīdhātu paṭhavīdhāturevesā. Taṁ netaṁ mama
nesohamasmi na meso attāti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya
daṭṭhabbaṁ. Evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā paṭhavīdhātuyā
nibbindati paṭhavīdhātuyā cittaṁ virājeti. Hoti kho so āvuso samayo
yaṁ bāhirā āpodhātu pakuppati antarahitā tasmiṁ samaye bāhirā
paṭhavīdhātu hoti. Tassā hi nāma āvuso bāhirāya paṭhavīdhātuyā
tāva mahallikāya aniccatā paññāyissati khayadhammatā paññāyissati
vayadhammatā paññāyissati vipariṇāmadhammatā paññāyissati. Kiṁ
panimassa mattaṭṭhakassa kāyassa taṇhupādinnassa ahanti vā mamanti
vā asmīti vā atha khvassa no tevettha hoti. Tañce
āvuso bhikkhuṁ pare akkosanti paribhāsanti rosenti vihesenti.
So evaṁ pajānāti uppannā kho me ayaṁ sotasamphassajā dukkhā
Vedanā sā ca kho paṭicca no appaṭicca kiṁ paṭicca phassaṁ
paṭicca. Sopi kho phasso aniccoti passati vedanā aniccāti
passati saññā aniccāti passati saṅkhārā aniccāti passati
viññāṇaṁ aniccanti passati tassa dhātārammaṇameva cittaṁ
pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati. Tañce āvuso bhikkhuṁ
pare aniṭṭhehi akantehi amanāpehi samudācaranti pāṇisamphassenapi
leḍḍusamphassenapi daṇḍasamphassenapi satthasamphassenapi. So evaṁ
pajānāti tathābhūto kho ayaṁ kāyo yathābhūtasmiṁ kāye pāṇisamphassāpi
kamanti leḍḍusamphassāpi kamanti daṇḍasamphassāpi kamanti
satthasamphassāpi kamanti. Vuttaṁ kho panetaṁ bhagavatā kakacūpame 1
ovāde ubhatodaṇḍakena cepi bhikkhave kakacena corā ocarakā
aṅgamaṅgāni okkanteyyuṁ tatrāpi yo mano padoseyya na me
so tena sāsanakaroti. Āraddhaṁ kho pana me viriyaṁ bhavissati
asallīnaṁ upaṭṭhitā sati appammuṭṭhā 2 passaddho kāyo asāraddho
samāhitaṁ cittaṁ ekaggaṁ kāmaṁdāni imasmiṁ kāye pāṇisamphassāpi
kamantu leḍḍusamphassāpi kamantu daṇḍasamphassāpi kamantu
satthasamphassāpi kamantu karīyati hīdaṁ buddhānaṁ sāsananti. Tassa ce
āvuso bhikkhuno evaṁ buddhaṁ anussarato evaṁ dhammaṁ anussarato
evaṁ saṅghaṁ anussarato upekkhā kusalanissitā na saṇṭhāti. So
1 Yu. kakacūpamovāde. 2 Yu. asammuṭṭhā.
Tena saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati alābhā vata me na vata me
lābhā dulladdhaṁ vata me na vata me suladdhaṁ yassa me evaṁ buddhaṁ
anussarato evaṁ dhammaṁ anussarato evaṁ saṅghaṁ anussarato upekkhā
kusalanissitā na saṇṭhātīti. Seyyathāpi āvuso suṇisā sassuraṁ
disvā saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati evameva kho āvuso tassa
ce bhikkhuno evaṁ buddhaṁ anussarato evaṁ dhammaṁ anussarato evaṁ
saṅghaṁ anussarato upekkhā kusalanissitā na saṇṭhāti. So tena
saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati alābhā vata me na vata me lābhā
dulladdhaṁ vata me na vata me suladdhaṁ yassa me evaṁ buddhaṁ anussarato
evaṁ dhammaṁ anussarato evaṁ saṅghaṁ anussarato upekkhā kusalanissitā
na saṇṭhātīti. Tassa ce āvuso bhikkhuno evaṁ buddhaṁ anussarato
evaṁ dhammaṁ anussarato evaṁ saṅghaṁ anussarato upekkhā kusalanissitā
saṇṭhāti. So tena attamano hoti. Ettāvatāpi kho āvuso
bhikkhuno bahukataṁ hoti.

[343] Katamā cāvuso āpodhātu. Āpodhātu siyā ajjhattikā
siyā bāhirā. Katamā cāvuso ajjhattikā āpodhātu. Yaṁ ajjhattaṁ
paccattaṁ āpo āpogataṁ upādinnaṁ seyyathīdaṁ pittaṁ semhaṁ
pubbo lohitaṁ sedo medo assu vasā kheḷo siṅghāṇikā lasikā
muttaṁ yaṁ vā panaññampi kiñci ajjhattaṁ paccattaṁ āpo
āpogataṁ upādinnaṁ ayaṁ vuccatāvuso ajjhattikā āpodhātu.
Yā ceva kho pana ajjhattikā āpodhātu yā ca bāhirā āpodhātu
āpodhāturevesā. Taṁ netaṁ mama nesohamasmi na meso attāti
evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ. Evametaṁ yathābhūtaṁ
sammappaññāya disvā āpodhātuyā nibbindati āpodhātuyā cittaṁ
virājeti. Hoti kho so āvuso samayo yaṁ bāhirā āpodhātu
pakuppati sā gāmampi vahati nigamampi vahati nagarampi vahati
janapadampi vahati janapadapadesampi vahati. Hoti kho so āvuso
samayo yaṁ mahāsamudde yojanasatikānipi udakāni oggacchanti
dviyojanasatikānipi udakāni oggacchanti tiyojanasatikānipi udakāni
oggacchanti catuyojanasatikānipi udakāni oggacchanti pañcayojanasatikānipi
udakāni oggacchanti chayojanasatikānipi udakāni oggacchanti
sattayojanasatikānipi udakāni oggacchanti. Hoti kho so āvuso
samayo yaṁ mahāsamudde sattatālampi udakaṁ saṇṭhāti chatālampi
udakaṁ saṇṭhāti pañcatālampi udakaṁ saṇṭhāti catutālampi udakaṁ
saṇṭhāti titālampi udakaṁ saṇṭhāti dvitālampi udakaṁ saṇṭhāti
tālamattampi udakaṁ saṇṭhāti. Hoti kho so āvuso samayo
yaṁ mahāsamudde sattaporisampi udakaṁ saṇṭhāti chaporisampi udakaṁ
saṇṭhāti pañcaporisampi udakaṁ saṇṭhāti catuporisampi udakaṁ saṇṭhāti
tiporisampi udakaṁ saṇṭhāti dviporisampi udakaṁ saṇṭhāti porisamattampi
udakaṁ saṇṭhāti. Hoti kho so āvuso samayo yaṁ
Mahāsamudde aḍḍhaporisampi udakaṁ saṇṭhāti kaṭimattampi udakaṁ
saṇṭhāti jannumattampi udakaṁ saṇṭhāti goppakamattampi udakaṁ
saṇṭhāti. Hoti kho so āvuso samayo yaṁ mahāsamudde
aṅgulipabbatemanamattampi udakaṁ na hoti. Tassā hi nāma āvuso
bāhirāya āpodhātuyā tāva mahallikāya aniccatā paññāyissati
khayadhammatā paññāyissati vayadhammatā paññāyissati vipariṇāmadhammatā
paññāyissati. Kiṁ panimassa mattaṭṭhakassa kāyassa
taṇhupādinnassa ahanti vā mamanti vā asmīti vā atha khvassa
no tevettha hoti. Tassa ce āvuso bhikkhuno evaṁ buddhaṁ
anussarato evaṁ dhammaṁ anussarato evaṁ saṅghaṁ anussarato upekkhā
kusalanissitā saṇṭhāti. So tena attamano hoti. Ettāvatāpi
kho so āvuso bhikkhuno bahukataṁ hoti.

[344] Katamā cāvuso tejodhātu. Tejodhātu siyā ajjhattikā
siyā bāhirā. Katamā cāvuso ajjhattikā tejodhātu. Yaṁ
ajjhattaṁ paccattaṁ tejo tejogataṁ upādinnaṁ seyyathīdaṁ yena
ca santappati yena ca jirati yena ca pariḍayhati yena ca asitapītakhāyitasāyitaṁ
sammā pariṇāmaṁ gacchati yaṁ vā panaññampi
kiñci ajjhattaṁ paccattaṁ tejo tejogataṁ upādinnaṁ ayaṁ vuccatāvuso
ajjhattikā tejodhātu. Yā ceva kho pana ajjhattikā
tejodhātu yā ca bāhirā tejodhātu tejodhāturevesā. Taṁ netaṁ
Mama nesohamasmi na meso attāti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya
daṭṭhabbaṁ. Evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā tejodhātuyā
nibbindati tejodhātuyā cittaṁ virājeti. Hoti kho so āvuso
samayo yaṁ bāhirā tejodhātu pakuppati sā gāmampi ḍahati
nagarampi ḍahati nigamampi ḍahati janapadampi ḍahati janapadapadesampi
ḍahati. Sā haritantaṁ vā panthantaṁ vā selantaṁ vā udakantaṁ
vā ramaṇīyaṁ vā bhūmibhāgaṁ āgamma anāhārā nibbāyati. Hoti
kho so āvuso samayo yaṁ kukkuṭapattenapi nhārudaddalenapi
aggiṁ gavesanti. Tasmā hi nāma āvuso bāhirāya tejodhātuyā
tāva mahallikāya aniccatā paññāyissati khayadhammatā paññāyissati
vayadhammatā paññāyissati vipariṇāmadhammatā paññāyissati. Kiṁ
panimassa mattaṭṭhakassa kāyassa taṇhupādinnassa ahanti vā mamanti
vā asmīti vā atha khvassa no tevettha hoti. Tassa ce āvuso
bhikkhuno evaṁ buddhaṁ anussarato evaṁ dhammaṁ anussarato evaṁ saṅghaṁ
anussarato upekkhā kusalanissitā saṇṭhāti. So tena attamano
hoti. Ettāvatāpi kho so āvuso bhikkhuno bahukataṁ hoti.

[345] Katamā cāvuso vāyodhātu. Vāyodhātu siyā ajjhattikā
siyā bāhirā. Katamā cāvuso ajjhattikā vāyodhātu. Yaṁ
ajjhattaṁ paccattaṁ vāyo vāyogataṁ upādinnaṁ seyyathīdaṁ uddhaṅgamā
vātā adhogamā vātā kucchisayā vātā koṭṭhasayā vātā
Aṅgamaṅgānusārino vātā assāso passāso iti vā yaṁ vā
panaññampi kiñci ajjhattaṁ paccattaṁ vāyo vāyogataṁ upādinnaṁ
ayaṁ vuccatāvuso ajjhattikā vāyodhātu. Yā ceva kho pana
ajjhattikā vāyodhātu yā ca bāhirā vāyodhātu vāyodhāturevesā.
Taṁ netaṁ mama nesohamasmi na meso attāti evametaṁ yathābhūtaṁ
sammappaññāya daṭṭhabbaṁ. Evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya
disvā vāyodhātuyā nibbindati vāyodhātuyā cittaṁ virājeti.
Hoti kho so āvuso samayo yaṁ bāhirā vāyodhātu pakuppati
sā gāmampi vahati nigamampi vahati nagarampi vahati janapadampi vahati
janapadapadesampi vahati. Hoti kho so āvuso samayo yaṁ
gimhānaṁ pacchime māse tālapaṇṇenapi vidhūpanenapi vātaṁ pariyesanti
ossavanepi tiṇāni na iñjanti. Tassā hi nāmāvuso bāhirāya
vāyodhātuyā tāva mahallikāya aniccatā paññāyissati khayadhammatā
paññāyissati vayadhammatā paññāyissati vipariṇāmadhammatā
paññāyissati. Kiṁ panimassa mattaṭṭhakassa kāyassa taṇhupādinnassa
ahanti vā mamanti vā asmīti vā atha khvassa no tevettha
hoti. Tañce āvuso bhikkhuṁ pare akkosanti paribhāsanti rosenti
vihesenti. So evaṁ pajānāti uppannā kho me ayaṁ sotasamphassajā
dukkhā vedanā sā ca kho paṭicca no appaṭicca kiṁ
paṭicca phassaṁ paṭicca. Sopi kho phasso aniccoti passati vedanā
Aniccāti passati saññā aniccāti passati saṅkhārā aniccāti
passati viññāṇaṁ aniccanti passati tassa dhātārammaṇameva
cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati. Tañce āvuso
bhikkhuṁ pare aniṭṭhehi akantehi amanāpehi samudācaranti pāṇisamphassenapi
leḍḍusamphassenapi daṇḍasamphassenapi satthasamphassenapi.
So evaṁ pajānāti tathābhūto kho ayaṁ kāyo yathābhūtasmiṁ kāye
pāṇisamphassāpi kamanti leḍḍusamphassāpi kamanti daṇḍasamphassāpi
kamanti satthasamphassāpi kamanti. Vuttaṁ kho panetaṁ bhagavatā
kakacūpame ovāde ubhatodaṇḍakena cepi bhikkhave kakacena corā
ocarakā aṅgamaṅgāni okkanteyyuṁ tatrāpi yo mano padoseyya
na me so tena sāsanakaroti. Āraddhaṁ kho pana me viriyaṁ
bhavissati asallīnaṁ upaṭṭhitā sati appammuṭṭhā passaddho kāyo
asāraddho samāhitaṁ cittaṁ ekaggaṁ kāmaṁdāni imasmiṁ kāye pāṇisamphassāpi
kamantu leḍḍusamphassāpi kamantu daṇḍasamphassāpi kamantu
satthasamphassāpi kamantu karīyati hīdaṁ buddhānaṁ sāsananti. Tassa
ce āvuso bhikkhuno evaṁ buddhaṁ anussarato evaṁ dhammaṁ anussarato
evaṁ saṅghaṁ anussarato upekkhā kusalanissitā na saṇṭhāti. So
tena saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati alābhā vata me na vata me
lābhā dulladdhaṁ vata me na vata me suladdhaṁ yassa me evaṁ buddhaṁ
anussarato evaṁ dhammaṁ anussarato evaṁ saṅghaṁ anussarato upekkhā
Kusalanissitā na saṇṭhātīti. Seyyathāpi āvuso suṇisā sassuraṁ
disvā saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati evameva kho āvuso tassa
ce bhikkhuno evaṁ buddhaṁ anussarato evaṁ dhammaṁ anussarato evaṁ
saṅghaṁ anussarato upekkhā kusalanissitā na saṇṭhāti. So tena
saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati alābhā vata me na vata me lābhā
dulladdhaṁ vata me na vata me suladdhaṁ yassa me evaṁ buddhaṁ anussarato
evaṁ dhammaṁ anussarato evaṁ saṅghaṁ anussarato upekkhā kusalanissitā
na saṇṭhātīti. Tassa ce āvuso bhikkhuno evaṁ buddhaṁ
anussarato evaṁ dhammaṁ anussarato evaṁ saṅghaṁ anussarato upekkhā
kusalanissitā saṇṭhāti. So tena attamano hoti. Ettāvatāpi
kho āvuso bhikkhuno bahukataṁ hoti.

[346] Seyyathāpi āvuso kaṭṭhañca paṭicca valliñca paṭicca
mattikañca paṭicca tiṇañca paṭicca ākāso parivārito agārantveva
saṅkhyaṁ gacchati evameva kho āvuso aṭṭhiñca paṭicca nhāruñca
paṭicca maṁsañca paṭicca cammañca paṭicca ākāso parivārito
rūpantveva saṅkhyaṁ gacchati. Ajjhattikañce āvuso cakkhuṁ aparibhinnaṁ
hoti bāhirā ca rūpā na āpāthaṁ āgacchanti no ca tajjo
samannāhāro hoti neva tāva tajjassa viññāṇabhāgassa pātubhāvo
hoti. Ajjhattikañca āvuso cakkhuṁ aparibhinnaṁ hoti bāhirā
ca rūpā āpāthaṁ āgacchanti no ca tajjo samannāhāro hoti
Neva tāva tajjassa viññāṇabhāgassa pātubhāvo hoti. Yato ca kho
āvuso ajjhattikañceva cakkhuṁ aparibhinnaṁ hoti bāhirā ca rūpā
āpāthaṁ āgacchanti tajjo ca samannāhāro hoti. Evaṁ
tajjassa viññāṇabhāgassa pātubhāvo hoti. Yaṁ tathābhūtassa rūpaṁ
taṁ rūpūpādānakkhandhe saṅgahaṁ gacchati. Yā tathābhūtassa vedanā
sā vedanūpādānakkhandhe saṅgahaṁ gacchati. Yā tathābhūtassa saññā
sā saññūpādānakkhandhe saṅgahaṁ gacchati. Ye tathābhūtassa saṅkhārā
te saṅkhārūpādānakkhandhe saṅgahaṁ gacchanti. Yaṁ tathābhūtassa viññāṇaṁ
taṁ viññāṇūpādānakkhandhe saṅgahaṁ gacchati. So evaṁ pajānāti
evaṁ kirimesaṁ pañcannaṁ upādānakkhandhānaṁ saṅgaho sannipāto
samavāyo hoti. Vuttaṁ kho panetaṁ bhagavatā yo paṭiccasamuppādaṁ
passati so dhammaṁ passati yo dhammaṁ passati so paṭiccasamuppādaṁ
passatīti. Paṭiccasamuppannā kho panime yadidaṁ pañcupādānakkhandhā
yo imesu pañcasu upādānakkhandhesu chando ālayo anunayo
ajjhosānaṁ so dukkhasamudayo yo imesu pañcasu upādānakkhandhesu
chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ so dukkhanirodhoti.
Ettāvatāpi kho āvuso bhikkhuno bahukataṁ hoti. Ajjhattikañce
āvuso sotaṁ aparibhinnaṁ hoti ... Ghānaṁ aparibhinnaṁ hoti ... Jivhā
aparibhinnā hoti ... Kāyo aparibhinno hoti ... Ajjhattiko ce
āvuso mano aparibhinno hoti bāhirā ca dhammā na āpāthaṁ
Āgacchanti no ca tajjo samannāhāro hoti neva tāva
tajjassa viññāṇabhāgassa pātubhāvo hoti. Ajjhattiko ce
āvuso mano aparibhinno hoti bāhirā ca dhammā āpāthaṁ
āgacchanti no ca tajjo samannāhāro hoti neva tāva tajjassa
viññāṇabhāgassa pātubhāvo hoti. Yato ca kho āvuso ajjhattiko
ceva mano aparibhinno hoti bāhirā ca dhammā āpāthaṁ āgacchanti
tajjo ca samannāhāro hoti. Evaṁ tajjassa viññāṇabhāgassa
pātubhāvo hoti. Yaṁ tathābhūtassa rūpaṁ taṁ rūpūpādānakkhandhe
saṅgahaṁ gacchati. Yā tathābhūtassa vedanā sā vedanūpādānakkhandhe
saṅgahaṁ gacchati. Yā tathābhūtassa saññā sā saññūpādānakkhandhe
saṅgahaṁ gacchati. Ye tathābhūtassa saṅkhārā te saṅkhārūpādānakkhandhe
saṅgahaṁ gacchanti. Yaṁ tathābhūtassa viññāṇaṁ taṁ viññāṇūpādānakkhandhe
saṅgahaṁ gacchati. So evaṁ pajānāti evaṁ kirimesaṁ pañcannaṁ
upādānakkhandhānaṁ saṅgaho sannipāto samavāyo hoti. Vuttaṁ kho
panetaṁ bhagavatā yo paṭiccasamuppādaṁ passati so dhammaṁ passati yo
dhammaṁ passati so paṭiccasamuppādaṁ passatīti. Paṭiccasamuppannā kho
panime yadidaṁ pañcupādānakkhandhā yo imesu pañcasu upādānakkhandhesu
chando ālayo anunayo ajjhosānaṁ so dukkhasamudayo yo imesu
pañcasu upādānakkhandhesu chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ so
dukkhanirodhoti. Ettāvatāpi kho āvuso bhikkhuno bahukataṁ hotīti.
Idamavoca āyasmā sārīputto attamanā te bhikkhū āyasmato
sārīputtassa bhāsitaṁ abhinandunti.
Mahāhatthipadopamasuttaṁ niṭṭhitaṁ aṭṭhamaṁ.
------------
Mahāsāropamasuttaṁ

[347] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati
gijjhakūṭe pabbate. Acirapakkante devadatte tatra kho bhagavā
devadattaṁ ārabbha bhikkhū āmantesi idha bhikkhave ekacco kulaputto
saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti otiṇṇomhi
jātiyā jarāya maraṇena sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi 1 dukkhotiṇṇo
dukkhapareto appevanāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa
antakiriyā paññāyethāti. So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ
abhinibbatteti. So tena lābhasakkārasilokena attamano
hoti paripuṇṇasaṅkappo. So tena lābhasakkārasilokena
attānukkaṁseti paraṁ vambheti ahamasmi lābhī sakkārasilokavā ime
panaññe bhikkhū appaññātā appesakkhāti. So tena
lābhasakkārasilokena majjati pamajjati pamādaṁ āpajjati pamatto
samāno dukkhaṁ viharati. Seyyathāpi bhikkhave puriso sāratthiko
sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato
atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ atikkamma tacaṁ atikkamma pappaṭikaṁ
sākhāpalāsaṁ chetvā ādāya pakkameyya sāranti maññamāno.
Tamenaṁ cakkhumā puriso disvā evaṁ vadeyya na vatāyaṁ bhavaṁ puriso
1 katthaci potthake jarāmaraṇena sokehi ... upāyāsehītipi dissanti.
Aññāsi sāraṁ na aññāsi phegguṁ na aññāsi tacaṁ na aññāsi
pappaṭikaṁ na aññāsi sākhāpalāsaṁ tathāhayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko
sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato
sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ atikkamma tacaṁ
atikkamma pappaṭikaṁ sākhāpalāsaṁ chetvā ādāya pakkanto sāranti
maññamāno yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ nānubhavissatīti
evameva kho bhikkhave idhekacco kulaputto saddhā agārasmā
anagāriyaṁ pabbajito hoti otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena
sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi dukkhotiṇṇo dukkhapareto
appevanāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethāti.
So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ abhinibbatteti.
So tena lābhasakkārasilokena attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.
So tena lābhasakkārasilokena attānukkaṁseti paraṁ vambheti ahamasmi
lābhī sakkārasilokavā ime panaññe bhikkhū appaññātā
appesakkhāti. So tena lābhasakkārasilokena majjati pamajjati pamādaṁ
āpajjati pamatto samāno dukkhaṁ viharati. Ayaṁ vuccati bhikkhave
bhikkhu sākhāpalāsaṁ aggahesi brahmacariyassa tena ca vosānaṁ
āpādi.

[348] Idha pana bhikkhave ekacco kulaputto saddhā agārasmā
anagāriyaṁ pabbajito hoti otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena
Sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi dukkhotiṇṇo dukkhapareto
appevanāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā
paññāyethāti. So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ
abhinibbatteti. So tena lābhasakkārasilokena na attamano
hoti na paripuṇṇasaṅkappo. So tena lābhasakkārasilokena na
attānukkaṁseti na paraṁ vambheti. So tena lābhasakkārasilokena
na majjati nappamajjati nappamādaṁ āpajjati appamatto samāno
sīlasampadaṁ ārādheti. So tāya sīlasampadāya attamano hoti
paripuṇṇasaṅkappo. So tāya sīlasampadāya attānukkaṁseti paraṁ
vambheti ahamasmi sīlavā kalyāṇadhammo ime panaññe bhikkhū
dussīlā pāpadhammāti. So tāya sīlasampadāya majjati pamajjati
pamādaṁ āpajjati pamatto samāno dukkhaṁ viharati. Seyyathāpi
bhikkhave puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato
rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ
atikkamma tacaṁ pappaṭikaṁ chetvā ādāya pakkameyya sāranti
maññamāno. Tamenaṁ cakkhumā puriso disvā evaṁ vadeyya na
vatāyaṁ bhavaṁ puriso aññāsi sāraṁ na aññāsi phegguṁ na aññāsi
tacaṁ na aññāsi pappaṭikaṁ na aññāsi sākhāpalāsaṁ tathāhayaṁ
bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato
rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ
Atikkamma tacaṁ pappaṭikaṁ chetvā ādāya pakkanto sāranti
maññamāno yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ
nānubhavissatīti evameva kho bhikkhave idhekacco kulaputto saddhā
agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti otiṇṇomhi jātiyā
jarāya maraṇena sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi dukkhotiṇṇo
dukkhapareto appevanāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā
paññāyethāti. So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ
abhinibbatteti. So tena lābhasakkārasilokena na attamano
hoti na paripuṇṇasaṅkappo. So tena lābhasakkārasilokena na
attānukkaṁseti na paraṁ vambheti. So tena lābhasakkārasilokena
na majjati nappamajjati nappamādaṁ āpajjati appamatto samāno
sīlasampadaṁ ārādheti. So tāya sīlasampadāya attamano hoti
paripuṇṇasaṅkappo. So tāya sīlasampadāya attānukkaṁseti paraṁ
vambheti ahamasmi sīlavā kalyāṇadhammo ime panaññe bhikkhū
dussīlā pāpadhammāti. So tāya sīlasampadāya majjati pamajjati
pamādaṁ āpajjati pamatto samāno dukkhaṁ viharati. Ayaṁ
vuccati bhikkhave bhikkhu pappaṭikaṁ aggahesi brahmacariyassa tena ca
vosānaṁ āpādi.

[349] Idha pana bhikkhave ekacco kulaputto saddhā agārasmā
anagāriyaṁ pabbajito hoti otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena
Sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi dukkhotiṇṇo dukkhapareto
appevanāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā
paññāyethāti. So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ
abhinibbatteti. So tena lābhasakkārasilokena na attamano
hoti na paripuṇṇasaṅkappo. So tena lābhasakkārasilokena na
attānukkaṁseti na paraṁ vambheti. So tena lābhasakkārasilokena
na majjati nappamajjati nappamādaṁ āpajjati appamatto samāno
sīlasampadaṁ ārādheti. So tāya sīlasampadāya attamano hoti
no ca kho paripuṇṇasaṅkappo. So tāya sīlasampadāya na
attānukkaṁseti na paraṁ vambheti. So tāya sīlasampadāya na majjati
nappamajjati nappamādaṁ āpajjati appamatto samāno samādhisampadaṁ
ārādheti. So tāya samādhisampadāya attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.
So tāya samādhisampadāya attānukkaṁseti paraṁ vambheti
ahamasmi samāhito ekaggacitto ime panaññe bhikkhū asamāhitā
vibbhantacittāti. So tāya samādhisampadāya majjati pamajjati
pamādaṁ āpajjati pamatto samāno dukkhaṁ viharati. Seyyathāpi
bhikkhave puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato
rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṁ atikkamma phegguṁ
tacaṁ chetvā ādāya pakkameyya sāranti maññamāno. Tamenaṁ
cakkhumā puriso disvā evaṁ vadeyya na vatāyaṁ bhavaṁ puriso aññāsi
Sāraṁ na aññāsi phegguṁ na aññāsi tacaṁ na aññāsi pappaṭikaṁ
na aññāsi sākhāpalāsaṁ tathāhayaṁ bhavaṁ puriso sāratthiko sāragavesī
sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva
sāraṁ atikkamma phegguṁ tacaṁ chetvā ādāya pakkanto sāranti
maññamāno yañcassa sārena sārakaraṇīyaṁ tañcassa atthaṁ nānubhavissatīti
evameva kho bhikkhave idhekacco kulaputto saddhā
agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti otiṇṇomhi jātiyā
jarāya maraṇena sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi dukkhotiṇṇo
dukkhapareto appevanāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā
paññāyethāti. So evaṁ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṁ
abhinibbatteti. So tena lābhasakkārasilokena na attamano
hoti na paripuṇṇasaṅkappo. So tena lābhasakkārasilokena na
attānukkaṁseti na paraṁ vambheti. So tena lābhasakkārasilokena
na majjati nappamajjati nappamādaṁ āpajjati appamatto samāno
sīlasampadaṁ ārādheti. So tāya sīlasampadāya attamano hoti
no ca kho paripuṇṇasaṅkappo. So tāya sīlasampadāya na
attānukkaṁseti na paraṁ vambheti. So tāya sīlasampadāya na majjati
nappamajjati nappamādaṁ āpajjati appamatto samāno samādhisampadaṁ
ārādheti. So tāya samādhisampadāya attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.
So tāya samādhisampadāya attānukkaṁseti paraṁ vambheti
Ahamasmi samāhito ekaggacitto ime panaññe bhikkhū asamāhitā
vibbhantacittāti. So tāya samādhisampadāya majjati pamajjati pamādaṁ
āpajjati pamatto samāno dukkhaṁ viharati. Ayaṁ vuccati bhikkhave
bhikkhu tacaṁ aggahesi brahmacariyassa tena ca vosānaṁ āpādi.